ادله شرط چهارم - تعارض ادله و راه ششم برای رفع آن

راه ششم رفع تعارض

اکنون نفس حدیث را بررسی می کنیم تا شاید راه حل ششمی برای رفع تعارض پیدا شود که از توجیهات سابق اقوی باشد.

حدیث در جواهر الکلام آمده به این نحو:^[۱] قال الباقر (ع) یکون فی آخرالزمان قوم یطبع فیهم قوم مراعون ینفرون وینسکون حدساء وسفهاء لایوجبون امر بمعروف ولانهی عن منکرالا اذا امن من الضرر یطلبون لانفسهم الرخص والمعاذیرویتبعون ضلات العلماء وفسادعلمهم یقبول علی الصلاه والصیام وما لا یکلمهم فی نفس ولا مال ولو اذله الصلاه بسائر مایعملون باموالهم وابدانهم رفضوها کما رفضوا اصمل الفرائض واشرفها ان الامر بالمعروف والنهی عن المنکر فریضه عظیمه بها تقام الفرائض هنالک یتم غذب الله علیهم فیعمهم بعقابه فیهلک الابرار فی دار الفجار والصغارفی دارالکبار ان الامربالمعروف والنهی عن المنکر سبیل الانبیاء ومنهاج الصالحین فریضه عظیمه بها تقام الفرائض وتأمن المذاهب وتحل المکاسب وترد المظالم وتامرالارض وینتصف من الاعداء ویستقیم الامرفانکروا بقلوبکم والفضوا بالسنتکم وسکّوا بها جبابهم ولاتخافوا فی الله لومه لائم فان اتعضوا والی الحق رجعوا فلا سبیل علیهم انما السبیل علی الذین یظلمون الناس ویبقون فی الارض بغیر الحق اولئک لهم عذاب الیم هنالک فجاهدوهم بابدانکم وابغضوهم بقلوبکم غیر طالبین سلطانا ولا باقین مالا ولا مریدین بظلم ظفر حتی یفیبوا الی امر الله وینضوا الی طاعه.

6 یتبعون ضلات العلماء وفسادعلمهم وکلماتی مثل فقها ذلک الزمان شرالناس علی وجه الارض منهم بدعت الفتنه والیهم تعود اینها ظهور دارد در علمای عامه (فسقه ی عامه) باتوجه به هشدارهای خاص در روایت وسیره ی مستمره بین علمای شیعهواصلاً ظهور ندارد در علمای بزرگ شیعه و تابعین مخلص آنان. پس ربطی به موضوع بحث ماندارد که امام صادق فرمودند اگر خوف نبود واجب است، پس احتمال راجح این است که تناقضی نیست چون وحدت موضوع ندارند، زیرا موضوع این روایت علمای فاسق اهل سنت است و موضوع روایت امام صادق (ع) علماو مقلید شیعه است. این ازنص روایت نیزفهمیده می شود زیرا هرگز امام شیعان و علماء شیعه راسفهاء و حدثاء و... نمی خوانند. پس حدیث امام صادق بلامعارض است و نسبت به ادله ی مطلقه امر به معروف و نهی از منکر عموم وخصوص مطلق است پس عام بواسطه ی خاص تخصیص میخورد لذا وجوب امر به معروف و نهی از منکر مشروط است به امن من الضرر

راه هفتم رفع تعارض

7 موارد امر به معروف و نهی از منکر ملاحظه شود گاهی ممکن است خوف ضرر باشد ولی طرف مقابل ازاهمیت خاصی برخوردار است یعنی ممکن است بدعتی در دین رخ دهد که قابل جلوگیری نباشد آنجا باید اهم ومهم کرد در پایان راه ششم اقوی و بهترین راه برای رفع تعارض است.