احکام آژانس تلفنی

احکام آژانس تلفنی

مشخصات کتاب

نویسنده	مصطفی کوهی
زبان	فارسی
ناشر	نشر معروف
محل انتشارات	قم
تاریخ نشر	۱۳۹۵
قطع	رقعی
شابک	۹۷۸۶۰۰۶۶۱۲۶۶۹
دانلود	PDF

فصل اول: تعریف و اهمیت تاکسی تلفنی

تعریف تاکسی تلفنی

«تاکسی تلفنی»؛ مؤسسه‌ای است مرکب از دو واژه تاکسی و تلفن و منظور مؤسسات خدمت‌رسانی است که معمولادرداخل شهرها برای نقل و انتقال و حمل مسافران تلاش میکند.

اهمیت تاکسی تلفنی

تاکسیرانی یکی از مشاغل خدماتی است که همزمان با ورود اتومبیل در ایران برای شهروندان راه‌اندازی شده است، اما به مرور زمان و با آمدن تاکسی و سرویس خطوط، ارتباطی از درون این شغل، کسب‌و‌کار جدیدی به نام «آژانس تاکسی تلفنی» به وجود آمد که از طریق خطوط تلفن، تقاضا را به عرضه نزدیک‌تر کرده است. کسب‌و‌کار تاکسی تلفنی اگرچه بسیار کوچک و ساده می‌نماید؛ کار خدماتی ارزشمندی است و می‌تواند در سیستم نظام شهری دارای جایگاه داشته باشد.
آمار و ارقام نشان می‌دهد که سالانه به طور متوسط، ۶۳ درصد مردم از خدمات تاکسی تلفنی و به طور میانگین، ۳/۵ بار در ماه از آژانس استفاده می‌کنند.
همچنین نوجوانان، جوانان و افراد مسن، به ترتیب بالاترین آمار استفاده از آژانس را به خود اختصاص می‌دهند. این گروه با کسب ۷۰درصد آمار، بالاترین استفاده‌کنندگان از این نوع خدمات هستند.

فواید و منافع تاکسی تلفنی

منافع و فواید تاکسی تلفنی عبارت است از:
1. مأمنی است برای افراد بی‌وسیله، خصوصا کسانی که در مسیرهای دور از محل فعالیت و کار خویش هستند؛
2. سهل و آسان کردن رفت‌و‌آمد در زودترین فرصت ممکن؛
3. استفاده بهینه از وقت و صرف جویی در آن؛
4. راحت کردن مسافرت‌های کوتاه داخل شهری؛
5. امین و مورد اطمینان خانواده‌ها؛
6. سرویس‌دهی به مراکز مختلفی همچون مدارس، دانشگاه‌ها، مهدهاى کودک، مراکز تربیت معلم، کارخانه ها، بیمارستان‌ها و خانواده‌ها برای خرید خوراک و موارد دیگر؛
7. سرویس دهی به افراد مختلف، ازجمله دانشجویان، دانش‌آموزان، افراد کهنسال و ناتوان، افراد معلول، افراد مریض، کارگرها، کارمندان و پرستاران.
این نهاد خدمت‌رسان، به نوعی در اقتصاد مملکت نقش‌آفرینی می‌کند. گردش چرخ اقتصاد مملکت برعهده نیروی فکر و کار جامعه است و رساندن به‌موقع دانش‌پژوهان به مراکز تعلیم و تربیت، اعم از دانشگاه و مدرسه و کارمندان و کارگران به مراکز کارشان، از جمله مواردی است که بر عهده این نهاد است.
8. ایجاد احساس امنیت در افراد؛ بدان معنا که افراد با اطمینان و اعتماد به مراکز تاکسی تلفنی با آن‌ها تماس می‌گیرند و از آن‌ها در خواست خدمت رسانی می‌کنند.

