فرهنگ مصادیق:غسل‌های اختصاصی بانوان

غسل‌های اختصاصی بانوان

استحاضه

۲۷۸-خون استحاضه در بیشتر اوقات زرد رنگ و سرد است و بدون فشار و سوزش بیرون میاید و غلیظ هم نیست، ولى ممكن است گاهى سیاه یا سرخ و گرم و غلیظ باشد و با فشار و سوزش بیرون آید. استحاضه سه قسم است: قلیله و متوسطه و كثیره. استحاضه قلیله آن است كه خون، پنبه‌اى را كه زن داخل فرج مى‌نمایدنفوذ نكند و از طرف دیگر ظاهر نشود. استحاضه متوسطه آن است كه خون در پنبه فرو رود و از طرف دیگر ظاهر شود، ولى به دستمالى كه معمولا زنها براى جلوگیرى از خون مى‌بندند، جارى نشود. استحاضه كثیره آن است كه خون از پنبه به دستمال جارى شود.

احكام استحاضه

۲۷۹- در استحاضه قلیله باید زن براى هر نماز یك وضو بگیرد و ظاهر فرج را هم اگر خون به آن رسیده، آب بكشد و بنابر احتیاط واجب پنبه را عوض كند یا آب بكشد.
۲۸۰- اگر پیش از نماز یا در بین نماز، خون استحاضه متوسطه ببیند، باید براى آن نماز غسل كند.
۲۸۱- در استحاضه كثیره علاوه بر كارهاى استحاضه متوسطه كه در مساله پیش گفته شد، باید براى هر نماز دستمال را عوض كند، یا آب بكشد و یك غسل براى نماز ظهر و عصر و یكى براى نماز مغرب و عشا به جا آورد، و بین نماز ظهر و عصر فاصله نیندازد. و اگر فاصله بیندازد باید براى نماز عصر دوباره غسل كند. و نیز اگر بین نماز مغرب و عشا فاصله بیندازد، باید براى نماز عشا دوباره غسل نماید.
۲۸۲- اگر خون استحاضه، پیش از وقت نماز هم بیاید، اگر چه زن براى آن خون، وضو و غسل را انجام داده باشد، بنابر احتیاط واجب باید در موقع نماز، وضو و غسل را بجا آورد.و نیزمستحاضه كثیره یا متوسطه اگر پیش از داخل شدن وقت نماز براى نماز غسل كند، غسل او باطل است. بلكه اگر نزدیك اذان صبح براى نماز شب غسل كند و نماز شب را بخواند، احتیاط واجب آن است كه بعد از داخل شدن صبح، دوباره غسل و وضو را بجا آورد.
۲۸۳- مستحاضه متوسطه و كثیره كه باید وضو بگیرد و غسل كند، هر كدام را اول بجا آورد، صحیح است. ولى بهتر آن است كه اول وضو بگیرد.
۲۸۴-زن مستحاضه، براى هر نمازى چه واجب باشد و چه مستحب، باید وضو بگیرد. و نیز اگر بخواهد نمازى را كه خوانده احتیاطا دوباره بخواند، یا بخواهد نمازى را كه تنها خوانده است دوباره با جماعت بخواند، باید تمام كارهایى را كه براى استحاضه گفته شد انجام دهد. ولى براى خواندن نماز احتیاط و سجده فراموش شده و تشهد فراموش شده و سجده سهو، اگر آنها را بعد از نماز فورا بجا آورد، لازم نیست كارهاى استحاضه را انجام دهد.
۲۸۵- زن مستحاضه بعد از آن كه خونش قطع شد، فقط براى نماز اولى كه مى‌خواند،باید كارهاى استحاضه را انجام دهد و براى نمازهاى بعد لازم نیست.
۲۸۶- زن مستحاضه اگر نتواند خود را وارسى نماید، باید به آنچه مسلما وظیفه اوست عمل كند؛ مثلا اگر نمى‌داند استحاضه او قلیله است‌یا متوسطه، باید كارهاى استحاضه قلیله را انجام دهد، و اگر نمى‌داند متوسطه است‌یا كثیره، باید كارهاى استحاضه متوسطه را انجام دهد. ولى اگر بداند سابقا كدام یك از آن سه قسم بوده،باید به وظیفه همان قسم رفتار نماید.
۲۸۷- اگر خون استحاضه در باطن باشد و بیرون نیاید، وضو و غسل باطل نمى‌شود.و اگر بیرون بیاید، هر چند كم باشد، وضو و غسل را به تفصیلى كه گذشت باطل مى‌كند.
۲۸۸- اگر مستحاضه بداند كه پیش از گذشتن وقت نماز به كلى پاك مى‌شود یا به‌اندازه خواندن نماز، خون بند مى‌آید، باید صبر كند و نماز را در وقتى كه پاك است بخواند.
