کتابخانه:مبارزه با فساد از دیدگاه رهبری

مبارزه با فساد از دیدگاه رهبری

خامنه اي، علي، رهبر جمهوري اسلامي ايران، ۱۳۱۸-

مبارزه با فساد از ديدگاه رهبري/ معاونت پژوهشـي مركـز پـژوهشهـاي مجلس شوراي اسلامي.-- تهران: مجلس شوراي اسلامي، مركز پـژوهشهـا، .۱۳۸۶
۱۳۶ ص.- (مجلس شوراي اسلامي، مركز پژوهشها؛ ۴۶/۱۳۸۶(

ISBN: 978-964-8427-32-5: ريال ۱۵۰۰۰

فهرستنويسي براساس اطلاعات فيپا.
كتابنامه به صورت زيرنويس.
۱ .خامنهاي، علي، رهبر جمهوري اسـلامي ايـران، ۱۳۱۸ -، -پيـامهـا و

سخنرانيها. ۲ .امور مـالي- فسـاد. الـف. مجلـس شـوراي اسـلامي. مركـز پژوهشها. معاونت پژوهشي. ب. عنوان. DSR ۱۶۹۲/خ۲ف۵ ۱۳۸۶ عنوان: مبارزه با فساد از ديدگاه رهبري كاري از: معاونت پژوهشي مركز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي ناشر: مركز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي نوبت چاپ: اول؛ زمستان ١٣٨٦ شمارگان: ۱٠٠٠ نسخه چاپ: نگارانشهر قيمت: ١۵٠٠٠ ريال كليه حقوق براي مركز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي محفوظ است.

مقدمه

نگاهي به سير تطور و تحول جوامع، تمـدنهـا و فرهنـگهـاي گوناگون در طول حيات بشر نشان مـيدهـد کـه هـر تمـدن و فرهنگي دوران شکلگيري، شکوه و زوالي را پشت سر گذاشـته است. جامعهشناسان و تـاريخنگـاران دلايلـي را کـه بـه ضـعف دروني يا حمله بيروني به فرهنـگهـا و تمـدنهـا نسـبت داده ميشود بيان كرده و در اين ميان، ضعف درونـي را داراي نقـش مؤثرتري ميدانند.

با بررسي سرگذشت اقوام و ملل گوناگون ميتوان دريافـت كه «فساد» در ايجاد و گسترش ضـعف و زبـوني در ميـان آنهـا تأثير اساسي داشته و در بسياري مـوارد عامـل اصـلي آن بـوده است. در اين ميان، هر ملت و فرهنگ و تمدني که هوشيارانه با شناسايي عوامل ضـعف و فسـادانگيـز خـود در پـي اصـلاح آن برآمده، توانسته است خود را از گرداب هلاکت رهايي بخشـيده و به ساحل امن و نجات رهنمون سازد.

بيشک نظام جمهوري اسلامي ايران که برآمده از انقلابـي مردمي و فرهنگي غني و مبتني بر احکام حيـاتبخـش اسـلام است بايد با آسيبشناسي بهموقـع و شـناختي دقيـق از نقـاط اثرگذار و ضعفآفرين، زمينههاي فساد را در مراحل اوليه از بين برده و زمينه را براي اصلاح و صلاح مسير انقلاب و نظام آمـاده كند. بديهي است که در اين ميان توطئههاي دشمنان در ايجاد فساد و دامن زدن به آن نقشي اساسي و مهـم دارد. ازهمـينرو شناخت زمينههاي ايجاد فساد و توطئههاي دشمنان و راههـاي مقابله با اين زمينهها و توطئهها، وظيفه آحاد ملت و مسئولان و همه دوستداران و علاقهمندان انقلاب و نظام اسلامي است.

آنچه در پي ميآيد، برگرفته از نگاه حکيمانه و ژرفي است که از جايگاه رفيع رهبـري انقـلاب و نظـام، هوشـيارانه جهـت صحيح را براي حرکت آينده کشور و نظام در اين مسير ترسـيم كرده است.

فصل اول ريشه فساد

برنامه ريزي سرمايه گذاري دشمن

ايجاد فساد

كه فسـاد در اركان هـر جامعه اي ب هوجـود بيايـد، در حركت آن اختلال ايجاد ميكند ــ و نابود كردن منابع كشور، جزء كارهايي است كه دشمن روي آنها برنامـهريـزي مـيكنـد. هميشه در هر جمعيت و هر كشوري عناصري پيدا ميشـوند كـه دشمن بتواند روي اينها سرمايهگذاري كند و اينها را مثل ابـزار ١ خود در دست گيرد؛ مسئولان و مردم بايد هوشيار باشند».

انتظار دشمن

«امروز مهمترين طرح دشـمن، «انتظـار» اسـت. دشـمن منتظـر نشسته است تا اين ميكرب در داخل اين كالبد سالم و نيرومند؛

_______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار با كشاورزان، بهمناسبت هفته كشاورزي ١٢/١٠/١٣٨٠.

يعني كالبد نظام اسلامي و جمهوري اسلامي اثـر كنـد. لـذا مـا بايد مراقب باشيم. امروز آنها منتظرند كه فساد در داخـل ايـن كشور نفوذ پيدا كند؛ ترديد در اذهان جوانان ايـن كشـور نفـوذ پيدا كند؛ سرگرميهاي بازدارنده و فاسد بر آرمـانهـاي بـزرگ غلبه پيدا كند؛ دنياطلبي و اشتغال به مـال و زينـت دنيـا رايـج شود و لذت پول و زندگي راحت و تجملاتي، خود را زير دنـدان عناصر انقلابي نشان دهد. اينها ناقلهاي ميكروب ارتجاعند. نه اينكه مردم يا انقلابيون نبايد زندگي كنند! نعمت و بركات خدا، مال همه است و همه بايد از آنها استفاده كنند.

امـا پـرداختن به دنيا و شهوات، پرداختن به مال و مالانـدوزي، پـرداختن بـه خود بيش از پرداختن و انديشيدن بـه جمـع و هـدف و خـدا و دين خدا، دچار شدن به فساد اخلاقي ــ اعم از فسادهاي مالي، جنســي، اداري و اختلافــات داخلــي كــه ايــن هــم يــك نــوع فساد بسيار خطرناك است ــ و جاهطلبيهاي غلط و نامشـروع، آنچنان كه در دنياي غرب مطرح است، عواملي هستند كه كاخ آرماني انقلاب و اسلام و هر حقيقتي را ويران ميكنند. بناهـاي جديدي ساخته خواهد شد؛ بناهاي طاغوتي، غيرخدايي، بناهاي ضداسلامي و ضدارزشهايي كه بهخاطر آنها خون شـهداي مـا ريخته شد و اين يعني همـان رجعـت و برگشـت، كـه دشـمن ١ منتظر آن است».

_______________________________________________ 1 .بيانـات در ديـدار فرمانـدهان و اعضـاي سـپاه پاسـداران انقـلاب اسـلامي، بهمناسبت روز پاسدار ١٥/١٠/١٣٧٣.

فصل دوم انواع معيار فساد

انواع فساد

«فساد چيست؟ فسـاد انـواع و اقسـامي دارد: دزدي فسـاد اسـت، خيانت فساد است، وابستگي فساد است، زورگـويي فسـاد اسـت، انحرافهاي اخلاقي فساد است، انحرافهـاي مـالي فسـاد اسـت، دشمنيهاي بين خوديها فساد است، گرايش به دشـمنان ديـن ١ فساد است، علاقه نشان دادن به چيزهاي ضدديني فساد است».

معناي فساد

«فساد، يعني فساد اخلاقي، فساد كاري، عدم احساس وجدان در تقديم خدمات عمومي، عدم احساس مسـئوليت در مواجهـه بـا _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار علمـا و روحـانيون و مبلغـان در آسـتانه مـاه محـرمالحـرام .١٣٧٨/١/٢٣

افكار عمومي و با ذهنهاي مردم. اينها شاخههـا و شـعبه هـاي ١ فساد است».

معيار فساد

«معيار و فارق صلاح و فساد اين است كه آيا ما آن كار را بـراي

رضاي خدا انجام ميدهيم يا نـه؟ بـديهي اسـت زمـاني كـه مـا ميخواهيم كاري را براي رضاي خدا انجام بـدهيم، وقتـي ايـن احساس از ما متمشي ميشود، كه بررسي كرده باشيم و حسـن عمل و مطلوبيت عمل را فهميده باشيم، بعد آن را براي رضـاي خدا انجام بدهيم. پس در بطـن كسـب رضـاي خـدا، آگـاهي و ٢ هوشياري و توجه همهجانبه و تدبير الهي مؤمن هست».

_______________________________________________ 1 .بيانات در جمع مردم استان اردبيل ٣/٥/١٣٧٩. 2 .بيانات در ديدار با وزير و مسئولان وزارت كشور و استانداران ٢٧/٩/١٣٧٠.

فصل سوم منشأ فساد

عدم توجه به باطن حقيقي عالم

«ريشه فساد، عدم توجه به اين باطن حقيقي عـالم اسـت. سِـر، ١ معنا و باطن زندگي و حيات انسان، اين است».

تفرعن دروني

«پايه همه بدبختيهاي ملتها، مسئولان، بزرگها و كوچكهـا، خودخواهي و خودپرستي و خود را عمده كردن و خدا كـردن و ايجاد فرعونيت در درون دل است. گاهي انسان در بيرون قالـب جسم خود ــ يعني در ظاهر خود ــ هيچ نشانه فرعونيت ندارد؛ ٢ اما در دل، فرعون است».

_______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار كارگزاران، در روز عيد مبعث ٢٩/٩/١٣٧٤. 2 .بيانات در ديدار گروه كثيري از سپاهيان و بسيجيان در مشهد ١٠/٦/١٣٧٨.

خودخواهي خودپرستي

«خودخواهيها، خودپرستيها، خودمحوريها، عمده كردن خود و خواستها و تمايلات و شهوات و سود و منفعت خود، اينهاسـت ١ كه منشأ اغلب مفاسد زندگي است».

منيت

«همه مفاسد عالم، زير سُر منيـتهـاي افـراد بشـر اسـت. همـه ظلمها، همه تبعيضهـا، همـه جنـگهـا و خـونريزيهـا، همـه قتلهاي نابهحقي كه در دنيا اتفاق ميافتد، همـه كارهـايي كـه زندگي را بر بشر تلخ ميكنـد و انسـان را از سـعادت خـود دور ميكند، زير سر اين منيت و فرعون دروني اسـت كـه در بـاطن من و شماست.

اگر او را مهار نكنيم و اين اسب سـركش را كـه در وجود ماست دهنه نزنيم، بسـيار خطرنـاك خواهـد بـود. نـه فقط براي خود انسان خطرناك است، بلكه به قدر شأن و تـأثير و شعاع وجودي هركسي، براي دنيـاي خـارج از وجـود و بـاطن خود او خطرناك است. اين منيت كه خـود انسـان را بـه خـاك سياه مينشاند، به هر اندازهاي كـه يـك انسـان قـدرت دارد در دنياي خارج و واقعي تأثير بگذارد، به همان اندازه فسـاد ايجـاد ٢ خواهد كرد».

