فرهنگ مصادیق:احترام به دیگران

احترام به دیگران

احترام باعث عظمت انسان می‌شود

احترام گذاشتن به دیگران نشانه عظمت وبزرگی

هر انسانی برای خود احترامی قائل است. زمانی که به عقاید، کارها وسلیقه‌های افراد در حد ومحدوده خودشان احترام بگذاریم و سعی نکنیم همیشه در پی رد کردن آنها برآییم دیگران ما را به رسمیت می‌شناسند چرا که مردم عادتاً با کسی که به آنان احترام بگذارند و نسبت به ایشان ابراز توجه و قدردانی کنند انس و الفت می‌گیرند پس برای جلب مردم آنچه می‌خواهند باید به آنان بخشید. بدیهی است که مردم برای دوستی ورزیدن با افراد مال و منزل نمی‌خواهند بلکه صرفاً خواهان احترام و بزرگداشت خود از سوی آنان می‌باشند. چرا که مردم خود را دوست دارند و هر کس برای خودش جهانی دارد مملو از آراء وعقاید و نظرات متعددی که همین عقاید انسانها را از هم جدا می‌کند و دنیای هر فردی برای خودش محترم است پس کسی که به آنان احترم بگذارد و به عقاید آنان توجه نماید. دوست می‌دارند و کسانی را که عقاید آنان را نادیده گرفته و به شخصیت آنان احترام نمی‌گذارند نزد آنان هیچ محبوبیتی ندارد .
ممکن است بپرسید چگونه به مردم احترام بگذاریم ؟ چگونه نشان دهیم که به آنان توجه داریم ؟
جواب اینکه همان طور که بیان شد هر انسانی دارای خصلت یا رفتار و با عقیده و بعدی است که شایسته ستایش و تمجید است وظیفه ماست که این جنبه‌های خوب را بیابیم و او را به سبب داشتن آنها تمجید نماییم. و اگر هم قصد داریم به رد و اصلاح رفتار و افکار کسی بپردازیم باید از راه مناسبی استفاده کنیم. درابتدا باید به جنبه‌های شخصیتی طرف مقابل تا حدودی آگاه شویم ظرفیت او را بسنجیم و آرام آرام او را به اشتباهی آگاه سازیم و در صورت نیاز راه مناسب را به او پیشنهاد کنیم. در اینجاست که او را از قصد و نیت نوعدوستی خود آگاه کرده و خود را برای محبوبیت آماده می‌کنیم .

قدرت ادب ، نزاکت و احترام به دیگران

رعایت ادب و مراعات حقوق دیگران از جمله مواردی هستند که به راحتی می‌توانند قدرت فردی شما را افزایش دهند. همه ما دوست داریم که دیگران ما را صمیمانه دوست بدارند، با ما درست رفتار کنند و برایمان ارزش و اهمیت قائل شوند. هر چقدر خودمان بیشتر با ملاحظه و متین باشیم دیگران نیز به همان روش با ما رفتار می‌کنند.
به نظر من بهترین سیاست در احترام گذاشتن به دیگران خلاصه می‌شود و خودم به شخصه افتخار می‌کنم که برای این موضوع اهمیت بسیار زیادی قائل هستم. این روزها رادیو و تلویزیون در جوامع غربی برای ادب و احترام ارزش زیادی قائل نمی‌شوند و آنرا از جمله موارد ایجاد عزت نفس نمی‌دانند.
در این کشورها بسیاری از فعالان صدا و سیما، مجریان، منتقدین، سخنگوهای رادیو، و نهایتاً کمدین‌ها صرفاً با خار کردن افراد دیگر و توهین و اهانت به آنها و تمسخر کردنشان باعث خنده دیگران شده و به این طریق به شهرت می‌رسند.
باید قبول کنیم که برخی از ورزشکاران نیز ادب خود را حفظ نمی‌کنند، حتی ادب در برخی از آگهی‌های بازرگانی نیز رعایت نمی‌شود و این امر یکی از مهمترین دلایلی است که من ترجیح می‌دهم تلویزیون تماشا نکنم.
نمی‌توان هیچ حسابی روی سلیقه افراد باز کرد؛ اما به هر حال در زندگی شخصی ادب، ملاحظه، و احترام همیشه بهترین انتخاب‌ها در زمان رفتار کردن با دیگران حساب می‌شوند.
ادب و مراعات حقوق دیگران سبب می‌شود شما فرد قدرتمندی جلوه کنید. ما دوست داریم که دیگران ما را صمیمانه دوست بدارند، با ما درست رفتار کنند و برایمان ارزش و اهمیت قائل شوند، اما در عین حال باید در نظر داشت که همه ما انسان هستیم و هیچ گاه نمی‌توانیم ۱۰۰٪ کامل باشیم و این امکان وجود دارد که در برخوردهایمان با دیگران دچار خطا و یا اشتباه شویم. اما به هر حال هر چقدر به دیگران محبت کرده و با آنها مؤدبانه برخورد کنیم به همان میزان آنها به ما محبت کرده و ما را مورد احترام خود قرار می‌دهند.

