ادله اثباتی ولایت فقیه-بررسی کلام شیخ انصاری - ولایت استقلالی فقیه
ولایت استقلالی فقیه
بحث در رابطه با ولایت فقیه بود سخنان شیخ اعظم انصاری را نقل کردیم.
ایشان در این قسم دوم ایراد ندارند یعنی مردم مراجعه کنند به حاکم مثلا برای حدود و یا قصاص و امثال اینها باید به اذن حاکم باشد، بنابراین ولایت غیر استقلالی در مورد تصرف اموال و نفوس مسلم در فقه است. اینجا را شیخ رد نمی کنند.
مسئله مهم ولایت استقلالی فقیه است که ایا فقیه مانند پیغمبر و امام ع ولایت استقلالی دارد یا نه؟ نکته تفاوت بین شیخ مفید و شیخ انصاری همینجاست و فارق کلام مرحوم نراقی و شیخ انصاری همینجاست.
مرحوم شیخ مفید ره در کتاب زکات بعد ازینکه فرمودند: خذ من اموالهم صدقه ... فرمودند پیغمبر ماموریت دارد به مردم مراجعه کند و زکات بگیرد؛ و در فقدان نبی ائمه و در زمان غیبت این ولایت را به فقها شیعه تفویذ کرده اند. نکته همینجاس (تفویذ الی الفقها) لذا مرحوم نراقی چنانکه مطالبشان به تفصیل نقل کردیم و مرحوم شیخ مفیدجمعی از علما که سخنانشان را نقل کردیم می فرمایند: مجموعه روایات که فقها راد به عنوان خلیفه پیغمبر، یا حجت امان زمان (عج) یا افضل از انبیا بنی اسرائیل و امثال اینها مجموعه این روایات که کمم نیست دلالت بر این نوع از تصرف می کند، این کلام مرحوم نراقی و مرحوم شیخ مفید.
اما شیخ اعظم انصاری می فرماید: این روایات دلالت می کند بر اینکه، مرجع مردمند برای بیان احکام شرعی. (روایات زیادی از شیخ اعظم نقل می کنند) این عمومات را بعضی گفته اند دلالت می کند بر ولایت فقیه و تصرف استقلالی او در اموال و نفوس.
این حرف را شیخ انصاری تحت عنوان "ربما یتخیل" فرموده اند.
و بعد شیخ فرموده اند سیاق این روایات، صدر و ذیل را نگاه کنید بیانگر وظیفه علما است در باب احکام شرعی.
نظر استاد درباره کلام شیخ انصاری
سخن استاد: عظمت شیخ ره محفوظ است ولی این روایت از امیر المومنین (ع): احدی که خداوند از علما گرفته که بر پر خوری ستمگران و گرسنگی مظلومان نباید صبر کنید؛ یعنی نباید سکوت کند.
هذا (شبهه برای شیخ) عمومی نداریم، اگر چناچه این روایات ازش عموم استفاده کردی، قدر متیقنش اینست که او رسول است و در بیان احکام وارث هستند و الا لازم می اید تخصیص اکثر.
این پایان کلام شیخ است و باید از شیخ پرسید دلیل شما چیست بر قدر متیقن؟
پس بنابراین نتیجه کلام شیخ اینست که فقیه ولایت استقلالی در تصرف بر اموال و نفوس ندارد.
سخن استاد: واقع مطلب این است که شیخ انصاری را مقایسه کنید با شیخ مفید ره، شیخ مفید جز متقدمین است با انهت معامله روایت میکنند و فتوایش واضح است و روشن با صراحت نظر داده اند ولی شیخ انصاری ره با اما و اگر نظر داده است، لذا در تعارض بین کلام این دو بزرگوار کلام شیخ مفید ره مقدم است.
نکته: مرحوم نراقی ره دو مطلب فرموده اند که روایات دلالت می کند بر ولایت مطلقه فقیه ثانیا مطلب دیگری فرموده اند که علی کل حال شکی نیست که این امور نباید رها بشود و خداوند والی تعیین کرده است و قدر متیقنش فقیه است چون عنوان فقیه جامع همه ان عناوین است.
وصلی الله علی محمد و اله الطاهرین.
