فرهنگ مصادیق:نشانههای مردمداری چیست؟
محتویات
مقدمه
مردمداری اخلاق زیبنده مسلمانی است که می خواهد از الگوهای دینی و ارزش های مکتبی الهام بگیرد و زندگی اسلامی داشته باشد. مرد مداری، اخلاق انبیا و اولیاست. یکی از ضرورت های اخلاق مسلمانی و معاشرت اسلامی مردمداری است، یعنی با مردم بودن، برای مردم بودن، در خدمت دیگران بودن، شریک درد و رنج و راحت و غم دیگران بودن. همراهی و همدردی و همخونی و همگامی با دیگران و هر نام دیگری که بتوان بر آن گذاشت.مردم داری رمز و راز حیات اجتماعی یک مسلمان است و برای او پایگاه مردمی و برخورداری از رافت و رحمت و مودت و حمایت مردم را فراهم می آورد. ماهی به آب زنده است و یک مسلمان اجتماعی، به حسن سلوک با دیگران. باید دید چه چیزهایی و چگونه رفتارهایی و چه روحیاتی این زمینه و موقعیت و پایگاه را برای انسان پدید می آورد؟ وقتی هدف یک مسلمان خدمت بیشتر به همنوعان است، باید راه و رسم آن را هم آموخت. مردمداری، یکی از این رمزها است.بدون شناخت نمودها و شاخصهای مردمداری و این خصلت نیکو نمی توان به رمز آن دست یافت. چه روحیه ها و خصلت هایی سبب جذب دیگران می شود؟ جذبی که راهگشای توفیق بیشتر برای خدمت و همدلی باشد.برخی از این نمودها از این قرار است:
خوش اخلاقی
حسن خُلق کمندی است که دیگران را در دام محبت اسیر می کند. چه کسی وجود دارد که از برخورد شایسته خوشش نیاید و جذب چنین انسانی نشود؟ از امام صادق(ع) پرسیدند: حدو مرز اخلاق نیک،چیست؟ فرمود،آن است که اخلاقت را نرم کنی، کلامت را پاکیزه سازی و با چهره ای باز و گشاده با برادران دینی ات روبه رو شوی. گشاده رویی، از بارزترین صفات رسول خدا(ص) بود که سهمی عمده در جذب مردم به اسلام و شیفتگی آنان به شخص پیامبر اسلام(ص) داشت. خداوند درباره این خصلت مردمی رسول اکرم(ص) می فرماید؛ به خاطر رحمت الهی بود که برای مردم نرم شدی و اگر تندخو و خشن و سخت دل بودی، از دور تو پراکنده می شدند. در ادامه آیه می فرماید: پس، از آنان در گذر، برایشان استغفار کن و در کار با آنان مشورت نما.
عفو و گذشت
کینه توزی و لجاجت، ویژه روح های حقیر و همت های پایین است. برعکس آنان که نظر بلند و روح بزرگ دارند، پوزشها را می پذیرند و از خطاهای دیگران چشم می پوشند. بلند نظری انسان، عامل محبت دلهای دیگران است و برای خود انسان نیز نوعی لذت روحی دارد و گفته اند: در عفو، لذتی است که در انتقام نیست.
تواضع و خاکساری
افتادگی و تواضع و فروتنی، یکی دیگراز مختصات مردمداری است. افراد متواضع می توانند مردم را دور شمع وجود خودشان جمع کنند، آن گونه که پیامبر(ص) بود و انجام می داد. تکبر، پشت انسان را خالی می کند. مردم از پیرامون افراد مغرور و متکبر و خودخواه پراکنده می شوند. برعکس آن، تواضع مردم را به محبت و عنایت و حمایت می کشاند. امام علی(ع) فرموده است: سه چیز موجب محبت دیگران می شود: دینداری، فروتنی و بخشندگی.
حوصله و تحمل
سعه صدر وسعت نظر و ظرفیت لازم داشتن، از نمونه های دیگر مردمداری است. گاهی افراد بی حوصله هستند از جایی و چیزی ناراحتی دارند یا ضرر و آسیبی دیده اند، یا تحت فشار و گرفتاری اند، توقع هایشان بالاست عصبانی می شوند، حرف تند می زنند. آن که تحمل حرفها، تندیها و بداخلاقی ها را در مکتب صبر تمرین و تجربه کرده باشد، می تواند در ارتباط با مردم به خدمت خویش و حضور کریمانه در کنارش ادامه دهد. خود تحمل و مقاومت برای انسان هوادار درست می کند. در مردمداری حلم و بردباری نقش بسزایی دارد و این خصلت، به ویژه برای کسانی که با مردم در تماس و ارتباط بیشتری اند و در معرض مراجعات، طرح سوالها، نیازها، توقعات و مشکلاتند ضروری تر و از مهمترین صفات شایسته برای مسئولان است.
فهرست منابع
معانی الاخبار، صدوق، ص ۲۵۳.
صحیفه سجادیه، دعای ۲۰.
مستدرک وسائل الشیعه، ج ۲.
غررالحکم، ج ۱.
منبع مقاله
سه شنبه ۵ شهریور ۱۳۹۲ روزنامه آرمان ( آرمان امروز )