_______________________________________________ 1 .همان. 2 .همان.

تكبر

«بههمين خاطر است كه در قرآن ميفرمايد: «ألـيس فـي جهـنم مثوي للمتكبرين»: جهنم جايگاه متكبران است. گناهها، فسادها و بدبختيها، از تكبر ناشي ميشود. كبر انسانهاست كه دنيـايي را در باطن خود آنها و همچنين در فضاي محيط آنهـا بـهوجـود ميآورد كه در آن دنيا، شيطان مسلط و همهكاره است». ١

گردنكشي در برابر خدا

«در مقابل اين قدرت مالك محيط مدبري كه همه چيز من در قبضه قدرت اوست، گردن بالا بگيرم و بگويم «من»!؟ اين، آن نقطه فساد ٢ بشري است. هرجا اين باشد، بد است و موجب فساد ميشود».

استكبارورزي

«... [اگر] در زندگي، خود را بر هر چيـز ديگـر تـرجيح دهـيم و استكبار و استعلا بورزيم، اينها مايه فسـاد خواهـد شـد. البتـه هرچه انسان بزرگتر بود و قدرت بيشتري داشت، انانيت در او فساد بيشتري بهوجود ميآورد. اما اگر كوچك بود، انانيت فقط به ضرر خود اوست و فساد كمتري براي ديگران دارد». ٣

_______________________________________________ 1 .سخنراني در ديدار با اقشار مختلف مردم، ۲۱ رمضان ٣٠/١/١٣٦٩. 2 .بيانات در خطبههاي نماز جمعه تهران ۲۸/۱۱/۱۳۷۳ . 3 .همان.

دوري از اخلاص

«هرچه از قطب اخلاص دور شويم، به سمت قطب خودپرستي و خودخواهي و براي خود كار كردن و به فكر خود بودن و منـافع شخصي و قومي و نظاير آن نزديك شدهايم كه يك طيف ديگـر است. بين آن اخلاص مطلق و خودخواهي مطلـق، يـك ميـدان وسيع است. هرچه از آنجا به اين طرف نزديكتـر شـويم، ارزش كار ما كمتر ميشود؛ بركتش كمتر ميشود؛ مانـدگارياش هـم ١ كمتر ميشود. اين خاصيت اين قضيه است».

داشتن ناخالصي

«هرچه ناخالصي در اين جنس باشد، زودتر فاسد ميشـود. اگـر نـاب باشـد، هرگـز فاسـد نمـيشـود. حـالا اگـر بخـواهيم بـه محسوسات مثال بزنيم، اين آلياژ اگر صددرصد طلا باشد، فاسد شدني نيست؛ زنگ خوردني نيست. اما به هر اندازه كـه مـس و آهن و بقيه مواد كمقيمت داخل اين آلياژ باشـد، فسـاد آن و از بين رفتنش بيشتر است. اين يك قاعده كلي است». ٢

_______________________________________________ 1 .بيانات بهمناسبت روز پاسدار، در جمع هزاران تن از اعضاي سپاه پاسداران و يگان ويژه نيروي انتظامي ٢٦/١٠/١٣٧٢. 2 .همان.

فصل چهارم نتايج فساد

دوري از خدا

«هر حركت غلطـي كـه از مـا سـر بزنـد، هـر اقـدام ناصـواب و غيرعادلانه و عمل ناشي از اغـراض و اهـواء نفسـانياي كـه مـا بكنيم، يك قـدم مـا را بـه اعمـاق لجـه فسـاد و دوري از خـدا نزديكتر ميكند؛ «ازاغ االله قلوبهم». اين لغزش، پيدرپي ميآيد؛ بههمين خاطر خطرناك است». ١

تزلزل اخلاق انساني

«نتيجه لغزش اين است كه اول عمل انسان ناقص ميشود؛ بعـد اخلاقيات و خلقيات در او متزلزل ميشـود و تحـت تـأثير قـرار ميگيرد و انسان صادق وفي داراي احساس مسئوليت، بهتدريج _______________________________________________ 1 .بيانات در جمع كارگزاران نظام جمهوري اسلامي ٢١/٩/١٣٨٠.

به انسان مذبذب و بيوفايي كـه مسـئوليت سـرش نمـيشـود، ١ تبديل ميشود و خلقيات او عوض ميشود».

انحراف اعتقادي تغيير هويتي

«در مرحله بعد هم اعتقادات انسان عوض ميشود. همين فسـاد عملـي كـه يـك روز بـه چشــم خيلـي كوچـك بـه آن نگــاه كرديـم، بهتدريج هويت ما را تغيير ميدهد و اخلاق و اعتقاد ما را خراب ميكند. آيه شريفه قرآن ميفرمايد: «فاعقبهم نفاقا فـي قلوبهم الي يوم يلقونه بما اخلفوا االله مـا وعـدوه»؛ يعنـي خـداي متعال جمعي را بهخاطر خلف وعدهاي كه بـه خـدا كردنـد، بـه ٢ نفاق دچار كرد».

دوري از رحمت الهي

«فرمول عملكرد خدا روي انسان، اين است؛ يعنـي در واقـع بـه عملكرد خود ما برميگردد. خود مـا هسـتيم كـه بـا كـار خـود موجب ميشويم كه رحمت و توجه الهي شامل حالمـان نشـود. وقتي رحمت الهي شامل حال ما نشد، به سمت فساد و تبـاهي بيشتر پيش مي رويم. در دعا ميخـوانيم: «اللهـم انـي أسـئلك موجبات رحمتك»؛ انسان از خداي متعـال موجبـات رحمـت را _______________________________________________ 1 .همان. 2 .همان.

ميخواهد. وقتي كه اين موجبات در عمل انسـان نباشـد، تبعـاً رحمت الهي نازل نميشود. اين هم زيغ است». ١

تباهسازي خود جامعه

«كساني كه در جامعه دچار فساد ميشوند ــ فساد مالي، فسـاد اخلاقي، فساد سياسي ــ هم خودشان را تباه ميكنند، هـم بـه مردم ضرر ميزنند؛ كه عامل اصلي آن همين است كه انسان در مقابل حدود قانون و شرع، احساس تنگي جا كند؛ بخواهـد هـر ٢ مانعي را از سر راه خود بردارد».

ستيزهگري، مخالفت دشمني

«وقتي انسان خداي نكرده به اين حالت [فساد] دچار شد، ديگر هيچ حدي را نميشناسد؛ در مقابل هر چيزي كه مانع دستيابي او به منافعش شود، سـر سـتيزهگـري دارد و جبهـه مخالفـت و دشمني به خود ميگيرد. اينگونـه اسـت كـه خطـر در جامعـه بهوجود ميآيد». ٣

_______________________________________________ 1 .همان. 2 .بيانات در خطبههاي نماز عيد سعيد فطر ٢٥/٩/١٣٨٠. 3 .همان.

فصل پنجم نتايج فساد

حاكميت حاكمان

انتقال بيماري اخلاقي (مسري مهلك) به جامعه

«... وقتي ميگوييم فاسد شدن دستگاه از درون، يعني ... افرادي در جامعه پيدا شوند كه بهتدريج بيماري اخلاقي مسـري خـود ــ دنيازدگي و شهوتزدگي ــ را كه متأسفانه مهلك هم هست، همينطور به جامعه منتقل كنند».

١

سرريز فساد به جامعه

«مردم عادي هركدام جاي خودشان را دارند. البته هـركس كـه بالاتر است؛ هركس كه موقعيت بالاتري در جامعه دارد، فساد و ضررش بيشتر است. فساد آدمهاي عـادي ممكـن اسـت بـراي _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار سپاه پاسداران و نيروي انتظامي، بـهمناسـبت سـوم شـعبان .١٣٧١/١١/٦

خودشان، يا براي عدهاي دوروبرشـان باشـد؛ امـا آن كسـي كـه در رأس قرار گرفته است، اگر فاسـد شـد، فسـاد او مـيريـزد و همه فضا را پر ميكند؛ همچنان كه اگـر صـالح شـد، صـلاح او ميريزد و همه دامنه را فرا ميگيرد ...». ١

منشأ گرفتاريهاي عمده ملتها

«امروز گرفتاريهاي عمده ملتهـا در دنيـا، گرفتـاري ناشـي از مديران و دستهاي گرداننده جامعه اسـت. آنهـا فاسـدند كـه فساد در ملتها، ريشه همه ارزشها و اصالتها را مـيكنـد و از بين مي برد. آنها فاسدند كه ملتها، ذليل و برده و نوكرصـفت بـار مـيآينـد. آنهـا فاسـدند كـه قـدرتهـاي شـيطاني، بـر ملتهايشان تسلط پيدا ميكنند. آنها فاسد و بي بندوبارند كه در متن جوامعشان، ايمان بهكلي رخت برميبندد». ٢

بيايماني سردرگمي

«امروز اين بلاي عمومي جوامع غربي است؛ بـلاي بـيايمـاني و سردرگمي و عدم تكيه روحـي بـه يـك نقطـه مطمـئن و بقيـه انواع فسادهايي كه در دنيا هست. چيز خيلي خطرناك و بـلاي _______________________________________________ 1 .بيانات در خطبههاي نماز جمعه (عاشوراي ١٤١٦ (١٩/٣/١٣٧٤. 2 .سخنرانی در ديدار با مسئولان و کارگزاران نظـام جمهـوری اسـلامی ا يـران بهمناسبت عيد سعيد غدير ۲۰/۴/۱۳۶۹.

بزرگي است و همين نقطه، جوامعي را كه به آن دچار هسـتند، به باد فنا خواهد داد. ايـن ظـواهر، تعيـينكننـده نيسـت. ايـن مهم است كه آحاد يك ملت، بر گرد يـك محـور ايمـاني جمـع ١ نشده باشند».

فساد جامعه

«در نظام منحوس و فاسد پادشاهي، از بالا تا پــايين ـــ مگـر در افراد معدود ــ فساد جريان داشت. البته در محيط كارمنـدي آن روز هم، انصافاً انسانهاي شريف بودنـد. مـا كسـاني را ــ چـه در بخشهاي اجرايي، چه در بخشهاي قضـايي و چـه در نيروهـاي مسلح ــ ميشناختيم كه انسانهاي پاكدامن و شريفي بودند؛ اما آن انسانهاي شريف، در محيط كار خودشان، براي حفظ شرافت خودشان مبارزه ميكردند. يعنـي چـه؟ يعنـي اقتضـاي عمـومي دستگاهها در آنوقت، فساد بود. چرا؟ چون از بالا تا پـايين فسـاد بود. وقتي وزير فاسد است؛ وقتي مقاطعهكار درجه يك كشور، بـا بيگانهها دستش روي هم است؛ وقتي رئيس كشور ـــ كـه خـود پادشاه وقت باشد ــ رشوه بگيرد از بيگانگان و از مردم خـود و از بقيه كساني كه ميشود از آنها رشوه گرفـت، حـال بقيـه مـردم ٢ معلوم است!».

