فرهنگ مصادیق:تبرج - سوره ی احزاب
محتویات
سوره مبارکه الأحزاب آیه ۳۳
وَقَرنَ فی بُیوتِکُنَّ وَلا تَبَرَّجنَ تَبَرُّجَ الجاهِلِیَّةِ الأولیٰ ۖ وَأَقِمنَ الصَّلاةَ وَآتینَ الزَّکاةَ وَأَطِعنَ اللَّهَ وَرَسولَهُ ۚ إِنَّما یُریدُ اللَّهُ لِیُذهِبَ عَنکُمُ الرِّجسَ أَهلَ البَیتِ وَیُطَهِّرَکُم تَطهیرًا﴿۳۳﴾ و در خانههای خود بمانید، و همچون دوران جاهلیّت نخستین (در میان مردم) ظاهر نشوید، و نماز را برپا دارید، و زکات را بپردازید، و خدا و رسولش را اطاعت کنید؛ خداوند فقط میخواهد پلیدی و گناه را از شما اهل بیت دور کند و کاملاً شما را پاک سازد.
تجهیز به علم ؛ وجه تمایز جاهلیت اولی و مدرن
جاهلیّت، امروز هم در دنیا وجود دارد؛ ما باید چشممان را باز کنیم و جاهلیّت را بشناسیم؛ امروز هم عیناً همین معنا وجود دارد؛ شهوترانیِ بیحساب، بیمهار، بیمنطق. امروز منطق شهوترانی در دنیای غرب «تمایل» است؛ میگوییم چرا همجنسبازی را، همجنسگرایی را ترویج میکنید؟ میگویند خب، این یک تمایل بشری است؛ این منطقشان است! همینها که در عرصهی شهوترانی و عدم رعایت هیچ خطّ قرمزی در باب شهوات جنسی و شهوات گوناگون بشری ایستادگی و توقّف نمیکنند و پیش میروند، نوبت به قساوت که میرسد، همان وضعیّت را انسان اینجا هم مشاهده میکند: انسانها را میکُشند، بیگناهها را میکُشند، بدون هیچ جرمی ملّتها را مورد سرکوب قرار میدهند؛ این جاهلیّتی است که امروز وجود دارد؛ جاهلیّت مدرن. فرق این جاهلیّت با جاهلیّت صدر اوّل - جاهلیّت اولی به تعبیر قرآن - [۱] این است که امروز جاهلیّت، مسلّح و مجهّز است به سلاح علم، به سلاح دانش؛ یعنی علم که مایهی رستگاری انسان باید باشد، وسیلهای شده است برای تیرهروزی انسان، برای بدبختی جوامع بشری. آن کسانی که امروز به دنیا دارند زور میگویند، با تکیهی به فراوردههای دانش خود است که دارند زور میگویند؛ این سلاحی که دارند ساختهشده و فراوردهی دانش است، ابزارهای اطّلاعاتی که دارند، ابزارهای امنیّتی که دارند، ابزارهای عظیم تبلیغاتی که دارند، اینها فراوردههای علم است؛ همهی آنها در خدمت همان شهوت و غضب است. این وضع امروز دنیا است. جامعهی اسلامی با یک چنین واقعیّتی مواجه است و این را دنیای اسلام باید احساس کند، باید درک کند.
تبرج زنانه از نشانههای جاهلیت اَولی
آنچه امروز دستگاههای سیاسی غرب ترویج میکنند، همان جاهلیتی است که بعثت پیغمبر برای زدودن آن - از محیط زندگی بشر - بهوجود آمد. نشانههای همان جاهلیت، امروز در دنیا، در این تمدن رایج فاسد غربی، مشاهده میشود؛ همان بیعدالتی، همان تبعیض، همان نادیده گرفتن کرامت انسان، همان عمده کردن مسائل جنسی و نیازهای جنسی. قرآن کریم خطاب به همسران مکرم پیغمبر میفرماید: وَ قَرنَ فی بُیوتِکُنَ وَ لاتَبَرَجنَ تَبَرُجَ الجَهِلِیَةِ الاُولَی[۲]. یکی از نشانههای جاهلیت اُولی، تبرج زنانه است. امروز یکی از عمدهترین مظاهر تمدن غربی، همین تبرج است؛ این همان جاهلیت است، منتها جاهلیتی که توانسته است خود را با سلاح تبلیغات مدرن مجهز بکند، حقایق را از چشم مردم بپوشاند؛ اینها را باید ما مسلمانها بفهمیم، اینها را باید بدانیم.
