فرهنگ مصادیق:انکار بهشت
کتب مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|
مقالات مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|---|
| ۱ | انکار – ویکی فقه |
| ۲ | بطلان ادعای انکار بهشت و جهنم در آخرت |
مصادیق مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|---|
| ۱ | انکار احکام تکلیفی |
| ۲ | انکار احکام وضعی |
| ۳ | انکار افعال الهی |
| ۴ | انکار امامت |
| ۵ | انکار بدهی به مردم |
| ۶ | انکار ولایت |
| ۷ | انکار جهنم |
| ۸ | انکار حق |
| ۹ | انکار صفات جلال |
| ۱۰ | انکار صفات جمال |
| ۱۱ | انکار ضروری دین |
| ۱۲ | انکار کتب آسمانی |
| ۱۳ | انکار معاد و قیامت |
| ۱۴ | انکار نبوت |
| ۱۵ | انکار وجود خدا |
چندرسانهای مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|
مرتبطهای بوستان
| ردیف | عنوان |
|---|
نرمافزارهای مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|
محتویات
بهشت - ویکی فقه
مقدمه
بهشت، به جایگاه نیکان و مؤمنان در آخرت گفته میشود، که از آن به مناسبت، در بابهای طهارت، صلاة و حج سخن رفته است.
معنای لغوی
واژه قرآنی آن «جنة» و جمع آن «جنات» است و جنّة به هر باغ و بستانی گویند که دارای درختان انبوه باشد و زمین را بپوشاند. [۱] نامگذاری بهشت به جنة؛ یا به جهت تشبیه به باغهای دنیاست و یا به خاطر پوشیده بودن نعمتهایش از ساکنین دنیاست چون در بهشت از خیر و سعادت چیزهایی هست که بر قلب هیچ بشری خطور نمیکند: [۲]
«فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ؛ هیچ کس نمیداند چه پاداشهای مهمی که مایه روشنی چشم هاست برای آنها نهفته شده.»[۳][۴]
ویژگیهای بهشت
خرمی و شادابی
«إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ؛ به یقین پرهیزگاران در باغهای (سرسبز بهشت) و در کنار چشمهها هستند.» [۵]
«...جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ؛ باغ هایی(از بهشت) که نهرها از زیر (درختانش) جاری است.» [۶]
تنوع و فراوانی
«لَهُمْ مَا يَشَاءُونَ فِيهَا وَلَدَيْنَا مَزِيدٌ؛ هر چه بخواهند در آن جا برای آنها هست و نزد ما نعمتهای بیشتری است (که به فکر هیچ کس نمیرسد).»[۷]
جاودانگی
«إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ جَنَّاتُ النَّعِيمِ، خَالِدِينَ فِيهَا وَعْدَ اللَّهِ حَقًّا...؛ کسانی که ایمان آورده و اعمال صالح انجام دادهاند، باغهای پر نعمت بهشت از آن آن هاست، جاودانه در آن خواهند ماند این وعده حتمی الهی است...» [۸]
امنیت و آرامش
«...وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ؛ آنها در غرفههای بهشتی در (نهایت) آرامش خواهند بود.» [۹]
«لَا يَمَسُّهُمْ فِيهَا نَصَبٌ وَمَا هُمْ مِنْهَا بِمُخْرَجِينَ؛ هیچ خستگی در آن جا به آنها نمیرسد و هیچ گاه از آن اخراج نمیگردند.» [۱۰]
ملاک و معیارهای بهشتی شدن
تقوا و پرهیزگاری
«جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ لَهُمْ فِيهَا مَا يَشَاءُونَ كَذَلِكَ يَجْزِي اللَّهُ الْمُتَّقِينَ؛ باغهایی از بهشت جاویدان که وارد آن میشوند... خداوند پرهیزگاران را چنین پاداش میدهد.» [۱۱]
ایمان و عمل صالح
«وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ؛ و آنها که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام دادهاند، آنان اهل بهشت اند و همیشه در آن خواهند بود.» [۱۲]
جهاد و پایمردی
«لَكِنِ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ جَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ... أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ «ولی پیامبر و کسانی که با او ایمان آوردند، با اموال و جانهایشان جهاد کردند... خداوند برای آنها باغهایی از بهشت فراهم ساخته که نهرها از زیر درختانش جاری است...» [۱۳]
شهادت
«إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلُونَ؛ خداوند از مؤمنان، جانها و اموال شان را خریداری کرده، که (در برابرش) بهشت برای آنان باشد. (به این گونه که در راه خدا پیکار میکنند، میکشند و کشته میشوند...)»[۱۴]
ناگفته نماند ملاک و معیارهای بهشتی شدن موارد زیادی دارد که ذکر همه آنها در این مختصر نمیگنجد. [۱۵]
زمینههای محرومیت از بهشت
شرک و کفر
«إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ...؛ هر کس شریکی برای خدا قرار دهد خداوند بهشت را بر او حرام کرده است...» [۱۶]
