امر به معروف و نهی از منکر – پژوهه
عنوان: امر به معروف و نهی از منكر – پژوهه مجموعه ها: مقالات شناسه کتاب: ۷۳۸ نویسنده: زینب طاهری شابک: - انتشارات: - تاریخ انتشار: ۰۵-۰۵-۱۳۹۴ تعداد صفحات: ۱۰ نام اپراتور: عباس خوش چشم ایمیل اپراتور: abbaskhadem۹۲@yahoo.com زبان: پارسي رتبه: 0 تصویر: cover دانلود فایل: دانلود امر به معروف و نهی از منكر – پژوهه توضیحات: امر به معروف و نهی از منكر – پژوهه
نویسنده: زینب طاهری كلمات كلیدی: امر به معروف، نهی از منكر، معروف، منكر
آیین مقدس اسلام در كنار دیگر برنامه های فردی واجتماعی خود، از پیروانش می¬خواهد كه نسبت به آنجه از دیگران می-بینند بی¬تفاوت نباشند بلكه آنها را به سوی خوبی¬ها فرا خوانده و از بدیها باز دارند. این دو وظیفه اساسی، امر به معروف و نهی از منكر نام دارد. امر در لغت دو معنى دارد؛ یكى كار که جمع آن امور است(۱) و دیگرى دستور و طلب که جمع آن اوامر است(۲). نقیض امر، نهی(۳) به معنای زجر و منع (۴)است. معروف از ماده «عرف» به معنای شناخته شده(۵) و منكر از ماده «نكر» به معنی ناشناخته است.(۶) امر در اصطلاح، اسمى است براى هر كارى كه با عقل و شریعت نیكو شناخته شده(۷) و منكر، ضد معروف و هر كاریست كه عقلها و خردهاى سلیم، زشتى آن را حكم می¬كند یا اینكه عقلها در زشتى و خوبى آن كار سكوت می¬كنند، سپس دین و شریعت بدى و زشتى آن را بیان می¬كند(۸). پس امر به معروف یعنی فرمان دادن به نیكی و نهی از منكر، باز داشتن از بدی و ناپسندی است.(۹)
شناخت معروف و منكر
بهترین راه شناخت معروف و منكر، مراجعه به شرع مقدّس و عقل سلیم است. بر این اساس هر چیزی را كه شارع مقدس به آن امر كرد و مردم را به انجام آن تشویق نمود، آن چیز «معروف» و هرگاه شارع مقدّس، از چیزی نهی كرد و مردم را از انجام آن سرزنش نمود، آن چیز منكر است(۱۰)و همچنین می¬توان برای شناخت معروف و منكر از عقل سلیم بهره برد. از انواع معروف می¬توان به امور واجب و مستحب از قبیل ایمان، احیای مراكز دینی و مساجد، یتیم نوازی و...(۱۱)و از انواع منكر به امور حرام و مكروه از قبیل غیبت، دروغ و...(۱۲) اشاره داشت.
اهمیت امر به معروف و نهی از منكر الف) امر به معروف و نهی از منكر در قرآن
در قران آیات زیادی وجود دارد كه به روشنی، جایگاه امر به معروف و نهی از منكر را یاد آوری می¬كند. در اینجا بنا به اهمیت این دو حكم الهی و نیز بهره¬مند شدن از چشمه جوشان قرآن، به چند آیه اشاره می¬شود:
۱- «باید از میان شما، جمعى دعوت به نیكى و امر به معروف و نهى از منكر كنند! و آنها همان رستگارانند»(۱۳) ۲- « شما بهترین امتى بودید كه به سود انسانها آفریده شدهاند(چه اینكه) امر به معروف و نهى از منكر مىكنید و به خدا ایمان دارید»(۱۴) ۳- «(به هر حال) با آنها مدارا كن و عذرشان را بپذیر و به نیكىها دعوت نما و از جاهلان روى بگردان»(۱۵) ۴- «... آمران به معروف، نهى كنندگان از منكر و حافظان حدود(و مرزهاى) الهى،(مؤمنان حقیقىاند) و بشارت ده به(اینچنین) مؤمنان!»(۱۶) آیات مرتبط: سوره آل عمران، آیه ۱۱۴ -سوره حج، آیه ۴۰-۴۱- سوره توبه، آیه ۷۱.
