تارکان امر به معروف، مسخ شدگان معنوی و مردگانی در میان زندگان

تارکان امر به معروف، مسخ شدگان معنوی و مردگانی در میان زندگان

نویسنده:علی صباجی

مقاله

امر به معروفو نهی از منکر ۲ بال از ۱۰ بال شجره طیبه فروع دین اسلامی هستند که هدفی جز سعادت بشر در دنیا و آخرت را ندارد، دینی که اساس دعوت خود را با مهربانی بنا گذاشته و تا ظهور حضرت مهربانی‌ها هم با مهربانی ادامه خواهد داد.
شکی در این نیست که مقصد اعلی و سعادت کبرای بشر به رضایت خدای متعال بستگی دارد؛ اگر خدای متعال راضی باشد همه مقصد‌ها نیکو خواهند بود ولی اگر رضایت خدای متعال نباشد، انسان در هیچ مقصدی عاقبت به خیر نخواهد شد؛ همان طوری که بارها و بارها در قرآن کریم آمده است:"العاقبة "به طور مطلق "للمتقین".
به همین خاطر هر مسلمانی باید به اصول و فروع دین خود آگاهی داشته و به آنها جامه عمل بپوشاند چراکه مسئولیت اجتماعی ایجاب می‌کند نسبت به اتفاق‌های پیرامون خود بی تفاوت نباشد و این مطلب در فقه اسلامی با عنوان امر به معروف و نهی از منکر شناخته می‌شود.
امر به معروف و نهی از منکر از واجب‌های کفایی جهان اسلام است و فردی که تارک این ۲ فریضه باشد طبق آیات قرآن کریم مسخ شده معنوی و بنا به فرموده حضرت علی (علیه السلام) مرده‌ای در میان زندگان است که فقط وجود خارجی داشته و نقشی در مسئولیت‌ها و اتفاق‌های جامعه ندارد.
این فریضه واجب کفایی، ضامن بقای اسلام و یکی از مشخصه‌های بارز مومن است و قرآن کریم نیز در این باره می‌فرماید: «وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیاءُ بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ یُطِیعُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ (سوره توبه- آیه۷۱) مردان و زنان با ایمان ولی یکدیگرند، امربه معروف و نهی ازمنکر می‌کنند، نماز را برپا می‌دارند و زکات را می‌پردازند و خدا و رسولش را اطاعت می‌کنند».
مسائل دنیای امروزی ما را از توسعه معنویت دوره کرده است.
واقعه عاشورا و انقلاب اسلامی ایران در اثنای تاریخ نمونه‌هایی از شکل گیری نهضت زنده نگه داشتن فرایض امر به معروف و نهی از منکر است که باعث احیای ارزش‌های الهی و انسانی و دمیدن روحی تازه در پیکره اسلام ناب شده و سیلی ای بر دهان کسانی شد که می‌خواستند این فرایض را در جامعه اسلامی کم رنگ کرده و جامعه را به بیماری فساد و فحشا مبتلا کنند.
باید گفت که یکی از آفت‌های دوران مدرنیست این است که برخی افراد در کنجی نشسته و برای جوانان و آینده کشورهای دیگر معنویت و احکام تدوین و ترسیم می‌کنند و در صدداند تا با نام اسلام آن احکام را بر ذهن جوان غالب کنند ولی غافل از این هستند که جوان امروزی در جامعه اسلامی تنها به سرچشمه اصلی منابع مراجعه می‌کند همان طوری که مقام معظم رهبری در نامه خود به جوانان غرب خواستار این مهم شده که برای شناخت اسلام ناب محمدی تنها باید به منابع اصیل اسلامی مراجعه کرد و از منابع غیر معتبر و غیر اصیل در راه شناخت اسلام بهره نبرد.
در اینجا خالی از لطف نیست نظر امیر مؤمنان حضرت علی (علیه‌السلام) دربارهٔ اهمیت امر به معروف و نهی از منکر را بیان کرده و ادامه دهیم که آن حضرت در خطبه‌ای ماندگار به شرایط و درجه‌های امر به معروف و نهی از منکر و همچنین آفت‌های ترک آن پرداخته و گفته است که «وَ اللَّهِ مَا أَحُثُّکُمْ عَلَی طَاعَةٍ إِلَّا وَ أَسْبِقُکُمْ إِلَیْهَا وَ لَا أَنْهَاکُمْ عَنْ مَعْصِیَةٍ إِلَّا وَ أَتَنَاهَی قَبْلَکُمْ عَنْهَا - من خود قبل از دیگران و بیش از دیگران به این دو واجب الهی همت می‌گمارم، آنگاه دیگران را به آن فرا می‌خوانم».
در مقام عمل نیز بنا به فرموده حضرت علی (علیه السلام) در نهج البلاغه نباید از افرادی باشیم که امر به معروف و نهی از منکر می‌کنند ولی خود پایبند به آن نیستند و منکر را انجام داده و از معروف دوری می‌کنند که این خود اسباب بدبینی به آثار امر به معروف و نهی از منکر در جامعه را فراهم می‌کند و در اذهان جامعه اینگونه وانمود می‌کند که اشخاص امر و نهی کننده خود پایبند به اصول نیستند که لازم است بر این نکته تاکید داشته باشیم که امر و نهی خود بر امر و نهی دیگران تقدم دارد.

