فرهنگ مصادیق:آیا نگاه کردن به صفحه شطرنج حرام است؟
با عرض سلام و با آرزوی سعادت و سلامت برای برادر گرامی!
اول اینکه لطفا مرجع تقلید خود را معین نمایید .
دوم اینکه اگر طبق نظر مرجع تقلید شما شطرنج حرام باشد نگاه کردن به صفحه آن هم حرام و اگ راز آلات قمار خارج و بازی با آن مباح باشد طبق نظر ایشان ، نگاه باه صفحه آن هم مباح میباشد:
به نظرات زیر توجه فرمایید:[۱]
بازی با شطرنج اگر از حالت قمار بودن خارج شده و جنبهٔ رشد فکری داشته باشد و برد و باخت در آن نباشد، اشکالی ندارد[۲].
اگر شطرنج از قمار بودن خارج شده و به عنوان یک بازی فکری محسوب میشود، اشکالی ندارد، ولی برد و باخت مالی نباید در کارباشد.
ورق بازی یا پاسوربازی اگر از آلات قمار نباشد و شرط بندی ، برد و باخت مالی در آن نباشد، اشکالی ندارد، هر نوع بازی اگر همراه با شرط بندی و برد و باخت مالی باشد، گرفتن و دادن آن حرام است .[۳].
اگر شطرنج آلت قمار بودن خود را به کلی از دست داده باشدو برد و باختی در کار نباشد، شرکت در مسابقات شطرنج اشکال ندارد[۴]. البته با توجه به این که بعضی از مراجع معظم تقلید اشکال کردهاند[۵]، لازم است از مرجع خود تقلید نمایید.
منظور از قمار هر نوع بازی است که در آن شرط برد و باخت مالی باشد، به این نحو که شرط کنند که به برنده مالی را بدهند، خواه آن بازی مانند فوتبال و بسکتبال و از این قبیل بازیهای مرسوم باشد یا با شطرنج و آلات دیگر باشد. در همه این موارد به عنوان "اکل مال به باطل" ( یعنی خوردن مال دیگران از راه نامشروع ) گرفتن آن پول یا آن جنس یا آن مال حرام است و حلال نیست. اما اگر در هر بازی (غیر از بازی با آلات مخصوص قمار) شرط نشود که به برنده پولی یا مالی پراخت شود، اشکالی ندارد.[۶].
اصطلاحاً به آن پول یا مالی که گرو میگذارند "رهن" یا "گرو" میگویند. گرفتن رهان وگرو حرام و اکل مال به باطل است. در المنجد آمده است :
به هر بازی که در آن شرط شود برنده از بازنده چیزی را بستاند، قمار میگویند چه با ورق باشد و چه با غیر ورق[۷].
امام خمینی(ره) میفرماید: "فرقی بین انواع قمار (نرد و شطرنج و غیره) نیست حتی بازی با گردو و تخم مرغ اگر همراه با شرطِ گرو باشد که برنده گروی را بگیرد، همه اینها قمار محسوب میشود[۸]. ولی اگر در بازیها شرط برد و باخت مالی نشود و صرفا برای سرگرمی باشد نمیتوان گفت هر بازی حرام است بلی انواع بازیهایی که انسان را خدا و ذکر و یاد او دور میکند سزاوار نیست که انسان وقت ارزشمند خود را صرف آن نماید از دیدگاه قرآن این نوع بازیها لغو و لهو است و باید مومنان خود را از کارهای لغو و لهو دور نگه دارند ( والذین هم عن اللغو معرضون ) لازم به تذکر است که فتوای علما و مراجع در مورد پاسورهایی که از آلات قمار محسوب میشود بازی کردن با آنها جایز نیست ولی بازی با پاسورهایی که از آلات قمار نیست و بچهها برای سرگرمی با آنها بازی میکنند بدون برد و باخت مالی اشکالی ندارد .
پانویس
- ↑ آیت الله فاضل لنکرانی ، جامع المسائل ، ج 1 ص 248و مجمع المسائل ، ج 1 ص 307
- ↑ همان ، ص 247
- ↑ آیات مراجع عظام در استفتاءات
- ↑ امام خمینی، استفتائات، ج 2، ص 10، سؤال 21؛ آیت الله فاضل لنکرانی،استفتائات، ج 1، ص 247، سؤال 952.
- ↑ آیت الله بهجت، توضیح المسائل، مسائل متفرقه، مسئله 9
- ↑ محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، ج 22، ص 109، چاپ بیروت داراحیاالتراث العربی.
- ↑ المنجد، ماده قمر.
- ↑ امام خمینی، المکاسب المحرمه، ج 2، ص 2.. امام خمینی، المکاسب المحرمه.