ب) امر به معروف و نهی از منكر در روایات
در روایات از پیامبر(ص) و امامان معصوم(علیهم السلام) توصیه¬های زیادی به امر به معروف ونهی از منكر می¬شود كه خود بیانگر اهمیت آن است.
۱-پیامبر(ص) فرمود: اى مردم پیش از مردن توبه كنید و... امر به معروف كنید تا محفوظ بمانید. نهى از منكر كنید تا یارى شوید.(۱۷) ۲-امام محمد باقر(ع) فرمود: امر به معروف و نهى از منكر، دو آفریده از آفریدههاى خداوندند، كسى كه آن دو را یارى كند (موجبات این دو امر مهم را فراهم سازد) خداوند او را عزیز نماید و كسى كه آنها را ترك كند خداوند عزّ و جل ذلیل و خوارش گرداند.(۱۸) ۳-درة بن ابى لهب گوید: شخصى خدمت پیغمبر اكرم(ص) آمد در حالى كه حضرت بر منبر بود پرسید: یا رسول اللَّه بهترین مردم كیست؟ فرمود آنكه مردم را امر به معروف و نهى از منكر كند و آنها را از خدا بترساند و به او علاقهمند سازد.(۱۹) ۴-امام علی(ع) فرمودند: امر كردن به معروف افضل عملهاى آفریدگان است.(۲۰)
ج) امر به معروف ونهی از منكر در كلام بزرگان تمامی علماء وبزرگان درباره امر به معروف و نهی از منكر بحثهای جامعی نموده¬اند كه ما به عنوان نمونه، فرمایشات چند نفر از این دانشمندان را ذكر خواهیم كرد: شهید اول: امر به معروف و نهی از منكر عقلا و نقلا واجب است و بر فرض كه واجب عینی نباشد، واجب كفایی است.(۲۱) محقق حلی: امر به معروف و نهی از منكر واجب است به اجماع فقهاء ومسلمین.(۲۲) حضرت امام خمینی(ره): اقوی آن است كه وجوب امر به معروف و نهی از منكر كفائی است؛ یعنی اگر كسی در موردی این مهم را انجام داد از دیگران ساقط می¬شود وگرنه همه مردم كه در آن مورد سكوت كرده¬اند همه واجب الهی را ترك كرده-اند.(۲۳) مقام معظم رهبری(مدظله العالی): مسئله امر به معروف، تكلیف همیشگی مسلمانهاست. جامعه اسلامی با امر به معروف و نهی از منكر زنده می¬ماند. قوام حكومت اسلامی به امر به معروف و نهی ازمنكراست.(۲۴) دراهمیت این موضوع همین بس كه حفظ دین در همه ابعادش به اجرای آن بستگی دارد وحساب امر به معروف و نهی از منكر از حساب نماز و روزه و حج جدا است؛ زیرا آنها ضرری به منافع و هوسهای دیگران نمی¬زند ولذا كسی مخالفتی با آنها ندارد اما نهی از منكر مخالفت با انحرافات و هوسهای مردم است و قهرا گروهی در مقابل آن مقاومت می¬كنند.
دایره امر به معروف و نهی از منكر برخلاف تصور بعضی كه امر و نهی را مربوط به تذكرات فردی در گناهان شخصی می¬دانند، این دو واجب در مداری به وسعت تمام دین در حركت هستند. لذا تمام عرصه¬های موجود در جامعه میدان امر به معروف ونهی از منكر است. در روایتی آمده است: «بهما تقام الفرائض» یعنی قوام واجبات به امر به معروف ونهی از منكر است.(۲۵)
وظایف آمرین به معروف و ناهین از منكر ۱-نیتش را برای خدا خالص كند و از او مدد بخواهد. ۲-آگاهی به شروط امر به معروف ونهی از منكر داشته باشد و معروف ومنكر را بشناسد. ۳- سخنش منطقی و كلامش ساده ومختصر ومفید باشد.(۲۶) ۴-خودش عامل به معروف و تارك منكر باشد وبه عیبهای خودش متوجه باشد. ۵- با تفاوتهای اخلاقی و روحی مردم آشنا باشد.
۶-نصیحت¬گر مردم باشد و با آنها با مدارا و رفاقت رفتار كنند.