آمار تاکسی تلفنی کشور

بررسی نتایج سال 1392 اجرای (طرح آمارگیری از مؤسسات کرایه اتومبیل و آژانس‌هـای تاکسـی تلفنـی) کـه به دوره زمانی یک ساله قبل از آن مربوط است؛ یافته‌های زیر را نشان می دهد:

تعداد کارگاه و نحوه تصرف

در سال 1391، 18هزار و 385 مؤسسه کرایه اتومبیل و آژانس تاکسی تلفنی در کشـور فعالیـت داشـته‌انـد. دردوره موردنظر، نحوه تصرف حداقل 7557 کارگاه (1/41 درصـد) ملکـی، حـداقل 722 کارگـاه (9/3درصـد) اجاره‌ای، حداقل 10هزار و 8 کارگاه (4/54 درصـد) سـرقفلی و حـداقل 11 کارگـاه (1/0درصـد) وقفـی بـوده اسـت.
همچنین نحوه تصرف حداقل 97 کارگاه (5/0 درصد)، سایر موارد اظهار شده است. شایان ذکر است، معـدودی ازکارگاه ها دارای بیش از یک نحوه تصرف بوده‌اند.

نحوه مالکیت وسایل نقلیه دراختیار

مؤسسات کرایه اتومبیل و آژانس‌های تاکسی تلفنـی در دوره مـورد نظـر، 240هزار و 189 وسـیله نقلیـه در اختیار داشته‌اند که نشان می‌دهد به طور متوسط سهم هر کارگاه حدود 13 وسیله نقلیه است. از این تعداد 6108 وسیله نقلیه (5/2 درصد) ملکی و 234هزار و 81 وسیله نقلیه (5/97 درصد) غیرملکی بوده است.

نوع وسایل نقلیه دراختیار

از مجموع وسایل نقلیه در اختیار مؤسسات کرایه اتومبیل و آژانس‌های تاکسـی تلفنـی در دوره مـورد نظـر؛ 28هزار و 511 دستگاه (/11 9درصد) پیکان، 159هزار و 531 دستگاه (4/66 درصد) پراید، 21هزار و667 دستگاه (0/9 درصـد) آردی (روآ)، 8490 دستگاه (5/3 درصد) سمند، 20هزار و 719 دستگاه (6/8 درصـد) پـژو و 1270 دسـتگاه (5/0 درصـد) سایر وسایل نقلیه بوده است.

تاریخچه تاکسیرانی

اگر به خاستگاه نخستین تاکسی‌ با سوخت فسیلی در جهان برگردیم، تقویم تاریخی قدیمی‌تر از 1899 میلادی و نقشه جایی جز شهر پاریس را نمایش نخواهد داد. امّا در ایران، نخستین تاکسی در سال 1306 شمسی وارد کشور شد. فخرالدوله، دختر مظفرالدین شاه، این تاکسی را به تهران آورد. وی همچنین پایه‌گذار نخستین موسسه تاکسیرانی در تهران بود و اولین تاکسی‌هایش را از میان خودروهای آمریکایی انتخاب کرد؛ خودرویی به نام «Bed Ford» یا اصطلاحا «ب. ب. فورد». در ابتدا نماینده شرکت آمریکایی به هر درشکه که اصطلاحا از رده خارج می‌شد یک دستگاه تاکسی واگذار می‌کرد. پس از آن، اتومبیل‌هایی مانند وُلگا، آستین، شورلت، هیلمن، موریس، دکاوه، بنز، فیات و سیتروئن وارد بازار حمل و نقل شهری شد.
از ابتدای دهه 50، رشد سریع شهر و افزایش ناگهانی تعداد اتومبیل‌ها، کنترل خیابان‌ها را با مشکل مواجه کرد. و لذا لازم بود که در چنین وضعی، شهرداری برای ساماندهی به تاکسی‌های شهری تدبیری بیندیشد و آن را به مأموران خاصی بسپارد. سرانجام در سال 59، سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی شهر تهران، زیر نظر شهرداری تهران فعالیت خود را آغاز کرد. در همه شهرهای بالای 200 هزار نفر، چنین سازمانی راه‌اندازی شد و ساماندهی امور تاکسیرانی را بر عهده گرفت. اولین موسسه تاکسی تلفنی در ایران، در سال 1360 کار خود را شروع کرد.
البته هنوز تا صدساله شدن تاکسیرانی در ایران زمان مانده؛ اما این وسیله نقلیه عمومی به نوعی به کارآمدترین و محبوب‌ترین وسیله نقلیه درون‌شهری تبدیل شده است. در هر شهری، حتی اگر ناوگان اتوبوسی نداشته باشد، تاکسی وجود دارد. تنها در تهران بیش از80 هزار دستگاه تاکسی در انواع مختلف تاکسی‌های نارنجی، تاکسی‌های سبز و ون وجود دارد. براساس یکی از آمارهای ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت کشور، در کل ایران 340هزار دستگاه تاکسی وجود دارد. (به طور متوسط برای هر 220 ایرانی یک دستگاه تاکسی) و با لحاظ این که خودروهای تاکسی تلفنی‌ها در این آمار لحاظ نشده است، می‌توان فهمید مردم ایران تا چه اندازه تاکسی‌دوست هستند.
تاکسیرانی در حال پیدا کردن ابعاد تازه‌ای است؛ به طوری که اخیرا سازمان تاکسیرانی تهران، از تاسیس رشته دانشگاهی تاکسیرانی خبر داده است.
رشته تاکسیرانی به صورت رشته‌ای پودمانی در مقطع کاردانی ارائه خواهد شد و طی آن، 72 واحد درسی با عناوینی همچون فرهنگ اقوام ملل، مکالمات زبان انگلیسی، عربی، ترکی استانبولی، مشتری‌مداری، سرویس و نگهداری خودرو، شهرشناسی و جغرافیای شهری تدریس و آموزش داده خواهد شد.

