چلچراغ امر به معروف و نهی از منکر
|
خطا در ایجاد بندانگشتی: نمیتوان تصویر بندانگشتی را در مقصد ذخیره کرد | |
| نویسنده | سید محمدحسین دعائی |
|---|---|
| زبان | فارسی |
| ناشر | موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام |
| محل انتشارات | خراسان رضوی - مشهد |
| تاریخ نشر | 1394 |
| قطع | رقعی |
| شابک | 978-600-6462-60-8 |
| دانلود | [ PDF] |
معرفی کتاب
امر به معروف و نهی از منکر در قبال مواردی همچون کنترل کیفیت، کنترل اجتماعی، پلیس اجتماعی، بهداشت عمومی و بهبود مستمر، سیستم پیشنهادی اسلام برای پایش مستمر وضعیت اجتماع و بهبود آن، به منظور تأمین و تضمین سلامت و سعادت پایدار و فراگیر جامعه است که باید آن را بیشتر و بهتر شناخت. بر این اساس در کتاب حاضر تلاش شده تا با گردآوری چهل گزاره دینی مرتبط با موضوع امر به معروف و نهی از منکر و ارائه یک دسته بندی منطقی و ترجمه کاربردی از آن ها، زمینه آشنایی بیشتر با این موضوع فراهم شود.
قال [الرضا عليه السلام: قال رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم من حفظ من أمتي أربعين حديثا ينتفعون بها بعثه الله يوم القيامة فقيه عالما» (عیون أخبار الرضا عليه السلام، ج۴، ص۳۷)
بر اساس گزارش امام رضا عليه السلام، پیغمبر اکرم صلی الله عليه و آله فرمودند: هر يك از آحاد امت من که در جهت حفظ، ماندگاری و تثبیت چهل حدیث، به نحو کاربردی، عملیاتی و راهگشا بکوشد [زمینه ها و شرائط لازم برای رسیدن او به مقامات عالی علمی و عملی، فراهم آمده و در نتیجه خداوند متعال، او را در روز قیامت، به عنوان يك دين شناس و دانشمند حقیقی محشور می فرماید ما داده می شود.
به یقین یکی از تأثیرگذارترین و مسیرسازترین ابواب حدیثی به جای مانده از اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام عبارتست از: باب حدیثی مشتمل بر تشویق مسلمانان و مؤمنان به حفظ و نشر «چهل حدیث * بابی که فرهنگ اربعین نگاری» و چهل حدیث نویسیه را به عنوان یکی از زیباترین، مفیدترین و پربرکت ترین فرهنگهای علمی و آیینی، در میان عالمان و اندیشمندان مسلمان رواج داد و سبب شد تا هر یک از آنها با جامه عمل پوشاندن به این فرهنگ اختصاصی تمدن اسلام، زمينه بهره مندی خود و جامعه اسلامی از آثار مادی و معنوی آن را فراهم آورند وجود اربعین ها و چهل حدیث های متعدد و متنوع در میان آثار به جای مانده از بزرگان مکتب اسلام که هریك با پرداختن به موضوعی از موضوعات مورد نیاز مخاطبان، گرهی از گره های فکری و رفتاری آنان را گشوده اند، گواهی است بر صحت این ادعا بر همین اساس، مانیز کوشیده ایم تا با گردآوری چهل گزاره دینی مرتبط با موضوع امر به معروف و نهی از منکر» در این مجموعه ارائه یك دسته بندی منطقی و ترجمه کاربردی از آن همه زمینه آشنایی بیشتر و بهتر شما خوانندگان محترم با این موضوع حیاتی و مهم را فراهم آوریم در همین رابطه، توجه به چند نکته ضروري است.
شاید بتوان گفت که یکی از حکمت های تاکید بر عند هویزه در روایات باب حفظ حديث . جدا از انار معنوی و خواص ماورائی موجود در این عید به عبارتست از: ضرورت جامع نگری و لزوم توجه به مجموعه گزاریهای دینی مرتبط با یک موضوع به عبارت دیگر از آن جایی که هر یك از موضوعات مطرح در منظومة اندیشه دینی، دارای ابعاد و لایه های مختلفی بوده و در ضمن یك نظام مفهومی نمین شده اند. فهم و شناخت آنها نیز نیازمند يك نگاه جامع چند بعدی و شبکه ای است. معصومان عليهم السلام نیز با توجه این پیروان خویش به این نکته در قالب تأکید بر عدد چهل - در واقع به تبیین یکی از محوری ترین راهبردهای فهم معارف دینی پرداختمانی بر همین اساس در مجموعه حاخسره سعی کرده ایم تا با جمع آوری چهل گزاره دینی و ارائه يك دسته بندی مناطقی از آنها ترمینه ایجاد نگرشی جامع و صحیح نسبت به موضوع مورد بحث را فراهم آوریم.
