فرهنگ مصادیق:مصرف قربانی حج تمتع
مقدمه
مسئله ۱۰۷۷- تقسیم قربانی به سه قسم واجب نیست (۱) . و فروش یا هبه سهم فقیر(۲) قبل از قربانی و بدون قبض آن باطل است (۳) بنابراین عمل بعضی که به ادعای فقر یا وکالت از فقیر ثلث فقیر را از قربانی بخود حاجی میفروشند یا هبه میکنند صحیح نیست (4) .
مسئله ۱۰۷۸- گفته میشود که در منی ، مسلخ فعلی کمی در وادی محسر ساخته شده (۱) و در این صورت هر چند در صورت امکان ولو تا آخر ذیحجه باید در منی قربانی کنند لکن قربانی در مسلخ جدید مجزی است (2) .
۱- آیه الله خامنهای : لزوم تأخیر تا آخر ذی الحجه برای قربانی در منی را متعرض نشدهاند.
۲- آیه الله خویی ، آیه الله تبریزی : پس اگر متمکن را تأخیر و ذبح در منی باشد اگر چه تا آخر ذی الحجه ، حلق یا تقصیر نماید و محل شود و ذبح را تأخیر بیندازد و همچنین طواف و نماز طواف و سعی را تأخیر بیاندازد و الا جایز است به ذبح در مذبح فعلی اکتفا کند، لازم به تذکر است اگر در روز عید متمکن از ذبح در منی نبود و احتمال بقاء عذر تا آخر ذی حجه را بدهد میتواند طبق فتوای آیه الله خویی در مسلخهای جدید ذبح کند ولی اگر اتفاقا کشف خلاف شد اعاده نماید.استفتائات ص ۲۶۷، س 809.
آیه الله تبریزی : و جایی که مشکوک است که منی باشد، مبیت و ذبح و تقصیر در حال اختیار هم مجزی است .
آیه الله بهجت : اگر به علت تغییر محل ، ذبح در منی ممکن نباشد و تأخیر انداختن آن ولو تا آخر ماه ذی حجه موجب عسر و حرج نوعی باشد، در این صورت ذبح در خارج از منی اشکال ندارد.مناسک ، مسأله 137.
آیه الله گلپایگانی ، آیه الله صافی : در صورت تمکن از ذبح در ایام تشریق لازم است ذبح را تأخیر نماید بلکه لزوم تأخیر تا آخر ذیحجه بعید نیست ولی حلق را روز عید انجام دهد و با این عمل از احرام مخیط خارج میشود و باقی اعمال را به ترتیب بجا آورد. و اگر بکلی ذبح در منی ممکن نبود ذبح در وادی محسر کافی است .
آیه الله سیستانی : و اگر ممکن نباشد به علت زیاد بودن حجاج و گنجایش نداشتن منی برای همه آنها، بعید نیست کشتن در وادی محر نیز جایز باشد، اگر چه احوط ترک آن است مگر آنکه بداند که نمیتواند در منی تا آخرین روز روزهای تشریق - یعنی روزهای یازدهم و دوازدهم و سیزدهم - قربانی کند.مناسک ، ص 283.
آیه الله مکارم : از روز سیزدهم تأخیر نیندازد.
مسئله ۱۰۷۹- کسی که اجیر در حج است میتواند برای قربانی ، شخص ثالثی را وکیل کند و وکیل مزبور نیت قربانی حجی که موکلش از طرف موکل خود انجام میدهد را مینماید (1) .
۱- مراجعه شود به مسأله ۱۰۴۱ ذبح .
آیه الله سیستانی : وکیل باید نیت کند آن قربانی که بر موکلش واجب است .
آیه الله مکارم : نیت قربانی را نایب اصلی میکند.
مسئله -۱۰۸۰ تأخیر ذبح از روز عید عمدا جایز نیست علی الاحوط (۱) لکن اگر تأخیر شد عمدا یا جهلا یا نسیانا، ذبح در شب کفایت میکند (2) .
