منکرات قرآنی

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
منکرات قرآنی
مشخصات کتاب
خطا در ایجاد بندانگشتی: نمی‌توان تصویر بندانگشتی را در مقصد ذخیره کرد
نویسندگان غلامحسین حیدری‌تفرشی / سید یوسف صالحی / رضا ساروقیان / سهیل دادفر
زبان فارسی
ناشر حکمت و عرفان
محل انتشارات آذربایجان شرقی – تبریز
تاریخ نشر ۹۴/۰۸/۲۶
قطع وزیری (شومیز)
شابک ۹۷۸–۶۰۰-۹۴۶۸۷–۴-۴
دانلود [ PDF]

سخن آغازین

به نام آفرینشگر نور و سرور جهان آفرینش سراسر پاکی و تابناکی است و سرشار از نور و سرور است. هر گونه «پلیدی» و «پلشتی یعنی عدم و عدم آفریدگار ندارد آفرینشگر حکیم جز اخیر اتمی آفریند و همه شروره علمی هستند و عدم آفریننده ندارد.

خداوند پدید آورنده «نور» است، و «تاریکی» یعنی عدم و نیستی انور»، پس نیستی پدیدآورنده لازم ندارد.

خدای ما آفرینشگر «شادی» و «سروره است و اغم و اندوه»، عدم «شادی» است و عدم خالق ندارد.

پدیدآورنده جهان هستی خالق اعدل و داد و دشمن بیداد» است. «بیداد، آن گاه رخ می‌نماید که «داد» رخت بربندد و سخت دربندد.

خداوندگار مهربان که چون هستی را نور وجود بخشید، انسان و جهان را پاک و سالم آفرید. او، انسان را در نیکوترین سیرت و زیباترین صورت پدید آورد. لقد خلقنا الانسان فی أحسن تقویم، (تین، ۴)

همه پلیدی‌ها، پلشتی‌ها، ناپاکی‌ها، ستم‌ها، ناراستی‌ها، کژی‌ها، بیماریها و شرور علمی هستند و عدم نیاز به پدید آورنده ندارد.

همه پاکیها و زیبایی‌ها آفریده خداست و آفرینش آفریدگار همه پاک و باصفاست. همه هستی، نور است و سپیدی، نه ناپاکی و پلیدی همه پلیدیها غیر خدایی است. دل سرخ غنچه‌ها عطرآگین است و قلب سبز جوانه‌ها، زمردین. چشمه زرد آفتاب زرین است و آبشار سپید مهتاب، سیمین.

سیمای سیمابگون برف، سپید است و دل دریای ژرف، به رنگ امید گلبرگهای گل، لطیف است و گل نغمه‌های بلبل، ظریف نسیم عدالت و داد، روحنواز است و سموم ستم و بیداد با روح بشر، ناسازه پس سجده کنیم بر سجاده سپید سحر خدای سپیدی و سپیده را تسبیح کنیم در آیینه آبی آسمان، خدای پاکیها و تابناکیها را سپاس گوییم در محراب آفتاب، خدای نور و سرور را

معروف تجلی همه زیبایی‌ها و شکوفایی هاست و منکرها، تجسم همه زشتیها و پلیدیها .

انسانی که در پگاه پیدایش پاکی‌ها برای تشرف به بارگاه الهی و تقدس به اریکه خلیفه اللهی و و پوشیدن ثوب ثواب و خلعت خلت پای بر عرصه خاک نهاده و رسالت دارد تا بازه زمانی و مکانی خاک تا افلاک را با پر و بال تقوی بپیماید. ناگزیر باید در پهندشت هستی راه منور نور را درنوردد و پرواز در عالم ملکوت را برگزیند؛ بنابراین باید هماره با معروف‌ها بی آمیزد و با میکردها بستیزد.

چنین است که خداوند امر به معروف و نهی از منکره را در فریضه حیات آفرین و دورسالت سنگین قرار داد. هر انسان در جامعه انسانی رسالتی عظیم بر دوش دارد و موظف و مکلف است در تدمیر زشتیها و تکثیر زیبایی‌ها بکوشد.

سال‌ها پیش حکیمی روشن ضمیر و فرهیخته با تدبیر گفتن به جای نفرین به تاریکی بیایید شمعی برافروزیم!» اگر هر انسان شب ستیز و ستم گریز در برابر هر غول سپاه ستم، شمعی از داده بیافروز دیگر اثری از «بیداد» در عرصه جامعه دیده نمی‌شود.

انسان‌های بی تفاوت و نومید از اصلاح جامعه بدترین آفت جوامع انسانی هستند. اینان نه با ستم می‌ستیزند و نه برای اصلاح زشتیها به پامی خیزند.

بهترین و مترقی‌ترین اندیشه‌ها و آرمان‌های تعالی بخش و تحول آفرین تا زمانی که به صورت یک فرهنگ درنیاید. ماندگار و پایدار نمی‌ماند. چه بسیار افکار عالی و اندیشه‌های متعالی که در گرماگرم انقلابهای پرشور و در متن شعور مردم انقلابی مطرح شده و با شدت و حدت در شعارهای پر طمطراق طنین انداز می‌شود، اما چون نهال نورس این شعارهای عالی در بستر فرهنگی جامعه ریشه نمی‌کند، پس از چند صباحی این ارزش‌های باورپذیر، کم‌کم رنگ می‌بازد و نمی‌تواند فرهنگ بسازد؛ زیرا باورمندان ارزشهای انقلابی نتوانسته‌اند از متن آن شعارهای پرشور، مولفه‌های خودانگیختگی شعور بسازند؛ بنابراین ما هدف نهایی و مقصد غایی همه تلاش‌های تبلیغاتی و ارشادی را فرهنگ سازی می‌دانیم و بر آنیم تا مولفه‌های فرهنگی غنی اسلامی و انسانی خود را انسجام بخشیم و این درخت بلند و نهال برومند را در متن باور مردم بنشانیم و تا نیل به قله‌های بلند فرهنگی از پای ننشینیم.

فریضه مهم «امر به معروف و نهی از منکره از محوری‌ترین آموزه‌های بنیادین اسلامی است و اجرایی شدن مفهوم و مفاد آن در گروی همکاری همه دست اندرکاران فرهنگ اندیش در نهادهای علمی، پژوهشی کشور است؛ بنابراین با عنایت به موارد فوق ما بر آن شدیم تا با تبیین پژوهشی این دو فریضه مهم گامی هر چند کوتاه در راه نهادینه کردن فرهنگ امر به معروف و نهی از منکره برداریم.

کتابی که اکنون فراروی شما گشوده، مجموعه مقالاتی است که می‌کوشد با بهره‌گیری از آیات روشنگر کلام آسمانی وحی این فریضه واجب را تبیین کند.

این کتاب در یک مقدمه نسبتاً طولانی و سه فصل مشبع کوشیده تا زوایای تاریک این گفتمان را در پرتو چراغ فروزان وحی نور بخشد و در حد توان پرده ابهام را از چهره پیام بردارد.

محتوای فصول کتاب زیر سه فرنام فصل نخست منکرات فردی در قرآن» فصل دوم «منکرات خانوادگی» و فصل سوم «منکرات اجتماعی» تدوین شده و با کتاب نامه» پایان می‌پذیرد.