آموزش کودکان برای احترام گذاشتن به دیگران

راه‌های مختلفی وجود دارد تا از طریق آن به کودکان یاد بدهیم که چطور به سایرین احترام بگذارند. والدین عادت دارند همه چیز را به فرزندانشان امر کنند: "همانطور که من می‌گویم باید رفتار کنی"، "باید به مادرت احترام بگذاری." و .... در واقع، والدین می‌توانند دستورات خود را به کودکان تحمیل کنند، اما نمی‌توانند آنها را به احترام گذاشتن امر کنند. ما می‌توانیم فرزندانمان را وادار کنیم آنطور که ما می‌خواهیم رفتار کنند، اما نمی‌توانیم مجبورشان کنیم که به ما و بقیه مردم احترام بگذارند. احترام را باید به دست آورد.احترام فقط با خوب و مهربان بودن به دست نمی‌آید. البته خوب بودن هیچ اشکالی ندارد، اما پدر یا مادری که با خوبی و مهربانی بیش از حد با فرزندانش رفتار می‌کند، مطمئناً فرزند یکدنده و سخت گیری بار خواهد آورد. کسب احترام به چیزی فرای خوب و مهربان بودن صِرف نیاز دارد.ترفند دیگری برای کسب احترام وجود دارد: والدین سعی می‌کنند با گوشزد کردن خطاهای فرزندانشان باعث شوند آنها بهتر رفتار کنند. این اصلاً روش مناسبی نیست. کودکان وقتی احساس می‌کنند از آنها انتقاد شده و طرد شده‌اند، هیچ انگیزه‌ای برای بهتر شدن ندارند. وقتی کودکان مورد انتقاد قرار می‌گیرند، به جای اینکه بهبود یابند، سعی می‌کنند خودشان یا دیگران را محکوم کنند.

بهترین راه نشان دادن احترام به فرزندتان چیست؟

خوب هستند، ما اشکالات آنها را بیشتر می‌بینیم. وقتی به قصور و اشتباهاتشان اعتراف می‌کنند، ما بیشتر از آنها چشم پوشی می‌کنیم، به خصوص وقتی می‌دانیم سعی می‌کنند بهتر باشند. آیا شما هم کوتاهی‌ها و اشتباهاتتان را با کودکانتان درمیان می‌گذارید و از آنها درخواست کمک می‌کنید؟ مثلاً ممکن است بگویید: "من وقتی خسته‌ام خیلی زود عصبانی می‌شوم و سرت داد می‌زنم و آنطور که باید و شاید به تو محبت نمی‌کنم. امیدوارم تو من را ببخشی و کمی تحملم کنی."گاهی برخی والدین آنقدر فهمیده‌اند که مشکلاتشان را نیز با فرزندانشان مطرح می‌کنند. "من روز بدی داشتم، کاش کمی مراعاتم کنی تا من چیزی نگویم که ناراحت شوی." اما والدین نباید کودک را از وضعیت سلامتی خود نگران کنند. پس بهتر است بعد آن بگویند: "اگر چند ساعت استراحت کنم حالم خوب می‌شود و با هم به کارها می‌رسیم."

چگونه احترام دیگران را جلب کنیم؟

احترام به معنای احساس ارزش و اعتبار برای کسی است و خود فرد آن را به دست می‌آورد. بااینکه همهٔ انسانها شایسته احترام هستند، اما متاسفانه حقیقت این است که برخی از افراد قادر به کسب این احترام نیستند. البته راه‌های مختلفی وجود دارد که شما می‌توانید خود را در موقعیت‌هایی قرار دهید که احترامی را که سزاوار آن هستید به دست آورید. مهمترین عوامل در این زمینه احترام گذاشتن به دیگران، احترام گذاشتن به خودتان، داشتن اعتماد به نفس، نترسیدن از تصمیم گیری، و خوب لباس پوشیدن است. این عوامل به شما کمک می‌کند تا احترامی را که شایسته شماست کسب کنید.
اگر انتظار دارید که دیگران با شما با احترام رفتار کنند، اولین قدم این است که با دیگران با احترام رفتار کنید. اگر رفتاری غیر محترمانه با دیگران دارید، برای آنها هم احترام گذاشتن به شما دشوار خواهد شد. احترام گذاشتن به دیگران نشانه این است که خود شما نیز شایسته احترامید. اگر به دیگران احترام نگذارید، مردم شما را به چشم انسانی بی محبت نگاه می‌کنند که قادر به درک ارزش وجودی دیگران نیست. بعضی از رئیس‌ها و مدیران شرکت‌ها سعی می‌کنند با اعمال اقتدار خود بر زیر دستانشان احترام کسب کنند. با اینکه اقتدار خصوصیتی است که احترام می‌طلبد، اما اگر رئیس قادر به درک دستاوردهای کارمندان خود نباشد، کارمندان از او کینه به دل گرفته و هیچگاه احترامی که سزاوار آن باشد را به او عرضه نمی‌کنند. از طرف دیگر، رئیسی که علاوه بر اعمال اقتدار خود بر کارمندانش، از آنها دلجویی و حمایت می‌کند و به افکار و ایده‌های آنها گوش می‌دهد، خیلی راحت احترام زیردستانش را جلب می‌کند.