۱- مراجعه شود به مسأله ۱۰۳۲ ذبح .
آیه الله مکارم : تا روز سیزدهم جایز است .
آیه الله صانعی : این احتیاط مستحبی است .
۲- آیه الله گلپایگانی : ذبح در شب یازدهم بنابر احوط جایز نیست و اگر در روز عید ذبح نکرد روز یازدهم ذبح نماید.
آیه الله اراکی : کفایت مشکل است .
آیه الله خویی ، آیه الله فاضل : ذبح در شب کفایت نمیکند مگر برای خائف .
آیه الله سیستانی : و احتیاط واجب اینستکه در شب قربانی نکند حتی شب روزهای تشریق برای خائف (مناسک فارسی ، ص 284) .
آیه الله خامنهای : اگر به واسطه عذری مثل فراموشی یا غیر آن ذبح را در روز عید نکرد احتیاط واجب آن است که در ایام تشریق ذبح کند و اگر نشد در بقیه ماه ذیحجه .
آیه الله تبریزی : ذبح در شب بعد از عید خلاف احتیاط است .
آیه الله بهجت : احوط این است که ذبح در روز عید قربان باشد و در صورتی که به دلائل نتواند تا مغرب قربانی کند بعد از اذان مغرب هم میتواند، (مناسک ص ۶۲، مسأله 22) .
مسئله ۱۰۸۱- کسانی که وکیل دیگری هستند که برای او قربانی کنند میتوانند قبل از اینکه حلق یا تقصیر کنند قربانی دیگری را ذبح نمایند.
استفتائات قربانی
سؤال ۱۰۸۲- جمعی از حجاج پول روی هم میگذارند و کسی با پول مشترک برای همه آنان تعدادی گوسفند میخرد و در وقت ذبح هر گوسفند را برای یک نفر قصد میکند و قربانی میکند، آیا این ترتیب ذبح اشکال دارد یا خیر، و آیا در صورت تفاوت گوسفندان در قیمت با اینکه همه به یک اندازه پول دادهاند چه وضعی پیدا میشود؟
ج - اگر صاحبان پول راضی باشند اشکال ندارد (1) .
۱- آیه الله فاضل : لکن بهتر است که وکالت بگیرد در مقابل وجه مورد توافق یک گوسفند به نیابت از او قربانی کند و مجاز باشد که برای ذبح نایب بگیرد.
آیه الله خویی ، آیه الله تبریزی : اگر صاحبان پول اجازه داده باشند مانعی ندارد ولی رضایت قلبی کافی نیست .
آیه الله گلپایگانی ، آیه الله صافی : اگر صاحبان پول راضی باشند و ذابح وکالت در افراز داشته باشد اشکال ندارد. (آداب و احکام حج ، مسأله 841) .
سؤال ۱۰۸۳- کسانی که گوسفند خود را بغیر مؤمن دادهاند و او ذبح نموده است ، و بعد حلق و اعمال مترتبه را انجام دادهاند و بعد متوجه شدهاند، وظیفه آنان چیست ؟
ج - ذبح را اعاده کنند (۱) و حلق و اعمال مترتبه صحیح است (2) .
۱- آیه الله صانعی : لازم نیست چون گذشت عدم شرطیت ایمان در ذابح و حکم سؤال بعد هم از اینجا روشن میباشد.
آیه الله مکارم : کافی است ذبح کننده مسلمان باشد.
۲- مراجعه شود به مسأله 1042.
آیه الله خامنهای : اگر در صرف عمل ذبح نایب گرفته اعاده لازم نیست ولی اگر نایب هم نیابت در عمل و هم نیابت در نیت داشته ذبح را اعاده کند و حلق و اعمال مترتبه صحیح است .
