فرهنگ مصادیق:چهل حدیث آرزوهای طولانی
۱. قال الامام علی - علیه السّلام - : انَّ أخوفَ ما أخافُ علیکم خصلتان: اِتِّباعُ الهَوی و طُولُ الأمَل، و أمّا اتّباعُ الهَوی فیصُدُّ عن الحق، و أمّا طول الأمَل فَیُنسِی الاخره. [۱].
امام علی - علیه السّلام - فرمود: بیش از هر چیز از دو خصلت بر شما نگران و ترسانم: هواپرستی و آرزوی دراز، چرا که هواپرستی حق را مسدود میکند و آرزوی دراز آخرت را از یاد میبرد.
۲. قال الامام علی - علیه السّلام - : إتَّقُوا باطل الامل فرُبَّ مستقبلِ یومٍ لیس بمستدبره و مغبوط فی أول اللیل قامتْ بَواکیه فی آخره. [۲].
امام علی - علیه السّلام - فرمود: از آرزوهای باطل (نادرست و بیهوده) بپرهیزید، زیرا چه بسیارند کسانی که روز را آغاز کرده، به آخر نمیبرند و چه بسیارند کسانی که در آغاز شب به آنها غبطه خورند و در پایانش بر آنها بگریند.
۳. قال الامام علی - علیه السّلام - : و اعلموا عباد الله أنَّ الأملَ یُذهبُ العقلَ و یُکذِّبُ الوَعدَ و یحثُّ علی الغفله و یورِثُ الحسرَهَ .[۳].
امام علی - علیه السّلام - فرمود: ای بندگان خدا! بدانید که آرزو عقل را بر باد میدهد، وعدههای دروغین داده و غفلت میآورده و باعث حسرت میگردد.
۴. قال الامام علی - علیه السّلام - : أطولُ الناس أملاً أسوَئُهم عَمَلاً. [۴].
امام علی - علیه السّلام - فرمود: کسانی که آرزوی طولانی تری دارند، بدکردارترین مردم هستند.
۵. قال الامام علی - علیه السّلام - : ما أطال عبدٌ الأملَ إلاّ أساءَ العَمَل. [۵].
امام علی - علیه السّلام - فرمود: هیچ بندهای آرزویش را طولانی نکرد، مگر این که کردارش را زشت نمود.
۶. قال الامام علی - علیه السّلام - : اکثرُ الناس أملاً أقلُّهم للموت ذکراً[۶].
امام علی - علیه السّلام - فرمود: کسانی که دارای آرزوهای بیشتری هستند، کمتر به یاد مرگ میافتند.
۷. قال رسول الله - صلّی الله علیه و آله - : یهرُمُ ابنُ آدم و تشبُّ منه اثنتان: الحرصُ و الأمل[۷].
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمود: آدمیزاد پیر میشود و دو چیز در او جوان میگردد: یکی حرص و آز و دیگری آرزوی دراز.
۸. قال الامام علی - علیه السّلام - : إعلموا أن الأمل یُسِهی العقل و یُنسِی الذکر فأکذِبُوا الأملَ فانّه غُرورٌ صاحبُهُ مغرور[۸].
امام علی - علیه السّلام - فرمود: بدانید که آرزو عقل را گمراه کرده و باعث فراموشی یاد خدا میگردد، پس آرزو را دروغ انگارید، زیرا آرزو فریب دهنده و آرزومند فریب خورده است.
۹. قال الامام علی - علیه السّلام - : الأملُ یُنسِی الأجل.[۹]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: آرزو موجب فراموش کردن مرگ میشود.
۱۰. قال الامام علی - علیه السّلام - : أصدقُ شئ الأجل، أکذبُ شئ الأمل.[۱۰]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: راستترین چیز، مرگ است و دروغترین چیز، آرزو است.
۱۱. قال الامام علی - علیه السّلام - : من جَری فی میدان أمله عُثِرَ بأجله.[۱۱]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: هر که در میدان آرزوی خود بتازد، به اجل خود با سر در افتد.
