فرهنگ مصادیق:نمازمیت - آیت الله بهجت

نماز میّت - آیت الله بهجت

نماز بر افرادی که خودکشی نموده‌اند

۱۳۱۱. نماز خواندن بر جنازهٔ اشخاصی که به وسیلهٔ سم یا با وسایل دیگر خودکشی می‌کنند، چه صورت دارد؟
ج. اگر مسلمان بوده‌اند، واجب است.

نماز بر کسی که خاکستر شده

۱۳۱۲. شخصی در آتش سوزی کاملاً سوخته و خاکستر شده و خاکستر او با خاکستر بقیهٔ اشیا قابل تفکیک نیست. آیا نماز خواندن بر او واجب است و به چه نحوه؟
ج. اگر واجب باشد، اختلاط اثری ندارد.

قصد برای اللهم اغفر للمؤمنین

۱۳۱۳. اگر در نماز میّت وقت گفتن «اللهمّ اغفر للمؤمنین و المؤمنات» ماعدای دشمنان خود را قصد کند اشکال در نماز ایجاد می‌کند؟
ج. انسان مؤمن با مؤمنین در جهت ایمان آن‌ها دشمنی ندارد.

شک امام در صحت نماز میّت

۱۳۱۴. شخصی در یکی از روستاهای شهرستانی به عنوان این که مُلاّ است نماز میّت می‌خواند. ولی به تازگی برایش شبهه‌ای پیش آمده است، زیرا پای او یک وجب کوتاه است. آیا می‌تواند نماز میّت بخواند؟ حدود ۲۰ سال با جماعت، نماز میّت خوانده است. نمازهایی که خوانده، چه حکمی دارد؟
ج. جماعت و فرادا در نماز میّت وظیفه شان تقریبا یکی است و لذا ممکن است که خیلی از آن‌ها واجد شرایط نماز بر میّت بوده‌اند، ولو فرض شود که شرایط نماز جماعت را نداشته‌اند، با این که ممکن است بگوییم شرط جماعت را هم این گونه عذرها دارند و خصوص این عذر شاید احتیاط هم نداشته باشد.

غلط خواندن نماز میّت

۱۳۱۵. فردی که نماز میّت برخی اموات را می‌خوانده است، متوجه می‌شود نماز میّت را گاهی اشتباه می‌خوانده است؛ مثلاً به جای «اَشْهَدُ اَنَّ محمدا»، «محمدٍ» می‌خوانده است؛ چه سهوا، چه عمدا. وی احتمال می‌دهد که چنین اشتباهی را کرده باشد. تکلیف چیست؟
ج. اگر به طوری است که اشتباهش را می‌فهمد و اعاده می‌کند که مانعی ندارد، و نمازهایی را که احتمال می‌دهد این گونه بوده است، حکم به صحت آن‌ها می‌کند و اگر طوری است که نمی‌تواند بر آن‌ها محافظه کاری بکند، با وجود افرادی که توانایی خواندن نماز میّت صحیح را دارند، احتیاط در ترک است.

شرایط نمازگزار

۱۳۱۶. شخصی شیعه است و به بلوغ هم رسیده، آیا می‌تواند نماز میّت را بخواند؟
ج. بله، می‌تواند بخواند و به مسألهٔ ۵۱۸ و مسایل بعد آن در رساله رجوع شود.

نماز خواندن با کفش

۱۳۱۷. شخصی پا برهنه نمی‌شود و نماز میّت را می‌خواند، آیا نماز صحیح است؟
ج. بله.

بلند کردن دست‌ها در هنگام نماز

۱۳۱۸. نمازگزار میتی بدون این که دست‌ها را بالا ببرد نماز میّت را می‌خواند، آیا نمازش صحیح است؟
ج. بله.

فاصله کم با میّت

۱۳۱۹. اگر شخصی آن قدر به میّت نزدیک شود که لباسش به میّت بخورد، حکمش چیست؟
ج. اشکال ندارد.

دعا به مؤمنین

۱۳۲۰. امام جماعت در نماز به مؤمنین هم دعا می‌کند این دعا کردن چه تأثیری برای میت دارد؟
ج. تأثیر دارد، زیرا او سبب شده است که به مؤمنین دعا شود و در غیر جماعت هم دعا برای مؤمنین هست.

