موارد ولایت فقیه-بررسی کلام مرحوم نراقی و قبول احکامهم
بررسی کلام مرحوم نراقی و قبول احکامهم
کلمات مرحوم نراقی را میخواندیم به این بحث رسیدیم که فرمودند ولایت فقها در چه مواردی است.
یکی از موارد شان افتا است دلیلشان اجماع بلکه ضرورت دین و اخبار مستفیضه بر این موضوع دلالت می کند و بعد فرمودند وجوب تبعیت دیگران.
یکی دیگر از موارد ولایت فقها ولایت بر (قضا)، ولایت بر قضاوت کردن است و مردمم باید منازعاتشان را پیش فقها ببرند و دلیل بر این ولایت: اولا اجماع قطعیست بلکه جز ضرورت فقه و ضرورت مذهب است و قاعدتان مقدمتان کلیتین یعنی دو دلیلی که قبلا گفتیم و دلیل دیگر بعد این ادله روایات است.
مرحوم نراقی ره دو روایت ابی خدیجه را ذکر کرده که در یکی فرموده: قد جعلته علیه حاکما و در دیگری آمده قد جعلته علیه قاضیا که صریح در قضاوت است و مقبوله عمربن حنظله.
و روایات دیگرم در موضوع ولایت بر قضا در رابطه با فقها نقل کرده اند. بعد می فرماید یکی دیگر از موارو قضا (الحدود و التعزیرات) در باب اجرای حدود و تعزیرات است، مقصود مرحوم نراقی شیخ مفید و شیخ طوسی است و گفته این دو شیخ فرموده اند فقها این دو ولایت را دارند و بعد فرموده اکثر متاخرین (بل الادعا بعضهم علیه الاجماع) ادعای اجماع کرده اند ولی از علامه حلی نقل شده که علما چنین ادعای اجماعی ندارند.
مرحوم نراقی می فرماید اون دو قاعده کلی را مد نظر بگیر که از مجموعه روایات استفاده می شود که خلیفه الله هستند (فقها).
بعد از روایت حدود وتعزیرات می فرماید: ومنها اموال الیتاما، در صورتی که یتیم ولی قهری نداشته باشد فقیه ولی اوست. خلاصه موارد متعددی نزدیک به ده مورد مرحوم نراقی ره بیان فرموده.
سخن استاد: ما موارد دیگرش را نقل نمی کنیم. وتا الان سخن دو نفر را نقل کردیم یک سخن صاحب جواهر بود که گفتند اگر کسی معتقد بولایت فقیه نباشد اصلا فقه را نچشیده است، خیلی تند و صریح فرمودند.
مرحوم نراقی ره با آن تندی نگفته اند و با مقدمات طولانی و استفاده کامل از روایات فرموده است به اینکه فقیه ولایت دارد و شئون فقیه را نقل کرده اند.
و اما کلام دیگران، ما هر چه کلام متقدیم را ذکر کنیم مطلب برای ما واضح تر خواهد بود.
کلام شیخ مفید درباره ولایت فقیه
مرحوم شیخ مفید ره در کتاب شریف مقنعه (که کتاب فقهی است) خلاصه اش اینست: ثبوت ولایت فقیه بنحو عام و کلی.
ما عبارات مرحوم شیخ مفید را در جلسات اینده نقل می کنیم. روز اولم عرض کردم ما ابتدا کلمات بزرگان را نقل می کنیم و بعد ان شالله به تضارب این آرا می پردازیم تا اینکه ببینم چه نتیجه ای باید بگیریم.
حرفهای مرحوم نراقی را خیلی مفصل گفتیم و بیشتر ازین تفصیل لازم نیست ان شالله که در این امر وظیفه یمان را انجام دهیم. و صلی الله علی محمد واله الطاهرین.