۱۲. قال الامام علی - علیه السّلام - : لو رأی العبدُ أجلَه و سرعته إلیه لأبغَضَ الأملَ و تَرَکَ طلب الدنیا.[۱۲]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: اگر بنده مرگش را ببیند و شتاب او را به سوی خویش درک کند، حتماً دشمن آرزو گشته و دنیا طلبی را رها میکند.
۱۳. قال الامام علی - علیه السّلام - : ما أقرب الأجلَ مِنَ الأمل.[۱۳]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: چقدر مرگ از (تحقق) آرزو، نزدیک تر است.
۱۴. قال الامام علی - علیه السّلام - : ... و استَقرَبوا الأجلَ فبادرُوا العملَ و کذّبوا الأملَ فلاحَظُوا الأجل.[۱۴]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: دوستان خدا مرگ را نزدیک دانسته، به انجام عمل نیکو شتافتند و آرزو را دروغ پنداشته، و فرا رسیدن مرگ را در نظر گرفتند.
۱۵. قال الامام علی - علیه السّلام - : ... و مِن عِبَرِها أنّ المرء یُشرِفُ عَلی أمله فیقتطِعُه حُضورُ أجله فلا أملٌ یُدرَک و لا مؤمَّلٌ یُترَک.[۱۵]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: از جمله عبرتهای دنیا آن است که هنگامی که انسان به تحقق آرزوی خود نزدیک میشود، فرا رسیدن مرگ ناامیدش میگرداند، پس نه به آرزوی خود میرسد و نه ( از مرگ) رهایی مییابد.
۱۶. قال الامام علی - علیه السّلام - : لا تکن مِمَّنْ یَرجُوا الآخرهَ بغیر العمل و یُرَجِّی التوبهَ بطولِ الأمل.[۱۶]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: از کسانی نباش که بدون کردار نیک، آرزوی بهشت میکند و با آرزوهای طولانی توبه و بازگشت را به تأخیر میاندازد.
۱۷. قال الامام علی - علیه السّلام - : معاشرَ الناس إتّقوا الله فکَمْ مِن مُؤَمَّلٍ ما لا یَبلُغُه و بانٍ ما لا یسکُنُهُ.[۱۷]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: ای مردم! از خدا بترسید، چه بسا آرزومندی که به آنچه دل بسته نمیرسد و چه بسا کسی که خانهای میسازد اما در آن ساکن نمیگردد.
۱۸. قال الامام علی - علیه السّلام - : أما رأیتم الذین یأملون بعیداً و یبنُون مشیداً و یجمعون کثیراً کیف أصبحتْ بُیوتُهم قبوراً ...[۱۸]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: آیا ندیدید کسانی را که آرزوی دور و دراز داشتند و خانههای استوار ساختند و مال فراوان گرد آوردند، چگونه خانه هایشان تبدیل به قبرهایشان شد و دارائی شان تباه و اموالشان نصیب وارثان گردید.
۱۹. قال الامام علی - علیه السّلام - : من أیقن أنّه یُفارِق الأحبابَ و یسکُنُ التُرابَ و یُواجِه الحسابَ و یستغنی عمّا خَلَّفَ و یفتقرُ الی ما قدَّم کان حَریّاً بقصر الأمل و طولِ العمل.[۱۹]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: کسی که یقین کند از دوستان جدا خواهد شد و در دل خاک خواهد خفت و حساب و کتابی در پیش رو دارد و آنچه بر جای مینهد به کارش نخواهد آمد و به آنچه پیش فرستاده نیازمند است، سزاوار است که آرزو را کوتاه و دامنه کردار نیک را دراز گرداند.
۲۰. قال الامام الباقر - علیه السّلام - : تزوَّدْ من الدنیا بقصرِ الأمل.[۲۰]
امام باقر - علیه السّلام - فرمود: با کوتاه کردن آرزو، (برای آخرتت) از دنیا توشه برگیر.
۲۱. قال الامام الباقر - علیه السّلام - : إستجلبْ حلاوه الزُّهاده بقصر الأمل.[۲۱]
امام باقر - علیه السّلام - فرمود: با کوتاه کردن آرزو، شیرینی زهد و پارسایی را به دست آور.
۲۲. قال الامام علی - علیه السّلام - : بادِرُوا العمل و أکذِبُوا الأمل و لاحِظُوا الأجل.[۲۲]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: به کردار نیک مبادرت ورزید و آرزو را تکذیب کنید و چشم به راه مرگ باشید.