فصل دوم: حمل و نقل در قران کریم و روایات

قرآن کریم در سوره های مختلف به اهمیت حمل ونقل، اعم از تجهیزات و زیرساخت‌های حمل ونقل اشاره کرده است.
از منظر قران کریم برای حمل و نقل، سه عنصر اساسی وجودارد که عبارت است از :

راه خشکی و دریا

قران کریم در این زمینه می فرماید:« الَّذی جَعَلَ لَکُمُ الأرضَ مَهداً و سَلَکَ لَکُم فِیها سُبُلاً؛ همان خدایی که زمین را گَهواره شما قرار داد و راه‏هایی برای شما در آن پدید آورد.
در آیه‌ای دیگری می‌فرماید : وَ اللَّهُ جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ بِساطاً لِتَسْلُکُوا مِنْها سُبُلاً فِجاجاً؛ و خداوند زمین را براى شما فرش گسترده‏اى قرار داد تا از راه‌هاى وسیع و دره‏هاى آن بگذرید [و به هر نقطه مى‏خواهید بروید].
مولّف تفسیر هدایت در شرح این آیه می نویسد:
یعنى راه‌هاى فراوان وسیع، و به قولى راه‌هاى مختلف؛ و "فج" راه میان دو کوه است و این آیه تأکیدى بر آن است که خداوند متعال زمین را براى ما گسترده و هموار ساخت؛ چه اگر چنین نمى‏بود، به راه‌هایى میان نقاط مختلف آن دسترسى پیدا نمى‏کردیم و از آیات الاهى یکى آن است که هیچ نقطه‏اى بر زمین یافت نمى‏شود، مگر این که آدمى مى‏تواند از راهى خود را به آن برساند و گفته خدا (سبلا) به صورت جمع، حکایت از فراوانى و گوناگونى راه‌ها است، و گستردگى زمین، اعم از راه‌هاى خشکى و دریایى و هوایى است.

نقش خدای سبحان در جابه‌جایی انسان

قران کریم در مسئله حمل و نقل به این نکته که خدای متعال انسان ها را در روی زمین سیر می دهد، اشاره می‌کند و می‌فرماید:
(هُوَ الَّذِی یُسَیِّرُکُم فِی البَرِّ و البَحرِ) او کسی است که شما را در خشکی و دریا سیر می دهد.
صاحب تفسیر آسان می نویسد :
تردیدى نیست که اگر مردم عموما قادر نبودند بر روى زمین حرکت کنند و احتیاجات خود را برطرف نمایند، زندگى انسان فلج می‌شد و سرانجام نابودى بشر را به دنبال مى‏داشت. پس، این خود یکى از بزرگ‌ترین نعمت‏هاى پروردگاراست؛ اما چون بعضى از افراد توجهى به آن ندارند؛ خداى مهربان این نعمت مهم را به آنان خاطر نشان فرموده است. بعید نیست که انسان گمان کند به قدرت و قوت خویشتن در خشکى و دریا حرکت مى‏کند؛ ولى اگر اندکى دقت کند، مى‏بیند آن قدرت و قوت را خدا به وى عطا نموده و در نتیجه حرکتى که مى‏نماید از خدا مى‏باشد.