۲۸۹- اگر بعد از وضو و غسل، خون در ظاهر قطع شود و مستحاضه بداند كه اگر نماز را تاخیر بیندازد، به مقدارى كه وضو و غسل و نماز را به جا آورد، به كلى پاك مى‌شود، باید نماز را تاخیر بیندازد و موقعى كه به كلى پاك شد، دوباره وضو و غسل را بجا آورد و نماز را بخواند. و اگر وقت نماز تنگ شد، لازم نیست وضو و غسل را دوباره به جا آورد، بلكه با وضو و غسلى كه دارد، مى‌تواند نماز بخواند.
۲۹۰- مستحاضه كثیره و متوسطه وقتى به كلى از خون پاك شد باید غسل كند.ولى اگر بداند از وقتى كه براى نماز پیش، مشغول غسل شده دیگر خون نیامده لازم نیست دوباره غسل نماید.
۲۹۱- مستحاضه قلیله بعداز وضو، و مستحاضه كثیره و متوسطه بعد از غسل و وضو باید فورا مشغول نماز شود، ولى گفتن اذان و اقامه و خواندن دعاهاى قبل از نماز اشكال ندارد. و در نماز هم مى‌تواند كارهاى مستحب مثل قنوت و غیر آن را بجاآورد.
۲۹۲- زن مستحاضه اگر بین غسل و نماز فاصله بیندازد، باید دوباره غسل كند و بلافاصله مشغول نماز شود. ولى اگر خون در داخل فضاى فرج نیاید، غسل لازم نیست.
۲۹۳- اگر خون استحاضه زن جریان داشته باشد و قطع نشود، چنانچه براى او ضرر نداشته باشد، باید پیش از غسل و بعد از آن به وسیله پنبه از بیرون آمدن خون جلوگیرى كند. ولى اگر همیشه جریان ندارد، فقط باید بعد از وضو و غسل از بیرون آمدن خون جلوگیرى نماید. و چنانچه كوتاهى كند و خون بیرون آید، باید دوباره غسل كند و وضو هم بگیرد و اگر نماز هم خوانده، باید دوباره بخواند.
۲۹۴- اگر در موقع غسل خون قطع نشود، غسل صحیح است. ولى اگر در بین غسل،استحاضه متوسطه كثیره شود، واجب است چنانچه مشغول غسل ترتیبى یا ارتماسى‌بوده همان را از سر بگیرد.
۲۹۵- احتیاط واجب آن است كه زن مستحاضه در تمام روزى كه روزه است، به‌مقدارى كه مى‌تواند از بیرون آمدن خون جلوگیرى كند.
۲۹۶- روزه زن مستحاضه‌اى كه غسل بر او واجب مى‌باشد، در صورتى صحیح است كه در روز غسلهایى را كه براى نمازهاى روزش واجب است، انجام دهد. و نیز بنابر احتیاط واجب باید غسل نماز مغرب و عشاى شبى كه مى‌خواهد فرداى آن را روزه بگیرد بجا آورد. ولى اگر براى نماز مغرب و عشا غسل نكند و براى خواندن نماز شب پیش از اذان صبح غسل نماید و در روز هم غسلهایى را كه براى نمازهاى روزش واجب است بجا آورد، روزه او صحیح است.
۲۹۷- اگر بعد از نماز عصر مستحاضه شود و تا غروب غسل نكند، روزه او صحیح است.
۲۹۸- اگر در بین نماز، استحاضه متوسطه زن كثیره شود، باید نماز را بشكند و براى استحاضه كثیره غسل كند و وضو بگیرد و كارهاى دیگر آن را انجام دهد و همان نماز را بخواند. و اگر براى هیچ كدام از غسل و وضو وقت ندارد، باید دو تیمم كند، یكى بدل از غسل و دیگرى بدل از وضو. و اگر براى یكى از آنها وقت ندارد،باید عوض آن تیمم كند و دیگرى را بجا آورد. ولى اگر براى تیمم هم وقت ندارد،نمى‌تواند نماز را بشكند، و باید نماز را تمام كند، و بنابر احتیاط واجب قضا نماید. و همچنین است اگر در بین نماز استحاضه قلیله او متوسطه یا كثیره شود.
۲۹۹- اگر در بین نماز، خون بند بیاید و مستحاضه نداند كه در باطن هم قطع شده یا نه، چنانچه بعد از نماز بفهمد قطع شده بوده، باید وضو و غسل و نماز را دوباره بجا آورد.