۲۳. قال الامام علی - علیه السّلام - : إیاک و طولَ الأمل فکَمْ مِن مغرورٍ أفتَتَنَ بطول امله و أفسَدَ عَملَه و قَطَعَ أجلُه فلا أملَه أدرَک و لا مافاتَه إستدرَک.[۲۳]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: از آرزوی دراز بر حذر باش، چه فراوانند فریب خورندگانی که با آرزوی دراز فریب خوردند و کردارشان تباه و عمرشان به سر رسید، پس نه به آرزوی خود دست یافتند و نه آنچه از دست دادند جبران نمودند.
۲۴. قال رسول الله - صلّی الله علیه و آله - : لابن مسعود: قصِّر أمَلَک فاذا أصبحتَ فقل: إنّی لا اُمسِیَ و إذا أمسیتَ فقل: إنّی لا اُصبِحُ.[۲۴]
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - به ابن مسعود فرمود: آرزویت را کوتاه گردان و چون صبح شد بگو: من روز را به شب نخواهم رساند و چون شب در آمد بگو: من تا صبح زنده نخواهم بود.
۲۵. قال الامام علی - علیه السّلام - : الأملُ لا غایهَ له.[۲۵]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: برای آروز، پایانی نیست.
۲۶. قال الامام علی - علیه السّلام - : إتَّقوا خِداعَ الآمال فکَم مِن مؤمِّل یومٍ لم یُدرکهُ.[۲۶]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: از فریبندگی آرزوها بپرهیزید، زیرا بسیارند کسانی که در آرزوی روزی بودند که به آن دست نیافتند.
۲۷. قال الامام علی - علیه السّلام - : الأمل کالسَّراب یغرُّ مَنْ رءآه و یُخلِفُ مَن رجاه.[۲۷]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: آرزو چون سراب است که بیننده را میفریبد و امیدوار را مأیوس میسازد.
۲۸. قال الامام علی - علیه السّلام - : الأمل خادعٌ غارٌّ ضارٌّ.[۲۸]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: آرزو گمراه کننده، فریب دهنده و زیان رساننده است.
۲۹. قال الامام علی - علیه السّلام - : الأمانیُّ هِمَّه الجُهّال.[۲۹]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: آرزوی باطل، همت جاهلان است.
۳۰. قال الامام علی - علیه السّلام - : لأمانیُّ تُعِمی عیون البصائر.[۳۰]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: آرزوهای باطل، چشم بصیرت را کور میکنند.
۳۱. قال الامام علی - علیه السّلام - : الأمل سلطانُ الشیاطین عَلی قلوبِ الغافلین.[۳۱]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: آرزو مایه سلطه و چیرگی شیطانها بر دل غافلان و بی خبران است.
۳۲. قال الامام علی - علیه السّلام - : ایاک و الثقهَ بالآمال فانّها مِن شِیَم الحَمقی.[۳۲]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: از اعتماد کردن به آرزوها بپرهیز که راه و روش انسانهای نادان است.
۳۳. قال الامام الصادق - علیه السّلام - : «کَم مِن نعمهٍ لله عَلی عبدِهِ فی غیر أمله وَ کَم مِن مؤمِّلٍ أملاً الخیارُ فی غیره.[۳۳]
امام صادق - علیه السّلام - فرمود: چه بسیار نعمتی که خداوند به بنده اش دهد، بی آن که آرزویش کرده باشد و چه بسا کسی که آرزوی چیزی داشته و خلاف آن نصیبش شده است.
۳۴. قال رسول الله - صلّی الله علیه و آله - : أربعُ خصالٍ من الشِّقاء: جُمودُ العین و قَساوهُ القلب و بُعدُ الأمل و حُبُّ البقاء.[۳۴]
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمود: چهار خصلت از شقاوت و بدبختی است: خشکی چشم، قساوت قلب (سنگدلی) و آرزوی دراز و دوستیِ باقی ماندن در دنیا.
۳۵. قال الامام علی - علیه السّلام - : أشرف الغِنی ترکُ المُنی.[۳۵]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: شریفترین دارائی و بی نیازی، ترک آرزوها است.
