فرهنگ مصادیق:گناهان کبیره؛ اصرار بر گناه

گناهان کبیره؛ اصرار بر گناه

تعریف گناه

گناه به معنی خلاف است و در اسلام هر کاری که بر خلاف فرمان خدا باشد، گناه است. مخالفت با امر خدا، هر اندازه کوچک باشد، چون در پیشگاه عظمت الهی رخ می‌دهد، بزرگ است.

ملاک و معیارهای صغیره و یا کبیره بودن گناه

علمای اسلام با استفاده از آیات و روایات، گناهان را در مقایسه با خود آن‌ها و آثار و نتایج آن، به دو دسته صغیره و کبیره تقسیم کرده‌اند. این که ملاک و معیار در شناخت گناه صغیره از کبیره چیست، میان علما اختلاف نظر وجود دارد. با توجه به نظرات امام خمینی(ره) و سایر علماامور زیر را به عنوان ملاک گناه کبیره ذکر کرده‌اند:
الف) هر گناهی که در قرآن بر آن وعده عذاب داده شده است.
ب) هر گناهی که در اسلام برای آن "حد" تعیین شده است، مثل شرابخواری، زنا و ... .
پ) هر گناهی که بیانگر بی اعتنایی و بی حرمتی به دین و مقدسات دینی است.
ت) هر گناهی که از طرف شرع مقدس، با شدت و تهدید از آن نهی شده باشد.
ث) هر گناهی که در قرآن یا سنت پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله وسلم) و ائمه اطهار(علیهم السلام) به کبیره بودن آن تصریح شده است.
ج) هر گناهی که مورد لعن و خشم خدا و پیامبر اکرم(ص) قرار گیرد.
چ) هر گناهی که عقل به کبیره بودن آن اذعان کند.
ح) هر گناهی که بین عرف مسلمانان، کبیره شناخته شده باشد.

چه موقع گناهان صغیره، کبیره می‌شوند

کوچک شمردن گناه

از این منظر که گناه نافرمانی حق تعالی است، نمی‌توان هیچ گناهی را کوچک شمرد، چون که کوچک شمردن گناه، از گناهان کبیره است، (که در صورت عدم توبه) بخشیده نمی‌شود.

اصرار بر گناه

امام صادق(علیه السلام) می‌فرمایند: "گناه صغیره‌ای که بر آن اصرار شود، دیگر صغیره نیست، بلکه کبیره است. چنانچه(گناه) کبیره‌ای که از آن پشیمانی حاصل شود و عزم بر ترک آن داشته باشد، دیگر کبیره نیست. یعنی عقاب از آن ساقط می‌شود."

خوشحالی هنگام گناه

یکی از عواملی که گناهان صغیره را کبیره می‌کند، خوشحالی و شادی کردن هنگام ارتکاب آن گناه است. رسول خدا(ص) می‌فرمایند:
"کسی که گناه کند، در حالی که خندان باشد؛ در حالی که گریان است، داخل آتش می‌شود."

آشکار کردن گناه

رسول خدا(ص) می‌فرمایند:
"....کسی که گناهی مرتکب می‌شود، پس اگر آن را فاش و یا آشکار نمود مورد خذلان خدا واقع می‌شود.(موفق به توبه نمی‌شود و از لطف الهی بی نصیب می‌گردد.) و اگر آن را پنهان داشت، آمرزیده می‌شود."

موقعیت شخص گناه کننده

امیرالمؤمنین علی(ع) می‌فرمایند:
"لغزش عالم، مانند شکستن کشتی است که غرق می‌شود و دیگران را با خود غرق می‌سازد."
اگر فردی در جامعه دارای حیثیت و وجهه اجتماعی و یا دینی هست، به طوری که عمل، کردار و رفتار او الگوی افراد جامعه باشد؛ گناهان صغیره‌ای که از او سر می‌زد، در حکم امر به منکر است و هم چنین چون باعث آشکار شدن گناه و از بین رفتن قبح آنها و اصرار بر آنها می‌شود؛در نتیجه جرأت مردم به گناهان صغیره و کبیره بیشتر شده و امری فراگیر می‌شود.
امام صادق(ع) می‌فرمایند:
"برای جاهل هفتاد گناه آمرزیده می‌شود، پیش از آنکه یک گناه از عالم بخشیده شود."

اصرار بر گناه چیست؟

۱. وقتی شخصی گناه صغیره‌ای را انجام داد، از انجام آن پشیمان نشود و باز هم تکرار کند و مداومت داشته باشد. مانند نگاه کردن به نامحرم، پوشیدن حریر برای آقایان، یا طلا انداختن آقایان و...
۲. در صورتی که چند نوع گناه صغیره را انجام دهد. یعنی بجای مداومت بر یک گناه، گناهان مختلف صغیره‌ای را دائما انجام دهد، که خود این هم گناه کبیره محسوب می‌شود.
۳. ترک توبه گناهی که بر آن اصرار داشته است.
امام محمد باقر(علیه السلام) می‌فرمایند:
"اصرار آن است که شخص گناه کند و از آن استغفار نکند و عزم بر ترک آن نداشته باشد."

عاقبت اصرار بر گناه

۱. تبدیل شدن گناهان صغیره به کبیره؛
۲. از بین رفتن قبح گناهان کبیره و صغیره و ترویج آن ها؛
۳. خارج شدن از محدوده اوامر الهی و از بین رفتن تقوا؛
۴. قبول نشدن عبادات و طاعات؛
امام صادق(ع) می‌فرمایند:
"به خدا قسم، خداوند چیزی را از عبادت و طاعت بنده‌ای که بر چیزی از گناهان اصرار کند، نمی‌پذیرد."
۵. تشدید مجازات‌های دنیوی و اخروی گناهان صغیره و کبیره ؛
۶. بدبختی؛
امام صادق (ع) می‌فرمایند:
" پیامبر اکرم (ص) فرمودند: علامات بدبختی عبارتند از: خشک بودن چشم (نداشتن اشک و گریه)، قساوت قلب (سنگ دلی)، حرص شدید بر دنیا و اصرار بر گناه ."
۷. کشاندن انسان به مرز کفر و الحاد؛
قرآن در سوره روم آیه ۱۰ می‌فرماید:
"سرانجام کسانی که به گناه اصرار می‌ورزند به تکذیب آیات خدا و مسخره کردن آن می‌رسند."

منبع

به نقل از گناهان کبیره . نوشته شهید آیت الله سید عبدالحسین دستغیب. دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم. باب اصرار بر گناه.

پانویس

منبع: سایت مستور - تاریخ برداشت : ۹۴/۰۶/۱۶

بازگشت به اصرار بر گناه