فرهنگ مصادیق:یاد خدا - احادیث
احادیث این بخش با توجه به منابع ذکر شده در نرم افزار "جامع الاحادیث نور" بازبینی و به روز شدهاند.
حدیث (۱) امام علی علیه السلام: اَلذِّکرُ یونِسُ اللُّبَّ وَ یُنیرُ القَلبَ وَ یَستَنزِلُ الرَّحمَهَ؛
یاد خدا عقل را آرامش میدهد، دل را روشن میکند و رحمت او را فرود میآورد.[۱]
حدیث (۲) امام علی علیه السلام: اُذکُرُوا اللّه ذِکرا خالِصا تَحیَوابِهِ أَفضَلَ الحَیاهِ وَ تَسلُکوا بِهِ طُرُقَ النَّجاهِ؛
خدا را خالصانه یاد کنید تا بهترین زندگی را داشته باشید و با آن راه نجات و رستگاری را به پیمایید.[۲][۳]
حدیث (۳) رسول اکرم صلی الله علیه و آله: مَن أَطاعَ اللّه عَزَّ وَ جَلَّ فَقَد ذَکَرَ اللّه وَ إِن قَلَّت صَلاتُهُ وَ صیامُهُ وَ تِلاوَتُهُ لِلقُرآنِ؛
هر کس خدای عزوجل را اطاعت کند خدا را یاد کرده است، هر چند نماز خواندن و روزه گرفتن و قرآن خواندنش اندک باشد.[۴][۵]
حدیث (۴) امام صادق علیه السلام: فی قَولِهِ تَعالی: (لَذِکرُ اللّه أَکبَرُ): ذِکرُ اللّه عِندَ ما أَحَلَّ وَ حَرَّمَ؛
دربارهٔ آیه «یاد خدا بزرگتر است» ـ: به یاد خدا بودن در هنگام روبه رو شدن با حلال و حرام.[۶]
حدیث (۵) امام باقر علیه السلام: کَأَنَّ الْمُؤْمِنِینَ هُمُ الْفُقَهَاءُ أَهْلُ فِکْرَهٍ وَ عِبْرَهٍ لَمْ یُصِمَّهُمْ عَنْ ذِکْرِ اللَّهِ جَلَّ اسْمُهُ مَا سَمِعُوا بِآذَانِهِمْ وَ لَمْ یُعْمِهِمْ عَنْ ذِکْرِ اللَّهِ مَا رَأَوْا مِنَ الزِّینَهِ
گویا مؤمنان همان فقیهان (فرزانگان دین فهم) و اهل اندیشیدن و پند گرفتن هستند. شنیدههای دنیوی، گوش آنها را از (شنیدن) یاد خدا کر نمیکند و زرق و برق دنیا چشم آنان را از یاد خدا کور نمیگرداند.[۷]
حدیث (۶) امام صادق علیه السلام: (أَوحَی اللّه عَزَّ وَ جَلَّ إِلی موسی علیه السلام): یا موسی لا تَنسَنی عَلی کُلِّ حالٍ وَ لا تَفرَح بِکَثرَهِ المالِ، فَإِنَّ نِسیانی یُقسِی القُلوبَ، وَ مَعَ کَثرَهِ المالِ کَثرَهُ الذُّنوبِ؛
خدای عزوجل به موسی وحی کرد: ای موسی در هیچ حالی مرا فراموش نکن و به ثروت زیاد شاد نشو، زیرا از یاد بردن من دلها را سخت میکند و همراه ثروت زیاد، گناهان زیاد است.[۸]
حدیث (۷) امام سجاد علیه السلام: أَنَّ قَسْوَهَ الْبِطْنَهِ وَ فَتْرَهَ الْمَیْلَهِ وَ سُکْرَ الشِّبَعِ وَ غِرَّهَ الْمُلْکِ مِمَّا یُثَبِّطُ وَ یُبْطِئُ عَنِ الْعَمَلِ وَ یُنْسِی الذِّکْر
پرخوری و سستی اراده و مستی سیری و غفلت حاصل از قدرت، از عوامل بازدارنده و کند کننده در عمل است و ذکر (خدا) را از یاد میبرد.[۹]
حدیث (۸) امام سجاد علیه السلام: یَا مَنْ ذِکْرُهُ شَرَفٌ لِلذَّاکِرِینَ، وَ یَا مَنْ شُکْرُهُ فَوْزٌ لِلشَّاکِرِینَ، وَ یَا مَنْ طَاعَتُهُ نَجَاهٌ لِلْمُطِیعِینَ، صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ اشْغَلْ قُلُوبَنَا بِذِکْرِکَ عَنْ کُلِّ ذِکْرٍ
ای آن که یادش مایه شرافت و بزرگی یاد کنندگان است و ای آن که سپاسگزاریش موجب دست یافتن سپاسگزاران (بر نعمتها) است و ای آن که فرمانبرداریش سبب نجات فرمانبرداران است، بر محمد و آل او درود فرست و با یاد خود دلهای ما را از هر یاد دیگری بازدار.[۱۰]