سؤال ۱۰۸۴- کسی قربانی را بغیر مؤمن داده و او کشته است و بعد متوجه شد در عین توجه عمدا بدون تجدید قربانی حلق کرده و اعمال مترتبه بر حلق را انجام داده ، آیا محل شده است یا نه ، و آیا فقط قربانی باید بکند یا همه اعمال را اعاده نماید؟
ج - با فرض اینکه احتمال صحت اعمالی را که بعد از قربانی اتیان کرده میداده ، محل شده است و فقط قربانی بر عهده او است و اعمالش صحیح است (1) .
۱- در مسأله قبل گذشت .
سؤال ۱۰۸۵- در مسأله قربانی در مسلخ جدید عبارت نقل شده از حضرت عالی صراحت در حکم ندارد، لطفا نظر مبارک را مرقوم فرمایئد.
ج - ذبح در مسلخ جدید مجزی است (1) .
۱- مراجعه شود به مسأله 1078.
سؤال ۱۰۸۶- آیا در شرایط قربانی تحقیق لازم است که یقین به بودن شرایط حاصل شود یا لازم نیست ؟
ج - در شرایطی که مربوط به نقص عارض بر حیوان بعد از تمام بودن آن است مثل خصی نبودن یا معیوب نبودن حیوان فحص لازم نیست و در صورت شک میتواند بدون تحقیق ذبح کند، ولی در شرایط دیگر مثل سن حیوان یا مؤمن ذابح (۱) لازم است یقین حاصل شود (2) .
۱- آیه الله صانعی : بنابر شرطیت و گذشت عدم شرطیت ایمان ذابح .
۲- مراجعه شود به مسأله 1042.
آیه الله خویی ، آیه الله تبریزی : اگر بایع اهل خبره بوده و از سن هدی خبر داد میتوان به قول او اعتماد کرد. (المسائل الشرعیه ، ج ۱، ص ۳۷۶ و صراط النجاه )
آیه الله مکارم : در صفات پنهانی حیوان میتوان به قول فروشنده ظاهر الصلاح قناعت کرد و مؤمن بودن ذابح شرط نیست کافی است که مسلمان باشد.
سؤال ۱۰۸۷- در مکه جیب کسی را زدند و پولش را بردند، شکایت کرد، بعد طی مراحل قانونی ، حاکم آنجا حکم کرد پولش را از دزد بگیرند و به او بدهند، آیا جایز است پول را بگیرد و گوسفند قربانی را باآن بخرد یا نه ؟
ج - اگر میداند که پول خود او است ، مانع ندارد (1) .
۱- آیه الله خویی ، آیه الله تبریزی : اگر میداند آن شخص دزداست مانع ندارد.
آیه الله صانعی : هر چند جواز اخذ و عدم سحتیت پول به عنوان مأخوذ از حاکم طاغوت محل کلام و جای بحث است .
آیه الله غروی : اگر بداند که خود مال او نیست لکن عوض و بدلش است ایضا مانعی ندارد.
آیه الله سیستانی : و همچنین اگر شرایط حاصل باشد یا قربانی را به نحو کلی فی الذمه بخرد و با آن پول قیمت آن را ادا کند.
سؤال ۱۰۸۸- شخصی بدون گرفتن وکالت در ذبح ، از طرف عیالش یا شخص دیگری قربانی مینماید به این خیال که اذن فحوی از او دارد و مطمئن است که وقتی به عیالش یا رفیقش بگوید من در قربانگاه برای تو قربانی کردهام او راضی است و خوشحال هم میشود، این نحو قربانی کافیست یا نه ؟
ج - کافی نیست مگر او را وکیل کرده باشد (1) .
۱- آیه الله بهجت : چنانچه احراز رضایت کرد و شاهد حال دال بر رضایت بود به طوریکه اگر او بفهمد راضی است کفایت میکند.
آیه الله خامنهای : این ذبح محل اشکال است و احتیاط واجب اکتفا نکردن به ذبح نایب است بدون اذن قبلی از منوب عنه .