۷-در این امر شكیبا باشد و قضاوت عجولانه نداشته باشد. ۸-دارای اعتدال و میانه روی باشد.(۲۷)
شرایط امر به معروف و نهی از منكر غالب فقیهان ومتكلمان برای این فریضه چهار شرط زیر را برشمردند: ۱- آمر و ناهی، معروف ومنكر را بشناسند. ۲-آمر و ناهی احتمال تأثیر در امر به معروف و نهی از منكر را بدهند. ۳-تارك معروف و عامل به منكر بر ادامه شیوه خود اصرار داشته باشد. ۴-امر به معروف ونهی از منكر موجب ضرر و مفسده¬ای نباشد.(۲۸)
مراتب امر به معروف و نهی از منكر برای امر به معروف و نهی از منكر سه مرحله متصور شده است: ۱- انكار قلبی؛ یعنی ناراحتی خود را از منكر آشكار كند؛ چهره در هم كشیدن، روی گرداندن، ترك رفت وآمد و... ۲- انكار زبانی؛ یعنی اگر می¬داند از مرحله اول نتیجه نمی¬گیرد باید با زبان نرم، او را متوجه خطایش كنند و در صورت عدم تأثیر، بایستی با لحن آمرانه امر ونهی كند و در هر حال رعایت درجات تندی را بنماید و در این امر و نهی مرتكب خلاف نشود.(۲۹) ۳- اقدام عملی؛ گاه ممكن است منكر چنان ریشه¬دار شده باشد كه نیازمند عمل باشد. منتهی مراحل را باید درنظر گرفت و از مرحله سبكتر باید شروع كرد؛ مانند شكستن آلات لهو ولعب، ریختن شراب، گرفتن مال مغصوب و...(۳۰) لازم به ذكر است در جامعه اسلامی اجرای عملی امر به معروف و نهی از منکر در صورت نیاز به برخورد فیزیکی از وظایف حکومت اسلامی است كه در غیر این صورت بی¬نظمی اجتماعی ایجاد می¬شود.
شیوه¬های امر به معروف و نهی از منكر
برترین روشها در امر به معروف ونهی از منكر، روشهایی است كه اولیای الهی در ارشاد ملتها به كار گرفته¬اند و به وسیله آن توانسته¬اند از مردمی با بدترین خصوصیات اخلاقی انسانهای ارزشمند بسازند.
اهم این روشها عبارتند از: ۱-هماهنگی در گفتار و رفتار(۳۱) ۲-احترام به شخصیت افراد ۳-پرهیز از افراط در تندی و بد زبانی(۳۲) ۴- جلب اعتماد(۳۳) ۵-احترام به عقاید دیگران (۳۴)
آداب امر به معروف و نهی از منكر در هر كاری آدابی نهفته است و این آداب در امر به معروف و نهی از منكر به شرح ذیل است: ۱- تجسس نكند؛ از دخالت در زندگی خصوصی مردم بپرهیزد كه این كار خود امری حرام است. ۲- صبور باشد. زیرا ریشه كنی منكر به سرعت ممكن نیست. (۳۵) ۳-قطع رحم نكند؛ باید دانست كه دستورات اسلام مكمل یكدیگرند واجرای هیچ یك نباید مانع اجرای دیگر فرایض شود. ۴- پرده دری نكند. ۵- خود را فراموش نكند.
آثار امر به معروف و نهی از منكر الف) آثار فردی ۱-نجات از قهر خدا با ناراحت شدن از انجام منكر.(۳۶) ۲-رسیدن به واقعیت الطاف الهی.(۳۷) ۳- می توان با امر به معروف ونهی از منكر بهترین مردم به شمارآمد.(۳۸) ۴- خلیفه خدا در روی زمین بودن(۳۹) ۵-شریك شدن در همه ثوابها، از آثار امر به معروف و نهی از منكر است.(۴۰) ۶-كسب رضایت خدا (۴۱) ۷-فلاح و رستگاری(۴۲) ۸-سلامتی دین و دنیا (۴۳) ۹-نصرت الهی(۴۴) ۱۰-كم نشدن عمر و روزی.(۴۵) ۱۱-ثواب فراوان.(۴۶)