به خاک مالیدن بینی منافقان با امر به معروف و نهی از منکر

بدیهی است تمام کارهای نیکو حتی جهاد در راه خدا نیز به اندازه امر به معروف و نهی از منکر حائز اهمیت نیست و در تایید این ادعا نیز حضرت علی (علیه السلام) در حکمتی گرانبها می‌فرماید: «همانا امر به معروف و نهی از منکر نه اجلی را نزدیک می‌کنند و نه از مقدار روزی می‌کاهد و برتر از همه این‌ها فریاد عدالت خواهی وسخن حق در برابر حاکم ستمکار است».
شخص آمر به معروف با معروف خود پشت مؤمنان را استوار و شخص نهی کننده نیز با نهی خود بینی منافقان را به خاک می‌مالد و چه بسیار زیباست که با عمل به این دو فریضه واجب، جامعه اسلامی روز به روز استوارتر و با صلابت تر و دشمنان اسلام نیز روز به روز ضعیف تر و شکننده تر شوند.

هدایت صحیح جامعه اسلامی با ترویج معروف

این دو فریضه واجب تاثیر بسزا و مهمی در ارتقای سلامت اخلاقی جامعه و کم شدن آسیب‌ها و ناهنجاری‌های اجتماعی دارد؛ معروفی که ترویج می‌یابد یا منکری که ترک می‌شود باعث هدایت صحیح افراد جامعه به سمت رستگاری می‌شود و اگر اغراق نباشد می‌توان گفت که سلامت اخلاقی جامعه با عمل به این فریضه نیز تضمین می‌شود.
سلامت اخلاقی جامعه به خصوص جامعه اسلامی مولفه‌ای است که بنای تمام برنامه ریزی‌های دشمن بر تخریب این سلامت گذاشته شده است؛ سلامت اخلاقی جامعه باعث اعتلای آرمان‌های دین اسلام و انقلاب اسلامی است و به همین خاطر احساس خطر جدی از سوی دشمن برای این موضوع احساس می‌شود.
تمام ابزارهای‌های نوین ارتباطی، ماهواره‌ها و شبکه‌های اجتماعی ساخته شده توسط کشورهای بیگانه به نوعی ابزار نفوذ در فرهنگ و تغییر باورها و اعتقادهای یک کشور است و از آنجایی که دشمنان اسلام از اصل استقلال و آزادی نظام اسلامی بیش از همه نظام‌ها احساس خطر می‌کنند تمام این ابزارها را به کار گرفته‌اند تا تغییری هر چند کوچک در سبک زندگی و باورهای این ملت عظیم ایجاد کنند.
نتیجه همه این برنامه‌ها به نقطه‌ای ختم می‌شود که اگر سلامت اخلاقی جامعه‌ای در معرض سقوط قرار گیرد به مثابه سقوط و انحطاط حکومت آن جامعه است چراکه افراد جامعه به جای تفکر و اندیشیدن برای پیشرفت و سعادت کشور به تفکرها و لذت‌های مقطعی همچون لذت‌های جنسی، مزاحمت نوامیس، سرگرمی با فضای مجازی، بی بند و باری و . . . روی می‌آورند.
نکته‌ای که اینجا خود نمایی می‌کند این است که باید برای امر به معروف و نهی از منکر تعصب به خرج داد البته تعصب در دین اسلام در بسیاری جهت‌ها ممنوع است ولی به نظر می‌رسد در این مورد باید برای کارهای پسندیده تعصب داشت زیرا تعصب در عملی باعث اجرا و انجام آن عمل به نحو احسن خواهد بود.
از سخنان حضرت علی (علیه السلام) در نهج البلاغه نیز اینگونه برداشت می‌شود که ترک امر به معروف و نهی از منکر آفت‌هایی برای جامعه اسلامی دارد که سلطه بدان و اشرار بر خوبان، سقوط و انحطاط اجتماعی، نفی هویت و حیات انسانی و کاهش سلامت اخلاقی جامعه از حداقل‌ترین و مهم‌ترین آنها است و باز طبق فرمایش آن حضرت با این امور نمی‌توان خشنودی پروردگار را بدست آورد و باید طاعت را به جا آورد. (خطبه ۱۲۹- نهج البلاغه)