۳۶. قال الامام الصادق - علیه السّلام - : طُوبی لِمن لَم تُلهِه الأمانیّ الکاذبه.[۳۶]
امام صادق - علیه السّلام - فرمود: خوشا به حال کسی که آرزوهای پوچ، او را سرگرم و غافل نکرده باشد.
۳۷. قال الامام علی - علیه السّلام - : الأجل حصاد الأمل.[۳۷]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: مرگ، درو کننده آرزوها است.
۳۸. قال الامام الکاظم - علیه السّلام - : لو ظهرتِ الآجالُ إفتضحتِ الآمالُ.[۳۸]
امام کاظم - علیه السّلام - فرمود: وقتی اجلها آشکار شود (زمان مرگ فرا برسد)، آرزوها رسوا و مفتضح میشوند.
۳۹. قال الامام علی - علیه السّلام - : خُذ بالثِّقه مِنَ العمل و إیاک و الإغترارَ بالأمل و لا تُدخِلْ علیک الیوم هَمَّ غَدٍ ... و لو أخلیتَ قلبک مِنَ الأمل لَجَددتَ فی العمل.[۳۹]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: با اطمینان و استواری کار (نیک) را انجام ده و از فریفته شدن به آرزو بپرهیز و امروز غم فردا را به دل راه مده ... و اگر دل خود را از آرزو تهی کردی، هر آینه در عمل (نیک) کوشا شوی.
۴۰. قال الامام علی - علیه السّلام - : إتَّقُوا باطل الامل فرُبَّ مستقبلِ یومٍ لیس بمستدبره و مغبوط فی أول اللیل قامتْ بَواکیه فی آخره.[۴۰]
امام علی - علیه السّلام - فرمود: از آرزوهای باطل (نادرست و بیهوده) بپرهیزید، زیرا چه بسیارند کسانی که روز را آغاز کرده، به آخر نمیبرند و چه بسیارند کسانی که در آغاز شب به آنها غبطه خورند و در پایانش بر آنها بگریند.
پانویس
- ↑ تحف العقول، ص 224.
- ↑ غررالحکم، ص 86.
- ↑ تحف العقول، ص 162.
- ↑ غررالحکم، ص 110.
- ↑ بحارالانوار، ج 70، ص 166.
- ↑ غررالحکم، ص 118.
- ↑ مجموعه ورّام، ص 205.
- ↑ نهج البلاغه، خطبه 85.
- ↑ غررالحکم، ص 17.
- ↑ غررالحکم، ص 109.
- ↑ بحارالانوار، ج 73، ص 166.
- ↑ عیون اخبار الرضا - علیه السّلام -، ج 1، ص 43.
- ↑ غررالحکم، ص 379.
- ↑ نهج البلاغه، خطبه 113، ص 353.
- ↑ نهج البلاغه، خطبه 113، ص 353.
- ↑ نهج البلاغه، حکمت 142.
- ↑ نهج البلاغه، حکمت 336.
- ↑ نهج البلاغه، خطبه 132.
- ↑ بحارالانوار، ج 73، ص 167.
- ↑ بحارالانوار، ج 78، ص 164.
- ↑ بحارالانوار، ج 78، ص 164.
- ↑ غررالحکم، ص 168.
- ↑ غررالحکم، ص 95.
- ↑ بحارالانوار، ج 77، ص 101.
- ↑ غررالحکم، ص 17.
- ↑ غررالحکم، ص 86.
- ↑ غررالحکم، ص 17.
- ↑ غررالحکم، ص 17.
- ↑ غررالحکم، ص 17.
- ↑ غررالحکم، ص 17.
- ↑ غررالحکم، ص 17.
- ↑ غررالحکم، ص 94.
- ↑ بحارالانوار، ج 71، ص 152.
- ↑ بحارالانوار، ج 70، ص 164.
- ↑ بحارالانوار، ج 70، ص 166.
- ↑ بحارالانوار، ج 78، ص 280.
- ↑ غررالحکم، ص 13.
- ↑ أعلام الدین، ص 305.
- ↑ بحارالانوار، ج 73، ص 112.
- ↑ غررالحکم، ص 86.
