خلق و خوی قرآنی، بهترین امر به معروف و نهی از منکر است

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
خلق و خوی قرآنی، بهترین امر به معروف و نهی از منکر است

محتویات

خلق و خوی قرآنی، بهترین امر به معروف و نهی از منکر است

مصاحبه شونده : حشمتی،محمد رضا

‌‌‌گـفت‌وگو‌ گفت‌وگو با حجت الاسلام و المسلمین محمد رضا حشمتی‌ دبیر ستاد عالی کانونهای فـرهنگی‌-هـنری‌ مـساجد‌

خلق و خوی قرآنی‌ بهترین امر به معروف و نهی از منکر است

حجت السلام و المسلمین محمد‌ رضـا حشمتی مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیر ستاد عالی کانونهای فرهنگ هنرهای‌ مـساجد است.

وی در‌ سال‌ 7331 در شهر مـشهد مـتولد شد و تحصیلات مدرسه‌ای را در آن شهر گذراند

سپس در رشته آمار در دانشگاه شیراز مشغول به تحصیل و موفق به اخذ مدرک لیسانس گردید و در دانشگاه‌‌ پس از شاگردی شهید آیت الله دستغیب در سال 0631 به حوزه علمیه قم رفته‌ و در آنـجا از محافل قرآنی و تفسیر آیت الله مشکینی و آیت الله جوادی‌آملی استفاده کرد.وی به‌ مدت‌ 51 سال در سازمان تبلیغات اسلامی‌ فعالیتهای تبلیغی و قرآنی داشته است و اکنون دو سال است که مسؤول انتخاب و معرفی خادمان قرآن می‌باشد.

گـفتگوی مـا را با وی پیش رو دارید‌

با توجه به فعالیتهای شما در زمینه علوم قرآنی، جایگاه قرآن و توجه به آنرا در جامعه خودمان چگونه‌ ارزیابی می‌کنید؟

جایگاه قرآن در نظام اسلامی و از‌ نـظر‌ عـلمی و مسؤولان یک جایگاه رفیع و بلند مرتبه‌ای دارد و خیلی نسبت به آن احترام و توجه می‌شود و از آنجا که قرآن یک کتاب علمی و کتاب هدایت است،با این همه آن‌گونه‌ که‌ انتظار‌ می‌رود در جـامعه مـا مورد‌ کاربرد‌ اصناف‌ و افراد مختلف قرار نمی‌گیرد،نظر من این است که صرف احترام کفایت نمی‌کند و ما باید به قرآن توجه بیشتری داشته باشیم‌.

منظور‌ شمااز‌ توجه به قـرآن چـیست و چـه تعریفی‌ از این‌ توجه‌ دارید؟

توجه بـه قـرآن بـه نظر ما وارد کردن فرهنگ‌ قرآنی در زندگی مردم است و این میسر نمی‌شود مگر اینکه‌ ما‌ قرآن‌ را در دسترس نوجوانان و جوانان‌ قرار دهیم و جـامعه را طـوری‌ تـربیت کنیم که مردم‌ پاره‌ای از وقت هر روزی خود را بـه قـرآن اختصاص‌ دهند و این برای جامعه‌ ما‌ یک‌ ضعف و عیب‌ است که بعضی فارغ التحصیلان مدارس و دانشگاه‌ها نتوانند قرآن‌ را‌ حـتی از رو بـخوانند.

مـرحله خواندن و قرائت اولین گام است مرحله‌ بعد آشنا شدن بـه مفاهیم‌ قرآن‌ و گام‌ بعدی توجه‌ به تفسیر قرآن و در گام آخر انطباق عمل مردم با‌ قرآن‌ است‌ و به مـعنای سـاده‌تر مـنظورم عمل کردن‌ به قرآن بوده است.

باید چه کارهایی انجام‌ داد‌ کـه‌ قـرآن و فرهنگ‌ قرآنی وارد زندگی مردم شود؟

اگر اهتمام همه جامعه بویژه متفکران، نویسندگان،هنرمندان‌ و مدیران‌ جامعه به قـرآن‌ بـه عـنوان کتاب هدایت بشریت معطوف شود و به‌ تناسب،هریک‌ از‌ این‌ اصناف پاره‌ای از وقـت خـود را بـا قرآن بگذرانند،خود به خود نظر مردم‌،نوجوانان‌‌ و جوانان هم به قرآن بیشتر جـلب مـی‌شود.

