بررسی معناشناسانه معروف و منکر و حوزههای معنایی آن در قرآن
 | |
| نویسنده | محمدابراهیم جهانبخش |
|---|---|
| زبان | فارسی |
| استاد راهنما | علی اسدی اصل |
| استاد مشاور | عباس اسماعیلی زاده |
| تاریخ دفاع | ۱۳۹۳ |
| رشته | الهیات و معارف اسلامی |
| محل دفاع | دانشگاه فردوسی مشهد - دانشکده الهیات و معارف اسلامی |
چکیده
نگاه معناشناسانه به متن و تحلیل معنایی واژگان آن یکی از راههای دستیابی به معنای دقیق و فهم کلام الهی است و از آن جایی که امر به معروف و نهی از منکر از بزرگترین فرایض الهی است که در قرآن کریم بارها مورد تأکید قرار گرفته، بررسی معروف و منکر به شیوه معناشناسی که به مطالعه نظاممند واژگان میپردازد اهمیت دارد.
بررسیها نشان میدهد معروف و منکر در بافت قرآنی تاکنون به ندرت مورد پژوهش روشمند قرار گرفتهاند. این پژوهش با طرح این پرسش که معانی و مفاهیم معروف و منکر در کاربردهای قرآنی چیست و چه ارتباطی با دیگر مفاهیم دینی دارند، به مطالعه معناشناسانه معروف و منکر و حوزههای معنایی آن در قرآن پرداخته و به این نتایج رسیده که معروف شامل اموری است که با فطرت انسان سازگار و منکر خلاف این میباشد و آنچه قرآن و سنت به آن امر فرموده در حوزه معروف و آنچه نهی نموده در حوزه منکر جای میگیرد. در این راستا دین و شریعت اصلیترین منابع شناخت معروف و منکر هستند و عقل و فطرت سلیم نیز به عنوان مواهب الهی برای شناخت آن به انسان الهام شدهاند.
ارتباط این دو واژه با دیگر مفاهیم دینی نیز نشان میدهد: معروف بر پایه ایمان و منکر بر پایه شرک و نفاق شکل گرفته است و رفتارهای ایمانی در حوزه معروف و اوامر شیطان، منافقان و فاسقان در حوزه منکر جای میگیرند و آنچه موافق با حوزه وحی و در راستای عبودیت باشد معروف و آنچه مخالف با این حوزه و به دور از حق باشد منکر است.