اینک برگهای این کتاب حجم وسیع آن اندیشه ورزی‌ها را در بر گرفته و چشمان پژوهشگر شما را به ضیافت نور فرامی خواند

در کسب رضای حق موفق باشید دکتر غلامحسین حیدری تفرشی

پیام نوروزی به مناسبت آغاز سال ۱۳۹۶

حضرت آیت الله خامنه‌ای در پیام نوروزی خطاب به ملت ایران، سال ۱۳۹۴ را سال دولت و ملت، همدلی و همزبانی» نام گذاری کردند.

متن پیام رهبر انقلاب اسلامی به شرح زیر است: بسم الله الرحمن الرحیم یا مقلب القلوب و الابصار، یا مدبر اللیل والنهار، با محول الحول و الاحوال، حول حالنا الی احسن الحال. السلام علی فاطمة و أبیها وبعلها و بنیها.

آغاز سال مصادف است با ایام شهادت حضرت زهرا؛ ارادت مردم ما به خاندان پیغمبر و دخت گرامی پیامبر اعظم اقتضائاتی دارد که یقیناً همه باید این اقتضائات را رعایت کنند و یقیناً رعایت خواهند کرد. امید است که این ایام و این سال از برکات فاطمی سرشار و برخوردار باشد و نام مبارک این بزرگوار و یاد ایشان تأثیرات عمیق و ماندگار خود را در زندگی مردم ما در سال ۱۳۹۴ بگذارد؛ و امیدواریم که این آغاز بهار طبیعت که آغاز سال نوی هجری شمسی است، برای ملت ایران و برای همه ملتهایی که نوروز را گرامی می‌دارند مبارک باشد. سلام خاکسارانه عرض می‌کنم به ساحت حضرت بقیةالله الاعظم و یاد امام بزرگوارمان و شهیدان را در این فرصت، گرامی می‌داریم و امیدواریم که ما را از برکات انفاس طیبه و دعاهای ارواح مطهر آن عزیزان برخوردار فرماید. یک نگاه اجمالی به سال ۱۳۹۳ می‌کنیم و نگاهی اجمالی به سال جاریای که در این ساعت شروع می‌شود. سال ۹۳ هم در عرصه داخلی و هم در عرصه خارجی و بین‌المللی برای کشور ما سال پرماجرایی بود؛ چالش‌هایی داشتیم، پیشرفتهایی هم داشتیم؛ ما در اول سال ۹۳ با توجه به همین چالش‌ها بود که عنوان سال را گذاشتیم.

اعزم ملی و مدیریت جهادی». با نگاهی به آنچه در سال ۹۳ گذشت، مشاهده می‌کنیم که عزم ملی بحمدالله بروز و ظهور داشت. ملت ما عزم راسخ خود را هم در تحمل برخی مشکلاتی که برای او وجود داشت نشان داد. هم در روز بیست و دوم بهمن، در روز قدس و در راهپیمایی عظیم اربعین این عزم را، این همت را از خود بروز داد و نشان داد. مدیریت جهادی هم در برخی از بخشها بحمدالله بارز و آشکار بود. در آن بخش‌هایی که مدیریت جهادی را انسان مشاهده کرد. پیشرفت‌ها را هم در آنجا مشاهده کردیم. این البته توصیه مخصوص سال ۹۳ نیست، هم عزم ملی و هم مدیریت جهادی برای امسال و برای همه سال‌های پیشرو برای ملت ما مورد نیاز است.

و اما در سال ۹۴ آرزوهای بزرگی برای ملت عزیزمان داریم که همه این آرزوها هم دست یافتنی است. آرزوهای بزرگ ما برای ملت در این سال، پیشرفت اقتصادی است؟ اقتدار و عزت منطقهای و بین‌المللی است؛ جهش‌های علمی به معنای واقعی است؟ عدالت قضائی و اقتصادی است؛ و ایمان و معنویت است که از همه مهم تر و پشتوانه همه أن سرفصل‌های دیگر است. به نظر ما همه این خواسته‌ها و آرزوها دست بافتنی است؛ هیچ‌کدام از اینها چیزهایی نیست که از ظرفیت ملت ایران و ظرفیت سیاست‌های نظام بیرون باشد. ظرفیت‌های ما بسیار زیاد است؛ در این زمینه حرفهای گفتنی ای وجود دارد که انشاءالله به مهمترین آنها در سخنرانی عصر شنبه اشاره خواهد شد.

آنچه در این ساعت مایلم به ملت عزیزمان عرض کنم این است که این ظرفیت عظیم و مهم دست یافتنی است ولی شروطی دارد؛ یکی از مهم‌ترین شروط عبارت است از همکاری‌های صمیمانه میان ملت و دولت؛ اگر این همکاری صمیمانه از دو سو شکل بگیرد، یقیناً همه آنچه را که جزو آرزوهای ما است دست یافتنی است و آثار آن را مردم عزیزمان به چشم خواهند دید. دولت، کارگزار ملت است؛ و ملت، کارفرمای دولت است هرچه بین ملت و دولت صمیمیت بیشتر و همکاری بیشتر و همدلی بیشتری باشد، کارها بهتر پیش خواهد رفت. باید به یکدیگر اعتماد کنند؛ هم دولت، ملت را به معنای واقعی کلمه قبول داشته باشد و ارزش و اهمیت و تواناییهای ملت را بدرستی بپذیرد، هم ملت به دولت که کار گزار کارهای او است به معنای حقیقی کلمه اعتماد کند. من در این زمینه هم حرف‌هایی دارم و توصیه‌هایی دارم که انشاء الله در سخنرانی به آنها اشاره خواهم کرد؛ لذا به نظر من امسال را باید سال همکاری‌های گستردهی دولت و ملت دانست؛ من این شعار را برای امسال انتخاب کردم: دولت و ملت، همدلی و همزبانی). امیدواریم این شعار در عمل تحقق پیدا کند و هر دو کفه این شعار، یعنی ملت عزیزمان، ملت بزرگمان، ملت با همت و با شجاعتمان، ملت بصیر و دانایمان، و همچنین دولت خدمتگزار بتوانند به این شعار به معنای حقیقی کلمه عمل بکنند و آثار و نتایج آن را ببینند.

از خداوند متعال پیشرفت همه کارهای بزرگ کشور را درخواست می‌کنیم و توفیق خودمان را در خدمت گزاری از خدای متعال مسئلت می‌کنیم.

والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته.

بیانات در حرم مطهر رضوی در اولین روز سال ۱۳۹۴ بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العالمین و الصلاة و السلام علی سیدنا و نبینا أبی القاسم المصطفی محمد و علی اله الأطیبین الاطهرین المنتجبین الهداة المهدیین المعصومین المکرمین سیها بقیةالله فی الارضین. اللهم صل علی فاطمة بنت نبیک و زوجة ولیک و ام السبطین الحسن و الحسین سیدی شباب اهل الجنة المطهرة الطاهرة المطهرة التقیة النقیة الترکیة سیدة نساء اهل الجنة اجمعین. اللهم صل علی ولیک علی بن موسی عدد ما فی علمک صلاة دائمة بدوام ملکک و سلطانک. اللهم سلم علی ولیک علی بن موسی عدد ما فی علمک سلام دانا بدوام مجدک و عظمتک و کبریائک.

