فرهنگ مصادیق:وجوب نفقه
کلیدواژه: نفقه، وجوب نفقه.
محتویات
پرسش
با سلام، پدرم پس از مرگ مادرم ازدواج کرده، ولی خانه ندارد و در خانه استیجاری زندگی میکند. حالا مشکل پولی دارد، بنده هم با همسرم کار میکنیم، تا چه میران میشود به او کمک کرد؟
پاسخ
اسباب وجوب نفقه
در فقه شیعه پرداخت نفقه برخی اشخاص بر انسان واجب است.
سبب واجب شدن نفقه یکی از سه امور، زناشویی، قوم و خویشی و مالکیت است[۱].
افراد واجب النفقه
از جمله کسانی که نفقه آنان بر عهده انسان است، والدین اند. علاوه بر همسر و فرزندان که واجب النفقه انسان اند و شخص باید نفقه آنان را پرداخت کند، پدر و مادر نیز جزء واجب النفقههای انسان اند. روایات متعددی در این باب رسیده است[۲].
روایتی از امام صادق
امام صادق علیه السلام در حدیثی میفرمایند: شخص را میتوان برای پرداخت نفقه والدین و فرزندان و همسرش اجبار کرد[۳].
وجوب نفقه والدین
لذا بر طبق روایات، مراجع عظام تقلید نفقه والدین را واجب میدانند. پس اگر پدر یا مادر یا هر دوی آنها توانایی اداره زندگی خودشان را نداشته باشند، بر فرزند واجب است در صورت توانایی در حد کفاف[۴] به زندگی آنها کمک کند[۵].
وجوب نفقه بر پسر یا دختر
وجوب پرداخت نفقه مخصوص پسران نیست؛ بلکه نفقه والدین در صورت توانایی دختر، بر او هم واجب است و اگر پسر توانایی مالی نداشت، در صورت امکان بر پسرِ پسر یا دختر پسر یا فرزندان دختر (نوههای دختری پدر) پرداخت نفقه واجب است[۶].
یادآوری یک نکته
البته واضح است که وجوب پرداخت نفقه والدین دربارهٔ والدین حقیقی است؛ ولی کمک به کسانی که بر انسان حق دارند و برای او زحمت کشیدهاند و اصولاً کمک به نیازمندان و آشنایانی که توانایی مالی ندارند از اعمال مورد پسند و محبوب خداوند است.
منبع
پایگاه اسلام کوئست.
پا نویس
- ↑ نجاه العباد (للإمام الخمینی)، ص ۳۸۲، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، تهران، ۱۴۲۲.
- ↑ شیخ حر عاملی در کتاب وسائل الشیعه، ج ۲۱، ص ۵۲۵، مؤسسه آل البیت، قم، ۱۴۰۹، در ابواب نفقات، بابی را به عنوان "بَابُ وُجُوبِ نَفَقَهِ الْأَبَوَیْنِ وَ الْوَلَد" اختصاص داده است.
- ↑ شیخ حر عاملی در کتاب وسائل الشیعه، ج ۲۱، ص ۵۲۵، مؤسسه آل البیت، قم، ۱۴۰۹.
- ↑ امام خمینی، تحریر الوسیله، ج ۲، ص ۳۲۱، مؤسسه دارالعلم، قم؛ لا تقدیر فی نفقه الأقارب ، بل الواجب قدر الکفایه من الطعام و الإدام و الکسوه و المسکن مع ملاحظه الحال و الشأن و الزمان و المکان حسب ما مر فی نفقه الزوجه.
- ↑ نجاه العباد (للإمام الخمینی)، ص ۳۸۲، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، تهران، ۱۴۲۲؛ واجب است که انسان نفقه پدر و مادر و جد و جده و پدران ایشان را بدهد، چنانکه واجب است نفقه پسران و دختران و نوادگان و نتیجهها را نیز بدهد؛ چه آنها مسلمان باشند وچه کافر.
- ↑ امام خمینی، تحریر الوسیله، ج ۲، ص ۳۲۲، مؤسسه دارالعلم، قم.