وسیله حمل و نقل

یکی از نعمت هایی که در قرآن کریم بر آن تکیه شده؛ «مَرکب» است. انسان برای انتقال یا مسافرت از جایی به جایی دیگر، برای آن‌که زودتر به مقصد برسد، خسته نشود، و از انجام دادن کارهایش باز نماند، به مَرکب نیاز دارد و در مواردی نیز اصولا بدون مرکب قادر نیست به محل مورد نظر خود انتقال یابد؛ مثل کسی که بر اساس انگیزه‌ای تصمیم می گیرد به جزیره ای در میان دریا و یا به ساحل آن سوی دریا سفر کند. بدیهی است این سفر بدون مرکب مناسب ممکن نیست.
بر این اساس انسان، در هر حال، هم در خشکی و هم در دریا، برای آن که زندگی اش بهبود یابد و بهتر بگذرد و نیازهایش زودتر برطرف شود، نیازمند مَرکب و سواری خواهد بود.
نخستین مرکب‌هایی که انسان برای سفر از آن‌ها استفاده می کرده، حیواناتی مثل گاو، شتر، الاغ، اسب و قاطر بوده‌اند.
قرآن کریم در این زمینه می فرماید:
(وَ الْخَیْلَ وَ الْبِغالَ وَ الْحَمِیرَ لِتَرْکَبُوها وَ زِینَةً وَ یَخْلُقُ ما لا تَعْلَمُون) و اسبان و استران و الاغ‏ها را آفرید تا بر آنها سوار شوید و براى شما تجملى باشد و چیزهایى را مى‏آفریند که نمى‏دانید.
صاحب کتاب تفسیر نور درتفسیر (یَخْلُقُ ما لا تَعْلَمُون؛ چیزهایى را مى‏آفریند که نمى‏دانید؛ می‌نویسد:
«وسایل نقلیه امروزى، چه ماشین، چه قطار و چه هواپیما، در واقع مخلوقِ خدا هستند نه بشر.
از منظر قرآن کریم، وجود مرکب از بزرگ‌ترین نعمت‌هایی است که در خدمت انسان قرار داده شده تا انسان از آن‌ها بهره ببرد. قرآن کریم در این زمینه می‌فرماید:
(وَ لَقَدْ کَرَّمْنا بَنِی آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّیِّباتِ وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى‏ کَثِیرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِیلاً)؛
و همانا فرزندان آدم را گرامى داشتیم و آنان را در خشکى و دریا [بر مرکب‏ها] حمل کردیم و از چیزهاى پاکیزه روزى‏شان دادیم و آنان را بر بسیارى از آفریده‏هاى خود برترى کامل دادیم. تفسیر نمونه، در تفسیر آیه‌ مذکور آورده است: در این‌جا این نکته جلب توجه مى‏کند که چرا خداوند از میان تمام مواهبى که به انسان بخشیده نخست به مسئله حرکت او در خشکى و دریا اشاره مى‏کند. این ممکن است به‌آن جهت باشد که بهره‏گیرى از طیبات و انواع روزی‌ها بدون حرکت امکان‏پذیر نیست و حرکت انسان بر صفحه زمین به مرکب راهوار نیاز دارد. آرى، "حرکت"، مقدمه هر گونه "برکت" است.
یا به این جهت که مى‏خواهد سلطه او را بر کل پهناى زمین، اعم از دریا و صحرا مشخص کند؛ چرا که هر یک از انواع موجودات بر قسمتى از محدوده زمین سلطه دارند. تنها انسان است که بر کل این کره خاکى حکومت مى‏کند، بر دریا، صحرا، و فراز هوا.

پانویس

بازگشت به مجموعه فقه و زندگی