بـه نظرم از صحبت‌های شما چنین‌ برمی‌آید‌ که‌‌ می‌فرمائید انگیزه وجود دارد اما گروهی باید زمینه و امـکان نـزدیکی و پرداختن به قرآن را بیشتر‌ فراهم‌ کنند؟

مردم ما فی نفسه گرایش به قرآن دارنـد کـما ایـنکه در جامعه‌ ما‌ هیچ‌ کس را نمی‌بینید که‌ بی‌اهمیت نسبت به قرآن باشد،لذا باید ببینیم‌ ایـن هـمه فیلم‌ و تابلوهای‌ تبلیغاتی‌ و برنامه‌ریزی‌هایی که مدیران و متولیان جامعه دارند چه مقداری از آن به قـرآن‌ و مـباحث‌ قـرآنی مربوط می‌شود.

جامعه نیز به همان میزان که فعالیت‌ مسؤولان پیرامون مسائل قرآنی کم مـی‌شود‌،از‌ فـرهنگ قرآنی فاصله گرفته و دور می‌شوند،در این شرایط وظیفه رهبران فکری‌ جامعه‌ سخت‌تر مـی‌شود.بـه اعـتقاد ما هرچه متولیان‌ از‌ مباحث‌‌ قرآنی فاصله گیرند مردم نیز فاصله خواهند‌ گرفت‌‌ و حتی افراد مـتدین نـیز تـحت تاثیر قرار گرفته و به‌ سمت و سوی فرهنگهای خرافی‌ و بی‌اساس‌‌ می‌روند،و برعکس هـرچه مـسؤولان به‌ فرهنگ‌‌ قرآن توجه‌ کنند‌،توجه‌ مردم هم بیشتر می‌شود.

برای جبران‌ ضعفی‌ که بدان مـعتقدید چـه باید کرد؟

برای جبران این ضعف یک عزم همگانی‌ از‌ حوزه‌های علمیه،دانشگاه‌ها،مـتفکران،هـنرمندان‌ نیاز‌ است.از آنجا که‌ قرآن‌ یک کـتاب آسـمانی اسـت‌ و با‌ دیگر‌ کتابها فرق دارد،روش یادگیری و انتقال‌ مـفاهیم آن هـم بایستی با روشهای معمول‌ متفاوت‌‌ باشد.پس نوجوانان و جوانان ما‌ بایستی‌ با‌ عشق و ارادت بـیشتری‌ بـه‌ این کتاب آسمانی توجه‌ کـنند‌ و نـسبت به یـادگیری و بـکارگیری قـرآن احتمام داشته‌ باشند،قرآن نباید مـثل دیـگر دروس تدریس‌ شود‌. مربی،مکان یادگیری،جزوات و حتی نحوه‌ امتحان‌‌ گرفتن و تشویق‌ و تـرغیب‌ آنـ‌ نسبت به قرآن باید‌ متفاوت بـاشد.

در این زمینه ما بـه نـوبه خود در بخش آموزش‌ و پرورش یک جـمعیت‌ 81‌ مـیلیونی دانش آموز در اختیار داریم‌ که‌ بهترین‌ فرصت‌ را‌ به ما می‌دهد‌ تا‌ برای ایـن طـیف وسیع برنامه‌ریزی داشته باشیم و بـا روشـهای صـحیح به آموزش ایـن قـشر بپردازیم و آنها‌ را‌ برای‌ فـراگیری قـرآن و معارف قرآنی و عمل‌ به آیات‌ قرآن‌ آماده‌ و حساس‌ کنیم‌.

با‌ توجه به اینکه بـخش اعـظم فعالیت کانونهای‌ فرهنگی هنری مساجد مـربوط بـه قرآن اسـت در ایـن‌ زمـینه چه دستاوردی داشته‌اید؟

از دیرباز فـعالیت‌های قرآنی در مساجد رونق‌ داشته‌ و هم‌اکنون بیشتر فعالیتهای قرآنی در شبستان مساجد است.از زمان تاسیس ستاد عـالی‌ کـانونهای فرهنگی هنری مساجد در سال 2731 اقدام سـازماندهی شـده‌ای بـرای فـعالیتهای قـرآنی در سطح مساجد شـروع‌ شـد‌ که می‌توانیم از آخرین‌ دستاورد این حرکت به تشکیل و راه اندازی‌ انجمن‌های قرآن و نهج البلاغه در استانها نام بـرد.