۳۰۰- اگر استحاضه كثیره زن متوسطه شود، باید براى نماز اول، عمل كثیره و براى نمازهاى بعد، عمل متوسطه را بجا آورد. مثلا اگر پیش از نماز ظهر استحاضه كثیره متوسطه شود، باید براى نماز ظهر غسل كند و براى نماز عصر و مغرب و عشا فقط وضو بگیرد. ولى اگر براى نماز ظهر غسل نكند و فقط به مقدار نماز عصر وقت داشته باشد، باید براى نماز عصر غسل نماید. و اگر براى نماز عصر هم غسل نكند،باید براى نماز مغرب غسل كند. و اگر براى آن هم غسل نكند و فقط به مقدار نماز عشا وقت داشته باشد، باید براى عشا غسل نماید.و همچنین اگر استحاضه كثیره قلیله شود، باید براى نماز اول عمل كثیره و براى نمازهاى بعد عمل قلیله را انجام دهد. و نیز اگر استحاضه متوسطه قلیله شود، باید براى نماز اول، عمل متوسطه و براى نمازهاى بعد عمل قلیله را بجا آورد.
۳۰۱- اگر پیش از هر نماز خون مستحاضه كثیره قطع شود و دوباره بیاید، براى‌هر نماز باید یك غسل بجا آورد. ولى اگر بعد از غسل و پیش از نماز قطع شود، چنانچه وقت تنگ باشد كه نتواند غسل كند و نماز را در وقت بخواند، با همان غسل مى‌تواند نماز را بخواند و همین طور است‌حكم وضو.
۳۰۲- اگر مستحاضه یكى از كارهایى را كه بر او واجب مى‌باشد حتى عوض كردن پنبه را ترك كند، نمازش باطل است.
۳۰۳- مستحاضه قلیله اگر بخواهد غیر از نماز كارى انجام دهد، كه شرط آن وضو داشتن است، مثلا بخواهد جایى از بدن خود را به خط قرآن برساند، باید وضو بگیرد، و وضویى كه براى نماز گرفته كافى نیست، بنابر احتیاط واجب. اما اگر زن در استحاضه كثیره یا متوسطه بخواهد پیش از وقت نماز جایى از بدن خود را به خط قرآن برساند، باید غسل كند و وضو هم بگیرد.
۳۰۴-رفتن در مسجد مکه ومدینه و توقف در سایر مساجد و خواندن سوره‌اى كه سجده واجب دارد براى زن مستحاضه اشكال ندارد، ولى نزدیكى شوهر با او بنابر احتیاط واجب در صورتى حلال مى‌شود كه غسل كند، اگر چه كارهاى دیگرى را كه براى نماز واجب است، مثل وضو و عوض كردن پنبه و دستمال انجام نداده باشد.
۳۰۵- نماز آیات بر مستحاضه واجب است. و باید براى نماز آیات هم كارهایى را كه براى نماز یومیه گفته شد، انجام دهد.
۳۰۶- هرگاه در وقت نماز یومیه نماز آیات بر مستحاضه واجب شود، اگر چه بخواهد هر دو را پشت‌سر هم به جا آورد، باید براى نماز آیات هم تمام كارهایى را كه براى نماز یومیه او واجب است، انجام دهد. و احتیاط واجب آن است كه هر دو را با یك غسل و وضو به جا نیاورد.
۳۰۷- اگر زن مستحاضه بخواهد نماز قضا بخواند، باید براى هر نماز كارهایى را كه براى نماز ادا بر او واجب است بجا آورد، وبنا بر احتیاط واجب هر دو را با یک غسل و وضو بجا نیاورد.
۳۰۸- اگر زن بداند خونى كه از او خارج مى‌شود خون زخم نیست و شرعا حكم حیض و نفاس را ندارد، بنابر احتیاط واجب باید به دستور استحاضه عمل كند.بلكه اگر شك داشته باشد كه خون استحاضه است‌یا خونهاى دیگر، چنانچه نشانه آنها را نداشته باشد، بنابر احتیاط واجب باید كارهاى استحاضه را انجام دهد.
۳۰۹-خونى که زن در سن یائسگى مى‌بیند، محکوم به استحاضه است.
۳۱۰-تعیین سن یائسگى محل تأمل و احتیاط است؛ بانوان مى‌توانند در این مسأله به مجتهد جامع‌الشرایط دیگر مراجعه نمایند.
۳۱۱- زن‌هایى که از داروها ى ضد حاملگى استفاده مى‌کنند لکه‌هاى خونى را در ایام عادت و غیر آن مشاهده مى‌کنند ، اگر این لکه‌ها واجد شرایط شرعى حیض نباشد، حکم حیض را ندارد، بلکه محکوم به استحاضه‌است.
توجه:مسائل مربوط به حیض در قسمت ۸.غسلهای اختصاصی بانوان(۲)آمده است.