سؤال ۱۰۸۹- روز عید بعض اشخاص به قربانگاه میروند و بدون این که در قربانی نیابت داشته باشند خودشان برای رفقایشان قربانی میکنند، آیا این قربانی کافی است یا نه ؟ و اگر کافی نیست ، پول قربانی به عهده چه کسی است ؟
ج - کفایت نمیکند، و پول از مال کسی خارج میشود که خرج کرده است مگر آنکه غرری در بین باشد (1) .
۱- آیه الله مکارم : یعنی کسب او را فریب داده باشد.
آیه الله بهجت : در مسأله قبل بیان شد که در چه صورتی کفایت میکند ولی اینکه پول قربانی به عهده کیست متعرض نشدهاند.
سؤال -۱۰۹۰ در قربانگاه حجاج ، و صاحب گوسفند یک قراری با هم میگذارند که هر چند رأس گوسفندی که میخواهند هر یکی به فلان مبلغ و نام میبرند، حاجی هم قبول میکند و یکی یکی را به نیت افرادی که وکالت دارد میکشد، بعد میرود با صاحب گوسفند حساب میکند، آیا در قربانی اشکالی نیست ؟
ج - اشکال ندارد.
سؤال ۱۰۹۱- در قربانگاه ده نفر حاجی با صاحب گوسفند قرار میگذارند که ده گوسفند را جدا میکنیم و قربانی میکنیم از قرار یکی دویست ریال سعودی مثلا، در این بین چند نفر دیگر از رفقای آنان میآیند و بدون قرار جدید با صاحب گوسفند، به تعدادشان گوسفند قربانی میکنند و بنا دارند که بعد از قربانی طبق قرارداد سایر افراد به صاحب گوسفند پول بدهند، آیا قربانیهای آنان درست است یا خیر؟
ج - اگر یقین به رضایت صاحب گوسفند دارند مانع ندارد (1) .
۱- آیه الله گلپایگانی ، آیه الله صافی : و الا رضایت بعدی کافی نیست (آداب واحکام حج مسأله 839)
سؤال ۱۰۹۲- غیر مؤمن مشغول سربریدن قربانی بود، شخصی که برای او قربانی میشد دست گذاشت روی دست ذابح و فشار میداد در بردن و آوردن چاقو، به نحوی که بریدن سر گوسفند به هر دو اسناد داده میشد، آیا این قربانی صحیح است ؟
ج - اگر خودش ذبح نکرده صحیح نیست (1) .
۱- مراجعه شود به مسأله 1042.
آیه الله مکارم : گفتیم مسلمان بودن ذابح کافی است .
آیه الله صانعی : بنابر شرطیت و اما بنابر عدم شرطیت که گذشت اقوائیت آن ، صحیح است .
سؤال ۱۰۹۳- در روز عید قربان معمولا در هر کاروانی چند نفر برای قربانی از طرف دیگران نایب میشوند و میآیند قربانگاه ، اگر کسی شک کند که برای فلان شخص هم قربانی کردم یا نه ، وظیفه چیست ؟
ج - باید قربانی کند.
سؤال ۱۰۹۴- آیا ذبح با کاردهای استیل که معلوم نیست آهن است یا نه چگونه است
ج - صحیح نیست (1) .
۱- آیه الله مکارم : با هر فلز برندهای صحیح است .
آیه الله صانعی : مگر آنکه محرز شود که یک قسم آهن است لکن ضد زنگ میباشد و ظاهرا اگر آهن ربا او را بگیرد در نظر مردم آهن و ذبح با اومانعی ندارد و مگر آنکه با فرض آهن نبودن از مواردی باشد که به غیر آهن تزکیه و ذبح نمود.
آیه الله خامنهای : وسیله ذیح باید آهن باشد و استیل (فولاد همراه با مواد ضد زنگ ) در حقیقت همان آهن است و ذبح با آن مانع ندارد.
