احکام صیادان و ماهی فروشان

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
احکام صیادان و ماهی فروشان
مشخصات کتاب
Sayyadan.jpg
نویسنده مجتبی عابدینی
زبان فارسی
ناشر نشر معروف
محل انتشارات قم
قطع جیبی
شابک ۹۷۸۶۰۰۶۶۱۲۲۹۴

لينک خريد کتاب : براي خريد کتاب کليک کنيد

فهرست کتاب احکام صیادان و ماهی فروشان

۱ سخن پژوهشکده

۲ مقدمه

۳ بخش اول: احکام عمومی صید

۴ فصل اول: انگیزه‌ها، انواع و احکام عمومی صید

۴.۱ انگیزه‌های صید

۴.۲ شیوه‌های مختلف صید و احکام آنها

۴.۲.۱ أ) تور ماهیگیری

۴.۲.۲ ب) جریان الکتریسیته

۴.۲.۳ ت) داروهای شیمیایی

۴.۲.۴ ث) مواد منفجره

۴.۲.۵ ج) تخلیه آب

۴.۲.۶ ح) تغییر مسیر آب

۴.۳ صید با ابزار غصبی

۴.۴ استفاده از بیت المال برای صید

۴.۵ صید بی رویه و بحران محیط زیست

۴.۶ صید ماهی توسط زنان

۴.۷ پرورش ماهی در استخر غصبی

۴.۸ به کار گرفتن افراد در صید

۴.۹ معرفی ماهی‌های خاویاری، تزئینی و میگو

۴.۹.۱ ماهی‌های خاویاری

۴.۹.۲ ماهی اوزون برون

۴.۹.۳ ماهی ازوون برون حاوی تخم خاویار

۴.۹.۴ خاویار

۴.۹.۴.۱ ماهی‌های تزئینی

۴.۹.۴.۲ میگو (اربیان ، روبیان)

۴.۱۰ منع آزار آبزیان

۴.۱۱ احکام سفر دریایی

۴.۱۲ آثار صید در زندگی اقتصادی

۴.۱۳ توصیه به صیادان

۴.۱۴ برخی از قوانین شیلات ایران

۵ فصل دوم: احکام تذکیه صید

۵.۱ شرط تذکیه

۵.۲ از بین رفتن فلس‌ها بخاطر تغییرات آب و هوایی و یا تغذیه خاص

۶ بخش دوم: آداب تجارت

۷ فصل اول: احکام فروش

۷.۱ چوب زدنماهی

۷.۲ بایسته‌های فروش ماهی

۷.۲.۱ پاکیزگی

۷.۳ نظافت شخصی

۷.۴ نظافت محیط کار

۷.۵ پاکیزگی ماهی

۷.۶ تغییر دادن نام ماهی

۷.۷ کوسه ماهی

۷.۸ ماهی یخ زده به نام ماهی تازه

۷.۹ خرید و فروش ماهی‌های سرقت شده

۷.۱۰ اعتماد به فروشنده

۷.۱۱ آرایه‌های اخلاقی

۸ فصل دوم: احکام مصرف

۸.۱ خواص ماهی

۸.۲ تشخیص ماهی تازه

۸.۳ پاک بودن ماهی مرده

۸.۴ خوردن ماهی زنده

۸.۵ اجزای حرام گوشت ماهی

۸.۶ تخم ماهی

۸.۷ ماهی در شکم ماهی

۸.۸ ماهی نجاستخوار

۸.۹ زدنِ چوب بر سر ماهی

۸.۱۰ مردن ماهی بواسطه فشردگی محل در آب

۸.۱۱ صدف دریایی

۸.۱۲ لابستر (شاه میگو)

