سخنان معصومان (امر به معروف و نهی از منکر)

«بئس القوم، قوم یعیبون الامر بالمعروف والنهی عن المنکر»
(وسائل الشیعه، ج ۱۱، ص ۳۹۴)
بد قومی هستند ، قومی که بر امر به معروف و نهی از منکر، عیب می‌گیرند و آن را بی ارزش می‌پندارند .
امام صادق علیه السلام:
«انما یامر بالمعروف و ینهی عن المنکر من کانت فیه ثلاث خصال : عالم بما یامر به تارک لما ینهی عنه، عادل فیما یامر عادل فیما ینهی، رفیق فیما یامر رفیق فیما ینهی به.»
(وسائل الشیعه، ج ۱۱، ص ۴۰۳)
کسی امر به معروف و نهی از منکر می‌کند که سه ویژگی در اوست: به آنچه بدان دعوت می‌کند آگاهی دارد و از آنچه باز می‌دارد کناره می‌گیرد، در امر و نهی خود مرز عدالت را پاس می‌دارد و با نرمی و مهربانی امر به معروف و نهی از منکر می‌کند .
امام علی علیه السلام:
«ما اعمال البر کلها، والجهاد فی سبیل الله عند الامر بالمعروف و النهی عن المنکر الا کنفثة فی بحر لجی ».^[۱]
تمامی اعمال و کارها حتی جهاد در راه خدا در برابر امر به معرف و نهی از منکر مانند قطره‌ای در مقابل یک دریای بزرگ و پهناور است.
امام علی علیه السلام:
«[فرض الله] الامر بالمعروف مصلحة للعوام، والنهی عن المنکر ردعا للسفهاء».^[۲]
خداوند متعال امر به معروف را برای صلاح و مصلحت‌های جامعه و نهی از منکر را برای راندن بی خردان (نادانان) از گناه، واجب کرد.
امام علی علیه السلام:
«من لم یعرف بقلبه معروفا، و لم ینکر منکرا ، قلب فجعل اعلاه اسفله، و اسفله اعلاه ».^[۳]
آن که کارهای خوب را به دل، نیک نشمارد و کارهای زشت را به دل، ناپسند نشمرد، چنان واژگونه گردد بالای او پایین، و پایین او بالا می‌گردد (یعنی تشخیص خوب و بد را از دست می‌دهد) .
امام علی علیه السلام:
«من امر بالمعروف شد ظهور المؤمنین، و من نهی المنکر ارغم انوف الکافرین (المنافقین)».^[۴]
آن کس که به نیکی‌ها فرمان دهد، پشت مؤمنان را محکم کرده است و کسی که از زشتی‌ها نهی کند بینی کافران (منافقان) را به خاک مالیده است.
امام علی علیه السلام:
«ایها المؤمنون، انه من رای عدوانا یعمل به و منکرا یدعی الیه، فانکره بقلبه، فقد سلم و بری ء، و من انکره بلسانه فقد اجر، و هو افضل من صاحبه، و من انکره بالسیف لتکون کلمة الله هی العلیا و کلمة الظالمین هی السفلی، فذلک الذی اصاب سبیل الهدی، و قام علی الطریق، و نور فی قلبه الیقین ».^[۵]
ای مؤمنان! به راستی آن کس که ستمی را ببیند که انجام می‌شود و زشتی را که بدان فرا خوانده می‌شود، اگر تنها با قلب خود زشت بداند، به سلامت خواهد ماند و گناهی بر او نیست (در صورتی که قدرت بیشتر از آن ندارد)، و اگر به زبان ناپسند بشمارد البته پاداش الهی خواهد داشت و مقامش برتر از گروه نخست است، و هر که با شمشیر برای بزرگداشت نام خدا و پستی سخن ستمگران به مبارزه برخیزد، راه هدایت را یافته و به جاده حقیقی گام نهاده و نور یقین بر دلش تابیده است .
امام علی علیه السلام:
«ان الامر بالمعروف والنهی عن المنکر لخلقان من خلق الله سبحانه و انهما لایقربان من اجل و لاینقصان من رزق ».^[۶]
به راستی که امر به معروف و نهی از منکر دو صفت از صفات خداوند سبحان است که نه مرگ کسی را نزدیک می‌کنند و نه از روزی کسی می‌کاهند .
امام علی علیه السلام:
«لعن الله الآمرین بالمعروف التارکین له، والناهین عن المنکر العاملین به ».^[۷]
نفرین خدا بر آن کسانی باد که امر به معروف کنند و خود آن را ترک گویند، و نهی از منکر کنند و خود مرتکب آن شوند.
امام علی علیه السلام:
«مر بالمعروف تکن من اهله، وانکر المنکر بلسانک و یدک، و باین من فعله بجهدک »^[۸]
به نیکی‌ها فرمان ده تا از اهل آن باشی و زشتی را با دست و زبان، ناپسند بشمار و بکوش تا با آن کس که آن را انجام می‌دهد، بیگانه باشی .
امام علی علیه السلام:
«الامر بالمعروف افضل اعمال الخلق »^[۹]
برترین کارهای مردم، امر به معروف (و نهی از منکر) است .
«ائتمروا بالمعروف وامروا به، و تناهوا عن المنکر وانهوا عنه »^[۱۰]
هم خود به کارهای نیک بپردازید و هم دیگران را به آن فرمان دهید و از کارهای زشت دوری کنید و دیگران را هم از آن باز دارید.
امام علی علیه السلام:
«کن آمرا بالمعروف و عاملا به، و لاتکن ممن یامر به و ینای عنه، فتبوء باثمه، و تتعرض لمقت ربه ».^[۱۱]
همیشه امر به معروف کن و خود به آن عمل نما و از آنانی مباش که به نیکی فرمان دهند و خود از آن شانه خالی کنند، که چنین افراد به گناه خویش گرفتارند و مورد خشم پروردگار واقع می‌شوند .
امام علی علیه السلام:
«کن بالمعروف آمرا، و عن المنکر ناهیا، و بالخیر عاملا، و للشر مانعا»^[۱۲]
در همه حال امر کننده به معروف و بازدارنده از منکر باش، به خوبیها عمل کن و بدیها را مانع باش.
منبع:
مجلات > عقیدتی، فرهنگی، اجتماعی پاسدار اسلام، آبان ۱۳۸۰، شماره ۲۳۹