حریم خصوصی و امر به معروف و نهی از منکر
|
خطا در ایجاد بندانگشتی: نمیتوان تصویر بندانگشتی را در مقصد ذخیره کرد | |
| نویسنده | مرضیه سادات موسوی زاده |
|---|---|
| زبان | فارسی |
| ناشر | چاپ طرح نفسی |
| محل انتشارات | تهران |
| تاریخ نشر | زمستان 1394 |
| قطع | وزیری |
| شابک | 978-600-04-4044-2 |
| دانلود | [ PDF] |
مقدمه
زندگی فردی و اجتماعی انسان دو چهره مختلف از حقیقت زندگی اوست و مهمترین مسأله درباره هدف حقوق، این است که چگونه باید ضرورت های این دو زندگی را با هم جمع کرد و مقصود نهایی کدامیک از آنهاست؟ به گونه ای که نظم اجتماعی نیز حفظ شود.
حقوق که خود مجموعه ای از قواعد الزام آور كلی است و رعایت قواعد آن اجباری است و ایجاد الزام می کند به گفته بسیاری از حکیمان زمانی قابل احترام است که علاوه بر آسایش و نظم عمومی حافظ عدالت نیز باشد؛ از رعایت تناسب بین حق فردی و منافع عمومی است که عدالت اجتماعی به معنای واقعی خود تأمین می شود، عدالتی که خود مفهومی اخلاقی است و تعلیمات مذهبی و اقتصادی و سیاسی در هر قوم اخلاقی بوجود می آورد. ( کاتوزیان، ۱۳۸۵ :۴۳۴)
از جمله حقوق فردی، حریم خصوصی است، پذیرش حوزه هایی که سر دیگران به راحتی و به بهانه و یا کنجکاوی های مختلف و بدون دلایل منطقی و عقلایی نتوانند وارد آن شوند، حریمی که عدم تجاوزو دخالت دیگران و رسیدن به آرامش و امنیت جسمی و روحی و روانی در آن، از آرزوها و نیازهای ابتدایی انسان ها در جوامع گذشته تاکنون بوده است.
نگاهی اجمالی به تاریخ زندگی انسان ها حاکی از ترسیم قلمرویی است که انتظار آن بوده که دیگران، اعم از افراد و شخصیت های حقیقی و حقوقی و دولت ها بدون اجازه صاحب آن، وارد آن نشوند. ورود به منازل دیگران، استراق سمع، غيبت، بازرسی های بدنی،انگشت نگاری، دسترسی به ژن ها یا ساختار ژنوم افراد، کاوش و جستجو از درون افراد، آشکار ساختن راز دیگران، از جمله اموری هستند که در این قالب، خود را نشان می دهند. پذیرش و شناسایی هویت فردی و اعلام رسمی چنین هویتی ، چه از طرف دیگران و چه از طرف دولتمردان و حاکمان ، اقتضای پذیرفتن حقوق و آزادی های فردی را دارد، هرچند در ترسیم این قلمرو و محدوده آن، اختلاف نظر بسیار است که باید گفت: تنها با تكيه بر مبانی نظری این حق، می توان به ارائه حل راه های منصفانه و عادلانه پرداخت. ام مفهوم حریم خصوصی و حقوق ناشی از آن به معنای امروزی در دهه ۱۹۸۰ توسط لوئیس برانديس، یکی از قضات دادگاه عالی ایالات متحده آمریکا در اواخر قرن ۱۹، در مقاله ای به نام «حق مصونیت حریم خصوصی » برای اولین بار، آن را حق افراد برای تنها بودن تعریف کرد؛ که امروزه با توجه به مبانی و کارکردهای حریم خصوصی یعنی ممانعت از ابزاری شدن انسان ها، دفاع از استقلال و حق تعیین سرنوشت خود و نیز ارتباط قوی که بین حمایت از حق حریم خصوصی تحقق و شكوفایی سایر حقوق بشر وجود دارد. این معنا در اسناد مختلفی مطرح شده ؛ از جمله اسنادی که به این موضوع و حقوق مربوط به آن تا حدودی اشاره کرده اند: اعلامیه جهانی حقوق بشر (۱۹۴۸)، کنوانسیون اروپایی برای حمایت از حقوق بشر و آزادی بنیادین (۱۹۵۰) و میثاق بين المللی حقوق مدنی و سیاسی (۱۹۶۶) است انصاری، ۱۳۸۶ : ۵۵)
مفهوم حریم خصوصی و حفظ و پاسداشت آن در رابطه ای که او با دیگران دارد مفهوم پیدا می کند به دیگر سخن حریم خصوصی به عنوان یک اصل بنیادی و اخلاقی و یکی از اساسی ترین حقوق بشری وحق انسان به عدم دخالت و تجسس و عدم ورود و تجاوز دیگران زمانی معنا و مفهوم خود را به طور روشن تر می یابد که فرد در اجتماع باشد و با دیگران زندگی کند، اینجاست که جهت تحقق سعادت و سلامت جامعه که فرد نیز یکی از افراد آن جامعه است و برخورداری از یک جامعه نمونه، امر به معروف و نهی از منکر که از مهمترين فرایض الهی و بر مبنای سعادت یک جامعه و رساندن آن به جامعه نمونه تبيين شده است، ر جلوه می نماید.
مقصود از حریم خصوصی و حفظ و پاسداشت آن در رابطه ای که او با دیگران دارد مفهوم پیدا می کند به دیگر سخن حریم خصوصی به عنوان یک اصل بنیادی و اخلاقی و یکی از اساسی ترین حقوق بشری و حق انسان به عدم دخالت و تجسس و عدم ورود و تجاوز دیگران، زمانی معنا و مفهوم خود را به طور روشن تر می یابد که فرد در اجتماع باشد و با دیگران زندگی کند. اینجاست که جهت تحقق سعادت و سلامت جامعه که فرد نیز یکی از افراد آن جامعه است و برخورداری از یک جامعه نمونه، امر به مرعوف و نهی از منکر که از مهم ترین فرایض الهی و بر مبنای سعادت یک جامعه و رساندن آن به جامعه نمونه تبیین شده است، جلوه می نماید.
مقصود از این پژوهش، یافتن نسبت بین حریم خصوصی و امر به معروف و نهی از منکر است، اما وجود ابهامات مفهومی و قلمرویی در خصوص حقوق حریم خصوصی، مانع از ارائه یک نسبت سنجی روشن می شود (راعی 1389:114) از این جهت ضروری است که مفهوم، مبنا، ضرورت قلمرو هر یک از آنها، چه حریم خصوصی که حقوق فردی است و چه امر به معروف و نهی از منکر که حقوق جمعی است بررسی و کنکاش می شود.
