سنن الهی امر به معروف و نهی از منکر - جلسه دوم
بسم الله الرحمن الرحیم
بحثمان با توفیق پروردگار متعال در مورد سنن الهی بود که بسیار مهم می باشد، خداوند متعال این عالم را بر اساس سنتهائی ایجاد کرده و بر همان اساس اداره می کند و برای اینکه انسان بتواند در راه سعادت گام بردارد و از منکرات و شرور اجتناب کند شناخت این سنن بسیار مهم می باشد.
تعدادی از سنن الهی را از آیات قران و روایات عرض کردیم و اما در باب ۴۱ از ابواب امرونهی وما یناسبهما روایات زیادی در این رابطه وجود دارد من جمله این خبر:﴿محمد بن یعقوب، عن عدة من أصحابنا، عن أحمد بن محمد، وعن علی بن إبراهیم، عن أبیه، جمیعا عن أحمد بن محمد بن أبی نصر، عن أبان، عن رجل،عن أبی جعفر علیه السلام قال: قال رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم: خمس إن أدرکتموهن فتعوذوا بالله منهن: لم تظهر الفاحشة فی قوم قط حتی یعلنوها إلا ظهر فیهم الطاعون والأوجاع التی لم تکن فی أسلافهم الذین مضوا، ولم ینقصوا المکیال والمیزان إلا أخذوا بالسنین وشدة المؤنة وجور السلطان، ولم یمنعوا الزکاة إلا منعوا القطر من السماء، ولولا البهائم لم یمطروا، ولم ینقضوا عهد الله وعهد رسوله إلا سلط الله علیهم عدوهم، وأخذ بعض ما فی أیدیهم، ولم یحکموا بغیر ما أنزل الله إلا جعل الله بأسهم بینهم﴾[ وسائل الشیعة، شیخ حر عاملی، ج۱۱، ص۵۱۲، ابواب امرونهی ومایناسبهما، باب۴۱، حدیث ۱، ط الإسلامیة].
نیازی به بررسی سند این اخبار نیست زیرا به قدری زیاد و مورد توجه فقهاء ما هستند که اگر ضعفی داشته باشند جبران می شود.
خبر بعدی این خبر است:﴿وعن الحسین بن محمد، عن معلی بن محمد، عن أحمد بن محمد، عن العباس بن العلا، عن مجاهد، عن أبیه، عن أبی عبد الله علیه السلامقال: الذنوب التی تغیر النعم البغی، والذنوب التی تورث الندم القتل، والتی تنزل النقم الظلم، والتی تهتک الستور شرب الخمر، والتی تحبس الرزق الزنا، والتی تعجل الفناء قطیعة الرحم، والتی ترد الدعاء وتظلم الهواء عقوق الوالدین﴾[ وسائل الشیعة، شیخ حر عاملی، ج۱۱، ص۵۱۲، ابواب امرونهی ومایناسبهما، باب۴۱، حدیث ۳، ط الإسلامیة].
خلاصه اینکه این روایات آثار گناهان در بحث امر به معروف و نهی از منکر را ذکر می کند.
خبر دیگری نیز در سفینة البحار نقل شده است، خبر این است:﴿الخصال:قال رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم:إذا غضب اللّه(عزّ و جلّ)علی أمّة و لم ینزل بها العذاب غلت أسعارها،و قصرت أعمارها،و لم تربح تجّارها،و لم تزک ثمارها، و لم تغزر أنّهارها،و حبس عنها أمطارها،و سلّط علیها شرارها﴾[ سفینة البحار، شیخ عباس قمی، ج۳، ص۲۱۹، حدیث ۳۹۳۵].
باب دیگری داریم در اینکه :" أربعة فی الذنوب شرٌ من الذنوب: الإصرار، الإستبشار، الإفتخار، الإستصغار " که خودتان روایات مذکور در این باب را مطالعه کنید.
در روایاتمان داریم که گناه مانند حریق است که اگر مهار نشود تمام شهر را خواهد سوزاند و یا گناه مانند یک مریضی مسری است که اگر درمان نشود تمام افراد جامعه را فراخواهد گرفت فلذا به محض دیدن گناه باید نهی از منکر و مهار و خاموش شود و إلا همه افراد جامعه چه خوب و چه بد مستحق عذاب الهی می شوند مانند همان روایتی که از امام باقر علیه السلام خواندیم که فرمودند به حضرت شعیب وحی شد که من از قوم تو صد هزار نفر را به عذاب مبتلی می کنم چهل هزار نفر از بدکاران و شصت هزار نفر از خوبان، گفت پروردگارا آن چهل هزار نفر اشرار و مستحق عذاب هستند اما آن شصت هزار نفر اخیار چرا عذاب می شوند؟ خداوند فرمود چون آنها با اهل معصیت مداهنه کرده اند و در مقابل گناه آنان سکوت کرده اند خلاصه اینکه این بحث امر به معروف و نهی از منکر بسیار مهم است و ریشه تمام خوبی ها در عمل کردن به آن و همچنین ریشه تمام گرفتاری ها در عمل نکردن به آن می باشد.
از جمله مباحثی که در امربه معروف و نهی از منکر مطرح است آن است که علماء وظیفه سنگینی دارند، صاحب وسائل نیز بابی در این رابطه منعقد کرده که علماء و ذوی السن یعنی پیرمردها و افرادی که عقل بیشتری دارند وظیفه سنگین تری در این رابطه دارند و امام صادق علیه السلام نیز در این رابطه می فرمایند:"لاحملن ذنوب السفهائکم علی علمائکم" زیرا علماء در میان مردم دارای وجه و جایگاهی هستند و اگر سکوت کنند مردم نیز آن ها را الگو قرار می دهند و سکوت می کنند بنابراین عالم همیشه باید نسبت به گناه و گناه کاران حساس باشد و با آنها برخورد کند.
بقیه بحث بماند برای روز شنبه إن شاء الله تعالی... .