آیه الله فاضل : اشکال ندارد.
آیه الله خویی : ذبح به آن مانعی ندارد. (صراط النجاه ، ج ۱، ص 292) .
آیه الله تبریزی : مانعی ندارد بلی اگر در محل ذبح آهن باشد احتیاط مستحب آن است که با آن ذبح کند.
آیه الله بهجت : اگر آهن است صحیح است . (استفتاآت ویژه حج ، س 51)
آیه الله صافی : اگر محرز نباشد که استیل آهن است صحیح نیست .
آیه الله سیستانی : خالی از اشکال نیست .
سؤال ۱۰۹۵- اگر انسان مریض نتواند در حج تمتع قربانی کند و به دیگری نیابت دهد و نایب و وکیل فراموش کند و در مدینه یا در ایران یادش بیاید که قربانی نکرده است وظیفه اش چیست ؟
ج - بر حج او اشکالی نیست ، ولی قربانی در ذمه اش یاقی است که باید در سال آینده در منی انجام دهد، و اگر در ماه ذیحجه فهمید باید در صورت امکان در همان ماه قربانی کند (1) .
۱- آیه الله سیستانی : اگر پس از ایام تشریق در ماه ذی الحجه متوجه شود به احتیاط واجب جمع کند بین روزه و ذبح .
سؤال ۱۰۹۶- شخصی برای خود و نیابت افرادی به قربانگاه رفت و ده رأس گوسفند خرید و قربانی کرد، بعد از رسیدن به منزل یقین پیدا کرد پول ۹ رأس گوسفند را داده است ، وظیفه نسبت به پول یک رأس که نداده چیست ؟ ضمنا با مراجعه به قربانگاه صاحب گوسفند را پیدا نکرد، آیا جایز است که در آن پول تصرف کند و بعد از مراجعت به ایران پول ایرانی به حاکم شرع بدهد و یا صدقه بدهد یا نه ؟
و در صورتی که تصرف در آن جایز باشد اکنون که به ایران برگشته ، آیا باید ریال سعودی یا قیمت آن به ارز دولتی یا ارز آزاد بدهد؟
ج - با یأس از شناسایی صاحبش از طرف او به فقیر (۱) صدق بدهد، و باید یا ریال بدهد و یا قیمت بالا را بدهد (2) .
۱- آیه الله خویی ، آیه الله تبریزی : باید فقیر مؤمن باشد.
آیه الله سیستانی : و به احتیاط واجب باید به اذن حاکم شرع باشد.
۲- آیه الله مکارم : منظور قیمت ارز آزاد است .
سؤال ۱۰۹۷- شخصی قربانی نمیکند به اعتقاد اینکه گوشت گوسفند تلف میشود و از آنان استفادهای نمیشود، و با همین کیفیت تقصیر کرده اعمال حج را انجام میدهد، وظیفه او چیست ؟
ج - اگر جاهل بوده و فکرمی کرده که عملش صحیح است ، از احرام خارج شده ولی قربانی بر ذمه او است (1) .
۱- آیه الله مکارم : اگر قربانی در منی از بین میرود و به هیچ وجه قابل استفاده نیست باید پول آنرا کنار گذارد و در شهر خودش قربانی کند (در ماه ذی الحجه آن سال و اگر نتوانست در سال بعد در ایام تشریق ) .
آیه الله سیستانی : باید فورا لباس دوخته را بیرون آورد و محرمات احرام را ترک کند و قبل از پایان ایام تشریق ذبح کند وگرنه حج او باطل است بنابر احتیاط.
سؤال ۱۰۹۸- آیا محرم میتواند قبل از ذبح گوسفند خود برای دیگران ذبح نماید؟
ج - مانعی ندارد.
سؤال ۱۰۹۹- اگر کسی مؤمن بودن ذابح را قبل از ذبح احراز کرد و بعدا معلوم شد.