خدای متعال را سپاسگزاریم که یک بار دیگر و یک سال دیگر این فرصت را به ما عنایت فرمود که در ذیل و ظل بارگاه حضرت ابی الحسن الرضا (علیه الصلاة و السلام) با شما برادران و خواهران عزیز، زائران و مجاوران مشهد رضوی ملاقات کنیم. ایرانی زیرک مسلمان، نوروز باستانی را با عقیده ی خود و به شکل دلخواه خود، تغییر داد: قالب نوروز و صورت نوروز را نگه داشت، محتوای آن را عوض کرد. نوروز باستانی، نوروز پادشاهان بود؛ فرصتی برای سلاطین و حکام مستبد بود؛ برای اینکه شکوه خود و عظمت ظاهری خود را به رخ ملتها بکشانند و بنشینند از آنها هدیه بپذیرند. حتی در زمان بنی امیه و بنی عباس که نوروز به دربارهای خلافت اموی و عباسی وارد شد، همان رفتار و سیرهی پادشاهان و کسرایان فارسی باستان در دربار آنها عمل می‌شد. اما ایرانی مسلمان این نظم را، این قالب را به نفع خود تغییر داد: اگرچه این تغییر به صورت دفعی انجام نگرفته است اما شما امروز بعد از گذشتن قرنها، مشاهده می‌کنید که نوروز بهانه‌ای و وسیله‌ای است برای ارتباط قلبی میان مردم و میان مبدأ عظمت و عزت، یعنی ذات مقدس باری تعالی در نوروز ایرانی، حقیقت نوروز یک حقیقت مردمی است؛ مردم به مناسبت نوروز با یکدگر با صفا و محبت رفتار می‌کنند؛ به یکدیگر تبریک می‌گویند و هدیه می‌دهند، رسم و سنت باستانی و پادشاهی، امروز بعد از گذشت سالها و قرنها، در نوروز وجود ندارد. در ایام نوروز و تحویل سال نو، شلوغ‌ترین و پرازدحام‌ترین مراکز در کشور پهناور ما عبارت است از بارگاه‌های مقدس ائمه و امام زادگان. دیشب - در نیمه ی شب - در این آستان مقدس، صدها هزار مؤمن با دلهای پاکیزه، متوجه مرکز عظمت و قدرت شدند، با خدای خود سخن گفتند، از گردانندهی حالها گردش نیکوی حالت خود را طلب کردند و مراسم دینی به جا آوردند؛ بنابراین این نوروزی که امروز ما داریم، نوروز باستانی نیست، نوروز ایرانی است؛ نوروز ملت مسلمانی است که از قالب این مراسم کهن، توانسته است برای خود سرمایه‌ای فراهم کند و به سمت هدفهای خود پیش برود. امیدواریم خداوند متعال به ملت عزیز ایران کمک کند تا این ابتکارات زیرکانهی اسلامی را در همه ی مسائل و در همه موارد به کار بیندد؛ لذا امسال که ایام نوروز با شهادت بانوی بزرگ جهان اسلام، حضرت فاطمه ی زهرا مصادف است، یقیناً مراسم نوروز نباید هیچ گونه منافاتی با تکریم و احترام به نام آن بزرگوار و یاد آن بزرگوار داشته باشد؛ و یقیناً منافاتی پیدا نخواهد کرد. امروز من مطالبی را در نظر گرفته‌ام که به شما برادران و خواهران عزیزی که در این اجتماع باشکوه حضور دارید و به همه ی ملت ایران عرض کنم.

بحث را با یک تأمل قرآنی آغاز می‌کنم. خداوند متعال برای آن کسانی که وعدهی نصرت داده است، شرطی مقرر فرموده است: وإن الله علی نصرهم لقدیر (۱) الدین إن متاهم فی الأرض أقاموا الصلوة و ماتوا الزکوة و آتروا بالمعروف ونهوا عن المنکر ولله عاقبة الأمور (۲) خداوند متعال چهار شاخص را در این آیه شریفه برای آن مؤمنانی که قدرت در اختیار آنها قرار می‌گیرد و از زیر سلطه ی قدرتمندان جائر خارج می‌شوند، معین کرده و وعده کرده است که الی الله علی نصرهم لقدیر»؛ خدای متعال قادر است که یک چنین ملتی را نصرت کند و بقینا هم نصرت خواهد کرد. از این چهار شرط، یکی نماز است، یکی زکات است، یکی امر به معروف است و دیگری نهی از منکر، هر کدام این چهار خصوصیت و چهار شاخص، یک جنبه ی فردی و شخصی دارند، لکن در کنار أنه یک جنبه ی اجتماعی و تأثیر در نظام سازی اجتماعی هم دارند. نماز با آن همه راز و رمزی که در حقیقت نماز نهفته است که معراج هر مؤمن است، اقربان کل تقی»(۳) است وسیله ی فوز و سعادت است. از همه ی اعمال برتر و بالاتر است، حتی نماز دارای جنبی اجتماعی هم هست، جنبه ی اجتماعی نماز این است که یکایک مسلمانان به وسیله ی نماز با یک مرکز واحدی در تماس می‌شوند. در آن واحد در وقت نماز، همهی مسلمانان در همه ی نقاطی که دنیای اسلام گسترده است، دل را به یک مرکز واحدی متصل می‌کنند؛ این اتصال همه ی دلها به یک مرکز واحد، یک مسئله ی اجتماعی است. یک مسئله ی نظام ساز است، معین کننده و شکل دهندهی هندسه ی نظام اسلامی است زکات که دارای جنبه‌های فردی است و گذشت و اعطای نما یحبه را به انسان می‌آموزد که خود این یک تجربه و آزمون بسیار مهم است، اما یک ترجمان اجتماعی دارد؛ زکات در استعمالات قرانی، به معنی مطلق اتفاقات است اعم از زکات مصطلحی است که در آیه ی شریفهی الحد من أموالهم صدقه (۴) به آن اشاره شده است؛ زکات یعنی مطلق اتفاقات مالی، [اما] جنبه ی اجتماعی و ترجمان اجتماعی نظام ساز زکات این است که انسانی که در محیط اسلامی و جامعه ی اسلامی، برخوردار از مال دنیوی است، خود را متعهد می‌داند، مدیون می‌داند، طلبکار نمی‌داند، خود را بدهکار جامعه ی اسلامی می‌داند؛ هم در مقابل فقرا و ضعفا، هم در مقابل سبیل الله؛ بنابراین زکات با این نگاه، یک حکم و شاخص نظام ساز است و اما امر به معروف و نهی از منکر که در واقع به نوعی زیربنای همهی حرکات اجتماعی اسلام است که آبها قام الفرائض (۵) امربه معروف یعنی همهی مؤمنان در هر نقطه‌ای از عالم که هستند، موظفند جامعه را به سمت نیکی، به سمت معروف به سمت همه ی کارهای نیکو حرکت دهند؛ و نهی از منکر یعنی همه را از بدی‌ها، از پستی‌ها، از پلشتی‌ها دور بدارند. هر کدام از این چهار شاخص به نحوی ترجمان ساخت و هندسه ی نظام اسلامی است.