۸.۱۳ زنده بودن ماهی بعد از پاره کردن شکم

۸.۱۴ مروارید در درون شکم ماهی

۸.۱۵ مشکوک الفلس بودن ماهی

۸.۱۶ کنسرو‌های وارداتی

۸.۱۶.۱ أ) کنسرو‌های وارداتی

۸.۱۶.۲ ب) مشکوک الفلس بودنکنسروهای داخلی

۸.۱۷ ماهی‌های وارداتی

۸.۱۸ خرید پودر ماهی از غیر مسلمانان

۸.۱۹ خاویار و خواص آن

۸.۲۰ ارزش غذایی میگو

۸.۲۱ تشخیص میگوی سالم از میگوی فاسد

۸.۲۲ وظایف مردم در برابر ماهی فروشان

۸.۲۳ معرفی تعدادی از ماهی‌های موجود، در آب‌های ایران

۸.۲۳.۱ أ) ماهی‌های شمال

۸.۲۳.۱.۱ ماهی‌های دریایی خزر

۸.۲۳.۱.۲ ب) ماهی‌های خلیج فارس

۹ منابع و مأخذ

۱۰ پانویس

مقدمه

وَ هُوَ الَّذِی سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْکُلُوا مِنْهُ لَحْماً طَرِیّاً «اوست که دریا را رام و مسخّر کرد تا از آن گوشت تازه بخورید»[۱] صید دارای پیشینه بسیار طولانی بوده که قرآن کریم قدمت آن را از زمان حضرت موسی (علیه السلام) بیان کرده وَ سْئَلْهُمْ عَنِ الْقَرْیَةِ الَّتِیکانَتْ حاضِرَةَ الْبَحْرِ إِذْ یَعْدُونَ فِی السَّبْتِ إِذْ تَأْتِیهِمْ حِیتانُهُمْ یَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعاً وَ یَوْمَ لا یَسْبِتُونَ لا تَأْتِیهِمْ کَذلِکَ نَبْلُوهُمْ بِما کانُوا یَفْسُقُونَ.[۲][۳] و از آنجایی که خواص و فوائد ماهیان، بیش از پیش آشکار شده آن را از بزرگ‌ترین منابع غذایی به شمار آورده است.
اسلام برای همه ابعاد زندگی انسان‌ها اعم از فردی، اجتماعی، اقتصادی و غیره احکامی را صادر کرده که صید ماهی و خرید و فروش آن، از جمله آن احکام است. احکامی که از حقوق این دسته از آبزیان حکایت می‌کند و فرا گرفتن آن بر هر صیادی لازم است.
حکم فقهی:
«بر هر کسی که خودش به تجارت و سایر انواع کسب مشغول است واجب است احکام و مسائل مربوط به آن را یاد بگیرد تا صحیح آن را از فاسدش بشناسد و از ربا سالم بماند.»[۴] کتاب حاضر در دو بخش و چهار فصل تنظیم شده که بخش اول آن به دو فصل احکام عمومی صید و احکام تذکیه صید باب بندی شده و بخش دوم به آداب تجارت اختصاص یافته که در دو فصل احکام فروش و احکام مصرف صید، تقسیم بندی شده است.در این چهار فصل سعی شده به همه ابعاد صید اعم از انگیزه‌های صید، شرایط صید، ابزار صید، تخم ماهی، حکم اوزون برون و خاویار، آبزیان حرام گوشت، آثار صید، ماهیان وارداتی، کنسروها، قوانین و مقررات و غیره بپردازیم و در مواردی هم از آیات و روایات اهل بیت (علیهم السلام) استفاده شده تا توجه دین به این مباحث بهتر نمایان شود.

پانویس

  1. .سوره نحل آیه 14
  2. . سوره اعراف آیه 163 .
  3. . در روایات آمده که این آیه دربارهٔ قومی از بنی اسرائیل نازل شده است که در ساحل دریا - که ممکن است دریای احمردر کناره سرزمین فلسطین باشد- در بندر «ایله» - که اکنون به بندر ایلات است - زندگی می‌کردند . بدیهی است جمعیتی که کنار دریا زندگی می‌کنند، قسمت مهمی از تغذیه و درآمدشان از طریق صید ماهی باشد. خدا به آنان دستور داده بود در روز شنبه صید نکنند.ماهیان در روز شنبه احساس امنیت می‌کردند و به ساحل نزدیک می‌شدند، اما در روزهای دیگر که صیادان در تعقیب آنها بودند در اعماق آب فرو می‌رفتند این موضوع ، جنبه طبیعی داشته یاجنبه الهی، وسیله‌ای بود برای آزمایش این قوم. صیادان ،نخست دست به حیله به اصطلاح شرعی زدند و کنار دریا حوضچه‌هایی درست کردند و راه آن را به دریا گشودند. و آنان در روزهای شنبه ، راه حوضچه‌ها را باز می‌کردند، تا ماهیان وارد آنها شوند. آنان هنگام غروب ، راه حوضچه‌ها به دریا را می‌بستند و در روز یکشنبهبه صید ماهی می‌پرداختند و می‌گفتند: خداوند به ما دستور داده است در روز شنبه ماهی صید نکنید، ما هم در روز شنبه، ماهی صید نکردیم؛ بلکه تنها آنها را در حوضچه‌ها محاصره کردیم.تفسیر نمونه ، ج 6 ، ص 418 .
  4. . تحریر الوسیلة - ترجمه، ج2، ص: 357، مسأله21