گفتن «الصَّلاه»

۱۳۲۱. من به جای ۳ مرتبه «الصلاه» گفتن، ۱ مرتبه گفتم و ۲ مرتبه تکبیر گفتم، صحت و سقم نماز را برایم توضیح بفرمایید؟
ج. اگر سهوا بوده، مانعی ندارد و اگر دو مرتبه تکبیر را به جای دو مرتبهٔ «الصلاه» و تکبیر واجب را جداگانه گفته‌اید، مطلقا مانعی ندارد.

مکان نماز میّت

۱۳۲۲. به دلیل استحباب نماز خواندن در جایی که بیشتر مردم می‌آیند، به میتی در وسط خیابان نماز خواندند، آیا این نماز به دلیل سدّ معبر کردن صحیح است؟
ج. اگرچه سدّ معبر هم جایز نباشد، ولی نماز صحیح است.

نماز میّت در حال حیض یا جنابت

۱۳۲۳. آیا در حال حیض یا جنابت، می‌توان نماز میّت خواند؟
ج. بله، می‌توان.

قصد قربت

۱۳۲۴. اگر کسی نماز میّت را بدون قصد قربت بخواند، صحیح است یا نه؟
ج. قصد قربت شرط است.

نشسته نماز خواندن بر میّت

۱۳۲۵. شخصی به دلیل پا درد، به صورت نشسته بر میتی نماز خوانده است، آیا صحیح است؟ و اگر کسی به دلیل عدم توانایی به صورت نشسته بر میّت نماز خوانده و کسی هم نبوده که ایستاده نماز بخواند و در وسط نماز یک شخص دیگری که می‌توانست ایستاده نماز بخواند رسیده است آیا باید او نماز را اعاده کند یا همین نماز کافی است؟
ج. اگر کسی نباشد که ایستاده نماز بخواند، می‌شود نشسته بر او نماز خواند و چنان چه بعد از خواندن نماز و یا بعد از خواندن قسمتی از آن، فردی که قادر به خواندن نماز به صورت ایستاده است پیدا شود، بنابر احتیاط واجب باید نماز اعاده شود.

طریقه خواندن نماز بر چندین میّت

۱۳۲۶. شخصی می‌خواهد چندین میّت نماز بخواند، آیا باید برای هر کدام جدا نماز بخواند یا می‌شود برای همه یک نماز خواند؟
ج. می‌توان برای همه یک نماز خواند، ولی در دعاهایی که بعد از تکبیر چهارم خوانده می‌شود، باید ضمایر به صورت جمع گفته شود.

تکرار نماز بر یک میّت

۱۳۲۷. شخصی می‌خواهد برای یک میّت چند بار نماز بخواند تا ثواب بیشتری عاید او گردد، آیا جایز است؟
ج. اگر هر دو نماز از هر جهت مثل هم باشند، مکروه است چند نماز بر میّت خوانده شود.

نماز نخواندن بر میّت

۱۳۲۸. میتی را بدون این که بر او نماز بخوانند دفن کرده‌اند، آیا برای نماز خواندن بر او باید نبش قبر کرد؟
ج. اگر خارج کردن میّت از قبر ممکن نیست یا موجب بی احترامی به او می‌شود، واجب است به قبر او نماز بخوانند وگرنه احتمال دارد مثل غسل دادن و کفن کردن میّت، بیرون آوردن میّت و خواندن نماز بر او واجب باشد.

باطل بودن نماز میّت بعد از دفن

۱۳۲۹. میتی را دفن کردند، بعد از انجام نماز و غسل و کفن مشخص شد که نماز نمازگزار، باطل بوده است وظیفه چیست؟
ج. به پاسخ سؤال قبلی و نیز به مسأله ۵۳۱ رساله رجوع شود.

خواندن نماز بر قبر

۱۳۳۰. میتی را بدون خواندن نماز دفن کرده‌اند و فردی آمده و بر قبر میّت نماز را خوانده، آیا صحیح است؟ و اگر بعد از مدتی به دلیل آمدن سیل، بدن او از قبر بیرون بیاید، آن نماز میّت را باید اعاده کرد؟
ج. صحیح است، ولی اگر بدن او به سببی مثل سیل و نظیر آن خارج شد، بنابر احتیاط واجب این نماز اعاده شود.

تزاحم نماز فریضه و میّت

۱۳۳۱. اگر در زمانی که نماز فریضه شخصی می‌خواهد قضا شود و در تأخیر دفن میّت هم خوف بر میّت وجود دارد، باید نماز میّت را بخواند یا فریضه را؟
ج. اظهر تقدیم فریضه و نماز خواندن بر قبر میّت، بعد از دفن او است.

خواندن نماز میّت

۱۳۳۲. آیا می‌شود تکبیرات را به صورت فارسی گفت؟
ج. خیر، باید عربی گفت.