در حاشیه عرض بکنیم که این معنای مهم امر به معروف و نهی از منکر را نباید به مسائل زیر نصاب اهمیت منحصر کرد؛ بعضی تصور می‌کنند امر به معروف و نهی از منکر منحصر می‌شود به اینکه انسان به فلان زن با فلان مردی که یک فرع دینی را رعایت نمی‌کند تذکر بدهد؛ البته اینها امر به معروف و نهی از منکر است اما مهم‌ترین فلم امر به معروف و نهی از منکر نیست. مهم‌ترین قلم امر به معروف و نهی از منکر عبارت است از امر به بزرگترین معروفها و نهی از بزرگترین منکرها. بزرگترین معروفها در درجه ی اول عبارت است از ایجاد نظام اسلامی و حفظ نظام اسلامی این امر به معروف است معروفی بالاتر از ایجاد نظام اسلامی و حفظ نظام اسلامی نداریم؛ هر کسی که در این راه تلاش کند، امر به معروف است؛ حفظ عزت و آبروی ملت ایران، بزرگترین معروف است. معروفها اینها هستند اعتلای فرهنگ، سلامت محیط اخلاقی، سلامت محیط خانوادگی تکثیر نسل و تربیت نسل جوان آمادهی برای اعتلای کشور، رونق دادن به اقتصاد و تولید همگانی کردن اخلاق اسلامی، گسترش علم و فناوری، استقرار عدالت قضائی و عدالت اقتصادی، مجاهدت برای اقتدار ملت ایران و ورای آن و فراتر از آن، اقتدار الضت اسلامی و تلاش و مجاهدت برای وحدت اسلامی؛ مهم‌ترین معروفها اینها است و همه موظفند در راه این معروفها تلاش کنند؛ امر کنند. نقطه مقابل اینها هم عبارت است از منکرها. ابتذال اخلاقی منکر است، کمک به دشمنان اسلام منکر است، تضعیف نظام اسلامی منکر است، تضعیف فرهنگ اسلامی منکر است، تضعیف اقتصاد جامعه و تضعیف علم و فناوری منکر است؛ از این منکرها باید نهی کرد. اولین امر به معروف هم خود ذات مقدس پروردگار است که می‌فرماید: إن الله یأمر بالعدل والإحسانی و ایتای فی القری و ینهی عن الفحشاء و المنکر والبغی (ع) خدا أمر به معروف و ناهی از منکر است؛ معرونها هم مشخص شده است، منکرها هم معلوم شده است، وجود مقدس پیامبر معظم اسلام: از برترین آمران به معروف و ناهیان از منکر است؛ أیهی قرآن می‌فرماید «بأمرهم بالمعروف و پنهاهم عن النگر (۷) ائمه‌ای بزرگترین آمران به معروف و ناهیان از منکرند؛ در زیارت می‌خوانید: أشهد انک قد أقم الصلاة وآتیت الزکاة و أمر بالمعروف و هی عن المغرب(۸) مؤمنین و مؤمنات در هر نقطه‌ای از جهان اسلام آمران به معروفند که فرمود: و الوینو و المزیناث بعضهم أولیاء بعضی یأمرون بالمعروف وتنهون عن الگرو یقیمون الصلوة ویؤتون الرکود (۹) اینها چهارپایه ی اصلی برای نظام سازی است که از هر کدام از اینها، شاخه‌هایی منشعب می‌شود نظام اسلامی متکی است به اقامه ی صلات ایتاء زکات، امر به معروف و نهی از منکر؛ یعنی انسجام و ارتباط اجتماعی و قلبی میان آحاد مردم در نظام اسلامی.

من همین‌جا در اول سخنان امروز خودم از این بحث می‌خواهم نتیجه بگیرم برای آنچه به عنوان شعار سال در صحبت نیمه شب دیشب به مردم عزیز عرض کردم. در جامعه ی ما در کشور عزیز و پهناور ما، اسلام با هر منشأ اجتماعی افراد و با هر سلیقه ی اجتماعی، از همه ی ما انسجام را، هم افزایی را به یکدیگر کمک کردن را می‌خواهد. دولتها در نظام اسلامی باید مورد حمایت مردم قرار بگیرند؛ حتی از سوی آن کسانی که به این شخص خاص در دولت رأی ندادند هم باید مورد پشتیبانی و حمایت قرار بگیرند؛ این حرف حقیقی و لمبه معنای انسجام اجتماعی و ملی در کشور اسلامی ما است. همه باید به عنوان یک واحد، با دولتی که مسئول کار و بر سر کار است اتحاد کلمه نشان بدهند و به آن کمک کنند؛ مخصوصاً در آن مواردی که کشور با مسائل مهم و چالش‌های مهمی روبه رو است که در این زمینه عرایضی خواهم کرد.

امروز وظیفه ی همه ی آحاد ملت این است که از مسئولین کشور حمایت کنند و به مسئولین دولتی کمک کنند. این مخصوص این دولت نیست، مربوط به همهی دولتها است؛ دولتهایی هم که بعداً سر کار می ایند همین خصوصیت را دارند. او به خاطر اینکه همه ی دولتها دغدغه ی اصلی و اساسی شان حل مشکلات مردم است؛ البته ممکن است توانایی‌های مختلفی داشته باشند و همه در یک ردیف نباشند؛ ثانیأ ممکن است که سلایق گوناگونی داشته باشند؛ اما هدف در همه ی این دولتها عبارت است از اینکه در دورهی مسئولیت خود در حد توان خودشان بتوانند مشکلات کشور را حل کنند. هر دولتی که در چهارچوب قانون اساسی بر سر کار بیاید، دولت قانونی است، دولت مشروع است. مهم نیست که چقدر و چه نسبتی از آحاد رای‌دهندگان به این رئیس جمهور با آن رئیس جمهور رای دادند؛ تعداد کاهش و افزایش آراء به محبوبیت ارتباط پیدا می‌کند، اما به مشروعیت و قانونیت ارتباطی ندارد. هر کسی با هر تعداد رأیی که از طرف اکثریت مردم بر طبق چهار چوب قانون اساسی انتخابه، شد؛ این مشروع است، دولت قانونی است و باید مردم او را قانونی بدانند و تا آنجایی که می‌توانند به او کمک کننده (البته حقوق دوجانبه‌ای برقرار است).