«وَنَادَى أَصْحَابُ النَّارِ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ أَنْ أَفِيضُوا عَلَيْنَا مِنَ الْمَاءِ أَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى الْكَافِرِينَ؛ و دوزخیان، بهشتیان را صدا میزنند که (محبت کنید!) و مقداری آب، یا از آن چه خدا به شما روزی داده، به ما ببخشید، آنها (در پاسخ) میگویند: خداوند اینها را بر کافران حرام کرده است!»[۱۷]
حق ستیزی و استبکار ورزی
«إِنَّ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَاسْتَكْبَرُوا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَلَا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِيَاطِ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُجْرِمِي؛[۱۸] کسانی که آیات ما را تکذیب کردند و در برابر آن تکبر ورزیدند، (هرگز) درهای آسمان به رویشان گشوده نمیشود؛ و (هیچ گاه) داخل بهشت نخواهند شد مگر اینکه شتر از سوراخ سوزن بگذرد! این گونه، گنهکاران را جزا میدهیم.» [۱۹]
پاداشهای معنوی بهشت
بهشت علاوه بر پاداشها و نعمتهای مادی از نعمتهای معنوی نیز برخوردار است که برترین پاداش و جوایز بهشت به شمار میرود. [۲۰] که به عنوان نمونه مواردی ذکر میشود:
قرب الهی
حضور در پیشگاه الهی و وصل به فیض دائمی و پایان ناپذیر یکی از مواهب معنوی بهشت برین به حساب میآید قرآن کریم میفرماید:
«إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَنَهَرٍ، فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ؛ یقیناً پرهیزگاران در باغها و نهرهای بهشتی جای دارند، در جایگاه صدق نزد خداوند مالک مقتدر.» [۲۱]
آن چه از کلمه «عند» استفاده میشود نهایت قرب و نزدیکی معنوی به خدای بهشت آفرین است که افراد پرهیزگار از چنین موهبت ویژهای بهره مند خواهند شد. [۲۲]
رضوان
قرآن، مسأله رضوان الهی را بالاتر از همه پاداشها دانسته، آن جا که میفرماید:
«...وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ وَرِضْوَانٌ مِنَ اللَّهِ أَكْبَرُ ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ؛ ...و مسکنهای پاکیزهای در بهشتهای جاودان (نصیب آنها ساخته) و رضای خدا، (از همه اینها) برتر است و پیروزی بزرگ، همین است».[۲۳]
سلامتی
سلامتی از هر گونه مرض و بیماری جسمی و روانی؛
«ادْخُلُوهَا بِسَلَامٍ آمِنِينَ» [۲۴]
پاکی دل از صفات زشت اخلاقی
«وَنَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ...؛ و آن چه در دلها از کینه و حسد دارند، بر میکنیم (تا در صفا و صمیمیت باهم زندگی کنند)...»[۲۵]
لباسهای زیبا و انس با دوستان و رفیقان
«يَلْبَسُونَ مِنْ سُنْدُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُتَقَابِلِينَ؛ در میان باغها و چشمه ها؛ آنها لباسهایی از حریر نازک و ضخیم میپوشند و در مقابل یکدیگر مینشینند.» [۲۶]
واژه «متقابلین» یعنی روبروی همند تا با هم انس داشته باشند چون نزد اهل بهشت هیچ ناملایمتی نیست. [۲۷]به خاطر این که فرموده: «إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي مَقَامٍ أَمِينٍ؛ در مقابل امین قرار دارند.»[۲۸]
سرّ جاودانگی بهشتیان در بهشت
امام صادق (علیه السلام) فرموده است:
«انما خلد اهل النار لأن نیاتهم کانت فی الدنیا ان لو خلدوا فیها ان یعصوا الله ابداً و انما خلد اهل الجنة فی الجنة لان نیاتهم کانت فی الدنیا لو بقوا فیها ان یطیعوا الله ابداً فالنبیات خلد هولاء وهولاء.؛ خلود و جاودانگی اهل آتش به خاطر آن است که نیت شان این بود که اگر در دنیا جاوید باشند خدای متعال را الی الابد معصیت کنند و جاودانگی اهل بهشت به خاطر آن است که نیات شان در صورت جاوید بودن دنیا بر اطاعت ابدی خداوند بود. پس به سبب نیتها هر کدام جاودانگی در بهشت و جهنم را به دست آوردند.» [۲۹][۳۰]
احکام بهشت
حکم اقرار و انکار بهشت
اقرار به حقانیت بهشت، واجب و انکار آن موجب کفر است. این اقرار از اموری است که به میّت ،تلقین میشود. [۳۱]
حکم گریه از شوق بهشت
گریه کردن در حال نماز از شوق بهشت موجب بطلان نماز نمیشود؛ بلکه از این جهت که بهشت، جایگاه رضوان الهی و محبوب او است، فضیلت دارد. [۳۲]
حکم عبادت به قصد بهشت
در اینکه انجام دادن عمل عبادی به قصد دخول در بهشت- به گونهای که مقصود از عبادت، بهشت باشد نه امتثال امر خداوند از این جهت که امر او است- در تحقّق و صحّت عبادت کفایت میکند یا نه، اختلاف است. قول به عدم صحّت به مشهور نسبت داده شده است.