نماز میّت به فارسی

۱۳۳۳. اگر کسی پیدا نشود که نماز میّت را به عربی بخواند، آیا می‌توان نماز را به فارسی یا زبان دیگری به جای آورد؟ و آیا در چنین مواردی پنج تکبیر کفایت می‌کند؟
ج. کسی که نتواند کمتر از مقدار واجب نماز میّت را که در رساله مذکور است بخواند، نادر است و در چنین مواردی می‌تواند همین مقدار کم را از روی نوشته بخواند.

درست نخواندن نماز میّت

۱۳۳۴. اگر شخصی عبارات عربی را نمی‌تواند درست تلفظ کند، آیا می‌تواند نماز میّت بخواند یا خیر؟
ج. دیگران نباید به نماز او اکتفا کنند.

خواندن تکبیرات نماز میّت

۱۳۳۵. شخصی تکبیرات نماز میّت را به صورت مرتب نخوانده است ـ یعنی تکبیر اوّل و سوم و دوم و پنجم را جا به جا خوانده ـ ، آیا نمازش صحیح است؟
ج. احتیاطا باید اعاده کند.

اشتباه خواندن نماز میّت

۱۳۳۶. شخصی در موقع خواندن تکبیرات در میّت زن، به جای «هذه» گفته «هذا» آیا اشکال دارد؟
ج. خیر، اشکال ندارد.

آهسته خواندن نماز میّت

۱۳۳۷. شخصی به اندازه‌ای آهسته تکبیرها و دعاها را می‌گوید که ممکن است نماز از صورت خود خارج شود، آیا اشکالی دارد؟
ج. آهسته خواندن، سبب خروج از صورت نماز نمی‌شود.

تیمم در نماز میّت

۱۳۳۸. فردی وضو نداشته است و آب هم در اختیار او بوده امّا تیمم کرده، آیا نماز میّت را می‌تواند بخواند؟
ج. بله، می‌تواند.
۱۳۳۹. فردی در حال جنابت بوده است و آب هم موجود بوده ولی تیمم کرده است، آیا می‌تواند نماز میّت بخواند و استحباب آن در این صورت جاری است؟
ج. می‌تواند نماز را بخواند، هر چند مستحب است غسل کند.

چگونگی قرار گرفتن نماز گزار در مقابل میّت

۱۳۴۰. شخصی که می‌خواهد بر میّت زن یا مرد نماز اقامه کند، بهتر است رو به روی میت بایستد یا بالای سر میّت؟
ج. اگر میّت مرد است امام جماعت یا کسی که فرادی بر او نماز می‌خواند، مقابل وسط قامت یا سینه او بایستد، و اگر میّت زن است، مقابل سینه یا سر او بایستد.

لباس غصبی در نماز میّت

۱۳۴۱. فردی لباسی را دزدیده است و در راه از او می‌خواهند که نماز میتی را بخواند، آیا این نماز صحیح بوده است؟
ج. بله، صحیح است با تمشّی قصد قربت.

نماز میّت توسط زن

۱۳۴۲. آیا زن می‌تواند بر میّت نماز بخواند؟
ج. بله می‌تواند.

مقدار پستی و بلندی میّت و نمازگزار

۱۳۴۳. شخصی روی یک تالار دو متری (پله) و میّت روی زمین بوده و نماز را بر میّت خوانده، آیا باید نماز اعاده شود یا صحیح است؟
ج. مکان نمازگزار نباید از جای میّت به قدری پست تر یا بلندتر باشد که عرفا نماز بر این میّت صدق نکند، ولی پستی و بلندی مختصر اشکال ندارد.

مقدار فاصله نمازگزار از میّت

۱۳۴۴. شخصی در فاصلهٔ ۵ الی ۶ متری میّت، نماز میّت را خوانده است، آیا نماز صحیح بوده است؟ و فاصله بین نمازگزار و میّت چه مقدار باید باشد؟
ج. نمازگزار نباید به قدری دور باشد که عرفا نماز بر این میّت صدق نکند؛ ولی در نماز جماعت اگر صف‌ها به یکدیگر پیوسته باشند، اشکال ندارد.

حایل یا پرده بین نمازگزار و میّت

۱۳۴۵. میّت در جایی گذاشته شده بوده که یک پرده آویزان بوده و به دلیل حرکت پرده به وسیله باد، پرده دایم بین نمازگزار و میّت حایل می‌شد، آیا نماز میّت صحیح است یا باید اعاده شود؟
ج. اگر عرفا نماز بر آن میّت صدق می‌کرده است، نماز صحیح بوده است.

