فرهنگ مصادیق:حنث قسم

حنث قسم

محتویات

۱ حنث
- ۱.۱ حِنْث: شکستن (عدم وفا به( قسم، نذر و عهد
۲ منبع
۳ اصطلاح‌نامه
۴ فهرست منابع
۵ پانویس

حنث

حِنْث: شکستن (عدم وفا به( قسم، نذر و عهد

حنث در لغت به معنای بزه و گناه آمده است و به شکستن قسم، نذر و عهد از آن جهت که گناه و معصیت است حنث گفته می‌شود. تعبیر "بلوغ حنث" به معنای رسیدن به سن بلوغ و تکلیف است. حنث در این جا در حقیقت به معنای گناه است و بلوغ حنث رسیدن به سن نوشته شدن گناه و طاعت و مؤاخذه بر آنها است (ر. بلوغ). ^[۱] از این عنوان در بابهای صوم، ایلاء، یمین، نذر، عهد و کفّارات سخن رفته است.
حکم: حنث قسم، نذر و عهد، حرام و موجب ثبوت کفّاره است؛ ^[۲] لیکن مخالفت با مفاد قسم در ایلاء(ر. ایلاء) حرام نیست، هرچند کفّاره دارد. ^[۳]
کفّاره حنث قسم آزاد کردن یک برده یا اطعام و یا پوشاندن ده فقیر به نحو تخییر است. در صورت عدم توانایی بر هیچ یک، باید سه روز روزه بگیرد^[۴] که بنابر مشهور واجب است پی در پی باشد. ^[۵] کفّاره حنث ایلاء همانند کفّاره حنث قسم است. ^[۶]
کفّاره حنث نذر و عهد بنابر مشهور آزاد کردن یک برده یا دو ماه روزه گرفتن پی در پی و یا اطعام شصت فقیر به نحو تخییر است. برخی کفّاره حنث نذر را همانند کفّاره حنث قسم دانسته‌اند. ^[۷]
شرایط وجوب کفّاره: از روی عمد و اختیار بودن حنث از شرایط وجوب کفّاره است. بنابر این، حنثِ ناشی از اکراه، اجبار، فراموشی، خطا، جهل و اضطرار موجب کفّاره نخواهد شد. ^[۸] ثبوت کفّاره بعد از تحقق حنث است؛ از این رو، پرداخت آن قبل از حنث مجزی نیست. ^[۹]
قسم و نذر و عهد در پی مخالفت عمدی با مفاد آنها و پرداخت کفّاره منحل می‌شوند و بر مخالفت پس از آن اثری مترتّب نیست؛ لیکن در اینکه مخالفت ناشی از اکراه، نسیان یا اضطرار نیز موجب انحلال می‌شود یا نه، محل بحث است.

منبع

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد ۳ : صفحه 379

اصطلاح‌نامه

مترادفات

از واژه «حنث قسم» بجای واژه‌های زیر استفاده کنید:
ترک عمل به قسم، خلف قسم، مخالفت قسم، نقض یمین، نکث قسم

اعم

حِنث

اخص

به لحاظ عمد و غیر عمد:
حنث اضطراری قسم، حنث اکراهی قسم، حنث جهلی قسم، حنث سهوی قسم، حنث عمدی قسم، حنث نسیانی قسم
به لحاظ قسم:
حنث قسم بر ترک واجب، حنث قسم تقیه‌ای، حنث قسم سفیه

وابسته

قَسَم

فهرست منابع

الموسوعة الفقهیة(الکویتیة) جلد ۱۸ : صفحه 165
الموسوعة الفقهیة(الکویتیة) جلد ۴۱ : صفحه 358
الموسوعة الفقهیة(الکویتیة) جلد ۷ : صفحه 295
تحریرالوسیله جلد ۲ : صفحه 115
جواهرالکلام فی شرح الشرایع الاسلام جلد ۱۳ : صفحه 314
جواهرالکلام فی شرح الشرایع الاسلام جلد ۳۵ : صفحه ۲۶۵، 337
زبدة البیان فی احکام القرآن جلد ۲ : صفحه 633
سلسلة الینابیع الفقهیة جلد ۱۰ : صفحه ۲۰، ۴۶، 78
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد ۳ : صفحه 379
قواعدالاحکام جلد ۳ : صفحه 282
مختلف الشیعة فی أحکام الشریعة جلد ۸ : صفحه 162
مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام جلد ۱۱ : صفحه ۲۱۰، 287
مهذب الاحکام جلد ۲۲ : صفحه ۲۴۷، ۲۶۴، 265