امر به معروف و نهی از منکر به نوعی زیربنای تمامی حرکات اجتماعی اسلام است

اگر از فرمایش‌های مقام معظم رهبری با این موضوع در سال‌های گذشته نیز فاکتور گیری کنیم به همین مطلب دست می‌یابیم که «امر به معروف و نهی از منکر به نوعی زیربنای تمامی حرکات اجتماعی اسلام و ترجمان ساخت و هندسه نظام اسلامی است» و باید به عنوان راهبرد اصلی برای افزایش سلامت اخلاقی جامعه مورد توجه قرار گیرد.
البته جای قدردانی از مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان درتدوین و تصویب قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر محفوظ است و باید گفت که از دید مقام معظم رهبری «مهم‌ترین قلم امر به معروف و نهی از منکر عبارت از امر به بزرگ‌ترین معروف‌ها و نهی از بزرگ‌ترین منکرها است» که در بیان نمونه‌هایی از هر کدام ایجاد نظام اسلامی و حفظ نظام اسلامی را بزرگ‌ترین معروف و کمک به دشمنان و تضعیف نظام اسلامی را بزرگ‌ترین منکر بیان می‌فرمایند.
دعوت مقام معظم رهبری به تقواپیشگی در رفتارهای اجتماعی افراد نیز تا آنجا پیش می‌رود که در عمل به فریضه امر به معروف و نهی از منکر بر رعایت شخصیت فرد و آبروداری تاکید کرده و می‌فرمایند:«مؤمنین و مؤمنات در حفظ مجموعهٔ نظام اجتماعی و امر به معروف و نهی از منکر همه سهیم و شریکند» و استثنایی دال بر جنسیت افراد وجود نداشته و وظیفه‌ای همگانی در راستای ایجاد سلامت اجتماعی است.

