فرهنگ مصادیق:ارزش گریه از خوف خدا

ارزش گریه از خوف خدا

مقدمه

گریه و زاری در پیشگاه حضرت دوست از روی خضوع و تذلل و مسکنت و فقر ، به هنگام دعا و نیایش و به خصوص در وقت نماز و عبادت ، یکی از مهم‌ترین کارهای انبیا و امامان علیهم السلام بود . در روایت آمده : ابوذر از خشیت حضرت رب به حدی گریه کرد که چشم درد گرفت . گفتند : اگر از خدا رفع چشم دردت را می خواستی ، شفا می یافت . گفت : از چشم منصرفم و درد چشم غصه بزرگ من نیست . گفتند : چه علتی تو را از درد چشم منصرف کرده ؟ گفت : دو موضوع بزرگ : بهشت و جهنم

گریه

گریه و زاری در پیشگاه حضرت حق ـ چه از شوق ، چه از خوف ، چه از عشق ، چه به هنگام دعا یا قرائت قرآن یا خواندن مطالب و اشعاری که آدمی را به یاد دوست می اندازد ، چه برای فراق از حضرت یار ـ در قرآن مجید و روایات عالی اسلامی از موضع بسیار مهمی برخوردار است .
گریه و زاری برای خدا از مهم‌ترین ارزش‌ها و بهترین کارها و از والاترین عبادت هاست .
مؤمن در پیشگاه حضرت دوست ، دارای علائمی است و از علائم مهم او گریه و اشک چشم است .
گریه بر فقدان دنیا و مادیات و به هنگام شکست از عشق های مادی و موسمی ، دلیل بر پستی روح و دنائت نفس است .
گریه برای جناب او ، به خصوص در خلوت و به هنگام عبادت و گریه بر فقدان اولیا به خصوص حضرت سید الشهدا علیه السلامو گریه برای مرگ عزیزانی که از ارزش ایمانی برخوردارند ، گریه صحیح و گریه ای است که انسان به خاطر آن مأجور است ، البته اجر انسان به تناسب موضوع گریه است ، اگر گریه برای خدا یا برای حضرت حسین علیه السلامباشد ، در صورتی که انسان از شرایط ایمانی برخوردار باشد ، اجرش عظیم و مزدش بی پایان است .
گریه از اعظم نعمت های معنوی خداوند به انسان است و چشمی که اشک ندارد ، صاحبش از ارزش والا برخوردار نیست و جمود چشم او علامت قساوت قلب است ، چنین انسانی حتما باید در رفع عیب خود بکوشد .

گریه علامت مؤمن

در باب این که گریه از علائم الهی بودن عبد است ، در قرآن مجید می خوانیم :
وَإِذَا سَمِعُوا مَا أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرَى أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ يَقُولُونَ رَبَّنَا آمَنَّا فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ .
و چون آنچه را که بر پیامبر اسلام نازل شده بشنوند ، دیدگانشان را می بینی به سبب آنچه از حق شناخته‌اند ، لبریز از اشک می شود ، می گویند . پروردگارا !
ایمان آوردیم ، پس ما را در زمره گواهان[ به حقّانیّت پیامبر و قرآن ] بنویس .
إِذَا تُتْلَى عَلَيْهِمْ آيَاتُ الرَّحْمَنِ خَرُّوا سُجَّدًا .
هنگامی که آیات[ خدایِ ]رحمان بر آنان خوانده می شد ، سجده کنان و گریان به رو می افتادند .
گریه برای خدا ، دلیل حال درون و خشوع قلب و خضوع اعضا و جوارح انسان در پیشگاه مقدس ربوبی است .
مسئله گریه در پیشگاه حضرت احدیت آن قدر با ارزش است که حضرت سجاد علیه السلام، در یکی از دعاهای خود عرضه می دارد :
الهی ! روزی که چشم من از گریه در خانه تو بخواهد باز بماند ، آن روز را روز مرگ من قرار بده .
و در زیارت امین اللّه عرضه می دارد :
وَعَبْرَهَ مَنْ بَکَی مِنْ خَوْفِکَ مَرْحُومَهً ؛ اشکی که از برای خوف تو بریزد ، مورد ترحّم تو است .
در مقدمه دعای عرفه حضرت سید الشهدا علیه السلام آمده :
پس شروع فرمود آن حضرت در سئوال از حق و اهتمام نمود در دعا و آب از دیده های مبارکش جاری بود پس بدین گونه دعا را ادامه داد ...
آری ، گریه و زاری در پیشگاه حضرت دوست از روی خضوع و تذلل و مسکنت و فقر ، به هنگام دعا و نیایش و به خصوص در وقت نماز و عبادت ، یکی از مهم‌ترین کارهای انبیا و امامان علیهم السلام بود .