_____________ __________________________________ 1 .همان. 2 .بيانات در ديدار با كارمندان و كاركنان دولت بهمناسـبت هفتـه دولـت و روز .١٣٧٥/٦/٧ كارمند

استمرار كومت قدرتهاي شيطاني

«اين را به يقين بدانيد كه يكـي از ابزارهـاي قـدرت اسـتكباري قدرتمندان زورگوي امروز دنيا، فسادهاي شخصي است و هريك نفر انسان كه فاسد شود، قدرت استكباري در سطح جهان، يك قدم به جلو رفته است. فلسفه اين امـر نيـز واضـح اسـت. زيـرا قدرتهاي شيطاني، با فسـاد انسـانهـا، قـدرت ادامـه زنـدگي پيدا ميكنند و بدون فساد آن ها، قـادر بـه ادامـه حيـات خـود ١ نخواهند بود».

تداوم سلطه استكباري بر كشورهاي عقب مانده

«شما امروز به كشورهاي عقبافتاده دنيا يا كشورهايي كـه زيـر نفوذ سلطه استكبارند نگاه كنيد. اگر سران اين كشـورها فاسـد نباشند، به زندگي چسبيده نباشند و منافع خودشـان را مطلـق نكـرده باشـند، آيـا بـاز هـم قـدرت اسـتكباري مـيتوانـد بـر آن كشورها و دولتها و تشـكيلات ادارهكننـده آنهـا تسـلط و ٢ نفوذ داشته باشد؟!».

اعمال قدرت ابرقدرتها بر كشورهاي تحت نفوذ

«پس بزرگترين دشمن كشـورها و ملـتهـا، فسـاد شخصـي و _______________________________________________ 1 .بيانات در مراسم فارغالتحصيلي دانشجويان دانشگاه نيروي هوايي ١/٣/١٣٧٣. 2 .همان.

اخلاقي و فسادي است كه در سطوح تأثيرگذار بر زندگي مـردم آن كشورها حاكم ميشود. اغلب دستگاههاي جاسوسي آمريكا و ديگر كشورهاي سلطه طلب دنيا سعي ميكنند نقاطي را بيابنـد تا با تمسك به آنها، تأثيرگـذاران كشـورهاي زيـر نفـوذ خـود را آلوده كنند و به فساد مبتلا كنند. آنها كه مخـالف پارسـايي و پاكياند، از اين طريق ميتوانند اعمال قدرت كنند». ١

_______________________________________________ 1 .همان.

فصل ششم فساد عالمان

ويژگي جامع فاسد

ضرر فساد روحانيون

«فساد، روحاني و غيرروحاني ندارد. اگـر روحـانيون فاسـد شـوند، ضرر فسادشان بيشتر است و ... اگر روحانيون خـداي نكـرده بـه ١ فساد گرايش پيدا كنند، ضررشان بيشتر از ديگران است».

تأثير فراگير فساد علماي دين

«در اهميتش [فسادـروحانيت] همين بس كـه «اِذاَ فَسُـدُ العـالِم فَسُدُ العالَم». واقعاً اينطور است. البته شايد عالم در اينجا، فقـط عالم دين نباشد؛ دكتر هم فاسد شود، تأثيرش زيـاد اسـت. هـر دانشمندي، هركسي كه با دانش خودش تأثيري در وضع جامعه _______________________________________________ 1 .بيانات در جلسـه پرسـش و پاسـخ دانشـجويان دانشـگاه صـنعتي اميركبيـر .۱۳۷۹/۱۲/۲۲

دارد، فسادش از فساد بقيه، اعمق و اوسع است؛ امـا آن عـالمي كه فسادش خيلي فراگير است، همين عالم دين است. علت هم واضح است. چون مردم از درون و از دل، به عالم دين اطمينـان و اذعان ميكنند و تسليم ميشوند». ١

ويژگيهاي جامعه فاسد

«از رفتار يك جامعه ميشود فهميد كه آيا اين جامعـه قـادر بـه دفاع از هويت و حيثيت خود هست يا نه. جامعهاي كه مردم آن به مسائل شخصي بيشتر اهميـت بدهنـد تـا مسـائل كشـور و مسائل جمعي، جامعهاي كه در آن جوانـان رو بـه فسـاد رونـد، جامعهاي كه افراد مؤثر آن نسبت بـه مصـالح انقـلاب و كشـور بيتفاوت و بياعتنا شـوند، جامعـهاي كـه در آن اخـتلافهـاي سياسي و مذهبي و گروهي و صنفي و قومي اوج بگيرد و رشـد كند، جامعهاي كه زن و مرد آن به عشرت و زندگي مرفه و توأم با فساد گرايش پيدا كنند، بدانيد كه اين جامعه قادر به دفاع از خود نيست. چنين جامعهاي از مصالح و شرف و حيثيـت خـود ٢ نميتواند دفاع كند».

_______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار با مسئولان دادگاه و دادسراي ويژه روحانيت ١٣/٨/١٣٦٩. 2 .سخنراني در ديدار بـا جمعـي از بسـيجيان و روحـانيون تهـران، مدرسـان و طلاب اهل سنت استان خراسان، اقشار مختلـف مـردم اردسـتان و مسـ ئولان و كاركنان گمرك كشور و گروهي از اعضاي حزبا... لبنان ٥/٧/١٣٦٨.

فصل هفتم فساد اقتصادي

پيامدهاي منفي آن

سوءاستفاده از بيت المال

«فساد يعنـي چـه؟ فسـاد يعنـي اينكـه كسـاني بـا زرنگـي، بـا قانونداني، با زبان چرب و نرم و با چهره حق بهجانب، بـه جـان بيتالمال اين ملت بيفتند و كيسههاي خود را پر كنند». ١

بدترين فسادها

«بدترين فسادها در جامعه، رواج فقر و افزايش شكاف بين فقيـر و غني است. بدترين فسادها در جامعه ايـن اسـت كـه كسـاني دچار فساد مالي و اقتصادي شوند و از بيـتالمـال مـردم بـراي _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار اقشار مختلف مردم، بهمناسـبت ١٩ دي مـاه، سـالروز قيـام .١٣٨٠/١٠/١٩ قم مردم

١ منافع شخصي و پر كردن جيب خود تغذيه كنند».

بزرگترين فسادها

«بزرگترين فسادها اين است كه در اجرا و اعمال قانون در جامعه تبعيض باشد و به شايستگيها و صلاحيتها و قابليتهـاي افـراد ٢ توجه نشود».

نابود كردن همه دستاوردهاي انقلاب

«من نقش فساد را در نابود كردن همه دستاوردها، نقش بسـيار خطرناكي ميبينم. در هرجايي كه نابساماني وجود دارد، يكي از محتملهاي بسيار بالا وجود فساد است. البته ممكـن اسـت در جايي بيتدبيري و سوءمديريت باشد؛ اما يكي از محتملاتي كـه به هيچ وجه قابل اغماض نيست، وجود فساد است». ٣

خالي شدن بيت المال به نف حريصان زياده طلبان

«اين كار [فساد اقتصادي] چند ضرر دارد: يكي اينكه خزانـه ايـن _______________________________________________ 1 .همان. 2 .بيانـات در ديـدار جمعـي از مـديران و مسـئولان وزارت آمـوزش و پـرورش .١٣٨١/٤/٢٦ 3 .بيانات در جمع كثيري از مردم استان گـيلان در اسـتاديوم شـهيد عضـد ي .١٣٨٠/٢/١١ رشت شهرستان

كشور كه بايد صرف مردم شود ــ صرف ساختن پل و راه و سد و آبرساني و آباد كردن روستاها و سامان دادن به زندگي مردم شود ـــ بـه جيـب يـك نفـر يـا يـك جمـع خـاص مـيرود. وقتـي شما ميبينيد يك نفر آدم در طول مدت كوتـاهي ـــ سـه چهـار سال ــ دههـا ميليـارد تومـان از پـول بيـتالمـال را در صـندوق شخصي خود قرار ميدهد، معنايش چيست؟ معنايش اين اسـت، آن پولي كه با آن ميشد مثلاً هزار روستا را آباد كرد كه مـردم از زندگي لذت ببرند و مزه فقـر را نچشـند، مـزه زنـدگي راحـت را بچشند، يك نفر بتواند با زرنگي، با زبان چرب و نرم، با چهره حق بهجانب و با استفاده از كمك افراد غافل، همه اين پـولهـا را بـه چنگ آورد. بنابراين اولين ضرر اين اسـت كـه بيـتالمـال خـالي ميشود و پول مردم بـه جيـب يـك شـخص طمـاع و حـريص و ١ خودخواه و زيادهطلب ميرود».

تشويق مردم به كسب ثروت نامشروع

«كسانيكه ميخواهند با پول خود در كشور فعاليت اقتصادي كنند ــ كارخانه تأسيس كنند، مزرعه راه بيندازند و توليد كنند ــ وقتي ديدند از راههاي نامشروع ميشود اينهمـه ثـروت بـهدسـت آورد، ٢ آنها هم تشويق ميشوند كه بروند كار نامشروع كنند». _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار اقشار مختلف مردم، بهمناسبت ۱۹ ديماه، سالروز قيام مردم

.۱۳۸۰/۱۰/۱۹ قم

2 .همان.

شيوع رشوه دهي رشوه گيري

«آدم فاسد وقتي بخواهد از بيتالمال مسـلمانان اسـتفاده كنـد، به طور مستقيم كه او را راه نميدهند؛ مجبور است به مديران و مسئولان و هركسي كه سر راهِ او قرار دارد رشوه بدهد. هركسي هم نميتواند در مقابل رشوه مقاومت كنـد. البتـه بعضـي افـراد مقاومت ميكنند، بعضي هم دانسته يا ندانسته تسليم ميشوند. بنابراين آدم فاسد براي رسيدن به هدف خود، بـا رشـوه دادن و شيريني دادن، عدهاي را فاسد ميكند؛ مديران را فاسد ميكند، مأموران را فاسد ميكند، مأمور بانك را فاسـد مـيكنـد، مـأمور ١ فلان وزارتخانه را فاسد ميكند».

رايج شدن گناه انواع فسادها

«وقتي پول و لقمه حرام در بين مردم و نخبگان و زبدگان رايـج شد، گناه رايج مي شود؛ «اَمُرنَا مْترُفيِهُا فَفَسقُوا فِيهُا». وارد شـدن در ميدان فساد مالي، مقدمه ورود بـه ميـدان فسـاد اخلاقـي و ٢ فساد جنسي و فساد شهواني و انواع و اقسام فسادهاست».

تبديل مديران مردم فاسد به پايگاه دشمن خارجي

«وقتي مديران و مردمي فاسد شدند، به پايگاه دشـمن خـارجي _______________________________________________ 1 .همان. 2 .همان.

تبديل ميشوند. دشمن خارجي از آدمهاي فاسد، بـراي اهـداف ١ سياسي خود در كشور، خوب استفاده ميكند».