ج - کفایت نمیکند (1) .
۱- مراجعه شود به مسأله 1042.
آیه الله صانعی : چون گذشت که ایمان شرط نیست کفایت میکند.
آیه الله بهجت : مسلمان بودن کفایت میکند.
سؤال -۱۱۰۰ اگر قربانی از وجه غیر مخمس باشد چه صورت دارد؟
ج - کفایت نمیکند (1) .
۱- مراجعه شود به سؤال 667.
آیه الله خویی ، آیه الله تبریزی : چون متعارف خرید به ثمن کلی است قربانی صحیح است .
آیه الله مکارم : کفایت میکند.
سؤال ۱۱۰۱- در صورت عدم وجود گوسفند سالم ، آیا میتوان گوسفند مرضوض الخصیتین ( گوسفندی که تخمهای آن را کوبیدهاند) را ذبح نمود؟
ج - اگر غیر خصی و مرضوض یافت نشود، ذبح خصی ومرضوض کافی است (1) .
۱- مراجعه شود به مسأله 1024.
آیه الله سیستانی : ذبح خصی در این فرض و ذبح مرضوض مطلقا کافی است .
آیه الله بهجت : ولی بنابر احتیاط روزه هم بگیرد.
سؤال ۱۱۰۲- شخصی به اعتماد نایب خود در رمی ، ذبح کرده و حلق نموده است ، بعد معلوم شده که نایب از جانب او رمی ننموده است ، آیا ذبح و حلق او صحیح است ؟
ج - کفایت میکند.
سؤال ۱۱۰۳- شخصی در قربانی کسی را نایب خود کرد، و پس از آن به دیگری نیابت داد، ولی شخص اول ذبح نمود، آیا صحیح است ؟
ج - اگر اولی را از وکالت عزل نکرده کافی است ، و مجرد نیابت دادن به رمی ، عزل اولی از نیابت نیست .
سؤال ۱۱۰۴- شخصی با جهل به اشتراط مؤمن بودن ذابح ، قربانی خود را به دیگری واگذار کرده که ذبح نماید، بعد از ذبح متوجه مسأله شده است ، وظیفه او چیست ؟
ج - اگر مؤمن بودن ذابح معلوم نیست ، باید دو مرتبه قربانی کند (1) .
۱- مراجعه شودبه مسأله 1042.
آیه الله مکارم : قربانی اول کافی است .
آیه الله صانعی : لازم نیست چون همان اسلام کفایت میکند.
سؤال ۱۱۰۵- کسی را که وکیل در قربانی نموده ، آیا وکیل میتواند به دیگری وکالت دهد؟
ج - اگر وکالت داده که وکیل ، خودش قربانی کند، نمیتواند به دیگری بدهد.
سؤال ۱۱۰۶- اگر ذبح قربانی شخصی توسط غیر مؤمن صورت گرفته باشد، آیا تکرار آن باید در ایام تشریق باشد (1) .
ج - اگر در بقیه ذیحجه تا آخر آن هم قربانی شود، کافی است ، اگر چه تأخیر آن از ایام تشریق جایز نیست (2) .
۱- آیه الله صانعی : بر مبنای عدم اجرای ذبح غیر مؤمن .
۲- مراجعه به مسأله ۱۰۴۲ شود.
آیه الله مکارم : همانگونه که گفته شد اسلام ذابح کافی است .
سؤال ۱۱۰۷- محرمی که لباس احرامش بر اثر ذبح نجس شده ، میتواند به مقداری که برای دیگران ذبح میکند، در لباس احرام نجس باشد؟
ج - در صورت امکان باید لباس خود را تطهیر کند (۱) و اگر نکرد ضرری به احرام یا ذبح ندارد (2) .
۱- آیه الله سیستانی : بنابر احتیاط واجب .