آحاد مردم به مانند جامعه مدینه النبی احکام دینی را اجرا کنند

اینکه امر به معروف و نهی از منکر اصل فراموش شده یا کم رنگ شده در جامعه امروزی و شاید جهان اسلام است بر کسی پوشیده نیست اما برای پر رنگ تر کردن آن در جامعه چه راهکارهایی وجود دارد؟ با چه ترفندهایی می‌توان جوانان و بزرگان منحرف شده از راه سعادت را هدایت کرد؟ چه اقدام‌هایی را برای حضور پر رنگ معنویت در زندگی می‌توان ترسیم کرد؟ اینها نمونه‌هایی است که پاسخ هر کدام می‌تواند درمانی برای بیماری جامعه ما در جهت ارتقای سلامت اخلاقی جامعه باشد.
زمانی که در مقام پاسخ به این سوال‌ها برآییم می‌توان چند نکته را بیان کرد اولین مطلبی که به ذهن خطور می‌کند؛ خودشناسی و خودسازی فردی است اینگونه که فرد اگر به ندای خرد و دورن انسانی خود گوش دهد باز هم این فریضه‌ها را واجب کفایی در زندگی خود دیده و تلاش می‌کند تا به انجام معروف‌ها و ترک منکرها همت بگمارد.
دومین نکته‌ای که برای پاسخ به سوال‌های فوق به آن می‌رسیم این است که مسئولان نظام باید بستر ترسیم و شکل گیری مدینه النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) در جامعه را فراهم کنند و در این صورت است که آحاد جامعه چنان با وحدت و همدلی به همدیگر گره می‌خورند که در رسیدن به اهداف و آرمان‌های خود مانعی نمی‌بینند.
در این یادداشت خالی از لطف نیست که به پیام مقام معظم رهبری به نخستین اجلاس پژوهشی امر به معروف و نهی از منکر در سال ۱۳۷۹ نیز اشاره کنیم که فرموده‌اند: «عمل به این وظیفه، تضمین‌کنندهٔ دوام و استحکام حکومت صالحان است و رهاکردن و به فراموشی سپردن آن زمینه سازِ سلطه اشرار و نابکاران.. امر به معروف و نهی از منکر، یک وظیفهٔ عمومی است البته ما باید تأسّف بخوریم از اینکه معنای امر به معروف و نهی از منکر درست تشریح نمی‌شود؛ همه امر به معروف و نهی از منکر کنند امروز مسئولیت انقلابی و سیاسی شما امر به معروف و نهی از منکر است».
اما سخن پایانی اینکه دین خالص را باید در مکتب اهل بیت جستجو کرد اینطور نیست که صاحب شریعت بیخیال باشد تا عده‌ای شریعت را پایمال کنند؛ صاحب شریعت طوری خواهد آمد که هرکس ببیند می‌گوید دین تازه‌ای آورده است؛ اما دین، دین تازه‌ای نیست زیرا پیامبر خاتم آمده، رفته و تشریع تعطیل شده است؛ ایشان دین تازه‌ای نمی‌آورند بلکه ناخالصی‌ها را تطهیر خواهند کرد وقتی این ناخالصی زدوده شود، دین چهره واقعی خود را نشان می‌دهد؛ هنر امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) این است امر به معروف و نهی از منکر ۲ بال از ۱۰ بال شجره طیبه فروع دین اسلامی هستند که هدفی جز سعادت بشر در دنیا و آخرت را ندارد، دینی که اساس دعوت خود را با مهربانی بنا گذاشته و تا ظهور حضرت مهربانی‌ها هم با مهربانی ادامه خواهد داد.
شکی در این نیست که مقصد اعلی و سعادت کبرای بشر به رضایت خدای متعال بستگی دارد؛ اگر خدای متعال راضی باشد همه مقصد‌ها نیکو خواهند بود ولی اگر رضایت خدای متعال نباشد، انسان در هیچ مقصدی عاقبت به خیر نخواهد شد؛ همان طوری که بارها و بارها در قرآن کریم آمده است:"العاقبة "به طور مطلق "للمتقین".
به همین خاطر هر مسلمانی باید به اصول و فروع دین خود آگاهی داشته و به آنها جامه عمل بپوشاند چراکه مسئولیت اجتماعی ایجاب می‌کند نسبت به اتفاق‌های پیرامون خود بی تفاوت نباشد و این مطلب در فقه اسلامی با عنوان امر به معروف و نهی از منکر شناخته می‌شود.
امر به معروف و نهی از منکر از واجب‌های کفایی جهان اسلام است و فردی که تارک این ۲ فریضه باشد طبق آیات قرآن کریم مسخ شده معنوی و بنا به فرموده حضرت علی (علیه السلام) مرده‌ای در میان زندگان است که فقط وجود خارجی داشته و نقشی در مسئولیت‌ها و اتفاق‌های جامعه ندارد.
این فریضه واجب کفایی، ضامن بقای اسلام و یکی از مشخصه‌های بارز مومن است و قرآن کریم نیز در این باره می‌فرماید: «وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیاءُ بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ یُطِیعُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ (سوره توبه- آیه۷۱) مردان و زنان با ایمان ولی یکدیگرند، امربه معروف و نهی ازمنکر می‌کنند، نماز را برپا می‌دارند و زکات را می‌پردازند و خدا و رسولش را اطاعت می‌کنند».