مبارزه جرثومه هاي فساد با تمام موانع شرعي قانوني موجود

«كسي كه دچار فساد مالي ميشود، مشكل او فقط ايـن نيسـت كه مال مردم را ميخورد و بالا ميكشد؛ مشكل ايـن اسـت كـه يك جرثومه فساد، هر چيزي كه در مقابل او بايستد، ميخواهد با آن مبارزه كند و از همه نيروي خود براي برداشتن اين مـانع بهره بگيرد. حال اين مانع اگر شرع باشد، با شرع ميجنگد؛ اگر ٢ قانون اساسي باشد، با قانون اساسي ميجنگد».

ايجاد دور باطل به بازي گرفتن رأي مردم

«زيان بزرگ فساد اقتصادي در دستگاههاي دولتي ايـن اسـت كـه پول را در خدمت قدرت و قدرت را در خدمت پول بهكار ميگيـرد و دور باطلي بـهوجـود مـيآيـد. از قـدرت و داشـتن مسـئوليت و مديريت در بخشهـاي مختلـف بـراي جمـعآوري ثـروت و پـول سوءاستفاده شود؛ بعد همان پول مجدداً در خـدمت خريـدن آراي رأيدهندگان قرار گيرد؛ حالا يا خريدن آشـكار ـــ كـه در خيلـي _______________________________________________ 1 .همان. 2 .بيانات در خطبههاي نماز عيد سعيد فطر ٢٥/٩/١٣٨٠.

جاها در دنيا معمول است پول بدهنـد ـــ يـا خريـدن پنهـان بـا شيوههاي گوناگون؛ يعني بـا خـرج كـردنهـاي گونـاگون، جلـب محبوبيت كنند. وقتي با تبليغات فريبنده پرخرج، آراي مردم را بـه سمت خود جلب كنند، اين مردمسالاري و دخالت مـردم در امـور ١ نيست؛ رأي مردم در اينجا بازيچه شده است».

خنثي كردن اثر اقدامات مثبت

«از هر طرف ميرويم، ميبينيم اگر با فساد مبارزه نشـود، همـه كارها لنگ خواهد ماند. اين همه كار خوب دارد در كشور انجـام ميشود. كارهايي كه انجام گرفته، كم نيست، اما وجـود فسـاد، ٢ بعضي از آنها را خنثي ميكند».

هرز روي سرمايه گذاريها

«استخري را در نظر بگيريد كه از چند چاه عميق با لولههاي چنـد اينچي مرتب در آن آب ريخته ميشود، اما استخر پـر نمـيشـود.

وقتي نگاه ميكنيد، ميبينيد بدنه اسـتخر تـرك خـورده و تـه آن سوراخ است؛ هرچه از اين طرف آب مي ريزيد، از آن طرف بيـرون ميرود؛ به كانالهايي كه شما در نظر گرفتهايد آبياري كنيد، اصـلاً ٣ آب نميرسد. فساد در جامعه، اينطوري است».

_______________________________________________ .١٣٨١/٧/٣٠شعباندرمصلايتهران بياناتدرديداراقشارمختلفمردمبهمناسبتنيمه. 1 2 .بيانات در ديدار نمايندگان هفتمين دوره مجلس شوراي اسلامي ٢٧/٣/١٣٨٣. 3 .همان.

آلوده كردن همه چيز همه جا

«فساد مالي، مثل خوره، ايدز و سرطان است؛ بايد بـا آن مبـارزه كرد. يك نقطه فساد، همه بدن را آلوده ميكند. وقتي يك جاي بدن بيمار ميشود و درد ميگيرد ــ مـثلاً وقتـي دنـدان فاسـد ميشود ــ انسان شب خوابش نميبرد. قلب سالم، معده سـالم، ريه سالم، جريان خون سالم، اما يك دندان ناسـالم خـواب را از ١ انسان ميگيرد. فساد اينطوري است».

هدر رفتن اقدامات

«من روي مسئله فساد خيلي تكيه كردهام و ممكن است بعضـي به نظرشان بيايد كه تكراري است. نه، من اعتقاد راسخ دارم كه مادامي كه ما مجموعه دستگاه اجرايـي خودمـان را ـــ اعـم از دستگاههاي قوه مجريه و دستگاههاي قوه قضـائيه ـــ از فسـاد مالي و انحراف از روشهاي قانوني و صحيح خالي نكنيم ... مـن بارها اين را گفتهام، مثال زدهام و تكـرار كـردهام كـه فسـاد در دستگاه اجرايي مثل اين است كه ما چندين لوله قطـور آب بـه استخري وارد ميكنيم؛ اما استخر پر نميشود؛ اينهمـه تـلاش انجام ميگيرد، درعـينحـال انسـان زوايـاي خـالي را مشـاهده ميكند».٢ _______________________________________________ 1 .همان. 2 .بيانات در ديدار با رئيسجمهور و اعضاي هيئتدولت ٤/٦/١٣٨٣.

ضرورت عزم جدي براي مبارزه با فساد

«بخش عمدهاي از ايـن، مربـوط مـيشـود بـه فسـاد مـالي و بـه رخنههاي اخلاقي كـه در مجموعـه دسـتگاه در سـطوح مختلـف وجود دارد. بايد با اينها مبارزه و مقابله كنيد. تا يك عزم جدي و راسخ براي مقابله با اينها وجود نداشته باشد ــ كه حالا بحمدا... اين عزم هست و انسان آن را ميبيند ــ و بهدنبال آن عزم، عمل، تحرك، دنبالگيري و عدم اغمـاض نباشـد، ريشـه فسـاد بيـرون نخواهد آمد و همينطور روي مجموعه فعاليتهـاي مخلصـانهاي ١ كه در مجموعه دستگاه انجام ميگيرد، تأثير ميگذارد».

بد خرج كردن ثروت، بدتر از نداشتن آن

«اگر در جامعهاي پول و ثروت باشد، اما بد خرج شود، بدتر از اين است كه ثروت نباشد؛ چون هم محروميتها به جـاي خـود بـاقي خواهد ماند، هم عدهاي با آن ثروتهاي ناصحيح بـهدسـت آمـده ناحق و توأم با فساد، فساد را بهوجود ميآورند. تهيدسـت بـودن قشرهايي از جامعه، خودش فسادآور اسـت ـــ فسـاد و اعتيـاد و هرزگيهاي گوناگون براثر فقر پيش ميآيند ـــ ثروتمنـد شـدن عدهاي از راه فساد هم خودش باز مرداب فساد ديگري زيـر پـاي مردم است».٢

_______________________________________________ 1 .همان. 2 .بيانات در خطبههاي نماز جمعه تهران ٢٨/٢/١٣٨٠.

فصل هشتم ضرورت مبارزه با فساد

پاكسازي صحنه از فساد

«صحنه را تا آنجاييكه ميتوانيد از فساد پاك كنيد». ١

- عنصر اساس در اصلاح امور وظيفه همگاني «مسئله مبارزه با فسـاد هـم يـك عنصـر حقيقـي و اساسـي در اصلاح امور كشور است. مبارزه با فساد، وظيفه همه است؛ اما در درجه اول، وظيفه مسئولان كشور است». ٢

مقابله شديد نظام اسلامي با رسوخ فساد

«در نظام اسلامي، چيزي كه بـهشـدت بـا آن مقابلـه مـيشـود، _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار با رئيسجمهور و اعضاي هيئتدولت ٤/٦/١٣٨٣. 2 .پيام نوروزي در ابتداي سال ١/١/١٣٨١.

رسوخ فساد است. در نظام اسـلامي، بـا اعتقـاد بـد و نادرسـت، اينطـور مقابلـه نمـيشـود كـه بـا عمـل غيـرصـحيح و عمـل ١ غيراخلاقي و خداي ناكرده رسوخ فساد مبارزه ميشود».

جدي فلجكننده بودن نفوذ فساد

«چيزي كه امـروز مسـئولين كشـور، همكـاران دولـت، مـديران درجه دو و سه در دستگاههاي دولتي، تا پايينترين ردهها، بايد با دقت مراقب باشند، اين است كه ... بدانند خطر رسوخ و نفـوذ ٢ فساد، جدي و فلجكننده است. واقعاً فلجكننده است!».

آسيب پذيري شديد انسانها در برابر فساد

«فساد كه نميگويد «من فسادم»! فرد مفسدي كـه ديگـران را بـه وادي فساد ميكشاند، فساد مالي، فساد كاري، قرارهاي نامشـروع و ناموجه در زمينههاي مسائل كاري، كسي كه انسـان را تشـويق ميكند و ميلغزاند به اين سمت، از اول نميگويد: «من آمدم كـه شما را فاسد كنم». اول با يك عنوان موجه، با يـك چيـز كوچـك وارد ميدان ميشود. انسان است و آسيبپـذيري شـديد. انسـان، بهشدت آسيبپذير است. لذا خيلي بايد مراقب بود». ٣

_______________________________________________ 1 .بيانات در مراسم تنفيـذ حكـم دوره دوم رياسـت جمهـوري آقـاي هاشـمي .١٣٧٢/٥/١٢ رفسنجاني 2 .همان. 3 .همان.

وظيفه امروز مديران

«... يكي از وظايف امروز آقايان مبارزه با فساد است، چون كشور به ثمردهي رسيده و وقت ميوهچينـي اسـت. زحمـات گذشـته شما بهتدريج ثمر ميدهد و امكانات در كشور در حـال افـزايش است. چنين موسمي هميشه و در همه تاريخ، موسم خطرنـاكي بوده است. موسم ورود آدمهاي سوءاستفادهكن و فرصتطلب و كـجدسـت و بـددل و سـياهروسـت كـه وارد مـيشـوند و اگـر توانستند، از غفلتها سوءاستفاده ميكنند. خيلـي مراقـب ايـن جهت باشيد». ١

مبارزه قاطع قانونمدار

«وجود فساد تعجبآور نيست، مبارزه نكردن با فسـاد تعجـبآور است. نظام جمهوري اسلامي با هيچكس رودربايستي و شـوخي ندارد و هر انگيزه فسادي را در هرجا ببيند سـركوب مـي كنـد؛ بهخصوص آن فسادي كـه مثـل خـوره و كـرم داخـل درخـت، بناست كه اصل بنا را پوسانده و پوك كند و از بين ببرد. هرجـا كه با اين مسئله در مجموعه خودتان برخورد كرديد، بـا كمـال قدرت و بدون هيچگونه ابا و امتناع و با تكيه بر همان روشها و طريقههاي قانوني ــ كه بحمدا... مـا بـراي همـه ايـن كارهـاي _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار با رئيسجمهور و اعضاي هيئتدولت بهمناسبت بزرگداشـت .١٣٧٤/٦/٨ دولت هفته

١ اساسي قانون داريم ــ با آن مبارزه كنيد».