از آن جایی که عترت حضرت ختمی مرتبت صلوات الله عليهم اجمعین در کنار قرآن کریم، یکی از دو تفل به جای مانده از آن پیامبر اعظمنده روایات ایشان نیز جز در کنار ایات این کتاب مبین قابل تبیین نیست تاکید معارف دینی پر اوصافی مثل کتاب ناطق و شئونی مانند تفسیر و تاویل کتاب در ارتباط با معصومان عليهم السلامه تصریحی گویا بر همین نکته اساسی است نکتهای که میتوان با توجه به آن، به تنقیح یکی دیگر از راهبردهای فهم معارف دینی پرداخت که عبارتست از: ضرورت ملاحظة روایت گفتنی است که اگر با مثلا به ظواهر روايات الخطوبة فظ چهل حدیث این روایات را نسبت به وحنت و عتم وخليت موضوع اعايت ماکت بدنيه بن برداشته چندان قابل انکار نیست؛ اگرچه که می توان از ان با عنوان بالك اتعال بوی بد کرد البته مطلع مورد اشاره در این برداشته مطلبی نیست که تنها از روایات مذکور قابل استفاده باشد. بلکه علاوه بر اصول و ضوابط عقلي و عضلاتی فهم دین، ادله نقلی متعددی بر آن دلالت دانسته که بیان و تبیین ان ما در این محل نمی گنجد.
معصومان عليهم السلام در ضمن ايات قرآن کریم بر همین أساس على رغم روال متعارف در اربعین نگاری های مشهور، مجموعة . حاضر، در راستای ارائه نگرشی جامع و صحيح نسبت به موضوع مورد بحث از گزاره های دینی موجود در قرآن کریم نیز بهره برده اسطه نکته دیگر نیز ان که کوشیدایم تا هريك از روایات مذکور در این مجموعه را از اصلی ترین و ابتدائی ترین منبع آن نقل کرده و از این طریق بر اتقان کار بی فزاییم.
٣. فارغ از مباحث مفصل مرتبط با موضوع ترجمه باید گفت که در مجموعه حاضر، تلاش کرده ایم تا با عبور از گويي ترجمه های تحت اللفظی و خشن و پرهیز از باتلاق ترجمه های آزاد و بی ضابطه در زمین نسبتا سرسبزی از ترجمه روان و کاربردی اقامت گزیده و در حد فهم خود معنای قابل فهمی از آیات و روایات را ارائه کنیم سعی در انتقال فضای موجود در زبان مبدا و تلاش برای معادل سازی های مفهومی و مصداقی در زمان مقصد دو ویژگی عمده ترجمه ها در این مجموعه استا سعی و تلاشی که قطعا خالی از خطا و خلأ نیست.
4. به نظر می رسد که عنوان کاری که یکی از مهم ترین و در عین حال پیچیدترین مراحل دسته بندی روایات است چرا که عنوان هر روایت در حقیقت روایتی است کوتاه از برداشت ناقل از آن روانه مردانی که گاه حتي ترجمة روایت نیز ظرفیت ارائه آن را ندارد بر همين اساسی در مجموعه حاضر، کوشیده ایم تا با انتخاب گویاترین و کوتاه ترین عناوین برای روایات به فهم بهتر و کاربردی تر آنها کمک کرده و در عین حفظ بر معانی ظاهری زمینه استفاده از روایات در شراتا زندگی معاصر را نیز فراهم آوریم.
البته محدثي بزرگی همچون مرحوم علامه مجلسی در کتاب شریف بحار الأنوار، نسبت به رعایت این آل انعام و برای بافته و در هر باب اتناء به ذکر آیات مرتبط با موضوع باب و سهی به نقل روایات معصومان عليهم الكلام در این زمینه پرداخته است.
گفتنی است که در برخی از موارد تنها مرجع تشخیص برداشت نقل از روایت عین عناوین است به عنوان مثال، عناوین انتخاب شده توسط مرحوم شیخ شي عاملی برای ابواب کتاب وسط النه، در قيفت گویای جمع بندی فی و فتوای فقهی ایشان در هرات از آن ماست جمع بندی و فتوایی که جز از طریق مراجعه به عناوین مذکور، قتیل شفیعی نیست.
5. همان گونه که در تکنه نخست اشاره شد تلاش کردهایم تا چهل گزار دیتی موجود در این مجموعه را به شکلی منطقی تهیه کرده و از این طریق، زمينه ايجاد نگرشی طبقه بندی شده و همه جانبه به موضوع مورد بحث را فراهم آوریم. چرا که بدون بهره مندی از یک دسته بندی منطقي، امکان شناخت جامع و صحیح معارف دینی و زمینه لازم برای ارائة انها در قالب يك شبكة منسجم و هدفمند که توانایی حل عینی معضلات موجود در زندگی انسانی را دارد،، فراهم نخواهد شد.