تابوت

۱۳۴۶. آیا تابوت میّت و نمازگزار حایل محسوب می‌شود؟
ج. خیر.

مقدار پوشش هنگام نماز برای میّت

۱۳۴۷. میتی به دلیل این که نمی‌شد او را کفن کرد کفن نشده و عورتش هم مشخص است، در چنین مواردی وظیفه چیست، آیا همین گونه می‌شود بر او نماز خواند؟
ج. در چنین مواردی لازم است عورت میّت را با تخته و آجر و مانند این‌ها بپوشانند.

معیّن کردن میّت در حال نماز به وسیله نمازگزار

۱۳۴۸. شخصی بر میتی نماز خوانده ولی مشخص نکرده که بر این میّت «قربه الی اللّه » نماز می‌خواند، آیا نمازش صحیح است؟
ج. هنگام نماز لازم است قصد قربت کرده و میّت را معیّن کند و مقصود از نیّت و تعیین همان قصد است و مرور قصد و نیّت در ذهن یا تلفظ لازم نیست.

نماز میّت بر بی نمازها

۱۳۴۹. بر چه کسانی واجب است نماز میّت خوانده شود و کسی که نماز نمی‌خوانده، می‌شود بر او نماز خواند؟
ج. اگر مسلمان بوده، نماز بر او واجب است.

نماز میّت بر گوینده شهادتین

۱۳۵۰. فردی که گوینده شهادتین باشد، و چیزی که منافات با شهادتین باشد از او سر نزده، ولی احکام الهی را عمل نمی‌کند، آیا بر او نماز میّت واجب است؟
ج. بله، واجب است

محکومین به کفر

۱۳۵۱. آیا افرادی مانند غلاه، خوارج، نواصب و کسانی که محکوم به کفر هستند، جایز است بر آن‌ها نماز خواند یا خیر؟
ج. جایز نیست.

نماز میّت بر کودک

۱۳۵۲. بچه‌ای کمتر از ۵ سال داشته فوت کرده، آیا نماز میّت بر او واجب است؟
ج. اگر عارف به نماز بوده، احتیاطا واجب است که بر او نماز خوانده شود.

پیدا شدن میّت در شهرهای اسلامی

۱۳۵۳. مرده‌ای در شهرهای اسلامی پیدا شده، آیا باید بر او نماز خواند؟
ج. بله.

پیدا شدن مرده در بلاد کفر

۱۳۵۴. مرده‌ای در بلاد کفر پیدا شده است که در آن جا مسلمانان هم زندگی می‌کنند، آیا باید بر او نماز میّت خواند؟
ج. در صورتی که احتمال برود این میّت مسلمان است و یا از مسلمانی متولد شده، واجب است بر او نماز خوانده شود.

شک به خوانده شدن نماز میّت

۱۳۵۵. یک فردی مرده است و ما یقین نداریم که کسی نمازش را خوانده یا نه وظیفه چیست؟
ج. باید نماز بر او خواند.

زمان نماز میّت

۱۳۵۶. شخصی قبل از حنوط میّت نماز میّت را خوانده، آیا صحیح است؟
ج. خیر.
۱۳۵۷. شخصی تصادف کرده و مرده است و یک نفر در محل حادثه حاضر شده و نمازش را قبل از غسل و کفن خوانده است، آیا لازم است بعد از غسل و کفن هم نماز خوانده شود؟
ج. بله، لازم است.

عدم شرطیّت طهارت از حدث اصغر و اکبر در نماز میّت

۱۳۵۸. فردی قبل از این که وضو بگیرد و یا غسل کند نماز میّتی را خوانده، آیا نماز صحیح بوده است؟
ج. بله.

وصیت میّت بر نماز خواندن فردی خاص

۱۳۵۹. اگر میّت وصیت کرده باشد که فرد خاصی بر وی نماز بخواند، آیا او باید از ولیّ میت اجازه بگیرد؟
ج. بله، بنابر احوط لازم است.

دسترس نبودن ولیّ میّت

۱۳۶۰. اگر هنگام نماز بر میّت، ولیّ میّت در دسترس نبود، آیا باید تا دسترسی به وی و اجازه گرفتن از او صبر کرد یا می‌توان نماز بر میّت را اقامه نمود؟
ج. اگر در صبر کردن محذوری است، با اجازهٔ حاکم شرع می‌توان نماز را اقامه کرد.

