فرهنگ مصادیق:قوانین ایران در مورد حق دفاع در برابر متجاوز
ماده ۶۱ - هرکس در مقام دفاع از نفس یا عرض و یا ناموس و یا مال خود یا دیگری و یا آزادی تن خود یا دیگری در برابر هرگونه تجاوز فعلی و یا خطر قریب الوقوع عملی انجام دهدکه جرم باشد در صورت اجتماع شرایط زیر قابل تعقیب و مجازات نخواهد بود.
۱ - دفاع با تجاوز و خطر متناسب باشد .
۲ - عمل ارتکابی بیش از حد لازم نباشد .
۳ - توسل به قوای دولتی بدون فوت وقت عملا ممکن نباشد و یا مداخله قوای مذکور در رفع تجاوز و خطر موثر واقع نشود .
تبصره - وقتی دفاع از نفس و یا ناموس و یا عرض و یا مال ویا آزادی تن دیگری جایز است که او ناتوان از دفاع بوده ونیاز به کمک داشته باشد .
ماده ۶۲ - مقاومت در برابر قوای تامینی وانتظامی در مواقعی که مشغول انجام وظیفه خود باشند ، دفاع محسوب نمیشود ولی هرگاه قوای مزبور از حدود وظیفه خود خارج شوند و حسب ادله و قرائن موجود خوف آن باشد که عملیات آن موجب قتل یا جرح یا تعرض به عرض یا ناموس گردد ، در این صورت دفاع جایز است .
ماده ۶۲۵ . قتل و جرح و ضرب هر گاه در مقام دفاع از نفس یا عرض یا مال خود خود مرتکب یا شخص دیگری واقع شود با رعایت مواد ذیل مرتکب مجازات نمیشود مشروط بر اینکه دفاع متناسب با خطری باشد که مرتکب را تهدید میکرده است.
تبصره . مقررات این ماده در مورد دفاع از مال غیر در صورتی قابل اجرا است که حفاظت از مال غیر به عهده دفاع کننده بوده یا صاحب مال استمداد نماید.
ماده ۶۲۶ . در مورد هر فعلی که مطابق قانون جرم بر نفس یا عرض یا مال محسوب میشود ولو اینکه از مامورین دولتی صادر گردد هرگونه مقاومت برای دفاع از نفس یا عرض یا مال جایز خواهد بود.
ماده ۶۲۷ . دفاع در مواقعی صادق است که :
الف- خوف برای نفس یا عرض یا ناموس یا مال مستند به قرائن معقول باشد.
ب- دفاع متناسب با حمله باشد.
ج- توسل به قوای دولتی یا هرگونه وسیله آسانتری برای نجات میسر نباشد.
ماده ۶۲۸ . مقاومت در مقابل نیروهای انتظامی و دیگر ضابطین دادگستری در موقعی که مشغول انجام وظیفه خود باشند دفاع محسوب نمیشود ولی هر گاه اشخاص مزبور از حدود وظیفه خود خارج شوند و بر حسب ادله و قرائن موجود خوف آن باشد که عملیات آنها موجب قتل یا جرح یا تعرض به عرض یا مال گردد در این صورت دفاع در مقابل آنها نیز جایز است .
ماده ۶۲۹ . در موارد ذیل قتل عمدی به شرط آن که دفاع متوقف به قتل باشد مجازات نخواهد داشت :
الف-دفاع از قتل یا ضرب و جرح شدید یا آزار شدید یا دفاع از هتک ناموس خود و اقارب
ب- دفاع در مقابل کسی که در صدد هتک عرض و ناموس دیگری به اکراه و عنف برآید.
ج-دفاع در مقابل کسی که در صدد سرقت و ربودن انسان یا مال او بر آید.
ماده ۶۳۰ . هر گاه مردی همسر خود را در حال زنا با مرد اجنبی مشاهده کند و علم به تمکین زن داشته باشد میتواند در همان حال آنان را به قتل برساند و در صورتی که زن مکره باشد فقط مرد را میتواند به قتل برساند . حکم ضرب و جرح در این مورد نیز مانند قتل است.
قانون مجازات اسلامی کتاب پنجم (تعزیرات و مجازاتهای باز دارنده)
مصوب ۲/۳/۱۳۷۵ مجلس شورای اسلامی و تایید ۶/۳/۱۳۷۵ شورای نگهبان
نوشته شده توسط دکتر مهدی چوقادی
