حجاب، مصونیت یا محدودیت
عنوان: حجاب، مصونيت يا محدوديت مجموعه ها: مقالات شناسه کتاب: ۴۲۳ نویسنده: مهدی کرد فیروز جایی شابک: - تعداد صفحات: ۰ نام اپراتور: محمد خلیلی ایمیل اپراتور: ۲farizeh@gmail.com زبان: پارسي رتبه: 0 تصویر: cover دانلود فایل: دانلود حجاب، مصونيت يا محدوديت توضیحات: حجاب، مصونيت يا محدوديت
مهدی کرد فیروز جایی
سخن از آن درّ گراني است كه در وجود تك تك زنان نهاده شده است و جزء ذات و فطرت و حقيقت وجودي زن و عفت اوست.
آري زنان ذاتاً عفيفند و جزو ذاتشان است. و اين، فطرت است كه به ارمغان آورنده شخصيت و كرامت براي اين موجود ممتاز اجتماعي است.
اوّلين و بهترين سلاحي كه ضمانت و صيانت ازعفت زن را بر عهده دارد چيزي نيست جزآن مهم مؤكد در اسلام كه حجاب ناميده مي شود. بشريت بايد به هوش باشد كه بدخواهان و شيطان سيرتان در پي زدودن اين امتياز ويژه از وجود زن، بي مهابا در تلاش اند.
آنان كه در پي ترويج بي حجابي اند، ارزش زن را آن اندازه تنزّل مي دهند كه همسان حيوان، حيايي برايش باقي نماند. منكرين حجاب، به گونه هاي متعدد حربه هاي شيطاني خود را عنوان مي كنند كه ما در اين مقاله به دو مورد از توجيهاتشان پرداخته و مورد نقد قرار مي دهيم.
توجيه اول
آنان مبارزه با حجاب را نوعي دفاع از حقوق و آزادي زن قلمداد مي كنند و حجاب را مانع آزادي زن مي دانند و چنين وانمود مي كنند كه مقام زن برتر از آن است كه وي در چهارچوب يك قانون محدود كننده، از آزادي و حضور مؤثّر اجتماعي محروم گردد و الزام حجاب برزن را نوعي بي اعتنايي به حيثيت انساني و حق طبيعي و بالاخره ظلم به زن مي دانند. آنان حجاب را زنداني براي او معرفي كرده اند. خانم شهره مستشار در كتابي با عنوان «زندانيان چادر » كه در انگليس منتشر شده موارد گفته شده را آورده است. (۱)
در پاسخ به اين افراد كه داعيه دفاع از آزادي زن را دارند و حجاب را مانع آن مي دانند بايد گفت: آزادي، قلمروهاي متعدد و گوناگوني دارد، مانند: بيان، انديشه، عقيده، فعاليتهاي سياسي، اجتماعي، فرهنگي و هنري. حال، حجاب كدام يك از اين آزاديها را سلب مي كند؟ حضور اجتماعي زنان ممنوع نيست؛ بلكه مطلوب هم هست و در صورتي كه اختلاط زن و مرد با حفظ تمامي شئون صورت پذيرد، حرمت ندارد. وقتي فعاليتهاي اجتماعي و سياسي زنان، ممنوع نيست پس كدام آزادي است كه حجاب، آن را از زن گرفته است.