هـدف از تـشکیل این انجمن‌ها چیست؟

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پس‌ از‌ مـطالعه‌ فـعالیتهای قـرآنی بـه ایـن نـتیجه رسید که بسیاری از مفسران،محققان،قاریان و حافظان و مربیان قرآن‌ با همه فعالیتهایی که در کشور دارند‌ ناشناخته‌‌ مانده‌اند و هیچ جایگاهی و مرکزی برای‌ تجمع‌ و حمایت ندارند،پس تصمیم گرفتیم کـه این انجمنها در استانها و سپس در شهرستانها تشکیل شود که‌ هدف اصلی آن حمایت و پشتیبانی از اصحاب‌ قرآن‌ و سازماندهی‌ فعالیتهای قرآنی است و این‌‌ ستاد‌ نیز در اعتبارات سالانه به این انجمنها کمک‌ می‌کند و فعالیتهای قـرآنی را از طـریق این انجمن‌ها رونق خواهد داد.پیش‌بینی شده در طول سه سال‌ آینده کلیه امور و فعالیتهای قرآنی‌ هر‌ استان زیر نظر این انجمن‌ها قرار گیرد و مجموع اینها در کل‌ کشور تشکیل یک اتـحادیه بـدهند که برنامه‌ریزی‌ تخصصی برمبنای تحقیق و پژوهش از اصول‌ تشکیل این اتحادیه است.

مهمترین برنامه‌ این‌ انجمن‌ها چیست؟

از‌ مهمترین برنامه‌های این انجمن حمایت از طرح و برنامه‌ها و تـحقیق و پژوهـشهای اعضای‌ انجمن می‌باشد و این کـار بـاعث مشارکت‌ بیشتر و نوآوری علمی در زمینه علوم قرآنی و نهج البلاغه‌ خواهد شد‌ و بسیاری‌ از‌ ضعفهایی که در بخش قرآنی‌ داریم مرتفع خواهد شد،چون کمیته‌های تخصصی در زمـینه‌های مـختلف قرآنی شکل ‌‌می‌گیرد‌.

فـعالیتهای آمـوزشی ستاد عالی کانونهای فرهنگی‌ هنری مساجد در چند مرکز و در چه‌ زمینه‌هایی‌ می‌باشد‌ و تاکنون چه تعداد افراد در این کانونها تحت آموزش‌ قرار گرفته‌اند؟

در 3 هزار کانون تحت پوشش‌ ما تاکنون‌ بیش از 032 هزار نفر تـحت آمـوزش قرار گرفته‌اند و فعالیتهای آموزش‌ قرآن از مهمترین فعالیت‌های‌‌ ما‌ بوده است که در رشته‌های قرائت و روخوانی، روانخوانی،تجوید و حفظ قرآن کریم و...انجام‌ شده است.همچنین فعالیتهای دیگری نظیر خوشنویسی آیات قرآن،طـراحی و نـقاشی پیرامون‌ مـفاهیم قرآنی و داستان نویسی از جمله‌ فعالیتهای‌ آن است.

در کلاسهای آموزشی شما طبقه بندی سنی رعایت‌ شده است؟

طبقه بندی سـنی رعایت شده و کتابهای در نظر گرفته شده برای هر گروه سنی مـتفاوت اسـت‌ و هـر گروه در‌ کلاسهای‌ خاص خود شرکت می‌کند.

به مناسبت سال امام خمینی(ره)شما فعالیتهایی‌ پیرامون قرائت قرآن در مـساجد ‌ ‌داشـتید که گفته‌ می‌شود حدود 001 هزار نفر در آن شرکت داشته‌اند. این‌ برنامه‌ چگونه شکل گرفت؟

افـتخار داشـتیم در سـال امام خمینی(ره)با توجه به اینکه امام انس خاصی با قرآن داشتند و آیینه مجسم عـمل به قرآن بودند کارهایی را تدارک‌ ببینیم‌،از‌ آن جمله در کانونهای مختلف نوجوانان‌ و جوانان برای امـام ختم قرآن داشتند.

