سخن ماه/ وزارت امر به معروف و نهی از منکر

چکیده :

کلمات کلیدی :

مجلّهء درسهائی ‌ ‌‌‌از: مـکتب‌ اسلام

سال نوزدهم شماره سوم

رجب 1399

خرداد 1358

مندرجات‌ زیر نظر هیئت تحریریه

دفتر مرکزی‌ قم-خیابان ارم‌ صندوق پستی شماره‌ 2

تلفن قم‌ 2916 تهران 536420

شمارهء حساب بانک مـلی‌ قم-شعبهء مـرکزی 2422

کلیه نـامه‌های علمی و سئوالات‌ بعنوان هیئت تحریریه‌ چاپ دار التبلیغ‌ اسلامی قم‌

بسم اللّه الرحمن الرحیم

محتویات

۱ سخن ماه‌ وزارت امر بعروف‌ و نهی از منکر
۲ تشکیلاتی برای پاسداری‌ و تداوم انقلاب
۳ مأموران این وزارتخانه‌ چه وظیفه‌ای‌ دارند؟
۴ فرومایگان
۵ پانویس

سخن ماه‌ وزارت امر بعروف‌ و نهی از منکر

تشکیلاتی برای پاسداری‌ و تداوم انقلاب

حکومت اسـلامی‌ ویژگیهائی‌ دارد که‌ تنها در خود این سیستم یافت می‌شود و نه در هیچ مورد دیگر،وزارت امر بـه معروف و نهی‌ از منکر از جـمله ایـن ویژگیها است چه تعبیر پرمعنی،جامع و حرکت آفرینی.

مأموران این وزارتخانه‌ چه وظیفه‌ای‌ دارند؟

آنها باید عامل حرکت در تمام دستگاهها و سازمانهای اجتماعی به سوی تحقق آخرین‌ هدف‌های انقلاب و نیز عاملی بازدارنده در برابر تمام جریانهای ضد انقلابی بوده باشند.

آنها باید بـا برنامه منظمی پایه‌های‌ همه‌ نیکیها‌ را در جامعه مستحکم کنند و با هرگونه‌ کجروی و انحراف و بدی به پیکار اصولی و اساسی برخیزند چرا که‌"معروف‌"و"منکر" مفهومش آنقدر وسیع است که هر نیک و بدی را در زمینه‌های فکری‌ و عینی و فردی و اجتماعی‌ و فـرهنگی و سـیاسی و اقتصادی شامل می‌شود.

هرگاه تعلیمات حرکت آفرین اسلام در- این زمینه‌های اجتماعی آشکار می‌شود،و شاهد نوسازی در تمام زمینه‌ها خواهیم بود.

- - در اینجا ممکن‌ است‌ دو سئوال مطرح شود: نخست اینکه مگر مساله امر بعروف و نهی از منکر وظیفه فـرد فـرد مسلمانان نیست‌ چگونه می‌توان یک چنین وظیفه عمومی و همگانی را در چهار دیوار تشکیلات وزارتخانه- ای‌ محمود‌ ساخت.

ولی نباید فراموش کرد که امر‌ بمعروف‌ و‌ نهی‌ از منکر دارای دو مرحله است یک مرحله‌ توصیه و نصیخت و اندرز و راهنمائی دارد کـه‌ این مـربوط به عموم است ولی‌ گاهی‌ از‌ این‌ مرحله فراتر می‌رود و احتیاج به شدت عمل‌ پیدا‌ می‌شود‌ که اگر جنبه عمومی پیدا کند در بسیاری از موارد توأم با هرج و مرج خواهد بود در این مورد بـاید‌ سـازمانی‌ تـحت‌نظر‌ حکومت‌ اسلامی انجام آنرا به عـهده بـگیرد ولی ایـن همان‌ چیزی است‌ که در قرآن مجید نیز(در سوره آل‌ عمران آیه 104)به آن اشاره شده است.

بنابراین نباید این اشتباه برای گروهی‌ از‌ مسلمانان‌ پیدا‌ شود و گـمان بـرند کـه با تأسیس‌ این وزارتخانه دربافت حکومت اسلامی‌ وظیفه‌ آنان‌ پایـان مـی‌گیرد بلکه به عکس وظیفه آنها قاطعتر و برنده‌تر خواهد شد زیرا در مواردی که‌ افراد عادی‌ توانائی‌ به‌ انجام این دو وظیفه‌ بزرگ دارند مـستقیما اقـدام مـی‌کنند و اگر هم‌ به مشکلی‌ برخوردند‌ که‌ احتیاج به شدت عمل‌ داشت مـی‌توانند با استمداد از این وزارتخانه‌ و اختیارات آن به هدف‌ خود‌ برسند.