حدیث (۹) امام باقر علیه السلام: ذِکْرُ اللِّسَانِ الْحَمْدُ وَ الثَّنَاءُ وَ ذِکْرُ النَّفْسِ الْجُهْدُ وَ الْعَنَاءُ وَ ذِکْرُ الرُّوحِ الْخَوْفُ وَ الرَّجَاءُ وَ ذِکْرُ الْقَلْبِ الصِّدْقُ وَ الصَّفَاءُ وَ ذِکْرُ الْعَقْلِ التَّعْظِیمُ وَ الْحَیَاءُ وَ ذِکْرُ الْمَعْرِفَهِ التَّسْلِیمُ وَ الرِّضَا وَ ذِکْرُ السِّرِّ الرُّؤْیَهُ وَ اللِّقَاء
ذکر زبان حمد و ثناء، ذکر نفس سختکوشی و تحمل رنج، ذکر روح بیم و امید، ذکر دل صدق و صفا، ذکر عقل تعظیم و شرم، ذکر معرفت تسلیم و رضا و ذکر باطن مشاهده و لقا است.[۱۱]
حدیث (۱۰) امام صادق علیه السلام: لِجَرّاحِ المَدائِنیِّ: أَ لَا أُحَدِّثُکَ بِمَکَارِمِ الْأَخْلَاقِ قُلْتُ بَلَی قَالَ الصَّفْحُ عَنِ النَّاسِ وَ مُؤَاسَاهُ الرَّجُلِ أَخَاهُ فِی مَالِهِ وَ ذِکْرُ اللَّهِ کَثِیرا
به جرّاح مدائنی فرمودند: آیا به تو بگویم که مکارم اخلاق چیست؟ گذشت کردن از مردم، سهیم کردن برادر (دینی) در مال خود و بسیار به یاد خدا بودن.[۱۲]
حدیث (۱۱) امام صادق علیه السلام: أَوْحَی اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَی مُوسَی علیه السلام یَا مُوسَی علیه السلام لَا تَفْرَحْ بِکَثْرَهِ الْمَالِ وَ لَا تَدَعْ ذِکْرِی عَلَی کُلِّ حَالٍ فَإِنَّ کَثْرَهَ الْمَالِ تُنْسِی الذُّنُوبَ وَ إِنَّ تَرْکَ ذِکْرِی یُقْسِی الْقُلُوب
خدای عزّوجلّ به موسی علیه السلام وحی کرد: ای موسی! به زیادی ثروت شاد مشو و در هیچ حالی مرا فراموش مکن، زیرا با زیادی ثروت گناهان فراموش میشود و از یاد بردن من قساوت قلب میآورد.[۱۳]
حدیث (۱۲) امام حسن عسکری علیه السلام: أکثِروا ذِکرَ اللّهِ و ذِکرَ المَوتِ و تِلاوَهَ القُرآنِ.
خدا را بسیار یاد کنید و همیشه به یاد مرگ باشید و قرآن زیاد بخوانید.[۱۴]
حدیث (۱۳) رسول اکرم صلی الله علیه و آله: ما مِن ساعَهٍ تَمُرُّ بِابن آدَمَ لَم یُذکَر اللهُ فیها إلّا حَسِرَ عَلَیها یَومَ القیامَهِ.
هر لحظهای که بر فرزند آدم بگذرد و او به یاد خدا نباشد روز قیامت حسرتش را خواهد خورد.[۱۵]
حدیث (۱۴) امام جواد علیه السلام: الْقَصْدُ إِلَی اللَّهِ تَعَالَی بِالْقُلُوبِ أَبْلَغُ مِنْ إِتْعَابِ الْجَوَارِحِ بِالْأَعْمَال
رو آوردن به سوی خدای تعالی با دل، از به رنج انداختن بدن در طاعت الهی مؤثرتر است.[۱۶]
پانویس
- ↑ تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 189 ، ح 3633.
- ↑ بحارالأنوار(ط-بیروت) ج 75، ص39، ح 16.
- ↑ تحف العقول ص 202.
- ↑ مکارم الاخلاق ص 468.
- ↑ بحارالأنوار(ط-بیروت) ج 74، ص86، ح3.
- ↑ تفسیر نورالثقلین، ج4، ص162، ح61.
- ↑ کافی(ط-الاسلامیه) ج 2 ، ص 133 {شبیه این حدیث در بحارالأنوار(ط-بیروت) ج 70، ص36، ح17 }.
- ↑ کافی(ط-الاسلامیه) ج8، ص45، ح8 -تحف العقول ص 493.
- ↑ بحارالأنوار(ط-بیروت) ج 75 ، ص129، ح1.
- ↑ صحیفه سجادیه ص 62 ، دعای 11.
- ↑ مشکاه الانوار ص 55.
- ↑ معانی الأخبار ص 191، ح 2.
- ↑ کافی(ط-الاسلامیه) ج 2 ، ص 497 ، ح 7.
- ↑ تحف العقول ص 488.
- ↑ نهج الفصاحه ص 707 ، ح 2677.
- ↑ بحارالانوار(ط-بیروت) ج 75 ، ص 364.