شايد مراد از آزادي در گفتار اين دسته افراد، هرزگي جنسي و بي بندباري است كه در حقيقت سلب انسانيت و كرامت از زن است. البته كه حجاب اين آزادي را سلب مي كند كه رسالتش هم همين است تا ارزش، وقار و شخصيت زن را حفظ كرده باشد. و البته شايد حجاب سختيهايي را به همراه داشته باشد كه وقتي هدف آن حفظ مقام زن و سلامت جامعه باشد تحمل آن، امر مطلوب و قابل تقدير است. مگر دستيابي به ديگر توفيقات با دشواريها همراه نيست؟ (۲)
استاد ارجمند شهيد مطهري در پاسخ به اين شبهه مباحث ارزشمندي ارائه كرده اند كه براي علاقه مندان بسيار مفيد است. (۳)
توجيه دوم زن مانند مرد داراي ذوق، فكر، فهم، هوش و استعدادِ خدادادي است و بيهوده هم نيست؛ پس بايد به كار گرفته شود. وجود اين استعدادها در زن دال برحق استفاده از آنها است. وسوسه گران و مروّجان حيوانيت اين گونه وانمود مي كنند كه حجاب، مانع بروز اين استعدادها در اجتماع است و همچنين آن را ضربه اي به اجتماع مي دانند؛ چرا كه در صورت الزامي بودن حجاب نيمي از افراد جامعه معطل هستند و حجاب جلوي فعاليتهايشان را مي گيرد. (۴) آنان غافل اند از اينكه حجاب اسلامي هيچ وقت موجب هدر رفتن چنين سرمايه هاي ذاتي نيست. زنان مسلمان در جوامع اسلامي با حضور در صحنه هاي متعدّد سياسي، اجتماعي و اقتصادي، به ويژه در دهه هاي اخير در جمهوري اسلامي ايران، به اثبات رساندند كه حجاب هيچ گونه منعي براي فعاليت مثبت زنان ايجاد نمي كند. حجاب در اسلام لذتهاي جنسي را فقط به محيط خانواده و براي همسر مشروع اختصاص مي دهد (۵) و محيط كار بايد خالص از هرگونه ظاهري باشد كه از آن استفاده جنسي مي شود و عامل تحريك قواي شهواني است. از طرفي همان گونه كه بيان شد اسلام هيچ گونه منعي براي حضور زنان در اجتماع و صحنه هاي گوناگون ندارد؛ همچنان كه در جنگهاي صدر اسلام زنان مسلمان با اجازه پيامبر براي كمك به رزمندگان اسلام (به خصوص در جنگ احد) (۶) همراه آنان از شهر بيرون مي آمدند، و با آب رساني به نيروها، شستن لباسهاي آنان و مداواي مجروحان به آنان كمك مي كردند. حتي در جنگ احد يكي از همين زنان به نام «نسيبه » وقتي جان پيامبر را در خطر ديد و مسلمانان پا به فرار گذاشتند، شمشير به دست گرفت و به دفاع از حضرت پرداخت كه تا حد زيادي در نجات جان ايشان مؤثر واقع گشت. (۷) همچنين بسياري از مشاغل اجتماعي زمان پيامبر را زنان عهده دار بودند از قبيل كار در مزرعه، پرستاري، معالجه و درمان بيماران و... كه هيچ كدام مورد نهي پيامبر قرار نگرفت. (۸) آيا اينها دلايل محكمي بر بطلان ادعا و توجيه دوم نيست؟ حال كه دريافتيم اسلام با حضور زن در صحنه هاي اجتماعي؛ به شرط حجاب مخالفتي ندارد و حجاب هم خللي در ارائه خدمت وارد نمي كند، كدامين محيط كار، بهره وري اش بيشتر است؟ محيطي كه مسموم به ظواهر شهواني است كه آرامش افراد را به هم مي ريزد يا محيطي كه در پناه عفت و غيرت است؟ بر فرض محال اگر زنان توان حضور در اجتماع را پيدا نكنند و در منزل مشغول جلب رضايت همسر و تربيت فرزند شوند، چه ضرري متوجه جامعه است؟ چرا كه حضرت رسول صلي الله عليه وآله در جواب زناني كه تقاضاي حضور در جنگ مي كردند، فرمود: «انّ حُسْنَ التَّبَعُّلِ يعْدِلُ ذالكْ كُلَّهُ؛ خوب شوهرداري كردن با جهاد «في سبيل اللَّه » برابري مي كند.» (۹) افرادي كه با اين توجيهات دروغين و استدلالات بي پايه خود را طرفدار حقوق زن جلوه مي دهند خواسته يا ناخواسته، دانسته يا ندانسته در اوج غفلت اند و نمي دانند بي حجابي چه فاجعه اي براي جامعه بشري به بارآورده است. آثار بي حجابي ۱. فروپاشي شخصيت زدودن گوهر حجاب از وجود زن، محو ارزش واقعي انساني از اوست. ارمغان شوم بي حجابي جز تنّزل مقام زن از شخصيت اجتماعي او نيست. از سوي ديگر وقتي زن از اصالت انساني خود عدول كرد، مورد طمعِ هوس ورزان و حيوان صفتانِ انسان نما قرار مي گيرد و ناامني در اجتماع دامنگير زنان جامعه مي شود. (۱۰) زني كه بدون پوشش، بزك كرده و... در ميان نامحرمان نمايان شود، براي رسيدن به او ديگر به عشق و عاطفه، علاقه قلبي و ميل باطني، كه عامل افزايش بهاي معشوق است، نيازي نيست. در اين صورت او با عينك عشق ديده نمي شود؛ بلكه فقط و فقط براي ارضاي اميال جنسي و شهواني مورد طلب قرار مي گيرد. در اين ميان ماديات واسطه است، نه انسانيت. در اين وضعيت، كرامت زن تا اندازه اي سقوط كرده كه حتي مردان، در طلب زنان نيستند، بلكه زنان در پي مردان اند تا با ذلت و خواري خود را به آنان عرضه كنند. (۱۱) و نكته قابل توجه ديگر اينكه افراد فرصت طلب جامعه و آنان كه در هرزه گري غوطه ورند، به دنبال كدامين دسته از زنانند؛ زنان مسلح به سلاح حجاب يا زنان بزك كرده كه همه جا روانند؟ (۱۲) ۲. فروپاشي خانواده يكي از آثار رواج بي حجابي اين است كه مردان كم كم از زنان رويگردان مي شوند. (۱۳) استاد مطهري در كتاب مسئله حجاب مي نويسد: «فلسفه پوشش و وضع كاميابي جنسي از غير همسر مشروع از نظر اجتماع خانوادگي اين است كه همسر قانوني شخص از لحاظ رواني عامل خوشبخت كردن او به شمار مي رود، در حالي كه در سيستم آزاد كاميابي هاي جنسي همسر قانوني از لحاظ رواني يك نفر رقيب و مزاحم و زندان بان به شمار مي رود و در نتيجه كانون خانوادگي براساس دشمني و نفرت بنا مي شود.» (۱۴) مقدمه اصلي روابط نامشروع بين زن و مرد در خارج از خانواده بي حجابي و عدم رعايت عفت است. درچنين وضعيتي ارزش خانواده به شدت سقوط خواهد كرد و اينجاست كه آمار وحشتناك طلاق بيداد مي كند. گواه بر اين ادّعا اسنادِ موجود است. در گزارشي كه در سال ۷۰ از روزنامه اطلاعات به چاپ رسيد، آمار ازدواج در آمريكا، طي ۲۰ سال گذشته در پائين ترين حد بوده است. همچنين در آن گزارش آمده است كه از هر ۱۰۰۰ زن متأهل آمريكايي ۱۵ - ۴۴ ساله، تنها ۹۱ نفر متأهل باقي ماندند. (۱۵)آيا باز هم بي حجابي حق زن است؟ ۳. گسترش فساد وقتي ارزش زن فقط و فقط در حوزه جاذبه جنسي او منحصر شد و در انظار عموم به نمايش درآمد نتيجه اش چيست؟ بي حجابي بنيان خانواده را فرو مي ريزد و اين مقدمه اي براي رواج فساد است. با فروپاشي خانواده عمل ضد اخلاقي همجنس بازي رواج مي يابد، (۱۶) همان طور كه در كشورهاي غربي به وضوح ديده مي شود. همچنين وقتي بنياد خانواده از بين مي رود، كودكان بجا مانده (۱۷) از آن كه قربانيان آزادي و بي حجابي اند، زير چتر كدام نهاد تربيتي، اخلاق و ادب را خواهند آموخت كه مانند تربيت يك مادر در خانواده محكم و استوار باشد؟ فساد برخاسته از بي حجابي و آزادي غيرمشروع زن بسيار خطرناك است. محمد غزالي در كتاب خود از جورج بالوشي هورفت نويسنده غربي نقل مي كند كه او از اين خطر به عنوان خطر بمب جنسي ياد مي كند و از سازمان بهداشت جهاني مي خواهد كه چاره اي براي حل اين بحران بينديشد. (۱۸) ۴. ركود فعاليتهاي مفيد اجتماعي وقتي جامعه و محيط اجتماعي سلامت و صلابت خود را با بي بندوباري از دست بدهد و فساد گسترش يابد، استعدادهايي كه مي توانند در خدمت تحقيق، تعليم، تعلم، تفكر، سازندگي و بالندگي جامعه قرار گيرند، در خدمت آنچه نبايد، قرار مي گيرند و اينجاست كه پتانسيل عظيمي از نيروهاي انساني تباه خواهد شد. (۱۹) دليل طرح مسئله بي حجابي علّت طرح مسئله بي حجابي به بهانه دفاع از زن چيست؟ جوابهاي متعددي را مي توان عنوان كرد ولي مهم ترين آنها دو مسئله است: ۱. شهوت طلبي مردان افراد شهوت پرست و لذت گرا براي ارضاي اميال جنسي خود در صدد برآمدند تا با عناوين فريبنده اي چون «حقوق زن » و «آزادي زنان » آنان را از قيد و بند حجاب رها سازند و از خانه ها بيرون بكشند تا ميل شهواني و حيواني خود را ارضا كنند. (۲۰) ۲. بهره كشي اقتصادي كارفرمايان و سرمايه داراني كه به دنبال نيروي كار ارزان بودند، زنان را افراد مناسبي ديدند؛ چون كمتر از مردان حقوق مي گرفتند، به همين منظور بحث آزادي آنان را مطرح كردند. (۲۱) همچنين استفاده از زن عريان در فيلمها و... درآمد كلاني براي شركتهاي سينمايي و... داشت. حجاب در اوج بي حجابي گرايش زنان و دختران بي حجاب در جهان به حجاب در صحنه هاي فراواني به چشم مي خورد. به عنوان مثال، با اينكه در دولت فرانسه فعاليتهاي عجيبي عليه اسلام ديده مي شود، گرايش مردمش به اسلام و حجاب فراوان است. (۲۲) افرادي مانند: فريده سيف نصر، سهيد رمزي و... از هنرپيشه گان مصري مي گويند