تصریح به جایگاه اهل بیت(علیهم السلام) در قرآن و احادیث نبوی
محور این اجلاس و اجلاسهای شما برادران و خواهرانِ منسوب به مجمع اهلبیت، یک محور بسیار باعظمتی است؛ یعنی اهلبیت پیغمبر (علیهمالصّلاة و السّلام). این همان چیزی است که هم در قرآن کریم به اهمیت آن تصریح شده است: «انّما یرید اللَّه لیذهب عنکم الرّجس اهلالبیت و یطهّرکم تطهیرا»[۳] هم در احادیث نبوی مکرر دربارهی اهلبیت مطالب صریح و غیرقابل انکاری وارد شده است؛ از جمله حدیث معروف «ثقلین» که عترت را در کنار کتاباللَّه قرار داد: «انّی تارک فیکم الثّقلین کتاباللَّه و عترتی»[۴] که متواتر بین مسلمین است. و از جمله حدیث معروف و شاید متواترِ «مثل اهل بیتی کمثل سفینة نوح من رکبها نجا و من ترکها غرق»[۵] و روایات فراوان دیگر.
مداحان، سرایندگان آیه تطهیر
عزیزان من! شما که بلبلان گلزار فاطمی و مدّاحان اهل بیت علیهمالسّلامو سرایندگان «انما یرید اللَّه لیذهب عنکم الرّجس اهل البیت و یطهّرکم تطهیرا[۶]» هستید، هرچه میتوانید روی این نکات تکیه کنید. بخصوص از سرودههای بعضی سرایندگان بسیار خوب استفاده کنید. امروز واقعاً شعر و سرودِ خوب و زیبایی انشاد و اجرا شد. مضامین شعر هم بسیار خوب و بینقص بود. هر چه میتوانید این اشعار و اشعاری را که برای مردم میخوانید، از این مضامین سازنده و جهتبخش و هدایتگر پر کنید.
لزوم التزام پیروان اهل بیت(علیهمالسّلام) به حرکات آنان
اهمّیّت این مجمع(جهانی اهل بیت) انتساب به اهلبیت (علیهمالسّلام) است؛ چون خداوند متعال دربارهی اهلبیت پیغمبر با صراحت تمام در قرآن بیانی دارد که این بیان دربارهی کمتر مجموعهای در قرآن تکرار شده است و آن این است: اِنَّما یُریدُ اللهُ لِیُذهِبَ عَنکُمُ الرِّجسَ اَهلَ البَیتِ وَ یُطَهِّرَکُم تَطهیرًا.[۷] معرّف اهلبیت طهارت آنها و تطهیر الهی نسبت به آنها است؛ خب، این تطهیر ابعاد زیادی دارد. اگر مجموعهای خود را منتسب به اهلبیت (علیهمالسّلام) میداند، باید لوازمی را ملتزم باشد -این عرض ما است- لوازمی هست که باید به این لوازم ملتزم شد. تلاش ائمّه (علیهمالسّلام) عبارت بود از مجاهدت در این چند هدف: اوّلا زنده نگه داشتن معارف حقّهی اسلامی، اصول و مبانی اسلامی؛ اینها را زنده نگه دارد. سعی حکومتهای ظالم و طواغیت امّت این بوده است که معارف اسلامی را یا نابود کنند یا قلب بکنند، عوض کنند، تحریف کنند. یکی از مهمترین رشتههای حرکات ائمّه (علیهمالسّلام) ایستادگی در مقابل این بوده؛ حفظ معارف اسلامی، احیاء معارف اسلامی.
