خود شیرینی در دین اسلام چه حکمی دارد
با عر ض سلام و خسته نباشید خدمت شما ببخشید میخواستم بدانم دین اسلام در مورد خود شیرینی چه فرمایشی دارد و پیامبر گرامی اسلام در این مورد چه میفرماید و ببخشید سوال دیگری که داشتم این است که اگر نماز ظهر را در اول وقت بخوانی و نماز عصر را بگذاری و در عصر بخوانی ثوابش بیشتر است ممنونم.
پرسش: خود شیرینی در دین اسلام چه حکمی دارد/
شرح : با عر ض سلام و خسته نباشید خدمت شما ببخشید میخواستم بدانم دین اسلام در مورد خود شیرینی چه فرمایشی دارد و پیامبر گرامی اسلام در این مورد چه میفرماید و ببخشید
پاسخ:
"خود شیرینی" مفهوم کشدار و گستردهای است. در لغت نامه دهخدا در تعریف این واژه آمده:
خود را محبوب دیگران کردن ، دروغ و سخن چینی کردن به جهت محبوب کردن خود نزد دیگران ، خود را با لاف و تملق جا کردن ، پیش دیگران خود را عزیز کردن.[۱]
بنا بر این کسی کاری انجام دهد یا سخنی بگوید تا نزد دیگران ارج و قرب پیدا کند و محبوب آنان گردد ، مصداق خودشیرینی است.این مفهوم مصداقهایی دارد که حکم شان مختلف است، از جمله:
۱. خداوند دوست دارد خود و بندگانش در دل دیگران جا داشته و محبوب باشند. از این رو به بندگان صالح دستور داده خدا را محبوب سازند .
رسول خدا فرمود : شما را از اقوامی خبر دهم که پیامبر و شهید نیستند، ولی پیامبران و شهیدان غبطه مقام آنان را در قیامت میخورند که بر منبرهای نورانی نشستهاند؟ آنان کسانی اند که بندگان خدا را نزد او و خدا را نزد بندگانش محبوب میسازند. با امر بندگان به آنچه خدا دوست دارد ، آنان را محبوب خدا میسازند [۲] و با یاد آوری نعمتهای خدا ، او را محبوب بندگان میسازند. [۳]
بنا بر این اگر ما دوست داشته باشیم محبوب بندگان خدا شویم ،چون خدا محبوبیت را دوست دارد و با زدن حرفهای خوب و پسندیده و مورد رضای او و انجام اعمال چنینی در صدد کسب محبوبیت باشیم ، نه تنها جایز بلکه پسندیده و ارزشمند است.
۲. محبوبیت در دل مردم برای ما ارزش ذاتی پیدا کند و در ردیف رضای خدا واقع گردد و برای یافتن محبوبیت اقدام کنیم. این گونه ارزش قائل شدن برای محبوبیت نزد دیگران ، شرک و گناه عظیم است . ما را مستحق قهر و خشم خدا میسازد. احادیث زیر ناظر به این نوع اقدام است:بندهای که عملی را نه برای جلب رضای خدا ، بلکه برای محبوب شدن در دل مردم انجام دهد ، این فرد در عمل و عبادتش برای خدا شریک قائل شده است. [۴]
من ابتغی العلم لیباهی به العلماء ، أو یماری به السفهاء ، أو تقبل أفئدة الناس إلیه : فإلی النار؛
هرکس بابی از علم را برای به دست آوردن قلوب مردم یا پیروزی در جدال با سفیهان یا کسب مباهات و افتخار نزد عالمان ، کسب کند ، به سوی آتش و جهنم گام بر میدارد.[۵]
البته کسب محبوبیت به خودی خود به عنوان یک هدف و مقصد تا زمانی که در عرض خدا قرار نگیرد و مصداق شرک نشود ، مباح و انجام عمل غیر عبادی به آن انگیزه جایز است . آیت الله حکیم مینویسد: اگر عملی را که عبادی نباشد ، برای رسیدن به جایگاهی در قلوب دیگران انجام دهد ، حرام نیست. [۶]
۳. برای رسیدن به محبوبیت مشروع از راههای نامشروع مثل دروغ و غیبت و مسخره دیگران و ... اقدام کند ، که گر چه هدف درست است، ولی از راه غلط نمیتوان به هدف صحیح رسید و این هم حرام است.
۴. برای رسیدن به محبوبیت مباح از راههای مباح اقدام کند که منع شرعی ندارد.
اگر برای جلب محبت مردم خوب و برای اهداف مباح و حلال ، کارهای جایز و غیر عبادی انجام میدهد ، منعی ندارد . اگر میخواهد محبوب شود ،چون خدا دوست دارد و میخواهد از محبوبیت جهت خدمت به خلق برای رضای خدا استفاده کند ، عملش مستحب و ارزشمند است اما اگر برای رسیدن به جایگاهی نزد دیگران مثلا حاکمان کاری را انجام میدهد تا به منزلتی برسد و بتواند امکاناتی را برای دنیا کسب کند و ... ، کارش ناپسند است. اگر در این مسیر مرتکب گناهی شود، قبح کارش بیش تر میگردد.
خودشیرینی با غیبت و سخن چینی و مسخره کردن دیگران از مصداقهای گناه است . خود شیرینی با مزاح و جوک و... که گناه نباشد، مباح است .
خودشیرینی نزد حاکمان با تعریف و مدح بیجا و غیبت و گناه ، ظلم و با مدح حق هم کاری است مباح که حاکم خوب است اجازه ندهد .پرسش: سوال دیگری که داشتم این است که اگر نماز ظهر را در اول وقت بخوانی و نماز عصر را بگذاری و در عصر بخوانی ثوابش بیشتر است ممنونم.
پاسخ:
پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
خواندن نماز ظهر در اول وقت و خواندن نماز عصر در موقع عصر یعنی موقع فضیلت نماز عصر ثواب بیش تری دارد.[۷]
پانویس
- ↑ دهخدا ، لغت نامه ،چ اول ، تهران ، دانشگاه تهران ، 1373 ش ، ج6 ، ص 8833.
- ↑ فتال نیشابوری ، روضة الواعظین ، قم ، منشورات الشریف الرضی ، ص 12.
- ↑ مجلسی ، بحارالانوار ،چ هشتم ، بیروت ، الوفا ، 1403 ق ، ج2 ، ص 4.
- ↑ کلینی ، کافی ،چ پنجم ، تهران ، اسلامیه ، 1363 ش ، ج2 ، ص 294.
- ↑ سیوطی ، جامع الصغیر ، چ اول ، بیروت ، دار الفکر ، 1401 ق ، ج 2 - ص 548.
- ↑ آیت الله حکیم ، مستمسک عروه الوثقی، قم ، کتابخانه آیت الله مرعشی ، 1404 ق ، ج 6 ، ص 29.
- ↑ امام خمینی ،تحریرالوسیله، ج1 ، ص 132.(مطابق با نظر آیت الله خامنهای).
