امر به معروف و نهی از منکر (فقه و زندگی 11)
|
خطا در ایجاد بندانگشتی: نمیتوان تصویر بندانگشتی را در مقصد ذخیره کرد | |
| نویسنده | مؤسسه فقه الثقلین |
|---|---|
| زبان | فارسی |
| ناشر | فقه الثقلین |
| محل انتشارات | قم |
| تاریخ نشر | ۱۳۹۴ |
| قطع | پالتویی |
| شابک | ۹۷۸–۶۰۰-۵۲۸۰–۰۵-۰ |
| دانلود | [ PDF] |
گزیده کتاب
در فقه عناوین متعددی مانند نهی از منکر، انکار منکر، تغییر منکر، دفع فساد، رفع ظلم، حدد و تعزیرات وجود دارد که هر یک کارکرد مخصوص و شرایط ویژهای برای خود دارند، و با کمی دقت در روایان و عبارات اصحاب تفاوت هر یک با دیگری روشن خواهد شد و نظیر این عناوین را در قوانین و مقررات امروزه در کشورهای دیگر که توسط عقلاء و اندیشمندان آنها تدوین گردیده است، میتوان مشاهده نمود.
با این همه در برخی کتب این عناوین با یکدیگر خلط گردیده است و در شرایط و جزئیات ان اشتباهی صورت پذیرفته که آثار و پیامدهایی را در پی داشته است، حال ریشه این اشتباه در کجاست؟ شاید بتوان گفت اساس آن دقت ناکافی در عبارات مجود در روایات است. اشتباه در مراتب امر به معروف و نهی از منکر از آن جمله اموری است که به ناکارآمدی یکی از مهمترین وظایف همگانی و فرایض الهی منجر گردیده و علی رغم اهمین فراوان و جایگاه رفیع، و اساسی آن، سیری رو به انزوا طی نموده است.
واجبی که زیربنای حرکت تمام انبیاء و صالحان و انانهای خیر اندیش و خیرخواه عالم است و مفهوم روشن آن یعنی دعوت به امور پسندیده و برحذر داشتن از امور ناپشند را در خود جای داده و به حرکتی بسیار سطحی در ضرب و جرح در کوچه و خیابان تفسیر شده است. دعوتی که برای برپایی جامعه مترقی که در آن متانت و حیا زیور شهروندان، رحم و شفقت و عدالت و انصاف رویه حاکمان باشد، و پیام آن در جان مخاطب و نهاد و فطرت او انقلاب کند، فرمانی همراه با ادب به دیگری تا او را به طریق اصلاح و نجات بخواند که او خود برای برپایی قسط حرکت و قیام نماید، به درجهای تنزل داده شده است که نمیتوان آن را سیره و روش انبیاء دانشت لذا بررسی و بازنگری در این فرع اساسی جهت برون رفت از این خلط و بازشناسی بحث مراتب امر به معروف و نهی از منکر، ضرورتی غیرقابل انکار است.
از این رو بحث را با این پرسش آغاز مینماییم که آیا امر به معروف و نهی از منکر شامل مرحله «ضرب و جرح» و درگیری فیزیکی میشود؟ یا تنها در مورد امر و نهی زبانی و رفتاری بدو بکارگیری خشونت بکار میرود؟ به نظر میرسد در پاسخ این پرسش لازم است به سراغ دلایل و مستندات موجود و ظهور عرفی آن را کشف نماییم تا بدین وسیله برداشتهای مطابق و غیر مطابق از هم بازشناسی شود و شرایط و احکام استنباطی از آن مورد ارزشیابی دقیق قرار گیرد؛ لذا سیر بحث را در چند گام دنبال خواهیم نمود تا به کمک آن ابعاد و زوایای مختلف این بحث را تبیین نماییم.