ب) آثار اجتماعی ۱-اجرای احكام اسلام.(۴۷) ۲- برقراری عدالت اجتماعی با امر به معروف و نهی از منكر.(۴۸) ۳-با امر به معروف ونهی از منكر، زمین ها آباد می¬شود. (۴۹) ۴-استواری نظام اسلامی به امر به معروف ونهی از منكر است. (۵۰) ۵-امنیت.(۵۱) ۶- هر كه امر به معروف كند مؤمنان را قدرتمند می¬گرداند.(۵۲) ۷- هر كه نهى از منكر كند، بینی فاسقان را بر خاك می¬مالد.(۵۳) ۸-پاكیزگی كسب وكار. (۵۴)
علل مهجوریت و ترك امر به معروف و نهی از منكر ۱-ترس از مرگ و یا به خطر افتادن منافع دنیوی. ۲-حیا وخجالت، بی¬تفاوتی. ۳-جهل ونادانی.(۵۵) ۴-طمع رسیدن به منافع مادی.(۵۶) ۵-ضعف وكوچكی نفس.(۵۷) ۶- بی تأثیر دانستن امر به معروف ونهی از منكر ۷- ترك وظیفه به گمان خود سازی (۵۸)
پیامد های ترك امر به معروف ونهی از منكر سستى نمودن از امر به معروف و نهى از منكر، و جلوگیرى ننمودن از ظلم ستمكاران، نه تنها حلم نیست بلكه خمودی است كه از ملكات رذیله به شمار می¬رود.(۵۹) الف) آثار فردی ترك امر به معروف و نهی از منكر ۱- بی¬تفاوتی به دین وضعف ایمان. (۶۰) ۲-همانگونه كه عامل به این فریضه درثواب شریك است، تارك آن نیز در گناه آن شركت دارد.(۶۱) ۳- محرومیت از سعادت وحیات معنوی.(۶۲) ۴-دشمن خدا بودن.(۶۳)
ب) آثار اجتماعی ترك امر به معروف و نهی از منكر ۱-شیوع مفاسد اجتماعی و تبدیل منكر به معروف.(۶۴) ۲-فراموشی خوبیها و تسلط اشرار.(۶۵) ۳-عقوبت الهی.(۶۶) ۴-از بین رفتن بركت در زندگی.(۶۷) ۵-پیكار با خدا.(۶۸)
پی نوشت ها:
(۱) - قرشى سید على اكبر ؛ قاموس قرآن، تهران، دار الكتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ ش، ششم، ج۱، ص: ۱۱۰
(۲) - معزی فیومى، احمد بن محمد؛ مصباح المنیر فی غریب الشرح الكبیر الرافعی، قم، دفتر تبلیغات، ص ۲۲ (۳) - فراهیدی، خلیل بن احمد؛ العین، مصحح دكتر مهدی فخرومی ـ ابراهیم سامرایی، قم، انتشارات هجرت، چ دوم، ۱۴۱۰ هـ، ج۸، ص۲۹۸ (۴) - قاموس، ج۷، ص ۱۱۷ (۵) - مهیار، رضا ؛ فرهنگ ابجدی(عربی، فارسی) ، تهران، انتشارات اسلامی، ص۸۷۴ (۶) - - همان ص ۹۶ (۷) - راغب اصفهانی، حسین بن محمد؛ ترجمه وتحقیق مفردات الفاظ قرآن، خسروى حسینى سید غلامرضا، تهران، انتشارات مرتضوى، ۱۳۷۵ ش، دوم، ج۲، ص ۵۸۷ (۸) - ترجمه مفردات، ج۴، ص ۳۹۷ (۹) - اسلامی اردكانی، حسن ؛امر به معروف ونهی از منكر، قم، نشر خرّم، اول، ۱۳۷۵ ش، ص۱۴ (۱۰) -میر عظیمی، جعفر ؛دو فریضه بزرگ امر به معروف ونهی از منكر، قم، واحد فرهنگی كتابخانه عمومی حضرت ابوالفضل(ع) ، سوم، ۱۳۷۵ش، ص۱۷۰ (۱۱) -قرائتی، محسن؛ امر به معروف ونهی از منكر، تهران، مركز فرهنگی درسهایی از قرآن، دوم، ۱۳۷۶ش، ص۲۶۳ (۱۲) - نراقی، مولامهدی ؛علم اخلاق اسلامی(ترجمه كتاب جامع السعادات) ، ترجمه سید جلال الدین مجتبوی، انتشارات حكمت، ۱۳۶۶ه.ش، اول، ج۲، ص۳۳۰ (۱۳) - سوره آل عمران، آیه ۱۰۴ وَ لْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ یدْعُونَ إِلىَ الخَْیرِْ وَ یأْمُرُونَ بِالمَْعْرُوفِ وَ ینْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَ أُوْلَئكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (۱۴) - سوره آل عمران، آیه ۱۱۰ كُنتُمْ خَیرَْ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لَوْ ءَامَنَ أَهْلُ الْكِتَابِ لَكاَنَ خَیرًْا لَّهُم مِّنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَ أَكْثرَُهُمُ الْفَاسِقُونَ (۱۵) - سوره اعراف، آیه ۱۹۹ خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الجَْاهِلِینَ (۱۶) - سوره توبه، آیه ۱۱۲ التَّئبُونَ الْعَبِدُونَ الحَْمِدُونَ السَّئحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدُونَ الاَْمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّاهُونَ عَنِ الْمُنكَرِ وَ الحَْفِظُونَ لحُِدُودِ اللَّهِ وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِینَ (۱۷)- طباطبایى، سید عباس؛ارشاد القلوب- ترجمه طباطبایى، قم، جامعه مدرسین، پنجم، ۱۳۷۶ ش، ص ۱۸۱ (۱۸) - شیخ صدوق؛ پاداش نیكىها و كیفر گناهان، محمد على مجاهدى، قم، انتشارات سرور، ۱۳۸۱ ش، اول، ص ۴۰۸ (۱۹) - طبرسی، فضل بن حسن؛ ترجمه مجمع البیان فى تفسیر القرآن، مترجمان، تهران، انتشارات فراهانى، ۱۳۶۰ ش، اول ، ج۴، ص: ۱۹۳ (۲۰) - خوانساری، جمال الدین؛ شرح آقا جمال الدین خوانساری بر غرر الحكم، دانشگاه تهران، ۱۳۶۶ ش، ج۲، ص: ۱۰۲ح۱۹۷۷ (۲۱) - شهید ثانی ؛ترجمه وتبین شرح لمعه، شروانی، علی، قم، دارالعلم، اول، ۱۳۸۳ش، ج۵، ص۷۱ (۲۲) - محقق حلی، شرایع الاسلام، منشورات اعلمی، ج۱-۲، ص۳۴۰ (۲۳) - الامام الخمینى؛تحریر الوسیلة، مؤسسة تنظیم و نشر آثار الامام الخمینى قدس سره، اول، پائیز ۱۳۷۹ مسأله ۲ ص۳۶۲
-(۲۴) میر عظیمی، جعفر ؛دو فریضه بزرگ امر به معروف ونهی از منكر، ص۱۹۶
(۲۵) - قرائتی، محسن؛ امر به معروف ونهی از منكر، ص ۳۹ (۲۶) - مركز تحقیقات اسلامی سپاه ؛امر به معروف ونهی از منكر، نمایندگی ولی فقیه در سپاه، سوم، ۱۳۷۶ش، صص ۵۰-۵۵ (۲۷) -- قرائتی، محسن؛ امر به معروف ونهی از منكر، صص۱۱۵-۱۲۳ (۲۸) - میر عظیمی، جعفر ؛دو فریضه بزرگ امر به معروف ونهی از منكر، ص۱۷۰ (۲۹) - مركز تحقیقات اسلامی سپاه ؛امر به معروف ونهی از منكر، صص۷۰-۷۶ (۳۰) - نراقی، ملا احمد؛معراج السعاده، قم، زهیر، ۱۳۸۶ه.ش، اول، ص۴۱۳ (۳۱) -سوره صف، آیه ۲-۳ یأَیهَُّا الَّذِینَ ءَامَنُواْ لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ*كَبرَُ مَقْتًا عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُواْ مَا لَا تَفْعَلُونَ (۳۲) - بحارالأنوار ج ۷۴ ص۲۱۲ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع الْإِفْرَاطُ فِی الْمَلَامَةِ یشِبُّ نِیرَانَ اللَّجَاجَةِ (۳۳) - شیخ حر عاملى؛وسائل الشیعة، قم، مؤسسه آل البیت لإحیاء التراث، ۱۴۰۹ هجرى، اول، ۲۹ جلد، ج ۱۲، ص ۱۵۸ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع قَالَ قُلُوبُ الرِّجَالِ وَحْشِیةٌ فَمَنْ تَأَلَّفَهَا أَقْبَلَتْ عَلَیهِ (۳۴) - محمدی، محمد مهدی-مقدس نیان، محمد؛آداب معاشرت، قم، زمزم هدایت، ۱۳۸۵ش، صص۵۶-۶۴ (۳۵) - اسلامی اردكانی، حسن ؛امر به معروف ونهی از منكر، صص۱۷۳-۱۹۴ (۳۶) - وسائلالشیعة ج ۱۶، ص ۱۳۳ امیرالمؤمنین(ع): هر كس منكر ی را دید وقلبا از آن ناراحت شد، همانا از قهر خدا نجات پیدا كرده است (۳۷) -همان، امام علی(ع): هر كس با شمشیر وقوت برای عزت كلمةالله قیام كند، به واقعیت الطاف الهی رسیده