فرهنگ مصادیق:آثار انکار معاد
محتویات
پرسش
انکار معاد، چه اثراتی در زندگی انسان میگذارد؟
پاسخ اجمالی
پاسخ تفصیلی
پاسخ این سوال در آیات ۱ ـ ۷ سوره«ماعون» آمده است. خدای متعال در این آیات، نخست پیغمبر اکرم(صلی الله علیه وآله) را مخاطب قرار داده و اثرات شوم انکار روز جزا در اعمال منکران را بازگو میکند.
(آیا دیدی کسی را که روز جزا را پیوسته انکار میکند؟!)؛ «أَرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ».[۱]
سپس بی آنکه در انتظار پاسخ این سوال بماند، میافزاید:
(او همان کسی است که یتیم را با خشونت میراند!)؛ «فَذَلِكَ الَّذِي يَدُعُّ الْيَتِيمَ».[۲]
(و دیگران را به اطعام مسکین و مستمند تشویق نمیکند)؛ «وَلَا يَحُضُّ عَلَى طَعَامِ الْمِسْكِينِ».[۳]
منظور از «دین» در اینجا «جزا» یا «روز جزا» است، و انکار روز جزا و دادگاه بزرگ آن، بازتاب وسیعی در اعمال انسان دارد. در سومین وصف این گروه میفرماید: (وای بر نمازگذاران)؛ «فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ».[۴]
(همان نمازگزارانی که نمازخود را به دست فراموشی میسپرند)؛ «الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ».[۵]
نه ارزشی برای آن قایلند، نه به اوقاتش اهمیتی میدهند، و نه ارکان و شرایط و آدابش را رعایت میکنند.
در چهارمین مرحله، به یکی از دیگر بدترین اعمال آنها اشاره کرده، میفرماید: (آنها کسانی هستند که پیوسته ریامی کنند)؛ «الَّذِينَ هُمْ يُرَاءُونَ».[۶]
و میافزاید: (آنها دیگران را از ضروریات زندگی منع میکنند)؛ «وَيَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ».[۷]
مسلّماً، یکی از سرچشمههای تظاهر و ریاکاری، عدم ایمانبه روز قیامتو عدم توجه به پاداشهای الهی است، وگرنه چگونه ممکن است انسان پاداشهای الهی را رها کند و رو به سوی خلق آورد؟!
بسیاری از مفسران معتقدند: منظور از «ماعون» در اینجا، اشیاء جزیی است که مردم مخصوصاً همسایهها از یکدیگر به عنوان عاریه یا تملک میگیرند، مانند مقداری نمک، آب، کبریت، ظروف و مانند اینها.
بدیهی است، کسی که از دادن چنین اشیایی به دیگران خودداری میکند، آدم بسیار پست و بی ایمانی است، یعنی آنها به قدری بخیل اند که حتی از دادن این اشیاء کوچک مضایفه دارند.
البته در روایتی از امام صادق(علیه السلام) آمده، راوی گفت: ما همسایگانی داریم که وقتی وسایلی را به آنها عاریه میدهیم، آن را میشکنند و خراب میکنند، آیا گناه است به آنها ندهیم؟ فرمود: در این صورت مانعی ندارد. [۸]