البته هر دولتی منتقدینی دارد، این دولت هم منتقدینی دارد، دولتهای قبلی هم هر کدام انتقاد کنندگانی داشتند؛ تا اینجای قضیه هیچ اشکالی ندارد. کسانی هستند که این روش را قبول ندارند، این رفتار را قبول ندارند. این حرف را قبول ندارند، این سیاست را قبول ندارند؛ اینها منتقدند و انتقاد می‌کنند، مانعی ندارد؛ اما انتقادها باید در چهار چوب منطقی باشد. خود بنده هم به دولتهای گوناگون انتقادهایی داشتم، این انتقادها را همواره هم تذکر داده‌ام. در هیچ موردی از آنچه به نظر من غیب بوده و جای انتقاد بوده است، از تذکر خودداری نکردم؛ منتها این تذکرات را در وضع مناسب و در موقعیت مناسب و با شکل مناسب دادیم؛ با پیغام دادیم، یا حضوری گفتیم، با اصرار کردیم. تذکر دادن هیچ اشکالی ندارد اما این تذکر باپستی جوری باشد که اعتماد عمومی را از کسانی که مسئولند و مشغول کارند، سلب نکند؛ تذکر دادن باید جوری باشد که موجب بی‌اعتمادی عمومی نشود، اهانت وجود نداشته باشد و روشهای خشم آلود وجود نداشته باشد؛ همه با برادری اسلامی به مسئله ی ارتباط میان دولت و ملت نگاه کنند و با آن شیوه رفتار بکنند

البته این طرفینی ایستند. من هم به مردم این توصیه را عرض می‌کنم که با دولت بایستی مهربانانه و با نگاه همراهی و همدلی سخن گفت، هم به مسئولان کشور در سه قوه - این را تأکید می‌کنم که آنها هم باید با منتقدین خود و با کسانی که از آنها انتقاد می‌کنند رفتار مناسبی داشته باشند، آنها را تحقیر نکنند، به آنها اهانت نکنند؛ تحقیر مخالفان از سوی مسئولان، خلاف تدبیر و خلاف حکمت است. من مردم عزیزمان را به بی تفاوتی دعوت نمی‌کنم، به نظارت نکردن دعوت نمی‌کنم؛ آنها را به اهتمام در مسائل اساسی کشور دعوت می‌کنم؛ اما اصرار می‌کنم که برخوردها نه از سوی مردم نسبت به مسئولین و نه از سوی مسئولین نسبت به منتقدین، تخریبی نباید باشد؛ نه تحقیر باشد، به اهانت باشد. ممکن است در یک قضیه‌ای، یک عده‌ای دغدغه داشته باشند؛ دغدغه داشتن جرم نیست؛ دلواپس بودن جرم نیست. می‌توانند کسانی حقیقتأ نسبت به یک مسئلهی مهم و حساس کشور، احساس دلواپسی و دغدغه مندی کنند؛ هیچ مانعی ندارد؛ اما این به معنای متهم کردن نباشد، به معنای نادیده گرفتن زحمات و خدمات نباشد. از آن طرف هم دولت و طرفداران دولت به کسانی که ابراز دغدغه و دلواپسی می‌کنند، بایستی اهانتی نکنند. من این را صریحاً به ملت عزیزمان عرض می‌کنم - قبلاً هم گفتم من از همهی دولتها در دوران مسئولیت خودم حمایت کردم؛ از این دولت هم حمایت می‌کنم. هرجا هم لازم باشد تذکر می‌دهم؛ البته چک سفید امضا هم به کسی نمی‌دهم. نگاه می‌کنم به عملکردها و برحسب عملکردها قضاوت می‌کنم و به توفیق الهی و به کمک الهی، برحسب عملکردها هم عمل خواهم کرد این مطلب اول در توضیح و تبیین آنچه به عنوان شعار سال - همدلی و همزبانی میان دولت و ملت - مطرح کردیم؛ همدل باشنده همزمان باشند و همکاری کنند و در کنار هم به سوی رفع مشکلات حرکت کنند.

عرض کردیم این وقتی اهمیت پیدا می‌کند که فرصتهای بزرگی در اختیار است و چالش‌های بزرگی را انسان انتظار می‌برد؛ امروز از همین روزها است. امروزه هم فرصتهای بسیار بزرگی داربم، هم چالش‌هایی در پیش روی ما است که بایستی با این چالش‌ها برخورد کنیم و با کمک این فرصتها، بر این چالش‌ها به توفیق الهی پیروز بشویم خب امروز فرصتهای بزرگی داریم؛ یکی از بزرگترین فرصتهای ما مربوط می‌شود به نیروی انسانی کارامد و مبنگر که در کشور ما بحمدالله بوفور و فراوانی، نیروی کار آمد و عمدتاً جوان و دارای ابتکار و روحیه وجود دارد.

یکی از بزرگ‌ترین فرصتهای ما همراهی مردم ما و جوان‌های ما با نظام و هدفهای نظام و امام بزرگوار است. من به شما برادران و خواهران عزیز توجه می‌دهم که نگاه کنید در این راهپیمایی‌های روز قدس یا بیست و دوم بهمن، عمده جوان‌ها هستند؛ این جوانها همان جوانهایی هستند که شبانه روز به وسیلهی رسانه‌های صوتی و تصویری و اینترنتی در زیر بمباران تخریب قرار دارند غوغایی است در دنیا در دنیای مجازی، در دنیای رسانه‌های صوتی و تصویری، صدها رسانه، و با یک اعتبار هزارها رسانه، در حال بمباران افکار جوان‌های ما هستند. بعضی از آنها سعی می‌کنند جوان‌ها را از دین برگردانند. بعضی سعی می‌کنند آنها را از نظام اسلامی متصرف کنند. بعضی سعی می‌کنند آنها را به ایجاد اختلاف وادار کنند، بعضی سعی می‌کنند آنها را در خدمت هدفهای خبیث خود بگیرند بعضی سعی می‌کنند آنها را به ولنگاری و بیکارگی سوق بدهند؛ این بمباران به طور دائم بر روی سر جوان‌های ما و به وسیله ی همین دستگاه‌ها و رسانه‌های صوتی و تصویری و اینترنتی در حال انجام است؛ در عین حال شما نگاه می‌کنید می بینید ده‌ها میلیون از همین جوان‌ها در سرتاسر کشور در روز بیست و دوم بهمن می‌آیند و شعار می‌دهند و ابراز احساسات می‌کنند و نسبت به امام، نسبت به اسلام، نسبت به نظام اسلامی ابراز ارادت می‌کنند؛ این چیز کوچکی نیست، این فرصت بسیار بزرگی است.