احترام به حقوق دیگران

همان گونه که آدمی دوست دارد دیگران به حق او تجاوز نکنند و احساس اش را نادیده نگیرند، خود نیز به حکم وجدان و انسان بودن، وظیفه دارد تا حقوق همهٔ انسان‌ها را محترم شمارد. اگر خدای ناکرده تصمیم گرفتید نسبت به حق کسی بی توجهی کنید، شایسته است پیش از اجرای این تصمیم، خود را به جای او قرار دهید و بیاندیشید که آیا اگر او چنین تصمیمی را دربارهٔ شما گرفته بود، ناراحت نمی‌شدید؟ به هر حال، بنا بر فرمایش رسول گرامی اسلام، انسان باید به فکر آسایش و آرامش هم نوعان خود باشد. ایشان می‌فرمایند:
اَحْبِبْ لِلنّاسِ ما تُحِبُّ لِنَفْسِکَ.
آن چه را برای مردم می‌خواهی، برای خود نیز بخواه.

احترام به خویشتن

یکی دیگر از عوامل مهم در جلب احترام اطرافیان، احترام گذاشتن به خود است. احترام به خود یعنی درک ارزش وجودی خود و داشتن برخوردی مؤدبانه و محترمانه با خود است. داشتن رفتار محترمانه با دیگران اهمیت زیادی دارد، اما نباید از داشتن رفتاری محترمانه با خود چشم پوشی کنید. ممکن است برای کنار آمدن با ناتوانایی‌های خود خود را تحقیر کنید اما این نوع رفتار به دیگران نشان می‌دهد که شما ارزش احترام آنها را ندارید. پس برای جلب احترام دیگران، اول باید خودتان به خودتان احترام بگذارید.
راه‌های رشد احساس احترام به خود:
۱- شناختن ویژگی‌های مثبت خود.
۲- تشخیص موارد و محدوده‌های بسیار موفقیت‌آمیز.
۳- برنامه‌ریزی برای حمایت از دوستان و خویشاوندان.
۴- تمرکز بر فضیلت‌ها و توانایی‌های خود و نه، ماندن و غرق شدن در ناتوانایی‌ها و واماندگی‌ها.
۵- عدم اندازه‌گیری و تعریف ویژگی‌های خود با استانداردهای دیگران.

احترام به دیگران

مونتسکیو: آنکه توقع احترام از دیگران دارد، خود نیز باید توقع احترام دیگران را برآورده کند و به آنان حرمت کند.
آدام اسمیت: هر قدر به دیگران احترام بگذاری برای خودت احترام خریده‌ای.
فرانتس فانون: احترام صفتی اکتسابی است. آن را به فرزندان خود بیاموزید.
آندره وزالیوس: اگر همه مردم ارزش احترام را می‌دانستند و در زندگی به آن عمل می‌کردند دنیا گلستان می‌شد.
ماری کوری: احترام، بزرگی و کوچکی، فقر و ثروت، زشتی و زیبایی نمی‌شناسد.
آندره موروآ: احترام را باید در خانه آموخت. در مدرسه تمرین کرد و در جامعه کامل نمود.
ژاک ژان روسو: احترام به دیگران را باید از همان دوران کودکی به کودکان آموخت.
پرل. س. باک: احترام در حقیقت همان رعایت حال دیگران در موارد و مواقع مختلف است.
آلفونس دوده: اگر می‌خواهی محترم باشی، باید همه را محترم بداری.
اگر به دیگران احترام نگذارید مردم شما را به چشم یک انسان بی محبت نگاه می‌کنند که قادر به درک ارزش وجودی دیگران نیست. اگر انتظار دارید که دیگران با شما با احترام رفتار کنند اولین قدم این است که با دیگران با احترام رفتار کنید. افراد خوب ؛ با مهربانی، سخاوت و تعاون اجتماعی بیشتری با دیگران برخورد می‌کنند.