مسائل دنیای امروزی ما را از توسعه معنویت دوره کرده است

واقعه عاشورا و انقلاب اسلامی ایران در اثنای تاریخ نمونه‌هایی از شکل گیری نهضت زنده نگه داشتن فرایض امر به معروف و نهی از منکر است که باعث احیای ارزش‌های الهی و انسانی و دمیدن روحی تازه در پیکره اسلام ناب شده و سیلی ای بر دهان کسانی شد که می‌خواستند این فرایض را در جامعه اسلامی کم رنگ کرده و جامعه را به بیماری فساد و فحشا مبتلا کنند.
باید گفت که یکی از آفت‌های دوران مدرنیست این است که برخی افراد در کنجی نشسته و برای جوانان و آینده کشورهای دیگر معنویت و احکام تدوین و ترسیم می‌کنند و در صدداند تا با نام اسلام آن احکام را بر ذهن جوان غالب کنند ولی غافل از این هستند که جوان امروزی در جامعه اسلامی تنها به سرچشمه اصلی منابع مراجعه می‌کند همان طوری که مقام معظم رهبری در نامه خود به جوانان غرب خواستار این مهم شده که برای شناخت اسلام ناب محمدی تنها باید به منابع اصیل اسلامی مراجعه کرد و از منابع غیر معتبر و غیر اصیل در راه شناخت اسلام بهره نبرد.
در اینجا خالی از لطف نیست نظر امیر مؤمنان حضرت علی (علیه‌السلام) دربارهٔ اهمیت امر به معروف و نهی از منکر را بیان کرده و ادامه دهیم که آن حضرت در خطبه‌ای ماندگار به شرایط و درجه‌های امر به معروف و نهی از منکر و همچنین آفت‌های ترک آن پرداخته و گفته است که «وَ اللَّهِ مَا أَحُثُّکُمْ عَلَی طَاعَةٍ إِلَّا وَ أَسْبِقُکُمْ إِلَیْهَا وَ لَا أَنْهَاکُمْ عَنْ مَعْصِیَةٍ إِلَّا وَ أَتَنَاهَی قَبْلَکُمْ عَنْهَا - من خود قبل از دیگران و بیش از دیگران به این دو واجب الهی همت می‌گمارم، آنگاه دیگران را به آن فرا می‌خوانم».
در مقام عمل نیز بنا به فرموده حضرت علی (علیه السلام) در نهج البلاغه نباید از افرادی باشیم که امر به معروف و نهی از منکر می‌کنند ولی خود پایبند به آن نیستند و منکر را انجام داده و از معروف دوری می‌کنند که این خود اسباب بدبینی به آثار امر به معروف و نهی از منکر در جامعه را فراهم می‌کند و در اذهان جامعه اینگونه وانمود می‌کند که اشخاص امر و نهی کننده خود پایبند به اصول نیستند که لازم است بر این نکته تاکید داشته باشیم که امر و نهی خود بر امر و نهی دیگران تقدم دارد.

به خاک مالیدن بینی منافقان با امر به معروف و نهی از منکر

بدیهی است تمام کارهای نیکو حتی جهاد در راه خدا نیز به اندازه امر به معروف و نهی از منکر حائز اهمیت نیست و در تایید این ادعا نیز حضرت علی (علیه السلام) در حکمتی گرانبها می‌فرماید: «همانا امر به معروف و نهی از منکر نه اجلی را نزدیک می‌کنند و نه از مقدار روزی می‌کاهد و برتر از همه این‌ها فریاد عدالت خواهی وسخن حق در برابر حاکم ستمکار است».
شخص آمر به معروف با معروف خود پشت مؤمنان را استوار و شخص نهی کننده نیز با نهی خود بینی منافقان را به خاک می‌مالد و چه بسیار زیباست که با عمل به این دو فریضه واجب، جامعه اسلامی روز به روز استوارتر و با صلابت تر و دشمنان اسلام نیز روز به روز ضعیف تر و شکننده تر شوند.