یکی دیگر از فرصتها عبارت است از پیشرفتهای علمی ای که در دوران تحریم به وجود آمده است. یک وقت قدرتها و دولتها و پولها و سرمایه‌های جهانی و بین‌المللی به کمک یک ملتی می‌آیند؛ یکوقت همه ی درها را به روی یک ملت می‌بندند، در عین حال آن ملت می‌تواند در بخشهای مختلف کارهای بزرگ بکند. امروز شما این کارها را مشاهده می‌کنید، اینها را دست کم نباید گرفت. همین فاز دوازدهم پارس جنوبی که چند روز قبل از این به وسیلهی رئیس جمهور افتتاح شد، یک طرح صنعتی بسیار بزرگ و پیچیده است که می‌تواند رشد اقتصادی کشور را و محصول تلاش عمومی کشور را به صورت محسوسی افزایش بدهد. از این قبیل چیزها فراوان داریم. ملاحظه کردید در رزمایش نیروهای مسلح، دستگاه‌هایی وارد عرصه شده‌اند که دشمنان از دیدن اینها تعجب می‌کنند. این تعجب را به زبان هم می‌آورند؛ نه اینکه ما تعجب آنها را حدس بزنیمه خودشان می‌گویند که تعجب می‌کنند؛ اینها همه در زمان تحریم اتفاق افتاده است. این چیز کوچکی نیست، این فرصت بسیار بزرگی است، اینها را در طول سالهای متمادی تحریم - یعنی از سالهای ۸۹ و ۹۰ و ۹۱ و ۹۲ که این تحریم‌های به گمان أنها فلج کننده بر کشور سایه می‌انداخته است - جوان‌های ما انجام دادند، نیروهای مبتکر ما انجام دادند. این خیلی فرصت بزرگی برای کشور است؛ پس همین تحریم‌ها هم فرصت است. من این را بعداً مختصرأ عرض خواهم کرد که خود همین تحریم‌ها به یک معتا فرصت است برای ملت ایران؛ بله دشواری‌هایی به وجود آورده است اما این تحریم، می‌تواند فرصت باشد که در این زمینه عرض می‌کنم. البته چالش‌هایی هم داریم که درباره ی این چالش‌ها هم امروز مقداری عرض خواهم کرد. امروز یکی از نقدترین و بزرگترین چالش‌های کشور مسئله ی اقتصاد ملی است؛ اقتصاد. انتظار به حق مردم ما، این است که از پک اقتصاد شکوفا برخوردار باشند، رفاه عمومی باشد. طیقهی ضعیف از وضعیت غیرقابل قبول خارج بشود، از مشکلات نجات پیدا کند. اینها انتظارات مردم ما است و این انتظارات به حق است اقتصاد کشور نیازمند یک حرکت جدی و یک کار بزرگی است که من حالا بعضی از خصوصیات را عرض می‌کنم. من البته چند سال است راجع به اقتصاد حرف می‌زنم. من در همین جلسه، چند سال قبل از این پیش بینی کردم و گفتم دشمنان بر روی اقتصاد ما متمرکز خواهند شد. (۱۰) مسئولین باید به فکر باشند، خودشان را آماده کنند کمرها را محکم کنند برای مواجههی با خصومت دشمنان و سیاستهای خصمانهی دشمنان که روی اقتصاد کشور متمرکز شدهاند. حالا من در مورد اقتصاد، مطالبی را عرض خواهم کرد.

امروز دهه ی عدالت و پیشرفت از نیمه گذشته است. یک دهه را ما به عنوان دهه ی عدالت و پیشرفت معین کردیم و معرفی کردیم که از نیمه گذشته بیست سال چشم‌انداز به نیمه رسیده بیست سالی که برای چشم‌انداز معین کردیم و سیاست گذاری کردیم، ده سال آن گذشته است؛ ده سال دیگر در مقابل روی ما است. اینها مسائل مهمی است؛ حساسیت مسائل اقتصادی با توجه به این واقعیت‌ها بیشتر می‌شود.

دشمنان ما صریحاً می‌گویند که هدفشان از فشارهای اقتصادی یک هدف سیاسی است. هدف آنها این است که مردم ایران را در مقابل نظام اسلامی قرار بدهند:(۱۱) توجه بفرمایید؛ البته بله، «مرگ بر آمریکا»، چون آمریکا آن عامل اصلی این فشارها است و خودشان هم اصرار دارند بر اینکه متمرکز شوند روی اقتصاد ملت عزیزما، هدفشان چیست؟ هدف این است که مردم را در مقابل دستگاه قرار بدهند؛ این را صریحاً می‌گویند که می‌خواهیم فشار اقتصادی بیاوریم تا وضعیت مردم سخت بشود و مردم وادار به اعتراض بشوند در مقابل دولت و در مقابل نظام اسلامی. این را صریحاً می‌گویند البته بدروغ گاهی ادعا می‌کنند که طرفدار ملت ایرانند که این دروغها را نمی‌شود باور کرد و نباید از دشمن باور کرد، لکن هدفشان همان هدف سیاسی است. می‌خواهند این امنیتی که امروز در کشور ما هست را - که این امنیت در منطقه ی غرب آسیا که ما در آن قرار داریم، بی نظیر است؛ بحمدالله امروز نه در شرق ما، نه در غرب ماء نه در شمال ما، نه در جنوب ماء در هیچ کشوری امنیتی مانند امنیتی که امروز پر کشور ما و ملت ما حاکم است وجود ندارد به به دست مردم از بین ببرند و مردم را وادار کنند به برهم زدن امنیت و حرکات اعتراضی را در کشور شروع کننده دارند تحریک می کننده دارند کار می کننده دارند برنامه‌ریزی می‌کنند. این کاری است که با جدیت و با شدت به دنبال آن هستند؛ خب این یک شرابا مهم است، این یک چالش بزرگ است. وقتی یک چنین چالشی در کشور وجود دارد، همهی نیروها باید در کنار هم قرار بگیرد. با هم کار کنند و مسئله ی اقتصاد را جدی بگیرند.

من چند نکته را در باب اقتصاد عرض می‌کنم. نکته اول این است که امروز عرصهی اقتصاد، به خاطر سیاستهای خصمانه ی آمریکا، یک عرصه ی کارزار است. یک عرصهی جنگ است، جنگی از نوع خاص. در این عرصه کارزار، هر کسی بتواند به نفع کشور تلاش کند، جهاد کرده است. امروز هر کسی بتواند به اقتصاد کشور کمک بکند، پک حرکت جهادی انجام داده است، این جهاد است؛ البته جهادی است که ابزار خودش را دارد. شیوه‌های مخصوص خود را دارد، باید این جهاد را همه با تدبیر مخصوص خود و سلاح مخصوص خود انجام بدهند. این نکته ی اول نکته ی دوم این است که در نگاه کلان به اقتصاد کشورمان دو جور نگاه وجود دارد. من خواهش می‌کنم بخصوص صاحب نظران و همچنین جوانان و عامه ی مردم عزیزمان به این نکته توجه کنند که دو جور نگاه به رونق اقتصادی و پیشرفت اقتصاد وجود دارد؛ یک نگاه می‌گوید که ما پیشرفت اقتصاد را باید از ظرفیت‌های درون کشور و درون مردم تأمین بکنیم، ظرفیت‌های بسیار زیادی در کشور وجود دارد که از این ظرفیت‌ها با استفاده نشده است یا درست استفاده نشده است؛ از این ظرفیت‌ها استفاده کنیم؟ (یعنی) اقتصاد درون زاء اقتصادی که مایه ی خود و مادهی خود را از درون کشور و از امکانات کشور و از توانایی‌های مردم خودمان به دست می‌آورد. این یک نگاه است که می‌گویند برای رونق اقتصادی نگاه کنیم به امکانات درونی کشور و استعدادها را و ظرفیت‌ها را بشناسیم، آنها را پدرستی به کار بگیریم، آن وقت اقتصاد رشد خواهد کرد، نمی‌خواهد کرد؛ این یک نگاه.