پايه اساس مشروعيت دولتمردان

«مشروعيت من و شما وابسته به مبارزه با فساد، تبعـيض و نيـز عدالتخواهي است. ايـن، پايـه مشـروعيت ماسـت. الان دربـاره مشروعيت حرفهـاي زيـادي زده مـيشـود، بنـده هـم از ايـن حرفها بلدم؛ اما حقيقت قضيه ايـن اسـت كـه اگـر مـا دنبـال عدالت نباشـيم، درحقيقـت مـن كـه اينجـا نشسـتهام، وجـودم نامشروع خواهد بود؛ يعني هرچه اختيـار دارم و هرچـه تصـرف ٢ كنم، تصرف نامشروع خواهد بود؛ ديگران هم همينطور».

فلسفه وجودي نظام جمهوري اسلامي

«ما براي عدالت و رفع تبعيض آمدهايم. مـا آمـدهايـم جامعـه را از مواهب الهي خودش ــ كه مهمترين مواهب الهي در عدالت وجود دارد ــ و همچنين مواهب اخلاقي و معنوي برخوردار كنيم. البتـه معناي اين حرف اين نيست كه ما از زندگي دنيايي مـردم غفلـت كنيم؛ نخير، مگر ميشود؟ اصلاً آخـرت بـدون دنيـا نمـيشـود و امكان ندارد كه انسـان بخواهـد بـه آن مواهـب معنـوي برسـد و دنياي ويراني هم داشته باشد. اين كار، دلايـل واضـحي دارد كـه _______________________________________________ 1 .همان. 2 .بيانات در ديدار با رئيسجمهور و اعضاي هيئتدولت ۵/۶/۱۳۸۲.

نميخواهم آنها را تكرار كنم ـــ مطـالبي اسـت كـه هـم شـما ميدانيد، هم من ــ بايد دنيا را آباد كنيم و اين كارها همـه آبـاد كردن دنياست؛ اما دنياي آباد دور از عدالت و دور از معنويـت بـه درد نميخورد. گيرم كه رشدمان ـــ بـه تعبيـر غلـط كـه گفتـه ميشود نرخ رشد ــ آمد بالا و فرض بفرماييد درآمد سرانهمان دو برابر و سه برابر شد، اما عدالت در جامعه نبود، يعنـي عمـده ايـن درآمد به يك بخش محدودي رسيد و بخـش عظيمـي از مـردم، محروم و گرسنه ماندند. اين كاري نيست كه ما بايد انجام دهـيم؛ ١ اين آن تكليفي نيست كه ما برعهده داريم».

ضرورت استقرار عدالت

«تكليف ما اين است كه عدالت را در جامعه مستقر كنيم و ايـن هم جز با مبارزه عليه فساد و افزونطلبي انسانهاي مفتخوار و سوءاستفادهكن امكانپذير نيست. بخشي از كـار عـدالت اينجـا ٢ تنظيم ميشود».

ابتناي اداره كشور به مبارزه با فساد

«از جمله مهمترين كارها، مبارزه با فساد است. مبارزه بـا فسـاد، يك جنبه اخلاقي محض نيست، اداره كشور متوقف به مبارزه با _______________________________________________ 1 .همان. 2 .همان.

١ فساد است. بايد با فساد مبارزه جدي كرد».

پيگيري وأمان پيشرفت رشد علمي كشـور، عدالت اجتماعي، مبارزه با فساد

«آنچه امروز كشور به آن احتياج دارد، اين است كـه بـراي رفـع فقر و ريشهكني فساد و برخوردار كردن عامـه مـردم و منـاطق گوناگون و همه زواياي كشور از منافع و بركات پيشرفت كشور، بايد برنامهريزي شود؛ سياستها و برنامهها بايـد نـاظر بـه ايـن هدف باشد. امروز ما احتياج داريـم كـه در كشـورمان تـلاش و پيشرفت و رشد علمي و فناوري، همراه بـا عـدالت اجتمـاعي و ٢ مبارزه با فساد باشد».

جلوگيري از فساد مالي اقتصادي در تشكيلات مسئولان

«ما قويـاً معتقـديم كـه فسـاد مـالي و اقتصـادي در تشـكيلات

مسئولان موظف و در ميـان آنهـا، بـه بدنـه اقتصـادي كشـور ٣ سرايت ميكند؛ لذا بايد جلوي آن گرفته شود». _______________________________________________ 1 .بيانــات در ديــدار نماينــدگان هفتمــين دوره مجلــس شــوراي اســلامي .١٣٨٣/٣/٢٧ 2 .بيانات در اجتماع بزرگ مردم كرمان ١١/٢/١٣٨٤. 3 .بيانات در ديدار گروه كثيري از اصناف ١٠/٤/١٣٨٠.

اهميت حياتي مبارزه با مفاسد اقتصادي

«اهتمام به اين كار بهخاطر آن است كه مفاسد اقتصادي، جريان آلــودهاي اســت كــه اگــر جلــوگيري و بــا آن مبــارزه نشــود، كــل فضــا را آلــوده خواهــد كــرد. بحــث يــك جــرم منفــرد و تك افتاده نيست، برخورد با مفاسد اقتصادي براي نظام اهميـت ١ حياتي دارد».

جايگاه عدالت در نظام اسلامي

«اصل عدالت اجتمـاعي، اجـراي عـدالت، در نظـر گـرفتن حـق تودههاي وسيع مردم و پركردن فاصله طبقاتي، يكـي از اصـول ٢ اصلي نظام اسلامي است».

جايگاه مبارزه با فساد در انقلاب اسلامي

«مبـارزه بـا فسـاد اداري و فسـاد اقتصـادي و سـوءاسـتفاده از امكاناتي كه قدرت در اختيار افراد ميگذارد ــ چه سوءاسـتفاده مالي و چه سوءاستفاده سياسي ــ از اصول انقلاب است و بايـد رعايت شود». ٣

_______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار رئيس، معاونان و كاركنـان قـوه قضـائيه، در آسـتانه سـالروز .١٣٨١/٤/٥ تير هفتم 2 .بيانات در اجتماع بزرگ زائران حرم امام خميني (ره) ١٤/٣/١٣٨١. 3 .همان.

ضرورت جدي مبارزه با فساد

«مبارزه با فساد، موضوعي اصلي و اساسي است. فساد اقتصـادي در دستگاههاي دولتي موجب ميشود كه سود همه تلاشهـاي انجام شده در راستاي پيشرفت و توليد ثروت عمومي براي رفاه مردم، به جيب عدهاي مفتخور و سوءاستفادهچي سرازير شود، ١ لذا مبارزه با فساد، جدي است».

_______________________________________________ 1 .بيانات در اجتماع مردم مشهد در حرم مطهر امام رضا (ع) ١/١/١٣٨٢.

فصل نهم مشي رهبري درمبارزه با فساد

عدم مماشات با مفسدان

«اگـر من كسي را منصوب كرده باشـم و بعـد در او عيبـي از قبيـل همين مفاسد اقتصادي ببينم، بدون ترديد با او مماشات نمي كـنم و او را كنار مـيگـذارممثـل نماينـدگيهـايي كـه هسـتند و بعضـي سمتهاي معروف. منتها معلـوم نيست آنچه درباره آن شخص گفته شده، حقيقت داشته باشد. نسبت به برخي افراد حرفهايي ميزننـد كه من هم آن حرفها را شنيدهامو از نزديك مي دانـم كـه خـلاف ١ است و درست نيست، ممكن است اين هم از آن قبيل باشد».

عدم تحمل مفسدان

«به هرحال بنده فساد را در كسي كه با حكم من منصوب شده و ميتوانم او را از آن كار بركنار كنم، تحمل نميكنم». ١

_______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار با دانشجويان دانشگاه شهيد بهشتي ٢٢/٢/١٣٨٢ .

تذكرات جدي تلخ به مسئولان

«اما اينكه «اگر رهبري لازم ميدانست، به آنها تـذكر مـيداد»، بله، آنجايي كه جاي تـذكر اسـت، تـذكر مـي دهـم؛ امـا تـذكر به شخص چيزي نيست كه از تلويزيون پخش شـود. آن مقـدار كـه شـما مـيبينيـد بنـده در سـخنرانيهـا، نمـاز جمعـه و در ديدار با هيئتدولت تذكر مي دهم و نصيحت ميكنم ــ كـه در خبرها پخش ميشود ــ چنـد برابـرش را گـاهي بـا زبـانهـاي بسيار تلخ، در جلسات خصوصي به مسئولان ميگويم؛ لكن بنـا نيست كه هرچه به مسئولان تذكر مـيدهـيم و مـيگـوييم يـا تلخي نشان ميدهيم، حتماً پخش شود تا مـردم مطلـع شـوند. هدف اين است كه آن شـخص راهنمـايي شـود، كـه خيلـي از اوقات اثر ميكند و گاهي هم اثر نميكند و بعـد مـيبينيـد آن ٢ شخص ميرود».

دخالت مستقيم

«در زمينه مبارزه با فسـاد، هـم قـوه مجريـه و هـم قـوه قضـائيه درگيرند. بنده از هر دو قوه بهطور جد خواستهام و آنها درگيرند.

_______________________________________________ 1 .همان. 2 .همان.

اگر روزي معلوم شـود دسـتگاههـاي قـوه مجريـه و قـوه قضـائيه آماده نيستند كار كنند، رهبر چارهاي پيدا نخواهد كرد جز اينكـه خودش وارد ميدان شود؛ كسـي را بگمـارد و مـأمور مشخصـي را ١ براي اين كار معين كند؛ اما بحمدا... اينطور نيست».

_______________________________________________ 1 .همان.

فصل دهم بايدها نبايدها درمبارزه با فساد

جديت، دقت اعتدال

«مبارزه با فساد بايد با جديت، دقت، بـينظـري كامـل و دور از ١ تندروي و زيادهروي باشد».

قاطعيت همراه با دقت علوي

«مبارزه با فساد، يك حركت و رفتار علوي است و قاطعيت علـوي را لازم دارد و به فضل پروردگـار مسئولاني كه دستاندركار ايـن مبارزه هستند، با الهام از اميرالمؤمنين عليهالصلا والسـلام بايـد ٢ اين قاطعيت را اعمال كنند و اعمال خواهند كرد».

_______________________________________________ 1 .پيام نوروزي در ابتداي سال ١/١/١٣٨١. 2 .بيانات در اجتماع بزرگ زائـران و مجـاوران حضـرت علـ يبـن موسـيالرضـا عليهالسلام در روز عيد سعيد غدير خم ١٢/١٢/١٣٨٠.

قاطعيت، دقت ظرافت

«ضربه عدالت بايد قاطع ولي درعينحال دقيق و ظريـف باشـد.

متهم كردن بيگناهان، يا معامله يكسان ميان خيانت و اشـتباه، ١ يا يكسان گرفتن گناهان كوچك با گناهان بزرگ جايز نيست».

