امر به معروف و نهی از منکر؛ والاترین و گرانقدرترین فریضه اسلامی
|
خطا در ایجاد بندانگشتی: نمیتوان تصویر بندانگشتی را در مقصد ذخیره کرد | |
| نویسنده | علی کورانی |
|---|---|
| زبان | فارسی |
| ناشر | دفتر نشر فرهنگ اسلامی |
| محل انتشارات | تهران |
| تاریخ نشر | 1370 |
| قطع | رقعی |
| شابک | 964-6770-99-1 |
| دانلود | [ PDF] |
گزیده کتاب
مبانی و سیستم های وضعی گوناگون، در گذشته و حال، برای اجرای قوانین و مقررات تنها بر نیروی حاکم تکیه داشته است. اگر هم احیانا، به هر علتی، به اهمیت پرورش آداب و اخلاق با هر مفهومی که هر کس ممکن است، از آن درک کند توجه شده است، هرگز به عنوان ضامن اجرای مقررات که انسان را از تکیه بر نیروی قهرآمیز نظامی بی نیاز یا کم نیاز کند، مطرح نبوده است.
ادیان غیر اسلامی نیز، نظام همه جانبه یی برای امور زندگی که از ایدئولوژی و باورهای عقیدتی آن دین برخاسته باشد، برپایی یک جامعه یهودی یا مسیحی یا بت پرست را بر اساس آن باورها، هدف خود قرار دهد، مطرح نکرده اند. اگر هم فرض کنیم که ادیان، چنین سیستم و نظامی را شروع کرده و جامعه ورد نظر را بنا نهاده اند، هرگز از نظر تکیه تقریبا همه جانبه بر نیروی حاکم، تفاوتی جوهری با سیستم های وضعی بشر نخواهد کرد.
اسلام چنین نیست. اسلام دارای نظام و قوانین خاصی است تا درستی راه جامعه و مسیر رسیده به اهداف والای آن را تضمین کند، ضمانت هایی که از نظر کمی، کیفی و کارایی و تاثیر، در مبانی و جوامع کنونی یا جوامع ساخته ایده آلهای بشر وجود ندارد. ضمانتهایی که اسلام برای اجرای احکام و نظام خود دارد، از این قرارند:
ضمانت نخستین: نیروی بازدارنده درونی انسان یعنی تقوای خدای تبارک و تعالی، نخستین ضامن اجرایی است. فرد مسلمان، خود مسئول تزکیه نفس و انتقاد از آن است. «قد افلح من زکیها و خاب من دسیها». اسلام با روش های گوناگون سعی در پرورش این شعور در دلهای مسلمین داشته است. گاهی نیروهای خیر را برای انسان بر می انگیزد و گاهی وعده و وعید می دهد و هنگامی دیگر انسان را به فطرت پاک و سالمی کخ خدا، انسان ها را بر اساس آن آفریده است، توجه می دهد.
وجدان دینی یا عامل بازدارنده درونی، همواره مراقب انسان است و او را وا می دارد تا اسلام جامه عمل بپوشاند و در زندگی روزمره خود و برقرای روابط خود و برقراری روابط با جهان برون آن را تجسم بخشد.
ضمانت دوم: قدرت حکومت عادل در جامعه اسلامی نیز دومین ضمانت است. چرا که حکومت اسلامی، وظایف خود را تنها به آنچه رژیم های دیگر، آن را جزء وظایف اساسی خود می شمارند که مهم ترین آن حفظ امنیت داخلی و خارجی است، محدود نمی داند. بلکه برای خود وظایف اجتماعی، تربیتی و فرهنگی نیز قائل است. نیروی حاکم مسئول است تا بهترین راه ها را برای رشد انسان مسلم از طریق اجرای احاکم و مفاهیم اسلامی در زندگی روزمره خود، ایجاد کند. بنابراین هر تجاوزی از حدود خدا که فرد مسلمان دچار آن می گردد و نیروی حاکم می تواند از آن جلوگیری کند، بر آن واجب است که جلوگیری نماید. اگر نظام کیفری اسلام، در مورد جنایات افراد به طور مستقیم، به صرر منافع دیگران نیست، بحث می کند، این ناشی از مسئولیت شرعی نیروی حاکم در مورد رفتار انسان مسلمان است که باید بکوشد تا اسلام را به راهنمای زندگی مبدل سازد و آن را از این که به صورت یک تئوری صرف درآید محفوظ نگه دارد.
ضمانت سوم: نیوری اجتماع ضمانت سوم: نیروی اجتماع ضمانت سوم است که فریضه امر به معروف و نهی از منکر، از آن ناشی می شود و موضوع بحث کنونی است.