۲- آیه الله گلپایگانی ، آیه اله صافی : احتیاط مستحب تعویض یا تطهیر آن است .
آیه الله خویی ، آیه الله تبریزی : بنابر احتیاط لباس را تطهیر کند.
سؤال ۱۱۰۸- در مناسک نوشته : واجب است احتیاطا که قربانی را از روز عید تأخیر نیندازد، حال اگر کسی بدون عذر تأخیر انداخت ، بغیر از حرمت تکلیفی عواقب دیگری هم دارد؟
ج - قربانی او صحیح است ، ولی باید (۱) ترتیب بین قربانی و حلق و اعمال مکه مراعات شود (2) .
۱- آیه الله صانعی : ترتیب ین قربانی و حلق واجب نمیباشد.
۲- آیه الله گلپایگانی ، آیه الله صافی : باید ترتیب احتیاط مراعات شود. و اگر از روی سهو یا جهل ترتیب مراعات نشد اشکال ندارد ولی احکام مکه باید بعد از قربانی و حلق یا تقصیر انجام شود. (مناسک عربی ، ص 148) .
آیه الله مکارم : تأخیر تا روز سیزدهم جایز است .
آیه الله تبریزی : اگر ذبح را عمدا تأخیر بیندازد تا تنگی وقت روز عید که دیگر نتواند در آن روز ذبح کند، باید حلق یا تقصیر نماید ولی اعمال مکه را تأخیر میاندازد.
آیه الله سیستانی : جایز است مقدم داشتن تقصیر یا حلق بر ذبح ولی بشرط تحصیل قربانی در منی پیش از آن بنابر احتیاط واجب . (ملحق مناسک ، سؤال 334) .
سؤال ۱۱۰۹- بعد از فری اوداج اربعه ، اگرگردن قربانی را در حالی که هنوز زنده است قطع نمود چه صورتی دارد؟
ج - کار حرامی است (۱) لکن ذبیحه حلال است ، و کفایت از قربانی میکند (2) .
۱- آیه الله سیستانی : بنابر احتیاط.
۲- آیه الله خویی ، آیه الله تبریزی : بنابر احتیاط لازم ذبیحه حلال نیست .
آیه الله مکارم : این کار حرام نیست ولی بهتر است این کار را نکند.
آیه الله بهجت : مانعی ندارد ولی اگر عمدا چنین کند استفاده از گوشت آن مکروه است بلکه خلاف احتیاط است (رساله توضیح مسائل ، مسأله 1823) .
سؤال -۱۱۱۰ می فرمائید اگر ذبح در منی تا آخر ذیحجه ممکن شود باید ذبح را تأخیر بیندازد، آیا اجازه میدهید که حلق را همان روز عید انجام دهد، یا باید حلق و تقصیر را تا بعد از قربانی تأخیر بیندازد، هر چند ده روز طول بکشد؟
ج - باید مراعات ترتیب شود (۱) علی الاحوط (2) .
۱- آیات عظام اراکی ، فاضل ، نوری : تأخیر حلق از روز عید جایز نیست .
آیه الله بهجت : به هر تقدیر ترتیب لازم است . (پرسشهای جدید حج ، س 117) .
۲- مراجعه شود به مسأله ۱۱۳۹ و ۱۱۴۰از مسائل تقصیر و مسأله 1078.
آیه الله مکارم : رعایت ترتیب در اینجا لازم نیست .
آیه الله صانعی : المستحب .
سؤال ۱۱۱۱- آیا حکم گوسفندی که تخمهای آن را کوبیدهاند، با گوسفندی که تخمهایش را تابیدهاند یکی است یا نه ؟ و در هر صورت اگر تخمهای گوسفندی را تابیده باشند، آیا برای هدی مجزی است یا نه ؟ لطفا نظر خودتان را بیان فرمائید.
ج - بنابر احتیاط واجب باید تابیده هم نشده باشد (1) .