عدم اهانت به مـديران درسـتكار صـالح و تشويق آنها

«مديران درستكار و صالح و خـدمتگزار كـه بـيگمـان اكثريـت كارگزاران در قواي سهگانه كشور را تشـكيل مـيدهنـد، نبايـد مورد سوءظن و در معرض اهانت قرارگيرند يا احساس نـاامنـي كنند. چه نيكوست كه تشويق صـالحان و خـدمتگزاران نيـز در ٢ كنار مقابله با فساد و مفسد، وظيفهاي مهم شناخته شود».

عدم خلط اشتباه تعمد

«مراقــب باشــيد تخلفــات مــديريتي را كــه غالبــاً بــه اشــتباه برميگردد، با جرائمي كه كسي از روي عمد مرتكـب مـيشـود، ٣ مخلوط نكنيد».

_______________________________________________ 1 .فرمان هشت مادهاي به سران قوا ۱۰/۲/۱۳۸۰. 2 .همان. 3 .بيانات در ديدار رئيس، معاونان و كاركنـان قـوه قضـائيه، در آسـتانه سـالروز .١٣٨١/٤/٥ تير هفتم

برخورد يکسان بدون تبعيض با مفسدان

«در امر مبارزه با فساد نبايد هيچ تبعيضي ديده شود. هيچكـس و هيچ نهاد و دستگاهي نبايد استثنا شود. هيچ شخص يا نهادي نميتواند با عذر انتساب به اينجانب يا ديگـر مسـئولان كشـور، خود را از حسابكشي معاف بشمارد. بـا فسـاد در هرجـا و هـر مسند بايد برخورد يكسان صورت گيرد». ١

آغاز برخورد با نزديكان اطرافيان

«در باب فساد اقتصادي خوب است همه از اطرافيان و منسـوبان خويشاوندي و شخصيتي خود شـروع كننـد. فسـاد را فقـط در اشخاص دوردست نبيننـد، بلكـه در نزديكـان خـود و اشـخاص ٢ ظاهراً مورد اعتماد خود هم آن را حس و با آن مبارزه كنند».

ايستادگي در مقابل هياهوها

«با آغاز مبارزه جدي با فساد اقتصادي و مالي، يقيناً زمزمههـا و بهتدريج فريادها و نعرههاي مخالفـت بـا آن بلنـد خواهـد شـد. اين مخالفتها عمدتاً از سوي كساني خواهد بود كه از اين اقدام بزرگ متضرر مي شوند و طبيعي است بددلاني كـه بـا سـعادت _______________________________________________ 1 .فرمان هشت مادهاي به سران قوا ١٠/٢/١٣٨٠. 2 .پيام بهمناسبت انتشار نامه آيـتاالله سـيدجلالالـدين طـاهري (امـام جمعـه .١٣٨١/٤/٢٠ (اصفهان

ملـت و كشـور مخالفنـد يـا سـادهدلانـي كـه از القائـات آنـان تأثير پذيرفتهاند با آنان همصدا شوند. اين مخالفتهـا نبايـد در عزم راسخ شما ترديد بيفكند». ١

تسامح در مبارزه با فساد مسـاوي اسـت بـا همدستي با فاسدان

«به مسئولان خيرخواه در قواي سهگانه بياموزيد كـه تسـامح در

مبارزه با فساد، به نوعي همدستي با فاسدان و مفسـدان اسـت. اعتماد عمومي بهدستگاههاي دولتي و قضايي در گـرو آن اسـت كه اين دستگاهها در برخورد با مجرم و متخلف، قاطعيت و عدم ٢ تزلزل خود را نشان دهند».

مبارزه جدي واقعي با فساد

«بدانيد مبـارزه بـا فسـاد، يـك مبـارزه جـدي و واقعـي اسـت.

مفسدين تهاجم خواهنـد كـرد و فشـار خواهنـد آورد، لـذا كـار سختي است. براي مقابله با شيوع فساد اقتصادي و مـالي، بايـد ٣ لباس مبارزه به تن كرد».

_______________________________________________ 1 .فرمان هشت مادهاي به سران قوا ١٠/٢/١٣٨٠. 2 .همان. 3 .بيانات در مراسم تنفيذ حكـم رياسـت جمهـوري آقـاي سـيدمحمد خـاتمي .١٣٨٠/٥/١١

قاطعيت در حركت، توكل به خدا پشتگرمي به مردم

«نه اينكه اگر دستگاهي با فاسد و مفسدي مقابله كرد، باز همان اهرمهاي فشار به حركـت درآينـد و جنجـال و هيـاهو كننـد و دستوپاي كساني را كه در اين راه حركت مـيكننـد، بلرزاننـد. البته نبايد دستوپاي كسي بلرزد. بايد قاطع در اين راه حركـت ١ كنند، خدا هم كمك ميكند و مردم هم پشتيباني ميكنند».

ورود صريح صادقانه به ميدان مبارزه

«مبارزه با فساد، دشمنتراش است. هركس بخواهد بـا فسـاد مبـارزه كند، يك صف طولاني دشمن جلويش بهوجود ميآيد. اين دشمنان چه كساني هسـتند؟ فاسـدها و لشـكرهايشـان، چـون فاسـدهاي دانهدرشت لشكرهايي هم دارند. اينها در مقابل ميايسـتند و انـواع كارشكنيها را ميكنند. كارشكني هم، همهاش اين نيست كه كسي چـاقو بكشـد و بـه كسـي حملـه كنـد. امـروز از چـاقو كشـيدن خطرناكتر هم هست: تهمت ميزنند، شايعه درست ميكنند، كار فرهنگي ميكنند و به كساني كه از اين حرفها بزننـد و بخواهنـد اين اقدامات را بكنند، برچسبهاي نادرست و ناحق ميزنند. بايـد ٢ با اينها مقابله كرد و صريح و صادق وارد ميدان شد».

_______________________________________________ 1 .بيانات در خطبههاي نماز جمعه ٢١ رمضان ١٦/٩/١٣٨٠. 2 .بيانات در خطبههاي نماز جمعه تهران ٢٨/٢/١٣٨٠.

پرهيز از توجيه بزرگنمايي

«در بخشهاي مختلف كاري كشور، عدهاي مـيخواهنـد مقابلـه با فساد را توجيه كنند، يك عده هم متقابلاً ميخواهند فساد را بزرگ كنند. بهنظر من هر دو غلط است. بالاخره در همه جـاي دنيا انسان فسادپذير است. هر انساني اگر مراقـب خـود نباشـد، فسادپذير است. اينكه اينهمه در قرآن، نهـج البلاغـه و روايـات روي تقوا تكيه شده، بهخاطر همين است. تقوا يعني مراقبـت از خود، براي اينكه انسان فاسد و منحرف نشود. وقتـي مراقبـت از خود نباشد، هر انساني قابليت ايـن را دارد كـه لغـزش و فسـاد پيدا كند. بنابراين در گوشه و كنار بايد وجود فسـاد را محتمـل دانست. البته در جاهايي هم روشـن اسـت كـه وجـود دارد. مـا ١ نبايد فساد را توجيه يا در بيان آن مبالغه كنيم».

مقابله با تبليغات دروغين

«عدهاي خيال ميكنند فساد همهجا را گرفته. اين چيزي اسـت كه متأسفانه بـاز دسـتهـاي تبليغـاتي بيگانگـان آن را دنبـال ميكند. وقتي بحث مبارزه با فساد مطرح ميشود، يك فصل در اين باب صحبت ميكنند ــ ميگويند اين كـار سياسـي اسـت، هدف سياسي دارد و سياسي كاري است ــ تـا اصـل مبـارزه بـا _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار با رئيسجمهور و اعضاي هيئتدولت، بهمناسبت هفته دولت .۱۳۸۱/۶/۴

فساد را زير سؤال ببرند. فصل ديگر، تبليغـات دروغـين در بـاب تعميم و گسترش فساد است. پيداست كه هدف اين اسـت كـه هم افكار عمومي دلسرد و مأيوس شود و هـم مبـارزه بـا فسـاد واقعاً صورت نگيرد. وقتي نهضت مبارزه با فساد شروع ميشـود، هركس بيايد در مقابل آن و بگويد نخير، چنين چيزي نيست و اين كار، سياسي است و اگر در جايي برخـورد شـد، ايـن را بـه سياسيگري متهم كند. به نظرم به اين جريان تبليغاتي كمـك ١ كرده است. من ميخواهم اين كار را خود دولت بكند».

عدم وجود فسادسازمانيافته مافياييدر كشور

«چون فساد در جامعه رخنه ايجاد ميكند. وقتي بحـث مبـارزه با فساد مطرح ميشود، از يك نقطه كساني ميگويند چرا اصـلاً شما فساد را بهعنوان يك مسئله در جامعـه مطـرح مـيكنيـد؟ بهنظر ما اين حرف نادرستي است، چون فساد وجود دارد. البتـه در اينجا فساد، مثل مافياهايي كه در برخي دولتها و نظـامهـا وجود دارد، گسترده و سازمانيافته نيست. به فضل پروردگار در نظام جمهوري اسلاميــ لااقل در تشكيلات مسئول دولتـي ــ فساد سازمانيافته وجود ندارد، اما فساد به ميزاني وجود دارد و در همه جا و در همه زمانها هم امكان بروزش هست و بايد بـا ٢ آن مبارزه كرد».

_______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار با دانشجويان دانشگاه شهيد بهشتي ۲۲/۲/۱۳۸۲ . 2 .همان.

اهميت مبارزه با فساد در فلسفه وجـودي اعتقادي ما

«در دنيا بعضي از دستگاهها هستند كه اصلاً مبـارزه بـا فسـاد و تبعـيض و بـيعـدالتي را قبـول ندارنـد، حتـي اسـمش را هـم نميآورند. بعضي كشورها ممكن است بهصورت نمايشي چنـين كارهايي كنند، بعضي جاها نمايشي هم نيست، از روي ناچـاري است و بهعنوان سوپاپ امن اين كارها را ميكنند، اما در كشـور ما اين حركت و اين فكـر، برخاسـته از اعتقـاد ماسـت، فلسـفه وجودي ماست. هرچه نكنيم، ناشي از نتوانستن است. اين راه و حركت ماست. بنابراين اگر كسي اعتراض كند چرا بحث مبارزه با فساد را پيش ميآوريد، اعتراض بهجايي نيست. فساد را نبايد انكار كرد، مبارزه با فساد را بايد قبول كرد، اما مبالغه در مسئله ١ فساد هم نبايد باشد».

ضرورت شناسايي صراط مستقيم دنبـال كردن آن

«يك عده هم از آن طرف مقابلـه مـيكننـد و همـه را فاسـد و كجدست و ناپاكدامن تلقي ميكننـد و اگـر كسـي هـم چنـين تلقياي داشته باشد، خوششـان مـيآيـد. دشـمن، نيازمنـد بـه اغتشاش افكار عمومي و ابهامآفريني است. دشمن از هر دو موج _______________________________________________ 1 .همان.

مخالف استفاده مـيكنـد. از يـك طـرف آن حـرفهـا را دليـل ميگيرد بر وجود فساد و مبالغه در فساد ميكند، از يك طـرف خواهد گفت اين كار نمايشي است. بنابراين از همه طرف مـا را محاصره تبليغاتي ميكند. ما بايد صراط مستقيم را بشناسـيم و ١ راه درست را دنبال كنيم».