ما پس از حجاب، خود را دوباره پيدا كرديم. (۲۳) جايگاه حجاب در اسلام خداوند متعال در قرآن مسلمانان را از نگاه به نامحرم نهي مي كند و دوري از نگاه حرام را واجب قلمداد مي نمايد. «قُل لِلْمؤمِنينَ يغُضُّوا مِنْ أبْصرِهِمْ ويحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ»؛ (۲۴) «به مؤمنين بگو چشمهاي خود را از نگاه به نامحرم فرو گيرند و دامان خود را حفظ كنند.» «وَقُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يغْضُضْنَ مِنْ أبْصرِهِنّ ويحْفَظْنَ فُروجَهُنَّ...»؛ (۲۵) «به زنان با ايمان بگو چشمهاي خود را از نگاه هوس آلود فرو گيرند و دامان خويش را حفظ كنند....» طبق اين دو آيه نگاه به نامحرم چه زن و چه مرد متقابلاً حرام است. همچنين به پوشاندن شرمگاه از منظر نامحرم، (غير از شوهر و همسر) امر شده و آشكار نمودن آن حرام است. (۲۶) خداوند متعال در قرآن در ادامه آيه ۳۱ از سوره نور به ويژگي اصلي زن كه حجاب است اشاره مي كند و مي فرمايد: «وَلايبْدِين زِينَتَهُنَّ إِلاّ ما ظَهَرَ مِنْها»؛ «و زينت خود را جز آن مقدار كه آشكار است نمايان نكنند.» در اين آيه كه نهي از آشكار نمودن زينت است، مراد محل زينت است نه خود زينت. چون خود زينت از قبيل گوشواره و دستبند يا... آشكار كردنش اشكالي ندارد و حرام نيست، پس مراد محل آن زينتهاست، مثل: گوش كه محل گوشواره است. خداي متعال آن دسته از مواضع و محل زينت را كه آشكار است از اين حكم استثنا كرده و در روايات آمده است كه مراد از آن، صورت، كف دو دست و قدمها است. (۲۷) مرحوم علامه طباطبايي در تفسيرالميزان روايتي از امام صادق عليه السلام نقل مي كند (۲۸) در جواب سؤالي كه پرسيده شده بود، زني كه به مردي محرم نيست چه مقدار نگاه به او حلال است؟ فرمود: صورت و كف دو دست و قدمها. و همچنين از امام موسي بن جعفرعليهما السلام از كتاب قرب الاسناد حميري نقل كرده كه در جواب چنين سؤالي فرمود: صورت و دو كف و دو قدم. همچنين خداوند در ادامه همان آيه مي فرمايد: «وَلايضْرِبْنَ بِأرْجُلِهِنَّ لِيعْلَمْ مايخْفينَ مِنْ زِينَتِهِنَّ و...»؛ (۲۹) «هنگام راه رفتن پاهاي خود را به زمين نزنند تا زينتهاي پنهانشان دانسته شود.» خداوند متعال با اين بيانات زنان و مردان را به كمال رعايت عفت و دوري از اموري كه مي تواند عامل برافروختن آتش شهوت شود دعوت مي كند. در بخشهايي از آيه ۳۱ سوره مباركه نور آمده است: «وَلْيضْرِبْنَ بِخُمْرِهِنَّ علي جُيوبِهِنَّ»؛ «روسري خود را بر سينه افكنند [تا گردن و سينه با آن پوشانده شود] .» علامه طباطبايي در تفسير اين آيه مي گويد (۳۰) : «كلمه خُمُر جمع خمار است، يعني جامه اي كه زن سر خود را با آن مي پيچد و زائد آن را به سينه اش آويزان مي كند و كلمه جيوب به معني سينه ها است، پس معني آيه اين مي شود: به زنان دستور بده تا اطراف مقنعه ها را به سينه هاي خود انداخته، آنرا بپوشانند.» پس پوشاندن سينه هاي زن وبه تبع آن گردن واجب است. (۳۱) و همچنين در ادامه آيه ۳۱ سوره نور در حرمت آشكار نمودن زينت، استثنايي بيان مي شود و آن اينكه: «وَلايبْدين زِينَتَهُنَّ إلاَّ لِبُعولَتِهِنَّ أوْ...»