نگاه دوم به اقتصاد کشور نگاه به پیشرفت اقتصاد با استفاده از کمک بیرون از مرزها است؛ می‌گوید سیاست خارجی مان را تغییر بدهیم تا اقتصاد ما درست بشود، بایلان مستکبر کنار بیاییم تا اقتصاد رونق پیدا کند، تحمیل قدرت‌های مستکبر را در بخش‌های گوناگون و مسائل گوناگون بپذیریم تا اقتصادمان رونق پیدا کند؛ این هم نگاه دوم است امروز شرایط کشور به ما نشان داده است که این نگاه دوم یک نگاه کاملاً غلط و مقیم و بی فایده است. همین تحریم‌هایی که امروز علیه ملت ایران اعمال می‌شود، دلیل محکم و متنی است بر غلط بودن این نگاه؛ یعنی شما وقتی که به امید قدرت‌های خارجی نشستید تا آنها بیایند اقتصاد شما را رونق بدهند و با زیر بار آنها رفتن، اقتصاد را رونق بدهید، آنها به حد کم قانع نیستند. وقتی که شما نگاه می‌کنید به بیرون، مواجه می‌شوید با یک مسئله‌ای مثل کاهش قیمت نفت؛ ناگهان قدرت‌های مستکبر با همراهی ایادی منطقه‌ای خودشان متأسفانه به این نتیجه می‌رسند که قیمت نفت را به نصف و گاهی کمتر از نصف برسانند؛ شما مواجه می‌شوید با یک چنین مشکلی: وقتی نگاه به بیرون باشد، این است. وقتی شما نگاه به درون کردید، دیگر این جور نیست. امروز خارجی‌ها و رؤسای قدرتهای مستکبر می‌خواهند همین نگاه دوم را در مردم ما تقویت کنند.

من پیام رئیس جمهور آمریکا را که به مناسبت عید نوروز خطاب به مردم ایران کرده است دیدم؛ او در این پیام می‌گوید که شما بیایید حرفهای ما را قبول بکنید؛ در واقع محتوا و محصول حرف او این است می‌گوید در مذاکرات هسته‌ای آن چیزی را که ما به شما دیکته می‌کنیم این را شما قبول بکنید تا در کشور شما کار به وجود بیاید، تا سرمایه به وجود بیاید، تا فعالیت اقتصادی در کشور شما راه بیفتد؛ یعنی همین نگاه دوم، این نگاه نگاهی است که هرگز به نتیجه نخواهد رسید؛ باید نگاه کنیم به درون کشور، ظرفیتهای درونی بسیار است. این اقتصاد مقاومتی ای که با عنوان کردیم و مطرح کردیم و خوشبختانه مورد قبول و استقبال همهی صاحب نظران قرار گرفت – یعنی من حتی یک نفر از صاحبنظران اقتصادی و اجتماعی را ندیدم که آنچه را به عنوان سیاست اقتصاد مقاومتی مطرح شده، او رد کند – ناظر به همین است؛ یعنی ناظر به امکانات درونی کشور. وقتی که اجازه نمی‌دهند که شما برای زمین خودت از بیرون آب بیاوری، باید چاه حفر کنی و از درون زمین خودت آب بیرون بیاوری تا محتاج آب آن همسایه ی بخپل نباشی باید از درون خود استمداد کنیم و بتوانیم کارها را پیش ببریم. این هم نکته ی دوم.

نکته سوم؛ نه در اقتصاد و نه در هیچ برنامه ی دیگری، بدون هدف گذاری نمی‌شود حرکت کرد، باید هدف گذاری بشود. اگر در هر کاری بدون هدف گذاری مسئولان دولتی حرکت کنند و پیش برونده کار به روزمره گی خواهد رسید؛ به نتیجه نمی‌رسد. هدف گذاری مشخص و ثابتی باید وجود داشته باشد که به سمت آن هدف، همه ی دستگاه‌ها را و همه ی امکانات را بسیج کنند. به نظر بنده آن چیزی که امسال و سالهای بعد از این باید به عنوان هدف اقتصاد مورد توجه باشد، عبارت است از سرمایه‌گذاری بر روی تولید داخلی همه ی تلاشها از سوی همه باید برای تقویت تولید داخلی بسیج بشود. از همه ی مسئولانی که در زمینه‌های اقتصادی فعالیت دارند و از همه ی آحاد مردم باید مطالبه بشود که به مسئله ی تقویت تولید داخلی کمک کنند.

البته راه‌هایی وجود دارد برای کمک که من بعضی را عرض می‌کنم یکی ازلارمترین کارها این است که از بنگاه‌های تولیدی متوسط و کوچکی حمایت بشود؛ یکی از کارها این است که فعالیتهای بنگاه‌های دانش بنیان تقویت بشود. اینکه ما روی علم و فناوری تکیه می‌کنیم، فقط به خاطر این نیست که می‌خواهیم نصاب علمی خودمان را بالا ببریم؛ پیشرفت علم و فناوری به پیشرفت اقتصاد کمک می‌کند؛ بنگاه‌هایی که دانش بنیان هستند می‌توانند به اقتصاد ملی کمک کنند. یکی از کارهای لازم، نهضت کاهش خام فروشی است. اینکه من چندی پیش راجع به وابسته بودن اقتصادمان به نفت اعتراض کردم و در سخنرانی گفتم، ناظر به این است. ما باید کاری کنیم که خام فروشی بتدریج کاهش پیدا کند، تا اینکه بکلی از بین برود؛ باید ارزش افزوده ایجاد کرد. بانکها می‌توانند نقش ایفا کنند؛ هم نقش کمک کننده و هم نقش تخریب کننده: این مورد توجه مسئولان ارشد بانکی کشور باید قرار بگیرد.

بعضی از بانکها در سرتاسر کشور با شیوه‌های خاص برخی از بنگاه‌های اقتصادی کوچک و متوسط را به تعطیلی کشاندند، نابود کردند؛ بانکها می‌توانند کمک بکنند و یا می‌توانند تخریب کنند. یکی از کارهای اساسی، تسهیل سرمایه‌گذاری است؛ یکی از کارهای اساسی کاهش واردات کالاهای مصرفی است؛ یکی از کارهای اساسی مبارزه با قاچاق است. کارهای گوناگونی را مسئولین دولتی می‌توانند انجام بدهند؛ بخشی از آنها این چیزهایی بود که من اینجا عرض کردم. البته این کارها همه کارهای دشواری است؛ گفتن این حرفها آسان است، عمل کردن آنها مشکل است اما همین کار مشکل را مسئولین حتماً بایستی انجام بدهند چون مسئله مسئله ی مهمی است. مردم هم می‌توانند نقش ایفا کنند. آن کسانی که قادر بر سرمایه‌گذاری هستند سرمایه‌گذاری شان را متوجه تولید کنند و در تولید سرمایه‌گذاری بکنند. کسانی که مصرف‌کننده هستند - که همه ی ملت ما در واقع مصرف‌کننده‌اند - محصولات داخلی را مصرف کنند که من روی این بارها و بارها تکیه کردم و امروز هم عرض می‌کنم و تکیه می‌کنم. همه سعی بکنند محصولات داخلی را مصرف بکنند، کارگر ایرانی را حمایت بکنند، کارگاه تولیدی داخلی را با مصرف کردن محصول آن رونق بدهند. پرهیز از اسراف؛ کسانی که اهل اصرافند بدانند، این اسراف و زیاده روی و ریخت وپاش که در اسلام این همه مذمت شده است، سرنوشت اقتصاد ملی را تعیین می‌کند؛ اگر چنانچه از اسراف و زیاده روی و ریخت و پاش اموال شخصی، چه آب، چه نان، وسایل تشریفاتی زیادی در مهمانی‌ها در عقدها، در عروسی‌ها، در بقیهی مراسم و چه بقیهی چیزهای دیگر پرهیز بشود، به اقتصاد ملی کمک می‌کند. آن کسانی که در کارهای تجارت خارجی و دادوستد خارجی هستند، می‌توانند نقش ایفا کنند؛ نقش آنها هم عبارت است از صحت عمل، تا بتوانند آبروی ملت ایران را حفظ کنند. این هم نکته ی سوم نکته ی چهارم در زمینه ی اقتصاد این است که تحریم تنها ابزار دشمن است، این را بدانند. تنها ابزار دشمن برای مقابلهی با ملت ایران امروز عبارت است از تحریم؛ اگرما درست عمل کنیم، با تدبیر عمل کنیم، تحریم می‌تواند بی اثر بشود. همچنان که اشاره کردم، همین دستگاه‌های تولیدی و صنعتی ای که امروز خوشبختانه دستگاه‌های دولتی آنها را افتتاح می‌کنند - از جمله همین فاز دوازدهم پارس جنوبی که قبلاً اشاره کردم و همین پیشرفتهای نظامی و همین پارکهای علم و فناوری و امثال اینها – کارهایی است که می‌تواند این جور تحریم را از بین ببرد؛ اثر تحریم را اول کاهش بدهد، بعد هم از بین ببرد. تحریم، مشکل تراش بود اما برای ما بر کاتی هم داشت. تحریم به ما نشان داد که باید به خودمان متکی باشیم و به ما ثابت کرد که می‌توانیم از نیروهای درونی خودمان استفاده کنیم. اگر مسئولین دولتی و آحاد مردم و خصوص فعالان بخش‌های اقتصادی همت بکشند، تلاش بکنند و دستگاه‌های رسانهای عمومی هم کمک بکنند - که حالا اشاره خواهم کرد - ان شاء الله خواهیم دید که تحریم قادر نخواهد بود که ملت ایران را از پیشرفت باز دارد.