است. (۳۸) - پاینده، ابو القاسم ؛ نهج الفصاحة مجموعه كلمات قصار حضرت رسول ص، تهران، دنیاى دانش، ۱۳۸۲ ش، چهارم، ص ۴۶۸ پیامبر اكرم(ص): بهترین مردم كسی است كه مردم را به معروف دعوت كند (۳۹) -ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص: ۱۹۳ پیغمبر(ص) روایت كرده است كه: هر كه امر بمعروف و نهى از منكر كند خلیفه خدا و پیغمبر و قرآنست در زمین. (۴۰) - وسائلالشیعة ج ۱۶، ص ۱۲۴ (۴۱) -سوره مریم، آیه «۵۵ وَ كاَنَ یأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلَوةِ وَ الزَّكَوةِ وَ كاَنَ عِندَ رَبِّهِ مَرْضِیا» (۴۲) - سوره آل عمران، آیه ۱۰۴ وَ لْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ یدْعُونَ إِلىَ الخَْیرِْ وَ یأْمُرُونَ بِالمَْعْرُوفِ وَ ینْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَ أُوْلَئكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (۴۳) - تصنیف غرر الحكم و درر الكلم، ص ۳۳۱ امام علی(ع): مَنْ كَانَ فِیهِ ثَلَاثٌ سَلِمَتْ لَهُ الدُّنْیا وَ الْآخِرَةُ یأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَ یأْتَمِرُ بِهِ وَ ینْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ وَ ینْتَهِی عَنْهُ... (۴۴) - وسائلالشیعة ج ۱۶، ص ۱۴۶ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْی عَنِ الْمُنْكَرِ خَلْقَانِ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ فَمَنْ نَصَرَهُمَا نَصَرَهُ اللَّهُ وَ مَنْ خَذَلَهُمَا خَذَلَهُ اللَّهُ (۴۵) - صابرى یزدى، على رضا / انصارى محلاتى، محمد رضار؛الحكم الزاهرة با ترجمه انصارى، قم، مركز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامى، دوم، ۱۳۷۵ ش، ص: ۳۵۶ امام على(ع): امر به معروف و نهى از منكر دو خصلت از خصلتهاى الهى هستند كه نه مرگى را نزدیك مىكنند و نه از رزقى مىكاهند. (۴۶) - شرح آقا جمال الدین خوانسارى بر غرر الحكم ج۲ ، ص ۶۱۱ امام على(ع): امر به معروف و نهى از منكر ... ثواب را دو چندان مىگردانند. (۴۷) - شیخ كلینى ؛الكافی، تهران، اسلامیه، ۱۳۶۲ ش، دوم، ج۵ ، ص ۵۵ إِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْی عَنِ الْمُنْكَرِ سَبِیلُ الْأَنْبِیاءِ وَ مِنْهَاجُ الصُّلَحَاءِ فَرِیضَةٌ عَظِیمَةٌ بِهَا تُقَامُ الْفَرَائِضُ (۴۸) -همان. إِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْی عَنِ الْمُنْكَرِ .. تُرَدُّ الْمَظَالِمُ. (۴۹) - حسن بن شعبه حرانى، تحف العقول، قم، انتشارات جامعه مدرسین قم، ۱۴۰۴ ق، ص: ۲۳۸ اِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْی عَنِ الْمُنْكَرِ .... وَ تُعْمَرُ الْأَرْضُ (۵۰) - شیخ طوسى، التهذیب، تهران، دار الكتب الإسلامیه تهران، ۱۳۶۵ ش، ج۶، ص۱۸۰ إِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْی عَنِ الْمُنْكَرِ ...یسْتَقِیمُ الْأَمْرُ (۵۱) - وسائلالشیعة، ج ۱۶، ص ۱۱۹ اِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْی عَنِ الْمُنْكَرِ .... وَ تَأْمَنُ الْمَذَاهِبُ وَ ... وَ ینْتَصَفُ مِنَ الْأَعْدَاءِ (۵۲) - شرح آقا جمال الدین خوانسارى بر غرر الحكم ج۵ ص: ۲۵۹ (۵۳) -همان (۵۴) - تحفالعقول ص: ۲۳۸ إِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْی عَنِ الْمُنْكَرِ ....