؛ «نبايد زينت خود را آشكار كنند، مگر براي شوهران خود يا....» حجاب براي زن نزد افراد زير واجب نيست: ۱. پدر؛ ۲. مادر؛ ۳. پسر پسر؛ ۴. شوهر؛ ۵. پسرهمسر؛ ۶. برادر؛ ۷. پسربرادر؛ ۸. پسرخواهر؛ ۹. زن مسلمان؛ ۱۰. بردگان؛ ۱۱. پيران و بچه هايي كه تمايلي به زن ندارند؛ ۱۲. كودكاني كه از عورات جنسي و امور زنان با خبر نيستند.(۳۲) ________________________________________
پی نوشت :
۱) جوانه رشد، مهدي مهريزي، چاپ اول، ۱۳۷۹، تهران، ص ۷۱. ۲) آسيب شناسي حجاب، مهدي مهريزي، چاپ اول، ۱۳۷۹، تهران، جوانه رشد، ص ۷۱-۷۳. ۳) مسئله حجاب، مرتضي مطهري، ص ۹۹و۱۰۰. ۴) آسيب شناسي حجاب، مهدي مهريزي، ص ۶۱. ۵) مسئله حجاب، مرتضي مطهري، صدرا، ص ۱۰۵ و ۱۰۶. ۶) فرازهايي از تاريخ پيامبر اسلام، جعفر سبحاني، نشرمشعر، چاپ پانزدهم، ۱۳۸۲، قم، ص ۲۹۰ و ۲۹۱. ۷) همان. ۸) آسيب شناسي حجاب، مهدي مهريزي، ص ۶۲و۶۳. ۹) فرازهايي از تاريخ پيامبر اسلام، جعفر سبحاني، ص ۲۹۰. ۱۰) درّ و صدف، محمد شجاعي، نشرمحيي، قم، چاپ اول، ۷۶، ص ۵۲. ۱۱) پرسشها و پاسخها، محمدتقي مصباح يزدي، مؤسسه امام خميني، قم، ۱۳۸۲، ج ۵۰، ص ۱۰۱. ۱۲) مسئله حجاب، مرتضي مطهري، صدرا، ص ۶۸و۶۹. ۱۳) پرسشها و پاسخها، محمدتقي مصباح يزدي مؤسسه امام خميني، قم، ۱۳۸۲، ج ۵، ص ۱۰۱. ۱۴) مرتضي مطهري، مسئله حجاب، صدرا، ص ۷۸. ۱۵) روزنامه اطلاعات، چهارشنبه ۶/۶/۱۳۷۰، ص ۱۳. ۱۶) پرسشها و پاسخها، محمدتقي مصباح يزدي ص ۱۰۱. ۱۷) همان، ص ۱۰۲. ۱۸) مسائل زنان سنتهاي بين كهن و جديد، محمد غزالي، ترجمه مجيد احمدي، نشراحسان، ۱۳۷۹، چاپ اول، ص ۶۰. ۱۹) براي مطالعه بيشتر ر. ك: مسئله حجاب، مرتضي مطهري، ص ۱۰۵ و ۱۰۶. ۲۰) پرسشها و پاسخها، محمدتقي مصباح يزدي مؤسسه امام خميني رحمه الله، ۱۳۸۲، ج ۵، ص ۹۹. ۲۱) همان. ۲۲) مسائل زنان سنتهاي بين كهن و جديد، محمد غزالي، ص ۶۱و۶۲. ۲۳) مجله پيام زن، ش ۱۱ و۱۲ و۱۳. ۲۴) نور/۳۰. ۲۵) همان/۳۱. ۲۶) تفسيرنمونه، ج ۱۴، سوره نور، آيه ۳۰و۳۱، ص ۴۳۸ و.... ۲۷) تفسيرالميزان، ج ۱۵، سوره نور، آيه ۳۱، ص ۱۶۳ و... ، ترجمه فارسي. ۲۸) همان. ۲۹) همان، ص ۱۶۰. ۳۰) تفسيرالميزان، ج ۱۵، سوره نور، آيه ۳۱، ص ۴۴۱، ترجمه فارسي. ۳۱) تفسير نمونه، ج ۱۴، سوره نور، آيه ۳۱، ص ۴۳۰. ۳۲) براي مطالعه بيشتر ر. ك: تفسيرنمونه، سوره نور، آيه ۳۱. منبع : ماهنامه اطلاع رساني، پژوهشي، آموزشي مبلغان شماره ۸۰ .