هدایت صحیح جامعه اسلامی با ترویج معروف

این دو فریضه واجب تاثیر بسزا و مهمی در ارتقای سلامت اخلاقی جامعه و کم شدن آسیب‌ها و ناهنجاری‌های اجتماعی دارد؛ معروفی که ترویج می‌یابد یا منکری که ترک می‌شود باعث هدایت صحیح افراد جامعه به سمت رستگاری می‌شود و اگر اغراق نباشد می‌توان گفت که سلامت اخلاقی جامعه با عمل به این فریضه نیز تضمین می‌شود.
سلامت اخلاقی جامعه به خصوص جامعه اسلامی مولفه‌ای است که بنای تمام برنامه ریزی‌های دشمن بر تخریب این سلامت گذاشته شده است؛ سلامت اخلاقی جامعه باعث اعتلای آرمان‌های دین اسلام و انقلاب اسلامی است و به همین خاطر احساس خطر جدی از سوی دشمن برای این موضوع احساس می‌شود.
تمام ابزارهای‌های نوین ارتباطی، ماهواره‌ها و شبکه‌های اجتماعی ساخته شده توسط کشورهای بیگانه به نوعی ابزار نفوذ در فرهنگ و تغییر باورها و اعتقادهای یک کشور است و از آنجایی که دشمنان اسلام از اصل استقلال و آزادی نظام اسلامی بیش از همه نظام‌ها احساس خطر می‌کنند تمام این ابزارها را به کار گرفته‌اند تا تغییری هر چند کوچک در سبک زندگی و باورهای این ملت عظیم ایجاد کنند.
نتیجه همه این برنامه‌ها به نقطه‌ای ختم می‌شود که اگر سلامت اخلاقی جامعه‌ای در معرض سقوط قرار گیرد به مثابه سقوط و انحطاط حکومت آن جامعه است چراکه افراد جامعه به جای تفکر و اندیشیدن برای پیشرفت و سعادت کشور به تفکرها و لذت‌های مقطعی همچون لذت‌های جنسی، مزاحمت نوامیس، سرگرمی با فضای مجازی، بی بند و باری و . . . روی می‌آورند.
نکته‌ای که اینجا خود نمایی می‌کند این است که باید برای امر به معروف و نهی از منکر تعصب به خرج داد البته تعصب در دین اسلام در بسیاری جهت‌ها ممنوع است ولی به نظر می‌رسد در این مورد باید برای کارهای پسندیده تعصب داشت زیرا تعصب در عملی باعث اجرا و انجام آن عمل به نحو احسن خواهد بود.
از سخنان حضرت علی (علیه السلام) در نهج البلاغه نیز اینگونه برداشت می‌شود که ترک امر به معروف و نهی از منکر آفت‌هایی برای جامعه اسلامی دارد که سلطه بدان و اشرار بر خوبان، سقوط و انحطاط اجتماعی، نفی هویت و حیات انسانی و کاهش سلامت اخلاقی جامعه از حداقل‌ترین و مهم‌ترین آنها است و باز طبق فرمایش آن حضرت با این امور نمی‌توان خشنودی پروردگار را بدست آورد و باید طاعت را به جا آورد. (خطبه ۱۲۹- نهج البلاغه)

امر به معروفو نهی از منکر به نوعی زیربنای تمامی حرکات اجتماعی اسلام است

اگر از فرمایش‌های مقام معظم رهبری با این موضوع در سال‌های گذشته نیز فاکتور گیری کنیم به همین مطلب دست می‌یابیم که «امر به معروف و نهی از منکر به نوعی زیربنای تمامی حرکات اجتماعی اسلام و ترجمان ساخت و هندسه نظام اسلامی است» و باید به عنوان راهبرد اصلی برای افزایش سلامت اخلاقی جامعه مورد توجه قرار گیرد.
البته جای قدردانی از مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان درتدوین و تصویب قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر محفوظ است و باید گفت که از دید مقام معظم رهبری «مهم‌ترین قلم امر به معروف و نهی از منکر عبارت از امر به بزرگ‌ترین معروف‌ها و نهی از بزرگ‌ترین منکرها است» که در بیان نمونه‌هایی از هر کدام ایجاد نظام اسلامی و حفظ نظام اسلامی را بزرگ‌ترین معروف و کمک به دشمنان و تضعیف نظام اسلامی را بزرگ‌ترین منکر بیان می‌فرمایند.
دعوت مقام معظم رهبری به تقواپیشگی در رفتارهای اجتماعی افراد نیز تا آنجا پیش می‌رود که در عمل به فریضه امر به معروف و نهی از منکر بر رعایت شخصیت فرد و آبروداری تاکید کرده و می‌فرمایند:«مؤمنین و مؤمنات در حفظ مجموعهٔ نظام اجتماعی و امر به معروف و نهی از منکر همه سهیم و شریکند» و استثنایی دال بر جنسیت افراد وجود نداشته و وظیفه‌ای همگانی در راستای ایجاد سلامت اجتماعی است.

