امر به معروف در سوره والعصر
مقدمه
«اَلحَمدُلِلَّهِ رَبِّ الْعالَمینَ و صَلّى اللّه على سَیّدنا و نبیّنا محمّدٍ و اهل بَیْتِه المَعصومین و لَعنَةُ اللَّهِ على اَعدائِهم اَجمَعین»
با یك نگاه گذرا به سوره مباركه والعصر مىفهمیم كه :
بر خلاف گمان انسان كه خیال مىكند هر روز به عمرش افزوده مىشود، هر روز كه مىگذرد از سرمایه او كاسته مىشود؛ پدر بزرگها در حقیقت «پدر كوچك» هستند و نوزادها كه عمرى در پیش دارند، بیشترین سرمایهها را دارا مىباشند. به زمان سوگند كه انسان همچون یخ هر لحظه در حال آب شدن است (وَالْعَصْرِ اِنَّ اْلاِنْسانَ لَفى خُسْرٍ) پس در برابر به هدر رفتن عمر باید چیزى بهتر از عمر به دست آوریم.
مال و مقام و مدال بهتر از عمر نیست. آنچه بهتر از عمر ماست، ایمان و عمل صالح است (اِلاّالْذینَ امَنوا و عَمِلواالْصالِحاتِ). ایمان و كار نیك اگر توسعه پیدا نكند، ارزشى نخواهد داشت. بنابراین، باید دیگران را نیز به ایمان و عمل صالح سفارش و دعوت كنیم (وَ تَواصَوْا بِالْحَقِّ)؛ البته پیمودن این راه، مشكلاتى در بر خواهد داشت؛ یعنى اگر بخواهیم مردم را به خیر و معروف دعوت كنیم و از مفاسد و انحرافاتى كه دارند، باز داریم، احتمال دارد كه برخوردهاى ناگوارى پیش آید؛ ولى به هر حال باید با پشتكار این راه را بپیماییم (وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ).
كوتاه سخن اینكه هستى براى ما آفریده شده است و هر روز كه از عمرمان كاسته مىشود، اگر چیزى ذخیره نكنیم، در این بازار هستى باخته ایم. بهترین ذخیرهها ایمان و عمل صالح و سفارش كردن دیگران به حق و صبر است. سفارش به حق، همان امر بمعروف است كه شامل فكر حق، حرف حق، قانون حق، رهبر حق، حكومت حق مىشود؛ یعنى باید هر روز معروفها را گسترش دهیم و از مفاسد و منكرها جلوگیرى كنیم.
در زمان ما، با رهبرى امام خمینى (رضوان الله تعالى علیه) و خون شهدا، بزرگترین منكر (طاغوت و سلطه آمریكا) محو و بزرگترین معروف (استقلال، آزادى، جمهورى اسلامى) بر پا شد.
ولى این بنا و ساختمان نیاز به حفاظت دارد. اگر دیوارى بندكشى نشود، آجرها و سنگهاى آن یكى پس از دیگرى فرو مىریزد.
به هر حال امام خمینى و شهداى عزیز، نظامى ساخته و به دست ما سپردهاند و این ما هستیم كه باید از آن بخوبى پاسدارى كنیم؛ هر جا فسادى دیدیم، فریاد بزنیم و آن را بیان كنیم. همچنین، هر روز معروفى را گسترش دهیم.
یكى از معروفها برپایى نماز است كه بحمد الله در جامعه ما گسترش یافته است. امروز كه این كلمات را مىنویسم، دهها هزار نماز جماعت به طور آزاد در مراكز آموزشى، میادین ورزشى، پادگانها، ادارات و كارخانجات بر پا مىشود.
معروف دیگر، توجه به قرآن است كه صدها هزار نفر از این نسل به آموزش و حفظ و مفاهیم آن رو آوردهاند.
معروف دیگر، پیشرفتهاى علمى، ابتكارات، اختراعات، برندهشدن در مسابقات علمى و از همه مهمتر پیروزى رزمندگان در هشت سال دفاع مقدس و خنثى كردن توطئهها و توسعه كتابخانهها و دانشگاهها و كم شدن بى سوادى و افزایش خدمات بهداشتى و علمى، رفاهى و... است. اما در كنار همه اینها، مفاسد فراوانى نیز وجود دارد كه باید براى محو آنها فكرى كرد.
ستاد احیاى امر به معروف
به فكرم رسید، اكنون كه خداوند توفیق تشكیل ستاد اقامه نماز را به ما داد و توانستیم میلیونها جلد كتاب نماز در سطوح مختلف تهیه، تكثیر و توزیع كنیم و فرهنگ نماز را گسترش دهیم، دوستانى را پیدا كنیم تا براى زكات و امر به معروف نیز كارى فرهنگى انجام دهیم.
به جمع فضلاى قم - كه از شاگردان شهید آیت الله بهشتى و قدوسى - رفتم و نالهاى زدم و همراهانى پیدا كردم. با آیت الله جنتى ستاد احیاى امر به معروف را تشكیل دادیم و كار را شروع كردیم. از خداوند هم توفیق خواستیم. در این ستاد، هر یك از دوستان كارى را به عهده گرفت و سهم من هم كار فرهنگى و تبلیغى شد. لازم دانستم كتابى در این زمینه بنویسم. این كتاب تكمیل پانزده جلسه درسهایى از قرآن است كه در تلویزیون پیرامون امر به معروف داشتهام. در این كتاب، علاوه بر اهمیت موضوع و آثار شوم ترك آن، به شیوه ها و وظایف آمران به معروف و نیز علاوه بر آیات و روایات، به مسائل اجتماعى و حكومتى و روانى كه مربوط به این فریضه مىشود اشاراتى شده است.
نكته قابل توجه اینكه، معروف و منكر هاى هر گروه و دستگاهى را مؤمنان واقعى آن نظام بهتر مىشناسند؛ یعنى فرمانده یك ارتش، بهتر از هر كس معروف و منكر پادگان را مىشناسد. اگر او با همفكران مؤمن خود جلساتى در جهت گسترش معروف و جلوگیرى از منكرات تشكیل دهد، با امدادهاى الهى مىتواند پادگان را به یك محیط بسیار سالم تبدیل كند. همچنین معتمدین بازار، مدیران كارخانهها، پیرمردان روستاها، قهرمانان ورزشكار، اساتید دانشگاهها، معلمان دلسوز و مسئولین نظام، هر یك در هر رتبهاى كه هستند، به خاطر محبوبیت و تخصص و سابقه و شناخت عمیق از جزئیات، بیش از هركس مىتواند معروف را گسترش دهند لذا قرآن، امر به معروف و نهى از منكر را بیشتر به دوش كسانى گذاشته، كه از امكانات ویژهاى برخودارند؛ زیرا مردم از این افراد حرف شنوى بیشترى دارند. [۱]
از خداوند توفیق همه را در انجام این فریضه الهى خواهانم و اگر لغزشى در نوشتههایم هست، از خداوند عزیز عذر مىخواهم و از بزرگانى كه به من یارى مىدهند، تشكر مى كنم.
پانویس
- ↑ الذین ان مكناهم فى الارض اقامواالصلوة و اتواالزكاة و امروا بالمعروف و نهوا عن المنكر. حج /41.