6. یکی از مهم ترین موانع در مسیر به فعلیت رسيدن ظرفیت دین و گزاره های دینی، عبارتست از: جمود بر استنباط های فردمحور و موعظه پسنده. در قبال برداشتهای نظام محور و راهبردی , توضيح اجمالی مطلب آن که: اگر دین مبین اسلام عبارتست از برنامه ارائه شده از سوی خداوند متعال برای تأمین زندگی مطلوب دنیوی و تحقق سعادت اخروی، اگر تک تک مؤلفه های زندگی انسانی به نحوی در رسیدن او به مطلوبیت دنیوی و سعادت اخروی مؤثر ضد و اگر مصاف امروز جبهه اسلام با جبهة كفره در حوزه تمدن سازی نظام سازی و ارائه سبك زندگی تعریف می شود. بدیهی است که دیگر نمی توان و تباید صرفا با دیدنی فردبین و با رویکردی موعظممحور به گزاریهای دینی نگریست، بلکه تلاش برای کشف راهبردهای نهفته در لابه لای جملات معصومان عليهم السلام و استنباط نظام های مورد نیاز برای اداره زندگی فردی و جمی انسان از آنها یک ضرورت غیرقابل انکار است بر همین اساس در مجموعه حاضر کوشیده ایم تا با اونة يك مترجمه کاربردی عنوان گذاری راهبردی و دسته بندی منطقه از رایانه به برداشته شدن قدمی هر چند کوچک در مسیر فعال سازی ظرفیت بینهایت گزاره های دینی و ایجاد تمدن نوین اسلامی کمک کنیم.
7. اجمالا باید توجه داشت که امر به معروف و نهی از منکر - به عنوان موضوع مورد نظر در این مجموعه به یک امر مستقل و منفرد در گوشه ای از زندگی نیست، بلکه یک سیستم روحی، فکری و رفتاری است که آثار و اهداف تعیین شده ای را دنبال می کند. امروزه تر هر يك از شاخصه ای علمی متعدد و مختلف مرتبط با حوزة امور اجتماعی، این سوال مطرح است که چگونه می توان موفقیت فراگیره رو به رشد و مستمر بك واحد اجتماعی را تضمین نمود؟ مواردی همچون کنترل کیفیت کنترل اجتماعی، پلیس اجتماعی بهداشت عمومی و بهبود مستمر، عناوین مصطلح و متداول برخی از مطالب مطرح در پاسخ این سوال است. با وجود برخی تفاوتهای اساسی، همه این موارده دارای یک روح کلی و هویت مشترکند سیستمی اجتماعی، برای کنترل و پایش وضعیت سوژه و بهبود آن امر به معروف و نهی از منگره نیز سیستم پیشنهادی اسلامی برای پایش مستمر وضعیت اجتماع و بهبود آن، به منظور تأمین و تضمین سلامت و سعالات پاسدار و فراگیر جامعه است، افزایش بحران های معنویه روحی، فکری و هویتی در جامعه، همراه با تغییر منفی فرهنگ عمومی از يك سو و گسترش سیستمهای کنترل گرو بهبود دهنده رقیب و بعضا نافی دین از سوی دیگر، ضرورت و اهمیت پیگیری این است و تلاش برای اثبات عقلانیت و کارآمدي المر به معروف و نهی از منکر در زندگی معابر را مبرهن می سازد.
امیدواریم مجموعة حاصره که به همت موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام» أمادة نشر شده است. در جهت ایجلا نگرش گرایش و کنشی راهگشا و صحيح نسبت به موضوع امر به معروف و نهی از منکره مؤثر افتد زمينه تقویته ارتقاء و تعالی بیش از پیش الن در جامعه را فراهم آورد و اگر چه که دستمان از الهيلاس خالی استه به لطف حضرت حق، چلچراغی فروزان برای تاریکی و تنگنای قهرمان باشد ان شاء الله در پایان از همه خوانندگان محترم صمیمانه می خواهیم که بالرئة انتقادات و پیشنهادهای شغلی و محتوایی خود الساندرکاران این مجموعه را در جهت اصلاح و ارتقام آن یاری دهند .
و اخر دعوانا ان الحمد لله رب العالمین و صلی الله على سيدنا محمد و آله الطاهرين
سید محمد حسین دعائی / مشهد مقدس
بيست و بیست و یک ماه مبارک رمضان ۱۹۳۴
1. گفتی است که موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام و در راستای تبیین و نوع نگرش صحیح و کاربردی نسبت به موضوع امر به معروف و نهی از منکره کتابی با عنوان کارگاه آموزشی نگرشی دیگر به امر به معروف و نهی از متكره را نیز تولید و نام نموده است تا که خوانندگان محترم می تواند با مطالعه آن با ابعاد مختلف این موضوع اشنا شده و نگرش تویتی نسبت به ان را تجربه کنه ان شاء الله