تذکر: البتّه اگر داعی بر عبادت، امر خداوند باشد، لیکن بنده آن را وسیلهای برای تحصیل ثواب و دخول در بهشت قرار دهد، عبادتش صحیح خواهد بود. [۳۳] [۳۴]
استحباب درخواست بهشت
درخواست بهشت بویژه در حالات زیر مستحب است:
۱) در حال تعقیب نماز [۳۵]
۲)هنگام تلاوت آیهای از قرآن که متضمّن وصف بهشت و نعمتهای بهشتی است [۳۶]
۳)هنگام ورود به حمام [۳۷]
۴) هفتاد بار هنگام وقوف در عرفات [۳۸]
فهرست منابع
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج ۲، ص۱۴۴و۱۵۴ .
سایت پژوهه
پا نویس
- ↑ مفردات راغب، ص۹۸.
- ↑ تفسیر المیزان، ج۱، ص۱۷۷.
- ↑ سجده/سوره۳۲، آیه۱۷.
- ↑ معادیخواه، عبدالمجید؛ فروغ بی پایان، فهرست تفصیلی مفاهیم قرآن کریم، تهران، نشر ذره، ۱۳۷۸، ص۱۶۴.
- ↑ حجر/سوره۱۵، آیه۴۵.
- ↑ فتح/سوره۴۸، آیه۱۷.
- ↑ ق/سوره۵۰، آیه۳۵.
- ↑ لقمان/سوره۳۱، آیه۸-۹.
- ↑ سبا/سوره۳۴، آیه۳۷.
- ↑ حجر/سوره۱۵، آیه۴۸.
- ↑ نحل/سوره۱۶، آیه۳۱.
- ↑ بقره/سوره۲، آیه۸۲.
- ↑ توبه/سوره۹، آیه۸۸-۸۹.
- ↑ توبه/سوره۹، آیه۱۱۱.
- ↑ معادیخواه، عبدالمجید؛ فروغ بی پایان، فهرست تفصیلی مفاهیم قرآن کریم، تهران، نشر ذره، ۱۳۷۸، ص۱۶۵.
- ↑ مائده/سوره۵، آیه۷۲.
- ↑ اعراف/سوره۷، آیه۵۰.
- ↑ اعراف/سوره۷، آیه۴۰.
- ↑ سبحانی، جعفر؛ منشور جاوید، قم، موسسه امام صادق (ع)، ۱۳۸۳ش، چاپ اول، ج۱۴، ص۲۰۴-۲۰۶.
- ↑ پرسمان قرآنی معاد، سید علی هاشمی، قم، موسسه بوستان کتاب، ۱۳۸۵، چاپ سوم،ص۲۱۵.
- ↑ قمر/سوره۵۴، آیه۵۴-۵۵.
- ↑ تفسیر نمونه، ج۲۳، ص۸۰.
- ↑ توبه/سوره۹، آیه۷۲.
- ↑ حجر/سوره۱۵، آیه۴۶.
- ↑ اعراف/سوره۷، آیه۴۳.
- ↑ دخان/سوره۵۱، آیه۵۳.
- ↑ تفسیر المیزان، ج۱۸، ص۱۴۹.
- ↑ دخان/سوره۵۱، آیه۵۱.
- ↑ اصول کافی، ج۲، ص۸۵.
- ↑ تفسیر نورالثقلین، ج۱، ص۴۴.
- ↑ تحریر الوسیلة، ج ۱، ص۹۲.
- ↑ الروضة البهیة، ج۲، ص۵۶۵.
- ↑ جواهر الکلام، ج۲، ص۸۷.
- ↑ العروة الوثقی، ج۱، ص۲۳۷.
- ↑ الدروس الشرعیة، ج۱، ص۱۸۴.
- ↑ کلمة التقوی،ج۱، ص۴۲۵.
- ↑ الدروس الشرعیة، ج۱، ص۱۲۸-۱۲۹.
- ↑ مناسک حج (امام خمینی)، ص۱۹۴.