راز محبوبیت و عظمت

همدلی وهمدردی

مراد از همدردی و همدلی با دیگران تلاش برای حس کردن تجارب فرد مقابل است. دراین حالت باید سعی کرد دنیا را از چشم فرد مقابل دید و از گوش او شنید و خود را جای او احساس کرد و برای فهم دقیق افکار و احساسات او که در لحظه لحظه ارتباط در فرد مقابل ظاهر می‌شود حساسیت نشان داد و احساسات خود را نسبت به او بیان کرد. البته باید دقت داشت که بیان احساسات همیشه از طریق گفتار و کلام نیست. حالات و چهره بدن ، لحن صدا و امثال اینها خیلی وقتها نشان دهنده عواطف واحساسات هستند.
افرادی که بتوانند این حالات را شناسایی کنند و به آنها پاسخ دهند افرادی هستند که می‌توانند با طرف مقابل خود همدلی و همنوایی داشته و بالطبع با همدلی و پاسخ مناسب دادن به احساسات اطرافیان می‌توان مورد توجه افراد قرار گرفت و در دید آنها فردی محبوب و مورد قبول جلوه نمود. بنابراین برای جذب کردن قلوب دیگران و محبوبیت نزد آنها ابتدا باید آنها را درک کرد.

فروتنی و تواضع

فروتنی نه علم است که خوانده شود و نه نظریه که حفظ گردد و نه سخنرانی که ایراد شود بلکه هنری است که احتیاج به تمرین دارد. فروتنی و تواضع یعنی همان کارهایی را انجام دهیم که مردم انجام می‌دهند و ما هم مانند آنها باشیم افتاده باشیم و متکبر و مغرور نباشیم.
پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله) در این زمینه می‌فرمایند:
خداوند دربرابر گذشت بنده بر عزت او می‌افزاید.
امام علی (علیه السلام) در وصف مومن می‌فرماید:
مومن، نرمخو و مهربان است از صخره سخت تر و از بنده ذلیلتر است.

احترام به خود

احترام به خود سه کلمه بیشتر نیست ولی زیر بنایی‌ترین بنیان ساختن شخصیت فرد است دست هیچ کس هم نیست فقط و فقط به خود فرد بستگی دارد چقدر به خودمان احترام می‌گذاریم؟ آیا به قول معروف خودمان را قبول داریم؟ آیا خودمان را شایسته احترام می‌دانیم؟ آیا آرزوها و اهداف ارزشمند در زندگی داریم؟ چقدر به وضعیت ظاهری خود می‌رسیم؟ آیا به شایستگی از جسم خود مراقبت می‌کنیم؟ در مقابل بی اهانتی و برحرمتی‌های دیگران چه عکس العملی از خود نشان می‌دهیم؟ آیا قابل خرید و فروش هستم؟ قیمتمان چقدر است؟عزت نفس ما چه میزان است؟ آیا از اعتماد به نفس کافی برخورداریم؟ آیا خود را لایق شایسته ترین‌ها می‌دانیم؟ اندکی در رفتار خود تامل کنیم و احترام به خود را در زوایای زندگی خود ردیابی و وارسی کنیم، خود را نقد کنیم به خود نمره دهیم و نکات منفی و قابل اصلاح را در رفتار خود یادداشت کنیم و به بهبود آنها بیاندیشیم و چاره سازی کنیم، احترام به خود را از زاویه دیگری نیز می‌توان نگاه کرد اینکه چقدر به دیگران احترام می‌گذاریم. آیا عقاید و افکار انسانها و تفاوتهای آنها برای ما محترم هست؟ اگر جواب به این سئوال به صراحت مثبت نیست شک کنیم که آیا به خودمان به حد کافی احترام می‌گذاریم کسی که به خود احترام می‌گذارد قطعا به دیگران و عقاید آنها نیز احترام می‌گذارد ولی وقتی خود را محترم نشمریم آیا احترام به دیگران برای ما معنی خواهد داشت؟ وقتی به خود احترام می‌گذاریم دیگران نیز به ارزش و احترام ما پی می‌برند و به راحتی به خود اجازه نخواهند داد حرمت ما را بشکنند. شخصیت و هویت خود را بر بنیان استوار احترام به خود بنا کنیم بنایی که بر این بنیان بر پا شود در مقابل ناملایمات و چالشهای زندگی مقاومت خواهد کرد.

فهرست منابع

۱- صحیفه سجادیه- دعای مکارم اخلاقی.
۲- شبر، سیدعبدالله- مترجم محمدرضا جباران- اخلاقی- انتشارات هجرت چاپ سوم- تابستان ۱۳۷۸.
۳- رضا مهکام- مجله حدیث زندگی-،مقاله چه کسی محبوب است وچرا؟

منبع: آیین زندگی استاد احمد قیوم زاده - تاریخ برداشت:95/04/29

بازگشت به رعایت حق دیگران