وَ تَحِلُّ الْمَكَاسِبُ (۵۵) - خرمی مشگانی، ابراهیم؛امر به معروف ونهی از منكر، كاشان، مرسل، سوم، ۱۳۸۵ش، صص۱۵۶-۱۶۴ (۵۶) - اسلامی اردكانی، حسن ؛امر به معروف ونهی از منكر ص۷۹ (۵۷) - معراج السعادة، ۴۰۵ (۵۸) - قرائتی، محسن؛ امر به معروف ونهی از منكر، صص۷۵-۸۱ (۵۹) - امام خمینى؛شرح حدیث جنود عقل و جهل، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى قدس سره، چاپ اوّل، بهار ۱۳۷۷ص: ۳۶۸ (۶۰) - الكافی ، ج ۲، ص ۱۲۷ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ كُلُّ مَنْ لَمْ یحِبَّ عَلَى الدِّینِ وَ لَمْ یبْغِضْ عَلَى الدِّینِ فَلَا دِینَ لَه (۶۱) - حسن بن ابى الحسن دیلمى، إرشاد القلوب، انتشارات شریف رضى، ۱۴۱۲ ق، ج۲، ص ۱۸۳ قال امام صادق(ع): من له جار و یعمل بالمعاصی فلم ینهه فهو شریكه (۶۲) - تهذیبالأحكام ج ۶، ص ۱۸۱ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع مَنْ تَرَكَ إِنْكَارَ الْمُنْكَرِ بِقَلْبِهِ وَ یدِهِ وَ لِسَانِهِ فَهُوَ مَیتٌ بَینَ الْأَحْیاءِ فِی كَلَامٍ هَذَا خِتَامُهُ (۶۳) - وسائلالشیعة، ج ۱۶، ص ۱۲۲پیامبر اكرم(ص): به راستی خداوند دشمن می دارد مؤمن ناتوانی را كه دین ندارد. به آن حضرت عرض كردند: مؤمن ناتوانی را كه دین ندارد، كیست؟فرمود: كسی كه نهی از منكر نكند (۶۴) - بحارالأنوار، ج ۹۷، ص ۷۴ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِنَّ الْمَعْصِیةَ إِذَا عَمِلَ بِهَا الْعَبْدُ سِرّاً لَمْ تَضُرَّ إِلَّا عَامِلَهَا وَ إِذَا عَمِلَ بِهَا عَلَانِیةً وَ لَمْ یغَیرْ عَلَیهِ أَضَرَّتْ بِالْعَامَّةِ (۶۵) - مستدركالوسائل، ج ۱۲ ، ص ۱۷۹ امام عَلِی ع قَالَ لَا تَتْرُكُوا الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْی عَنِ الْمُنْكَرِ فَیوَلِّی اللَّهُ أُمُورَكُمْ شِرَارَكُمْ ثُمَّ تَدْعُونَ فَلَا یسْتَجَابُ لَكُمْ دُعَاؤُكُمْ (۶۶) - پاداش نیكىها و كیفر گناهان ص: ۶۴۹ رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود: هر گاه امت من امر به معروف و نهى از منكر را ترك كند، بایستى آماده عذاب خداوند متعال باشد (۶۷) - وسائلالشیعة ، ج ۱۶، ص ۱۲۳ النَّبِی ص أَنَّهُ قَالَ لَا تَزَالُ أُمَّتِی بِخَیرٍ مَا أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَ تَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوَى فَإِذَا لَمْ یفْعَلُوا ذَلِكَ نُزِعَتْ مِنْهُمُ الْبَرَكَاتُ وَ سُلِّطَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَ لَمْ یكُنْ لَهُمْ نَاصِرٌ فِی الْأَرْضِ وَ لَا فِی السَّمَاءِ (۶۸) - خرمشاهى، بهاء الدین – انصارى، مسعود؛پیام پیامبر، تهران، منفرد، اول، ۱۳۷۶ ش، ص: ۳۴۷ پیامبر- صلّى اللَّه علیه و آله-: «وقتى امتم امر به معروف و نهى از منكر را به هم سپرند باید آماده جنگى با خداوند متعال باشند.
سایت پژوهه: http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=۳۷۶۶۸