نماز بر زنازاده

۱۳۶۱. نماز خواندن بر زنازاده چه حکمی دارد؟
ج. اگر محکوم به اسلام بوده و از مسلمین بوده است، واجب است.

نماز بر غیر شیعه

۱۳۶۲. آیا نماز خواندن بر مسلمانان غیر شیعه اثنی عشری واجب است؟
ج. بله، واجب است.

نماز به بچه‌ای که مرده به دنیا آمده

۱۳۶۳. آیا نماز خواندن بر بچه‌ای که مرده به دنیا آمده است، مستحب است؟
ج. خیر.

نماز بر مرده تکه تکه شده

۱۳۶۴. اگر در اثر حادثه‌ای بدن میّت قطعه قطعه شود و برخی از قسمت‌های آن یافت شود، نماز خواندن بر آن قسمت‌ها واجب است؟
ج. اگر آن قسمت سینهٔ میّت باشد ـ کلاً یا بعض از سینه که محلّ قلب است ـ نماز بر آن واجب است.

نماز بر میتی که نمی‌شناسیم

۱۳۶۵. گاهی برای نماز خواندن بر میتی که نمی‌شناسیم دعوت می‌شویم، خواندن عبارت «اللهم انا لانعلم منه الا خیرا» در مورد او آیا دروغ محسوب می‌شود؟
ج. ممکن است از خیر، اصل ایمان را قصد کنید.

نماز بر افراد شرور و فاسق

۱۳۶۶. اگر فرد شرور و فاسقی از دنیا برود، آیا می‌توان عبارت «اللهم انا لانعلم منه الاّ خیرا» را در مورد او به کار بریم؟
ج. اگر مراد از خیر، ایمان به خدا و پیامبر ـ صلّی اللّه علیه وآله وسلّم ـ و اهل بیت ـ علیهم السّلام ـ باشد، مانعی ندارد.

گفتن جملهٔ «اللهم انا لا نعلم منه الاّ خیرا»

۱۳۶۷. در نماز میّت آمده: «اللّهمّ انّا لا نعلم منه الاّ خیرا»، آیا می‌شود بر غیر عادل این جمله را خواند و با چه قصدی؟
ج. معلوم شد که علم به خیر، علم به ایمان او می‌تواند باشد.

جماعت خواندن نماز میّت

۱۳۶۸. آیا به جماعت خواندن نماز میّت واجب است؟
ج. مستحب است.
۱۳۶۹. بیش از دو نفر برای نماز خواندن برای میّت حاضر نیستند، آیا می‌شود به جماعت خواند؟
ج. بله، می‌شود.

خواندن تکبیرات در نماز میّت

۱۳۷۰. کسی به امام جماعت اقتدا کرده است، ولی تکبیرها و دعاها را نگفته است، آیا نمازش صحیح است؟
ج. خیر، صحیح نیست.

جلو افتادن مأموم از امام

۱۳۷۱. شخصی در تکبیر اوّل از امام جلو افتاده است، آیا نمازش را می‌تواند ادامه دهد یا باید تکبیر را اعاده کند؟ هم چنین فردی در حال خواندن نماز میّت، در تکبیر ۲ و ۳ از امام جلو افتاده، ولی صبر کرده تا تکبیر ۴ و ۵ را با امام بخواند، آیا نمازش صحیح است؟
ج. نماز او صحیح است، اما مستحب است همان تکبیر را با امام اعاده نماید.

فردی که دیر به نماز جماعت میّت رسیده

۱۳۷۲. شخصی وقتی به جماعت می‌رسد که بعضی از تکبیرات نماز میّت گفته شده است، وظیفه اش چیست؟
ج. می‌تواند اقتدا کند، ولی باید در هر تکبیر به وظیفه خود عمل کند، یعنی دعای مربوط به همان تکبیر را خودش بخواند و بعد از فراغ امام بقیه تکبیرات را تمام کند.

شرایط امام جماعت در نماز میّت

۱۳۷۳. آیا تمام شرایط امام جماعت، در نماز میتی که به جماعت خوانده می‌شود شرط است؟
ج. احوط، اعتبار جمیع شرایط امام جماعت است.

امام جماعت زن

۱۳۷۴. آیا در نماز میّت، زن می‌تواند امام جماعت شود؟
ج. اگر واجد تمام شرایط بوده و عادل باشد، فقط برای زن‌ها می‌تواند امامت کند.

پا نویس

منبع: مرکز تنظیم و نشر آثار آیت الله بهجت - تاریخ برداشت: 94/11/12

بازگشت به نماز میّت