یکی از کارهای دیگر ائمّه (علیهمالسّلام) اقامهی احکام الهی بوده است. سعی در اقامهی احکام الهی؛ چه در زمانی که حکومت دستشان بود، چه آن زمانی که از حکومت و از قدرت برکنار بودند. تلاششان مصروف بود برای اینکه بتوانند احکامالهی را در جامعه محقّق کنند. یک کار دیگر ائمّه (علیهم السّلام) مجاهدت فیسبیلالله بود که شما در زیارت ائمّه میخوانید: أشهَدُ أنّکَ جاهَدتَ فِیاللهِ حَقَّ جِهادِه؛[۸] حقّ جهاد؛ یعنی هیچ کم نگذاشتهاند در مجاهدت در راه خدا؛ با همهی وجود، با همهی توان، با همهی ظرفیّت در راه خدا مجاهدت کردند.
یک بخش مهمّ از این مجاهدت که خود یک سرفصل جداگانهای است، مبارزهی با ظلم و مبارزهی با ظالم بوده است. زندگی ائمّه (علیهم السّلام) سر تا پا عبارت است از مبارزهی با ظلمه، مبارزهی با ظلم. علّت آن فشارها و مسموم شدنها و شهید شدنها و مانند اینها هم همهاش همین بوده است؛ چون با ظلم و ظالم مبارزه میکردند. این زندگی ائمّه است. ما حالا میخواهیم پیروان اهلبیت باشیم؛ باید این چیزها را رعایت کنیم. بایستی معارف اسلامی را ترویج کنیم؛ بایستی اقامهی احکام الهی را جزو اهداف خودمان بدانیم؛ باید در راه خدا با همهی وجود مجاهدت کنیم؛ باید با ظلم بجنگیم، با ظالم بجنگیم، مبارزه کنیم؛ این وظیفهی ما است. خب، مجاهدت فقط جنگ نظامی نیست؛ مجاهدت اعم است از انواع مبارزات، از مبارزات فرهنگی گرفته تا مبارزات سیاسی تا مبارزات اقتصادی؛ اینها همه داخل در عنوان مجاهدت است. ذهن فقط نرود به جنگ نظامی؛ یک وقتی هم ممکن است در یکجایی جنگ نظامی پیش بیاید لکن همهی مجاهدت آن نیست.
پانویس
- ↑ سوره مبارکه الأحزاب آیه ۳۳ وَقَرنَ فی بُیوتِکُنَّ وَلا تَبَرَّجنَ تَبَرُّجَ الجاهِلِیَّةِ الأولیٰ ۖ وَأَقِمنَ الصَّلاةَ وَآتینَ الزَّکاةَ وَأَطِعنَ اللَّهَ وَرَسولَهُ ۚ إِنَّما یُریدُ اللَّهُ لِیُذهِبَ عَنکُمُ الرِّجسَ أَهلَ البَیتِ وَیُطَهِّرَکُم تَطهیرًا ترجمه: و در خانههای خود بمانید، و همچون دوران جاهلیّت نخستین (در میان مردم) ظاهر نشوید، و نماز را برپا دارید، و زکات را بپردازید، و خدا و رسولش را اطاعت کنید؛ خداوند فقط میخواهد پلیدی و گناه را از شما اهل بیت دور کند و کاملاً شما را پاک سازد.
- ↑ سوره مبارکه الأحزاب آیه ۳۳ وَقَرنَ فی بُیوتِکُنَّ وَلا تَبَرَّجنَ تَبَرُّجَ الجاهِلِیَّةِ الأولیٰ ۖ وَأَقِمنَ الصَّلاةَ وَآتینَ الزَّکاةَ وَأَطِعنَ اللَّهَ وَرَسولَهُ ۚ إِنَّما یُریدُ اللَّهُ لِیُذهِبَ عَنکُمُ الرِّجسَ أَهلَ البَیتِ وَیُطَهِّرَکُم تَطهیرًا ترجمه: و در خانههای خود بمانید، و همچون دوران جاهلیّت نخستین (در میان مردم) ظاهر نشوید، و نماز را برپا دارید، و زکات را بپردازید، و خدا و رسولش را اطاعت کنید؛ خداوند فقط میخواهد پلیدی و گناه را از شما اهل بیت دور کند و کاملاً شما را پاک سازد.