مبارزه با فساد، مبارزه با فساد است

«در مورد برخورد با فساد دو گرايش افراطي و تفريطـي هسـت. بعضيها وقتي صحبت از مبارزه با فساد ميشود، تصور ميكنند كه مبارزه با فساد، يك بهانه سياسي براي برخورد بـا ايـن و آن ٢ است، اين غلط است. مبارزه با فساد، مبارزه با فساد است!».

تفاوت نظام اسلامي با نظام فاسد

«در هر جامعهاي اگر نقطه فاسد، شناسايي، كنترل و قلعوقمع شد، فساد متوقف ميماند، والا رشد پيدا ميكند. فرق نظـام اسـلامي و نظام صالح با نظـامهـاي فاسـدي كـه در مقابـل گسـترش فسـاد بيدفاعند، اين است كه در اينجا مسئولان اصلي كشور و دلسوزان جامعه برخوردار از صلاحند، برنامه و رفتـار كشـور، برنامـه صـلاح _______________________________________________ 1 .همان. 2 .بيانات در جمع دهها هزار نفر از راهيـان نـور و قشـرهاي مختلـف مـردم در .١٣٨١/١/٩ دوكوهه پادگان

١ است. البته آدم فاسد هم پيدا ميشود، منتها بايد با او برخورد شود».

مبارزه با فساد يك حركت نيست

«بعضي تصور ميكنند كه مبارزه با فساد يـك حركـت سياسـي است، اين تصور غلطي است. مبارزه بـا فسـاد حركـت سياسـي ٢ نيست، يك حركت حقيقي و كاري لازم است».

جلوگيري از نهادينه ريشهدار شدن فساد

«بعضي هم در نقطه مقابل، از آن طرف افراط ميكنند، يعني وقتي گفته ميشود «فساد»، خيال ميكنند همه جا را فساد گرفته است، خير، اين چنين نيست. آنچه كه ما را برميانگيـزد، وجـود فسـاد، ولو در يك بخش، در يك گوشه و بهوسيله افراد معدودي است.

ما ميدانيم اگر با ايـن پديـده مبـارزه نشـود، فسـاد نهادينـه و ٣ ريشهدار ميشود و در آن صورت قلعوقمعش مشكل ميشود».

فراواني غالب بودن عناصر صالح نوين در قواي مجريه قضائيه

«اين مبارزه معنايش آن نيست كـه عناصـر فاسـد و مفسـد همـه _______________________________________________ 1 .همان. 2 .همان. 3 .همان.

زمامهاي كار را در بخشهاي مختلف بهدسـت گرفتـهانـد. عناصـر صالح، مؤمن و دلسوز، در دستگاههاي داخـل كشـور ـــ چـه قـوه مجريه و چه قوه قضائيه ــ بسـيار هسـتند كـه اجـرا هـم دسـت آنهاست و با كمال صـلاح، كـار خودشـان را انجـام مـيدهنـد و خوشبختانه اينها اكثريت و چهره غالـب دسـتگاهند. منتهـا يـك مفسد و فاسد، چهره ديگران را هم خراب ميكند. اين دو حركـت، يعني ايجاد اشتغال و مبارزه با فساد بايد ادامه پيدا كند». ١

فساد همه جا را نگرفته است

«ما گفتيم با فساد مبارزه ميكنيم ــ ايـن يـك نقطـه روشـن در نظام است ــ اما عدهاي ميخواهند اين را به نقطه تاريك تبـديل كنند و بگويند فساد همه جا را گرفته است. نه آقا! فساد همه جـا را نگرفته است. بايد با فساد كم هم ــ هرجا بود ــ مبـارزه كـرد. ممكن است روزنامهاي بردارد يك مورد فساد را درشت كند، مگر همه جا فساد هست؟». ٢

مبارزه با فساد آري، نااميد كردن مردم نه

«فساد در گوشههايي وجود دارد. انسانها لغزش دارنـد و دچـار گناه ميشوند، بايد با اين گناه مبارزه كرد. ما وقتي گناهكـاريم _______________________________________________ 1 .همان. 2 .بيانات درديدار جمعي از مديران و مسئولان وزارت آموزش و پرورش ٢٦/٤/١٣٨١.

كه با فساد ــ ولو كم آن ــ مبارزه نكنيم؛ چون گسـترش پيـدا خواهد كرد. مبارزه با فساد لازم است، اما نااميد كردن مردم كه بگوييم فساد همه جا را گرفته، يـك خطـاي واضـح و ناشـي از ناداني و فريبخوردگي كساني است كه آدم ميدانـد خودشـان ١ آدمهاي مغرضي نيستند، مغرضان كه جاي خود دارند».

رعايت حدود در انتقادات

«... با تبليغات، ناكارآمدي نظام را بهصورت يك اصـل مسـلم در ميآورند كه بهنظر من اين از آن چيزهاي خطرناكي اسـت كـه گاهي دوستها و خوديها هم در اينجـا اشـتباه مـيكننـد. در مقام انتقاد از دستگاه و سازمان و مسئولي، گاهي طوري حـرف زده ميشود كه انعكاس آن در بيرون و در ذهن مخاطبـاني كـه نشستهاند و به حرف ما گوش ميكنند، بـه مراتـب بـيش از آن ٢ واقعيت است! اين را بايد توجه داشت».

همصدا نشدن با دشمنان نظام

«ما نبايد با دشمنان نظـام هـمصـدا شـويم. آنهـا مرتـب روي ناكارآمدي نظام تكيه ميكنند و ما هم چه بـهصـورت ناكارآمـد جلوه دادن قوه قضائيه، چه بهصورت ناكارآمد جلوه دادن دولـت _______________________________________________ 1 .همان. 2 .بيانات در ديدار اعضاي مجلس خبرگان ۱۵/۶/۱۳۸۰.

و چه بهصورت ناكارآمد يا بد جلوه دادن اشخاص امين و سالمي ١ كه در نظام مشغول خدمتند، دائماً آن را تكرار ميكنيم!».

آرامش بخشيدن به مردم

«هركدام از كارها بايد در جاي خود صورت گيرد: دنبـالگيـري فساد با روش صحيح قانوني در جاي خود انجام گيرد، ايـنطـور فضاسازيهاي كاذب هم نشود. اينها با هم منافاتي ندارند، لازم و ملزوم هم نيستند كه اگر ما خواستيم با فساد مبـارزه كنـيم، پس حتماً بايد فضايي نامطمئن و ناامن و همراه با سوءظـن بـه همه بهوجود آيد. بهعكس، بنده معتقدم اگر ما با فساد و مفسـد واقعي برخورد حقيقي و جدي كنيم، ايـن كـار بايـد بـه مـردم احساس آرامش بدهد. اين نبايد تعميم داده شود و بگويند پس همه اينطورند! در بيان هم نبايد چنين چيزي گفته شود». ٢

در معرض اتهام نبودن مديران زحمتكش

«بعضي ميگويند شما كه ميگوييد مبارزه بـا فسـاد اقتصـادي، معنايش اين است كه مديران و مسئولان زحمتكش نظام مـورد اتهـام قـرار گيرنـد! نـه؛ ايـن غلـط اسـت. اگـر فسـاد در بـين دستگاههاي مختلف جايگزين شـود، اصـلاً اسـم مبـارزه و فكـر _______________________________________________ 1 .همان. 2 .همان.

مبارزه مطرح نخواهـد شـد. مبـارزه بـا آن پديـدهاي اسـت كـه بهصورت عارضي و تحميلي بر نظام وارد ميشود». ١

علت سلامت نظام

«دليل سلامت نظام همين اسـت كـه وقتـي مبـارزه بـا مفاسـد اقتصادي آغاز ميشـود، مسـئولان طـراز اول و مـديران ميـاني نظام، با شور و شوق حقيقي وارد اين ميدان مـيشـوند. معنـاي آن اين است كه نظام به فضل پروردگار و به بركت اسلام و نـام اميرالمؤمنين [عليهالسلام] توانسته است جريـان كلـي و اصـلي خود را در بستر صلاح و سداد ادامـه دهـد. هـر رودخانـه تميـز سالمي هم ممكن است چند جريـان آلـوده از ايـن طـرف و آن ٢ طرف واردش شوند. ما ميخواهيم جلوي اين را بگيريم».

خوشحالي دولتمردان از مبارزه با فساد

«مديران ارشد و مسئولان پيكره اصلي نظام، مثل آحاد مردم، از مبارزه با فساد خوشحال ميشوند. دشمنان اين ملـت و كسـاني كه ميخواهنـد مـا ايـن مبـارزه را نكنـيم تـا فسـاد در جامعـه جايگير شود، مبارزه با فساد را حمل ميكنند بر اينكه جامعـه _______________________________________________ 1 .بيانات در اجتماع بزرگ زائـران و مجـاوران حضـرت علـي بـن موسـيالرضـا عليهالسلام در روز عيد سعيد غدير خم ١٢/١٢/١٣٨٠. 2 .همان.

فاسد شده است! نخير، ما در دستگاه نظام اسلامي و جمهـوري اسلامي با چيزهايي مبارزه ميكنيم كه در بسياري از نظامهـاي جهاني، امروز بهصورت يك عرف و كار رايج درآمده است، فساد در آنجا نهادينه شده است». ١

در اكثريت قرار داشتن انسانهاي پاكيزه

«نبايد بزرگنمايي كرد. بعضيها جنجال و بزرگنمايي ميكنند و طوري حرف ميزنند كه كأنه اين سـرطان همـه جـا را گرفتـه، نخير، اينطوري نيست. اينهمه ما دستهاي پاكيزه، چهرههاي پاكيزه و انسانهاي پاكيزه در دستگاههـاي گونـاگون از بـالا تـا ٢ پايين داريم، اكثريت هم با اينهاست».

پرهيز از جنجال

«من به مسئولين قوه قضائيه و مجريه سفارش كردم كه جنجال به راه نيندازند، جنجال موجب گم شدن اصل مسئله ميشود». ٣

عمل بدون هياهو

«مبارزه با فساد هميشه همراه با جنجال و هياهو نيست. ممكـن است در مواردي جنجـال شـود و گـاه ممكـن اسـت ايـن كـار، _______________________________________________ 1 .همان. 2 .بيانات در ديدار نمايندگان هفتمين دوره مجلس شوراي اسلامي ٢٧/٣/١٣٨٣. 3 .بيانات در اجتماع مردم مشهد در حرم مطهر امام رضا (ع) ١/١/١٣٨٢.

بيجنجال صورت گيـرد. نبايـد در ايـن زمينـه منتظـر غوغـا و ١ جنجال و تبليغات بود، بايد منتظر كار و عمل بود».

