فرهنگ مصادیق:ازدواج با خواهر زن در چه صورتی صحیح است؟
ازدواج با خواهر زن در چه صورتی صحیح است؟ آیا مرد میتواند با خواهر زن خود ازدواج کرده و هر دو را در نکاح خویش داشته و هر کدام را در شهر دیگری ساکن کند؟
توضیحات کارشناس:
ازدواج با خواهر زن و "هم زمان به همسری داشتن دو خواهر" که از آن به "جمع بین الاختین" تعبیر میشود، از موضوعاتی است که خداوند متعال در قرآن کریم حکم آن را به صراحت بیان داشته است. آن جا که در آیه ۲۳ سوره نساء میفرماید: «وَأَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ» این مورد آخرین مورد از مواردی است که در این آیه از حرمت ازدواج با آنها سخن گفته و آن را همانند ازدواج با مادر و دختر انسان حرام دانسته است. در این کریمه شریفه چنین آمده است:
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالَاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ مِنَ الرَّضَاعَةِ وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ وَرَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُمْ مِنْ نِسَائِكُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَإِنْ لَمْ تَكُونُوا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ وَأَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمً ﴿۲۳﴾
یعنی: حرام شده است برای شما ازدواج با مادرانتان و دخترانتان و خواهرانتان و عمه هایتان و خاله هایتان و دختر برادر و دختر خواهر و مادرانتان که به شما شیر دادهاند (مادر رضاعی) و خواهران رضاعی و مادران زنان شما و ربیبههای شما که در دامن شما تربیت شدهاند از زنانتان که با آنان همبستر شدهاید، و اگر با زن هایتان همبستر نشده باشید بر شما باکی نیست که (بعد از طلاق دادن زن) با دختر او ازدواج نمایید. و نیز بر شما حرام شده است ازدواج با زنان فرزندانتان که از صُلب شمایند. و حرام شده است جمع نمودن بیت دو خواهر مگر آنچه که به تحقیق در زمان گذشته بوده است (و مربوط به قبل از نزول این حکم است و خداوند از آن درگذشت زیرا که) خداوند بخشنده و مهربان است.
بر همین اساس است که امام خمینی ره در کتاب شریف تحریرالوسیله، ج۲ ص: ۲۸۰ در این باره چنین فتوا داده است:
مسأله ۱۵ لا یجوز الجمع فی النکاح بین الأختین نسبیتین أو رضاعیتین دواما أو انقطاعا أو بالاختلاف ، فلو تزوج بإحدی الأختین ثم تزوج بأخری بطل العقد الثانی دون الأول، سواء دخل بالأولی أولا، و لو اقترن عقدهما بأن تزوجهما بعقد واحد أو فی زمان واحد بطلا معا .
بنابر این:
بین دو خواهر جمع کردن در ازدواج جایز نبوده و به هر حال حرام و باطل است، نسبی باشند آن دو خواهر یا رضاعی؛ در ازدواج دایم باشد یا منقطع و یا مختلف؛ آنها را در یک شهر سکنی دهد یا در دو شهر مختلف؛ پس اگر با یکی از دو خواهر ازدواج نموده باشد و پس از آن با خواهر دیگر ازدواج کند عقد دومی باطل است نه اولی، چه به اولی دخول کرده باشد یا نه. و اگر عقد آنها مقارن هم شود، به این که آنها را با یک عقد یا در یک زمان، عقد نماید، هر دو با هم باطل می با شند.
به همین جهت است که در اسلام تنها در مواردی مانند فوت همسر یا طلاق دادن همسر دایم و اتمام یا بخشش مدت نکاح موقت و سپری شدن عده زن، ازدواج با خواهر او جایز و صحیح است.