گـزارشی کـه در پایان از این طرح گرفتیم این‌ بود که کانونها با تشکیل مجالس قرائت قرآن‌‌ روزانه‌ به‌ قرائت قرآن پرداختند و تا شب‌ میلاد‌ امام‌ خمینی(ره)توانستند اب تشکیل مجالس‌ باشکوهی قرآنها را ختم کنند.در ایـن طرح بیش‌ از 001 هزار نوجوان و جوان شرکت‌ داشتند‌.

شما‌ با فعالیتهای قرآنی در این کانونها چه هدفی‌‌ را‌ دنبال می‌کنید؟

ما براین عقیده‌ایم که اگر اعضای کانونهای‌ فرهنگی هنری مساجد تعالیم قرآن را ببینند و با قـرآن انـس گرفته‌ و آشنا‌ شوند‌ تبدیل به عناصر مؤمن و باایمانی می‌شوند که زینت جامعه و مساجد‌ خواهند شد و اگر کسی با خلق و خوی قرآنی در جامعه ظاهر شود بهترین مبارزه با فرهنگ بیگانه‌ و بـهترین‌ امـر‌ به‌ معروف و نهی از منکر را انجام‌ داده است،لذا تربیت چهره‌هایی‌ که‌ با فرهنگ‌ قرآنی آشنا هستند و به آن عمل می‌کنند از مهمترین هدفهای ما است.

تا چه‌ حدودی‌ به‌ این اهداف نزدیک شده‌اید؟

از آنـجا کـه فعالیتهای قرآنی و تربیتی در جامعه نسبت‌ مستقیمی‌ با‌ مربیان و اساتید آن‌ دارد،در مراکزی که توانسته‌ایم از اساتید و مربیان‌ عالم و عامل استفاده‌ کنیم‌ به‌ این هدف نزدیک‌ شده‌ایم،هرچند از مجموعه عملکرد خود راضـی‌ نـیستیم.ان شـاء الله‌ با‌ شناسایی بیشتر افـراد فـرهیخته و اصـحاب قرآنی امیدوار هستیم که این‌ نقص را ترمیم‌ و اصلاح‌ کنیم‌.

  • چه برنامه‌هایی برای پشتیبانی از فعالیتهای قرآنی‌ در کشور دارید؟

در بعضی از کانونها و مساجد‌ طرحهایی‌‌ ابـتکاری و نـو را شـاهد هستیم که برای ما ارسال‌ می‌شود و ما از ایـن‌ طـرحها‌ استقبال‌ و حمایت‌ می‌کنیم.یعنی ما آماده پشتیبانی از همه عزیزانی‌ هستیم که ایده‌های جدیدی برای گسترش‌‌ فعالیتهای‌ قرآنی دارند.

در بـسیاری از مـساجد و کـانونهای ما بحثهای‌ تفسیری انجام می‌شود‌ و در‌ حوزه‌ مفاهیم قرآن و تفسیر بـه هر میزانی که مساجد آمادگی داشته‌ باشند،ما از اندیشه و طرح‌هایشان‌ استقبال‌ و پشتیبانی‌ می‌کنیم.

با توجه به حجم زیـاد فـعالیت‌های قـرآنی کانون‌ مساجد،چطور مربیان‌ قرآنی‌ مورد نیاز را تامین‌ می‌کنید؟

معمولا در استانها تـوسط دبـیر خانه‌های استانی‌ مربیان به کار گرفته و جذب‌ می‌شوند‌ و معمولا از مربیان آموزش دیده در دیگر مراکز مثل سـازمان‌ تـبلیغات اسـلامی‌ و سازمان‌ اوقاف استفاده می‌کنیم‌ و این ستاد بخشی به‌ عنوان‌ تربیت‌ و آموزش‌ مـربی نـدارد در آیـنده تصمیم داریم‌ از‌ طریق‌ انجمنهای قرآنی این کار را انجام دهیم.


بازگشت به مقالات