نفاس

۳۶۳- از وقتى كه اولین جزو بچه از شكم مادر بیرون مى‌آید، هر خونى كه زن مى‌بیند، اگر پیش از ده روز یا سر ده روز قطع شود، خون نفاس است، و زن را در حال نفاس، نفساء مى‌گویند. خونى كه زن پیش از بیرون آمدن اولین جزء بچه مى‌بیند، نفاس نیست.
۳۶۴- لازم نیست كه خلقت بچه تمام باشد، بلكه اگر خون بسته‌اى هم از رحم زن خارج شود و خود زن بداند، یا چهار نفر قابله بگویند كه اگر در رحم مى‌ماند انسان مى‌شد، خونى كه تا ده روز ببیند، خون نفاس است.
۳۶۵-توقف در مسجد و رساندن جایى از بدن به خط قرآن و كارهاى دیگرى كه بر حائض حرام است، بر نفساء هم حرام است. و آنچه بر حائض واجب و مستحب و مكروه است، بر نفساء هم واجب و مستحب و مكروه مى‌باشد.
۳۶۶- طلاق دادن زنى كه در حال نفاس مى‌باشد، باطل است، و نزدیكى كردن با او حرام مى‌باشد. و اگر شوهرش با او نزدیكى كند، احتیاط واجب آن است به دستورى كه در احكام حیض گفته شد، كفاره بدهد.
۳۶۷- وقتى زن از خون نفاس پاك شد، باید غسل كند و عبادتهاى خود را بجاآورد. و اگر دوباره خون ببیند، چنانچه روزهایى كه خون دیده با روزهایى كه در وسط پاك بوده، روى هم ده روز یا كمتر از ده روز باشد، تمام آن نفاس است.و اگر روزهایى كه پاك بوده روزه گرفته باشد، باید قضا نماید.
۳۶۸- اگر خون نفاس زن از ده روز بگذرد، چنانچه در حیض عادت دارد، به اندازه روزهاى عادت او نفاس و بقیه استحاضه است. و اگر عادت ندارد، تا ده روز نفاس و بقیه استحاضه مى‌باشد. و احتیاط مستحب آن است كسى كه عادت دارد، از روز بعد از عادت و كسى كه عادت ندارد، بعد از روز دهم تا روز هیجدهم زایمان كارهاى استحاضه را بجا آورد و كارهایى را كه بر نفساء حرام است، ترك كند.
۳۶۹- زنى كه عادت حیضش كمتر از ده روز است، اگر بیشتر از روزهاى عادتش خون نفاس ببیند، باید به اندازه روزهاى عادت خود نفاس قرار دهد، و بعداز آن تا روز دهم مى‌تواند عبادت را ترك نماید یا كارهاى مستحاضه را انجام دهد.ولى ترك عبادت، یك روز یا دو روز خیلى خوب است. پس اگر از ده روز بگذرد، به اندازه روزهاى عادتش نفاس است و بقیه استحاضه است، و اگر عبادت را ترك كرده باید قضا كند.
۳۷۰- زنى كه در حیض عادت دارد، اگر بعد از زاییدن تا یك ماه یا بیشتر ازیك ماه، پى در پى خون ببیند، به اندازه روزهاى عادت او نفاس است. و ده روز از خونى كه بعد از نفاس مى‌بیند، اگر چه در روزهاى عادت ماهانه‌اش باشد، استحاضه است. مثلا زنى كه عادت حیض او از بیستم هر ماه تا بیست و هفتم آن است، اگر روز دهم ماه زایید و تا یك ماه یا بیشتر پى در پى خون دید، تا روز هفدهم نفاس،و از روز هفدهم تا ده روز حتى خونى كه در روزهاى عادت خود كه از بیستم تا بیست‌و هفتم است مى‌بیند، استحاضه مى‌باشد. و بعد از گذشتن ده روز، اگر خونى را كه مى‌بیند، در روزهاى عادتش باشد حیض است، چه نشانه‌هاى حیض را داشته باشد یا نداشته باشد. و اگر در روزهاى عادتش نباشد، اگر چه نشانه‌هاى حیض را داشته باشد، باید آن را استحاضه قرار دهد.
۳۷۱- زنى كه در حیض عادت ندارد، اگر بعد از زایمان تا یك ماه یا بیشتراز یك ماه خون ببیند، ده روز اول آن نفاس و ده روز دوم آن استحاضه است. و خونى كه بعد از آن مى‌بیند، اگر نشانه حیض را داشته باشد حیض، و گرنه آن هم استحاضه مى‌باشد.

پانویس

منبع: سایت رساله امام خامنه‌ای - تاریخ برداشت : 95/07/10

بازگشت به غسل استحاضه