آحاد مردم به مانند جامعه مدینه النبی احکام دینی را اجرا کنند

اینکه امر به معروف و نهی از منکر اصل فراموش شده یا کم رنگ شده در جامعه امروزی و شاید جهان اسلام است بر کسی پوشیده نیست اما برای پر رنگ تر کردن آن در جامعه چه راهکارهایی وجود دارد؟ با چه ترفندهایی می‌توان جوانان و بزرگان منحرف شده از راه سعادت را هدایت کرد؟ چه اقدام‌هایی را برای حضور پر رنگ معنویت در زندگی می‌توان ترسیم کرد؟ اینها نمونه‌هایی است که پاسخ هر کدام می‌تواند درمانی برای بیماری جامعه ما در جهت ارتقای سلامت اخلاقی جامعه باشد.
زمانی که در مقام پاسخ به این سوال‌ها برآییم می‌توان چند نکته را بیان کرد اولین مطلبی که به ذهن خطور می‌کند؛ خودشناسی و خودسازی فردی است اینگونه که فرد اگر به ندای خرد و دورن انسانی خود گوش دهد باز هم این فریضه‌ها را واجب کفایی در زندگی خود دیده و تلاش می‌کند تا به انجام معروف‌ها و ترک منکرها همت بگمارد.
دومین نکته‌ای که برای پاسخ به سوال‌های فوق به آن می‌رسیم این است که مسئولان نظام باید بستر ترسیم و شکل گیری مدینه النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) در جامعه را فراهم کنند و در این صورت است که آحاد جامعه چنان با وحدت و همدلی به همدیگر گره می‌خورند که در رسیدن به اهداف و آرمان‌های خود مانعی نمی‌بینند.
در این یادداشت خالی از لطف نیست که به پیام مقام معظم رهبری به نخستین اجلاس پژوهشی امر به معروف و نهی از منکر در سال ۱۳۷۹ نیز اشاره کنیم که فرموده‌اند: «عمل به این وظیفه، تضمین‌کنندهٔ دوام و استحکام حکومت صالحان است و رهاکردن و به فراموشی سپردن آن زمینه سازِ سلطه اشرار و نابکاران.. امر به معروف و نهی از منکر، یک وظیفهٔ عمومی است البته ما باید تأسّف بخوریم از اینکه معنای امر به معروف و نهی از منکر درست تشریح نمی‌شود؛ همه امر به معروف و نهی از منکر کنند امروز مسئولیت انقلابی و سیاسی شما امر به معروف و نهی از منکر است».
اما سخن پایانی اینکه دین خالص را باید در مکتب اهل بیت جستجو کرد اینطور نیست که صاحب شریعت بیخیال باشد تا عده‌ای شریعت را پایمال کنند؛ صاحب شریعت طوری خواهد آمد که هرکس ببیند می‌گوید دین تازه‌ای آورده است؛ اما دین، دین تازه‌ای نیست زیرا پیامبر خاتم آمده، رفته و تشریع تعطیل شده است؛ ایشان دین تازه‌ای نمی‌آورند بلکه ناخالصی‌ها را تطهیر خواهند کرد وقتی این ناخالصی زدوده شود، دین چهره واقعی خود را نشان می‌دهد؛ هنر امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) این است.

منبع: خبر گذاری شبستان - تاریخ برداشت: 1395/3/17

بازگشت به مقالات