سئوال مهم دیگر این است که مادر تمام‌ سیستمهای حکومتی دنیا تـشکیلاتی بـه نـام‌ بازرسی داریم،وزارت‌خانه امر‌ به‌ معروف و- نهی از منکر چه امتیازی بر این بـازرسیها دارد؟

ولی اگـر به خصوصیات‌ این‌ دعوت‌ اسلامی‌ آشنا باشیم به خوبی می‌دانیم که تفاوت میان‌ این دو فوق العاده زیاد اسـت زیرا:

1-بازرسیها در‌ حـدود قـوانین کشوری‌ انجام می‌گیرد و موضوع آن رسیدگی به تخلفهای‌ قانونی است درحالی‌که این‌ دو‌ وظیفه‌ مهم‌ اسلامی هـرگز بـه مـسلمانان نمی‌گوید بنشینند تا تخلفی صورت گیرد آنگاه برخیزند و اقدام‌ کنند بلکه پیشگیری‌ از‌ هرگونه انحراف و ظلم- و فـساد و گـناه و مـانند آن جزء این‌ برنامه‌ است.

2-بسیاری از مسائل اخلاقی در جوامع‌ انسانی وجود دارد که مشمول قوانین روزمره‌ نیست مثلا هیچ قـانون اجـتماعی‌ برای‌ کینه- توزی‌ و حسد و لجاجت و نفاق مادامی که‌ جرمی واقع نشود مجازاتی قائل‌ نیست‌ ولیـ‌ بدون شـک بـرای پیشگیری حوادث اجتماعی مبارزه با این صفات زشت و نمکر بسیار لازم‌ است قانون امر‌ به‌ معروف و نـهی از مـنکر دستور مبارزه با این صفات نیز می‌دهد.

3-وظائف اخلاقی‌ و به اصطلاح غیر واجب هرچند ظاهرا به‌طور مـستقیم‌ در‌ سـرنوشت‌ اجتماعات‌ اثـر فوری ندارد اما آثار غیر مستقیم‌ و‌ درازمدت‌ آنها را نمی‌توان انکار کرد،نیکو- کاری و انفاق،تعاون،نوع‌دوستی و امثال‌ اینها همه از ایـن قـبیل‌ است‌ قوانین موضوعه‌ امروز از اینگونه مسائل‌ کاملا‌ سکوت دارد‌ ولی‌ قانون‌ امر‌ به معروف هـمه ایـنها را مـورد‌ توجه‌ قرار‌ می‌دهد و به مسلمانان توصیه می‌کند که‌ بر اجرای صحیح این کارها نیز‌ نظارت‌ دقیق‌ داشته باشند.

4-سازمانهای بـازرسی مـسائل را از مـجاری‌ قانونی تعقیب می‌کند و تنها‌ شکل و- پرونده و محاکمه اداری‌ و مانند آن دارد در- حالی که دسـتور امـر به معروف و نهی از منکر گاهی‌ در‌ شکل اندرز و نصیحت،گاهی به‌ صورت‌ ملامت‌ و سرزنش،زمانی به صورت‌ تشویق‌ و- گاهی به صـورت آشـکار‌ می‌گردد‌ و از تمام مسائل روانی و عاطفی و ایمان به خدا و مبانی مذهبی برای ایـن‌ کـار‌ کمک می‌گیرد.

این قانون در نقش‌های مختلفی‌ ظاهر‌ می- شود در‌ نـقش‌ راهـنما،مربی،خیرخواه،نصیحت‌ کننده،واعظ،فرمانده‌ و قـاضی و مجازات‌گر، درحالی‌که‌ نقش بازرسیها در برابر آن بسیار محدود است.

ما امیدواریم وزارت امـر بـه معروف و- نهی از منکر‌ بتواند‌ دور از تشریفات و سروصدا چهره واقعی‌ و اسلامی‌ خود‌ را‌ نشان دهد و- عظمت‌ ایـن‌ قـانون انقلابی را در تمام زمینه‌ها برای ملت مـا روشـن سازد و بـه جـامعه مـا چهره‌ای از هر‌ نظر‌ مبارز‌ و مجاهد و در عین حـال عـاطفی و انسانی‌ ببخشد‌ و- انقلاب‌ راستین‌ ما‌ را پاسداری کند.