- ↑ سوره مبارکه الأحزاب آیه ۳۳ وَقَرنَ فی بُیوتِکُنَّ وَلا تَبَرَّجنَ تَبَرُّجَ الجاهِلِیَّةِ الأولیٰ ۖ وَأَقِمنَ الصَّلاةَ وَآتینَ الزَّکاةَ وَأَطِعنَ اللَّهَ وَرَسولَهُ ۚ إِنَّما یُریدُ اللَّهُ لِیُذهِبَ عَنکُمُ الرِّجسَ أَهلَ البَیتِ وَیُطَهِّرَکُم تَطهیرًا ترجمه: و در خانههای خود بمانید، و همچون دوران جاهلیّت نخستین (در میان مردم) ظاهر نشوید، و نماز را برپا دارید، و زکات را بپردازید، و خدا و رسولش را اطاعت کنید؛ خداوند فقط میخواهد پلیدی و گناه را از شما اهل بیت دور کند و کاملاً شما را پاک سازد.
- ↑ عیونأخبارالرضا(ع) ، شیخ صدوق ج ۲ ص ۶۲ کمالالدین ، شیخ صدوق ج ۱ ص ۲۳۴ الأمالیللطوسی ، شیخ طوسی ص ۵۴۵ إنی تارک فیکم الثقلین کتاب الله و عترتی و لن یفترقا حتی یردا علی الحوض ترجمه: یعنی :«به درستی که من دو چیز وزین و گرانبها را در میان شما بر جای میگذارم: تا زمانی که به این دو تمسّک جستید هرگز گمراه نخواهید شد، کتاب خدا و خاندانم، زیرا این دو هرگز از هم جدا نخواهند شد تا اینکه در کنار حوض کوثر بر من وارد شوند.
- ↑ الاحتجاج ، احمد بن علی طبرسی ج ۲ ص ۳۸۰ جامعالأخبار ، تاج الدین شعیری ص ۱۸۲ إرشادالقلوب ، حسن بن ابی الحسن دیلمی ج ۲ ص ۲۳۳ بحارالأنوار ، علامه مجلسی ج ۲۳ ص ۱۲۴ « إنما مثل أهل بیتی کمثل سفینة نوح من رکبها نجا و من تخلف عنها غرق و من تقدمها مرق و من لزمها لحق ترجمه: پیامبر (ص) فرمودند: مثل خاندان من مانند کشتی نوح است؛ کسی که سوار آن شود نجات یابد و کسی که از آن عقب ماند، غرق شود و کسی که از آن جلو زند [از دین] خارج و کسی که همراه آن شود میرسد.
- ↑ سوره مبارکه الأحزاب آیه ۳۳ وَقَرنَ فی بُیوتِکُنَّ وَلا تَبَرَّجنَ تَبَرُّجَ الجاهِلِیَّةِ الأولیٰ ۖ وَأَقِمنَ الصَّلاةَ وَآتینَ الزَّکاةَ وَأَطِعنَ اللَّهَ وَرَسولَهُ ۚ إِنَّما یُریدُ اللَّهُ لِیُذهِبَ عَنکُمُ الرِّجسَ أَهلَ البَیتِ وَیُطَهِّرَکُم تَطهیرًا ترجمه: و در خانههای خود بمانید، و همچون دوران جاهلیّت نخستین (در میان مردم) ظاهر نشوید، و نماز را برپا دارید، و زکات را بپردازید، و خدا و رسولش را اطاعت کنید؛ خداوند فقط میخواهد پلیدی و گناه را از شما اهل بیت دور کند و کاملاً شما را پاک سازد.