یک مطلب راجع به مسائل هسته‌ای عرض بکنیم، البته نکات دیگری هم وجود دارد که نمی‌خواهم بیش از این در این زمینه بحث را ادامه بدهم، چند جمله در باب مسائل هسته‌ای: اولاً در زمینه ی مسائل هسته‌ای، دشمنان ما که طرف مقابل ملت ایران قرار دارند - که عمده هم آمریکا است - اینها دارند با تدبیر و سیاست گذاری حرکت می‌کنند. این را ما کاملاً توجه داریم، می‌فهمند که دارند چه کار می‌کند؛ آنها به این مذاکرات احتیاج دارند، آمریکا به مذاکرات هسته‌ای بسیار احتیاج دارد. این اختلافاتی هم که می‌بینید در بین آمریکایی‌ها هست، سناتورهای آمریکا یکجور، دولت آمریکا یک جور، این معنایش این نیست که اینها به این مذاکرات نیازمند نیستند؛ نه، آن جناح مقابل دولت، مایل است امتیازی را که در این مذاکرات وجود دارد، به نام حریفش که حزب دموکرات است ثبت نشود؛ دنبال این هستند. به این مذاکرات احتیاج دارند و این مذاکرات را برای خودشان لازم می‌دانند اما ابراز استغناء می‌کنند.

در همین پیام نوروزی رئیس جمهور آمریکا متأسفانه حرفهای غیر صادقانه‌ای وجود داشت. با اینکه نسبت به ملت ایران علی الظاهر اظهار دوستی می‌کنند اما انسان کاملاً و بروشنی در می‌یابد که این اظهارات صادقانه نیست. یکی از حرفها این بود که در ایران کسانی هستند که با حل دیپلماتیک مسئله ی هسته‌ای موافقت ندارند؛ این را او می‌گوید می گوید در ایران کسانی هستند که نمی‌خواهند مسئله ی هسته‌ای با مذاکرات دیپلماسی حل و فصل شود؛ این دروغ است؛ در ایران هیچ‌کس نیست که نخواهد مسئلهی هسته‌ای حل بشود و با مذاکرات حل بشود. آنچه ملت ایران نمی‌خواهند عبارت است از قبول تحمیلها و زورگویی‌های آمریکا؛ این را نمی‌خواهد آنچه ملت ایران در مقابل آن مقاومت می‌کند قبول زور گوبی‌های طرف مقابل است. طرف مقابل می‌گوید بیایید مذاکره کنیم و شما حرفهای ما را مو به مو قبول کنید؛ این را می‌گوید. ملت ایران در مقابل این ایستاده است و بقینا نه مسئولین ما، نه هیئت مذاکره کننده و پشت سر آنها ملت ایران، مطلقاً این را قبول نخواهد کرد.

نکته ی دوم در مورد مسائل هسته‌ای این است که این مذاکراتی که امروز در جریان است که با دولتهای اروپایی و با آمریکا مذاکره می‌کنند، مذاکره با آمریکا صرفاً در قضیه ی هسته‌ای است و لاغیر، این را همه بدانند. ما درباره مسائل منطقه‌ای با آمریکا مذاکره‌ای نمی‌کنیم؛ هدفهای آمریکا در مسائل منطقه‌ای، درست نقطه ی مقابل هدفهای ما است، ما در منطقه امنیت و آرامش می‌خواهیم، تسلط ملتها را می‌خواهیم؛ سیاست آمریکا در منطقه ایجاد ناامنی است. شما به مصر نگاه کنید، به لیبی نگاه کنید، به سوریه نگاه کنیدا دستگاه‌های استکباری و در رأس آنها آمریکا، در مقابل بیداری اسلامی ای که به وسیلهی ملتها به وجود آمد، یک ضد حمله را شروع کردند که هنوز ادامه دارد و ملتها را در منطقه دارد بتدریج بدبخت می‌کند؛ هدف آنها این است؛ این درست نقطه ی مقابل هدفهای ما است. اما در نه در مسائل منطقه‌ای، نه در مسائل داخلی و نه در مسئله ی تسلیحات، با آمریکا مطلقاً صحبت و مذاکره‌ای نداریم؛ مذاکره، صرفاً در قضیه ی هسته‌ای است و اینکه ما در موضوع هسته‌ای با روش دیپلماسی چگونه می‌توانیم به نتیجه برسیم.

نکته ی سوم؛ اینکه آمریکایی‌ها تکرار می‌کنند که شما قرارداد با ایران می‌بندیم، بعد نگاه می‌کنیم ببینیم اگر به قرارداد عمل کردند تحریمها را بر می‌داریم این حرف حرف غلط و غیرقابل قبولی است؛ این را ما قبول نداریم رفع تحریم‌ها جزو موضوعات مذاکره نیست، نه نتیجه ی مذاکرات: آن کسانی که دست اندرکار هستند، فرق این دو را بخوبی می‌فهمند. این یک خدعهی آمریکایی است که می‌گویند قرارداد می‌بندیم، نگاه می‌کنیم به رفتارها، بعد تحریم‌ها را برمی داریم. این جوری نیست؛ همین‌طور که مسئولین ما صریحاً گفته‌اند و رئیس جمهور محترم صریحاً گفت، رفع تحریمها باید بدون هیچ فاصله‌ای در هنگام رسیدن به توافق انجام بگیرد، یعنی رفع تحریم جزء توافق است نه چیزی مترتب بر توافق.

بازگشت به کتب