ارزش گریه در روایات

روایات و دعاهای اسلامی ارزش والایی برای گریه قائل شده‌اند ؛ روایات مربوط به گریه عموما در معتبرترین کتب روایی آمده است که لازم است به نمونه هایی از آن روایات عالی اشاره شود :
پیامبر بزرگ اسلام صلی الله علیه و آله به علی علیه السلام می فرماید :
تو را برای خودت به خصلت هایی سفارش می کنم . سپس فرمود : خدایا ! او را در این امور کمک کن .
اول : به صدق و راستی ، از دهانت هرگز دروغ خارج نشود .
دوم : به ورع و پاکدامنی ، هیچ گاه جرأت به خیانت در خود راه مده .
سوم : خوف از خدا ، به گونه ای که او را می بینی .
چهارم : زیاد گریه کردن از خشیت خدای عزّ و جلّ که به هر قطره اشکی ، خانه ای در بهشت برایت بنا می شود .
پنجم : بخشیدن مال و جان در راه خدا و حفظ دین .
ششم : پیروی از روش من در نماز و روزه و صدقه ، اما نماز پنجاه و یک رکعت ، اما روزه در هر ماه سه روز ، پنجشنبه اوّل ماه و چهارشنبه وسط ماه و پنج شنبه آخر ماه ، اما صدقه در حدی که بگویند اسراف در بخشش دارد ولی اسراف نکرده باشی .
تو را به نماز شب سفارش می کنم ، تو را به نماز شب سفارش می کنم ، تو را به نماز شب سفارش می کنم و تو را به نماز زوال شمس سفارش می نمایم ، در هر حال قرآن بخوان ، در نماز دست را بلند کرده و در پیشگاه حق آن را دگرگون و واژگون کن ، با هر وضو و نمازی مسواک کن و به تمام حسنات اخلاقی آراسته شو و از تمام سیئات اخلاقی دوری نما ، اگر این برنامه‌ها را انجام ندادی و دچار انواع خسارت‌ها شدی ، خود را سرزنش کن .
أَنَّهُ صلی الله علیه و آله کَانَ یَبْکی حَتّی یُغْشی عَلَیْهِ ؛ رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله در برابر حضرت حق آن قدر گریه می کرد ، تا جایی که از حال می رفت !!
در روایت آمده :
ابوذر از خشیت حضرت رب به حدی گریه کرد که چشم درد گرفت . گفتند : اگر از خدا رفع چشم دردت را می خواستی ، شفا می یافت . گفت : از چشم منصرفم و درد چشم غصه بزرگ من نیست . گفتند : چه علتی تو را از درد چشم منصرف کرده ؟ گفت : دو موضوع بزرگ : بهشت و جهنم !! پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله به ابوذر فرمودند :
علمی که باعث گریه انسان نشود ، علم با منفعت نیست .
خداوند در قرآن مجید ، عالمان را بدین گونه ستوده :
إِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهِ إِذَا يُتْلَى عَلَيْهِمْ يَخِرُّونَ لِلْأَذْقَانِ سُجَّدًا، وَيَقُولُونَ سُبْحَانَ رَبِّنَا إِنْ كَانَ وَعْدُ رَبِّنَا لَمَفْعُولًا، وَيَخِرُّونَ لِلْأَذْقَانِ يَبْكُونَ وَيَزِيدُهُمْ خُشُوعًا .
همانا کسانی که پیش از[ نزول ] آن معرفت و دانش یافته‌اند ، زمانی که بر آنان می خوانند ، سجده کنان به رو در می افتند . * و می گویند : منزّه و پاک است پروردگارمان بی تردید وعده پروردگارمان[ به پاداش مؤمنان و کیفر مجرمان ] قطعاً انجام شدنی است . و گریه کنان به رو در می افتند و ]شنیدن قرآن ] بر فروتنی و خشوعشان می افزاید .
و نیز پیامبر بزرگ صلی الله علیه و آله فرمود :
ای ابوذر ! کسی که می تواند گریه کند ، پس گریه کند ، اگر نمی تواند قلبا محزون شود و به صورت گریه کن درآید که قلب سخت و قاسی ، از خدا دور است ... .
پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود :
علامت بدبختی ، خشکی چشم ، سنگ دلی ، شدت حرص در طلب رزق و اصرار بر گناه است .
در روایات آمده :
چیزی از عمل خیر برابر با گریه از خوف خدا نیست .
و نیز در حدیث آمده :
چشمی که از خوف خدا گریست ، در قیامت گریان نیست و قطره ای از اشک چشم برای خدا ، دریایی از آتش را خاموش می کند و اگر گریه کننده ای در امتی بگرید به همه رحم خواهد شد و خوشا به حال بنده ای که خداوند او را در گریه ببیند و گریه کنندگان در قیامت در رفیق اعلا هستند و نزدیک‌ترین مرحله عبد به رب گریه در سجده است .
آری ، گریه در سجده چه گریه پرارزش و با قیمتی است و راستی کاری هم چون او در میان برنامه های عبادتی نمی توان یافت .
انسان توفیق پیدا کند در کنج خلوتی به وقت سحر با توجه به عظمت دوست و حقارت خود و با توجه به پرونده سیاه و پر از وزر و وبال ، عصیان و خطایی که نسبت به حضرت یار داشته ، سر به سجده گذارد و با توجه کامل و دل شکسته و اشک ریزان بخواند و با خواندن و گریه تمام وجود خود را شستشو دهد .
... ادامه دارد.

منبع

مذهب نیوز

پانویس

منبع:پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت استاد حسین انصاریان - تاریخ برداشت : ۹۵/۳/۱۱

بازگشت به خوف از عدل الهی