- ↑ سوره مبارکه الأحزاب آیه ۳۳ وَقَرنَ فی بُیوتِکُنَّ وَلا تَبَرَّجنَ تَبَرُّجَ الجاهِلِیَّةِ الأولیٰ ۖ وَأَقِمنَ الصَّلاةَ وَآتینَ الزَّکاةَ وَأَطِعنَ اللَّهَ وَرَسولَهُ ۚ إِنَّما یُریدُ اللَّهُ لِیُذهِبَ عَنکُمُ الرِّجسَ أَهلَ البَیتِ وَیُطَهِّرَکُم تَطهیرًا ترجمه:
و در خانههای خود بمانید، و همچون دوران جاهلیّت نخستین (در میان مردم) ظاهر نشوید، و نماز را برپا دارید، و زکات را بپردازید، و خدا و رسولش را اطاعت کنید؛ خداوند فقط میخواهد پلیدی و گناه را از شما اهل بیت دور کند و کاملاً شما را پاک سازد. - ↑ کاملالزیارات ، ابن قولویه قمی ص ۳۹ ؛ مصباحالمتهجد ، شیخ طوسی ص ۷۳۸ ؛ المصباحللکفعمی ، ابراهیم بن علی عاملی کفعمی ص ۴۸۰ ؛ بحارالأنوار ، علامه مجلسی ج ۹۹ ص ۱۷۶ ؛ مفاتیح الجنان، شیخ عباس قمی، زیارت امین الله ؛ زار زین العابدین علی بن الحسین ع قبر أمیر المؤمنین علی بن أبی طالب ع و وقف علی القبر فبکی ثم قال السلام علیک یا أمیر المؤمنین و رحمة الله و برکاته السلام علیک یا أمین الله فی أرضه و حجته علی عباده [السلام علیک یا أمیر المؤمنین] أشهد أنک جاهدت فی الله حق جهاده و عملت بکتابه و اتبعت سنن نبیه ص حتی دعاک الله إلی جواره و قبضک إلیه باختیاره و ألزم أعداءک الحجة فی قتلهم إیاک مع ما لک من الحج البالغة علی جمیع خلقه اللهم فاجعل نفسی مطمئنة بقدرک راضیة بقضائک مولعة بذکرک و دعائک محبة لصفوة أولیائک محبوبة فی أرضک و سمائک صابرة علی نزول بلائک شاکرة لفواضل نعمائک ذاکرة لسوابغ آلائک مشتاقة إلی فرحة لقائک متزودة التقوی لیوم جزائک مستنة بسنن أولیائک [أنبیائک] مفارقة لأخلاق أعدائک مشغولة عن الدنیا بحمدک و ثنائک ... ترجمه: ابو علی احمد بن علی بن مهدی میگوید: ابو علی بن صدقه رقّی برایم نقل نموده و گفت: علی بن موسی علیه السّلام برایم نقل نموده و گفت: پدرم حضرت موسی بن جعفر علیهما السّلام از پدر بزرگوارش حضرت جعفر علیه السّلام نقل فرمود که آن جناب فرمودند: حضرت زین العابدین علیه السّلام قبر امیر المؤمنین علی بن ابی طالب علیه السّلام را به این کیفیّت زیارت کردند: ابتداء بالای قبر توقّف نموده و فصلی گریسته و بعد از آن فرمودند: سلام بر تو ای امیر مؤمنان و رحمت و برکات خداوند بر تو باد، سلام بر تو ای امین خدا در روی زمین و حجّتش بر بندهگان، سلام بر تو ای امیر مؤمنان، شهادت میدهم که تو در راه خدا آن طور که شاید و باید جهاد نموده و به کتاب خدا عمل و سنن و احکام پیامبرش صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم را پیروی کردی تا حق تعالی تو را به جوار خودش خواند و به اختیار خویش قبض روحت فرمود و به واسطه کشتنت دشمنان را در حالی که حجّتها و براهین بالغه الهی بر جمیع خلایق در دست تو بود حق تعالی بر دشمنان اتمام حجّت نمود، بار خدایا نفس من را به تقدیرات خود مطمئن و به قضائت راضی و خشنود و به یاد و خواندنت حریص و نسبت به برگزیدهگان از دوستانت محب و علاقهمند قرار بده، خداوندا من را در زمین و آسمانت محبوب دیگران نما و بر نزول بلاء و گرفتاریها شکیبا و در مقابل نعمتهای بزرگت شاکر و نسبت به نعمتهای تامه و کاملهات ذاکر و متوجه و به سرور و شادی ملاقاتت مشتاق گردان. خداوندا تقوی و پرهیزکاری را زاد و توشهام قرار بده برای روز جزایت، و مؤدّبم کن به آداب دوستانت و بر حذرم دار از اخلاق و سجایای دشمنانت، خداوندا از تو میخواهم که بواسطه حمد و ستایشت از دنیا منصرفم نمائی ...