۱- آیه الله خویی : مسأله در مورد کوبیده نبودن و تابیده ومالیده نبودن مبتنی بر احتیاط استحابی است بلی باید خصی یعنی اخته نباشد. (مناسک عربی ، مسأله 384) .
آیه الله گلپایگانی ، آیه الله صافی : به مسأله شرایط هدی مراجعه شود.
آیه الله سیستانی : احتیاط مستحب است .
سؤال ۱۱۱۲- حیوانی را که برای هدی ذبح میکنند، اگر قطع او داج اربعه بکنند و آن را رها نمایند و حیوان به خودی خود پشت به قبله شود، و یا بعد از قطع اوداج اربعه ، قبل از جان دادن ، حیوان را روی بقیه اجساد حیوانات ذبح شده پرت نمایند و حیوان در اثر این کار از قبله منحرف شود و در آن حال جام دهد، حکمش چیست ؟
ج - رو به قبله بودن در حال قطع اوداج اربعه کافی است .
سؤال ۱۱۱۳- اگر کسی پس از ذبح قربانی و انجام باقی مناسک و یا قبل از آن متوجه شد که سن هدی کمتر از حد نصاب است وظیفه چیست ؟
ج - اعاده لازم است (1) .
۱- آیه الله مکارم : بنابر احتیاط مستحب است .
آیه الله سیستانی : اگر در ایام تشریق باشد اعاده کند و اگر بعد از آن باشد به احتیاط واجب جمع کند بین اعاده ذبح و روزه .
سؤال ۱۱۱۴- اگر روحانی کاروان میداند که احرامی او در روز عید در مسلخ به خون آلوده میشود و به جهت اینکه روحانی است و باید بر اعمال حجاج نظارت داشته باشد مدت چند ساعت لباس احرامی او خون آلود است آیا باعلم به نجس شدن و طولانی بودن آن تکلیف چیست ؟
ج - اگر معذور از تبدیل یا تطهیر است اشکال ندارد.
سؤال ۱۱۱۵- روحانی کاروانی نایب است و میداند که برای نظارت بر اعمال حج حجاج در قربانگاه لباس او به خون آلوده میشود و به جهت مسئولیتی که دارد و قربانگاه معطل میگردد، آیا با علم به این جهت نیابتش در حج اشکال دارد؟
ج - نیابت اشکال ندارد (1) .
۱- آیه الله صانعی : چون به حج لطمه نمیزند.
سؤال ۱۱۱۶- بعضی از محلههای جدید مکه ، در منی ساخته شده است ، آیا در آنجا میشود قربانی نمود یا خیر؟
ج - اگر در منی است مانع ندارد، ولی بدون احراز این که در منی است ، صحیح نیست (1) .
۱- آیه الله تبریزی : با فرض شک مانعی ندارد.
آیه الله خویی : درمورد شک در منی فتوای ایشان به دست نیامد.
سؤال ۱۱۱۷- انسان شک میکند که در سال یا سالهای گذشته ذابح قربانیش مؤمن بوده یا نه ، الان وظیفه اش چیست ؟
ج - اگر در حال عمل ، مسأله را میدانسته وملتفت بوده و شک بعد از عمل است اعتنا نکند، و در غیر این صورت باید قربانی را اعاده نماید (1) .
۱- مراجعه شود به مسأله 1042.
سؤال ۱۱۱۸- بعضی از مدیران کاروانها یا اشخاص خیر دیگر که برای قربانی از
اشخاص پول میگیرند و احیانا خودشان سربریدن را یاد ندارند لذا قربانیها را غیر مؤمن ذبح میکند، اولا آیا از منوب عنه مجزی است یا نه ، و ثانیا آیا نایب ضامن است یا خیر؟
ج - قربانی مزبور کفایت نمیکند، وکسی که پول را از منوب عنه گرفته ضامن است (1)
۱- مراجعه شود به مسأله 1042.