اطلاع رساني صحيح

«نبايد جنجال كنند. من در همان نامه هشت مـادهاي هـم همـين سفارش را كرده بودم، گفتم كـار را بـيجنجـال پـيش ببريـد. مـا ميخواهيم حقيقتاً با فساد مبارزه شود، جنجال لازم نيسـت. بلـه، خبررساني به مردم خوب است. وقتـي كـار تمـام شـده باشـد، آن ٢ مقداري كه لازم باشد، خبررساني شود. كار هم صورت ميگيرد».

تعميم محاسبه گر حكيمانه

«اينكه بگوييد با كساني كه دچار فساد شدهانـد، برخـورد قـاطع نميشود، اين را قبول ندارم، نه، برخورد ميشود. اينكه بگوييـد با كساني كه قاطع برخورد نميكنند، چـرا برخـورد نمـيشـود، جواب اين است كه با كسـاني كـه قـاطع برخـورد نمـيكننـد، چگونه برخورد كنيم؟ برخـورد لازم همـين اسـت كـه تـذكر و هشدار بدهيم و به آنها بگوييم، اما شفافيت لازم در اين مـورد براي مردم صورت نميگيرد. يكوقت اين انتظار وجود دارد كـه مرتب اعلاميه داده شود و بگويند فـلان كـس را گـرفتيم، پـدر _______________________________________________ 1 .بيانات بهمناسبت حلول سال نو ١/١/١٣٨٢. 2 .بيانات در ديدار با دانشجويان دانشگاه شهيد بهشتي ٢٢/٢/١٣٨٢.

فلان كس را درآورديـم، فـلان كـس ايـن فسـاد را كـرده، ايـن درست نيست و برخلاف سياست اعلام شده ماست، مـا گفتـيم اصلاً نگوييد. در مواردي هم كه اعلام و جنجال شد، بنده بـا آن وضعيت موافق نبودم. اين تصميم را براساس محاسبه گرفتيم و اين محاسبه هم حكيمانه است و بر اين اساس نيست كه چيزي ١ لاپوشي و پنهان نگه داشته شود، ابداً».

خودداري از اعلام نام مفسدان قبل از اثبـات قطعيت جرم آنها

«بنده نميخواهم ملاحظه كسي را كنم، منتها فكر نمـيكـنم تـا چيزي قطعي و اثبات نشده، بزرگ بودن و اهميتش ثابـت نشـده، محاكمه نشده و روي آن قضاوتي نيست، بايد سر زبانها بيفتـد و مطرح شود. هركس اين كار را بكنـد، بنـده موافـق نيسـتم، چـه مطبوعاتيها، چه راديو و تلويزيون و چه ديگران، اما آمار كارشـان ٢ را بيان كنند، آن هم درصورتيكه اسم افراد آورده نشود».

جلوگيري از مجازات خانواده (بيگناه) مفسدان

«اين را من به شما عرض كنم يك نفر جرمي ميكند، آدم خيلـي بدي هم هست، بايد هم مجازات شود، اما اگر ما اسـم او را اعـلام كرديم، با اين اعلان، چند نفر مجازات ميشوند؟ پسـر و دختـر او هم كه در مدرسه يا دانشگاه درس مـيخواننـد و در محلـه خـود رفت وآمد دارند، مجازات مـيشـوند. ايـن كـار چـه لزومـي دارد؟

_______________________________________________ 1 .همان. 2 .همان.

بگذاريد مجرم زندان برود و در جمله گفته شود ايـن كـار انجـام گرفته، ديگـر چـه لزومـي دارد مـا بچـه دبسـتاني، دبيرسـتاني و دانشگاهياش را هم ــ كه هيچ گناهي ندارند ــ مجازات كنـيم؟

مگر وقتي كه اجبار باشد، يعني زماني كه وضعيت بهگونـهاي اسـت كه غير از اين امكان ندارد، آنجا چارهاي نيست، اما تـا هنگـامي ١ كه ميشود اعلان نكرد، با اينطور كارها خيلي موافق نيستم».

اول اقدام، بعد اطلاعرساني

«مراقب باشيد اول، كار انجام گيرد و بعد مردم از كاري كه انجـام گرفت، مطلع شوند. جنجال تبليغاتي نسبت به كـاري كـه هنـوز انجام نگرفته است، نه فقط مفيد فايده نيست، بلكه ضررهايي هم ايجاد ميكند. كار را بكنيم، بعد اطلاع دهيم اين كار شد ــ مـثلاً اين پرونده رسيدگي و مختومه شد، يا اينطور احقاق حق شد ــ نه اينكه قبل از آنكـه كـاري صـورت گيـرد، جنجـال كنـيم كـه ميخواهيم اين كار را بكنيم، بعد هم نتـوانيم، يـا اشـكالي پـيش ٢ آيد، يا معلوم شود فلان گوشهاش را اشتباه كرده بوديم».

_______________________________________________ 1 .همان. 2 .بيانات در ديدار رئيس، معاونان و كاركنـان قـوه قضـائيه، در آسـتانه سـالروز .١٣٨١/٤/٥ تير هفتم

اطلاع رساني به نگام متين

«بنده معتقد به خبررساني و اطلاع رسانيام. بايد افكار عمومي را مطلع كرد و اطـلاعرسـاني صـحيح و درسـت انجـام داد، لكـن ١ اطلاع رساني بهنگام، بهجا و به شكل متين و صحيح».

مردم منتظر اقدام واقعي باشند

«به مردم عزيز عرض ميكنم براي مبارزه بـا فسـاد، نبايـد منتظـر ٢ جنجال بود و پيشداوري كرد. بايد منتظر عمل و كار واقعي بود».

پرهيز از سياسيکاري

«مبارزه با فساد، يك جهاد همهجانبـه اسـت. مـن از مسـئولان كشور خواهش ميكنم اين جهاد عظيم را بـه اغـراض سياسـي آلوده نكنند. اگر مسئولان كشور آن خودآگـاهي لازم را داشـته باشند، آنگاه ميفهمند كه امروز مبارزه بـا فسـاد لازم اسـت و يك جهاد است. نشناختن موقعيت و خطر، همـان ناخودآگـاهي ٣ است كه اين خود خطر بسيار بزرگي است». _______________________________________________ 1 .همان. 2 .بيانات در اجتماع مردم مشهد در حرم مطهر امام رضا (ع) ١/١/١٣٨٢. 3 .بيانات در ديدار اقشار مختلف مردم، بهمناسـبت ١٩ دي مـاه، سـالروز قيـام .١٣٨٠/١٠/١٩ قم مردم

فصل يازدهم نتايج مبارزه با فساد

ريشه خطاهاي بزرگ

«بزرگ بودن خطا به دو چيز است: يكي اينكـه خـود خطـا بـزرگ باشد ــ مثلاً فسادهاي مالي بزرگ، خيانتهاي بزرگ ــ يكي ايـن است كه خطاكننده، مسئول يا مـؤتمن باشـد. گـاهي سـر زدن خطاهاي كوچك از انسانهايي كه از آنها امانت انتظار مي رود، ضررش بسيار بيشتر از خطاهاي بـزرگ ديگـران اسـت. امـين بودن موجب ميشود كه خطاي صادر شده، بزرگ باشد. بايد بـا ١ اين خطاها برخورد شود، اين در كارايي نظام تأثير دارد».

افزايش كارايي نظام حل معضلات اقتصادي

«اگر مسئولان دولتي در جاي خود و مسئولان قضايي در جـاي _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار اعضاي مجلس خبرگان ١٥/٦/١٣٨٠. ٦٤ مبارزه با فساد از ديدگاه رهبري ____________________ خود، هركدام با اين انحرافات و خطاها برخورد كنند، هم كارايي مسئولان دولت در زمينههاي مختلف زياد خواهد شد و هم اين معضل اقتصادي ــ مشكل اشتغال، مشـكل صـادرات و واردات، ١ مسائل مربوط به پول و غيره ــ عمدتاً حل خواهد شد».

دقت بـيش تـر افـراد، تـرس خيانـت كـاران از پيشرفت كشور

«برخورد با فساد، هم موجب ميشود كه افراد، دقت بـيشتـري بكنند، هم موجب ميشود كه دستهاي خيانـتكـار بترسـند و عقب بكشند. اين دو عامل موجب خواهد شـد كـه در كارهـاي اقتصادي و جاري كشور و دولت، پيشرفت بهوجود آيد. بنـابراين علاج تهاجم به ناكارآمدي نظام، اثبات كارآمدي است، كه اثبات ٢ كارآمدي هم اينگونه است». -۱۱ ايجاد گسترش امنيت اقتصادي «ممكن است كساني به خطا تصور كنند كه مبارزه با مفسدان و سوءاستفادهكنندگان از ثروتهاي ملي، موجب ناامني اقتصادي و فرار سرمايهها است. به اين اشخاص تفهيم كنيد كه به عكس، اين مبارزه موجب امنيت فضـاي اقتصـادي و اطمينـان كسـاني _______________________________________________ 1 .همان. 2 .همان.

است كه مـيخواهنـد فعاليـت سـالم اقتصـادي داشـته باشـند. توليدكنندگان اين كشور، خود نخستين قربانيان فسـاد مـالي و ١ اقتصاد ناسالماند».

پيگيري قدرتمندانه قوي شاخص هاي اصلي اصلاح امور

«مسئولان كشور با همه قدرت و تـوان، شـاخصهـاي اصـلي را براي اصلاح امور كشور در نظر بگيرند، همان سه شاخص عمده: مبارزه با فقر، مبارزه با فساد، مبارزه با تبعيض. اين اساس قضيه است. اگر فقر و فساد و تبعيض بهوسيله مسئولان كشور تحمـل نشود، رضاي الهي، توفيق الهي، هدايت الهي، شامل حـال همـه ٢ خواهد شد، گرهها باز خواهد شد».

_______________________________________________ 1 .فرمان هشت مادهاي به سران قوا ١٠/٢/١٣٨٠. 2 .بيانات در اجتماع بزرگ مردم قم ١٤/٧/١٣٧٩.

فصل دوازدهم نقش وظايف قواي سه گانه در مبارزه با فساد

عزم همگاني تمامِ صلاح اصلاحمداران

«امروز اگر شعار مبارزه با فسادمالي و اقتصادي داده مي شود،هـركس پيرو اميرالمؤمنين [عليه السلام] است، بايد از اين شـعار پيـروي كنـد. هركس بهمعناي واقعي كلمه،دنبال صلاح و اصلاح است، بايـد دنبـال اين كار، حركت كند. دستگاههاي مسئول ــ اعم از قوه قضائيه يـا قـوه مجريه يا قوه مقننه ــ خودرا موظف بدانند اين شعار را تحقق بخشند و نگذارند در حد يك شعار توخالي و يك لفاظي، باقي بماند». ١

پايه اصلي حكومت نظام اسـلامي شـيوه اميرالمؤمنين (ع)

«مبارزه با فساد، يكي از پايههاي اصلي حكومت و نظام اسـلامي _______________________________________________ 1 .بيانات در خطبههاي نماز جمعه ٢١ رمضان ١٦/٩/١٣٨٠.

اسـت. ايـن روش اميرالمـؤمنين اسـت. اميرالمـؤمنين از مـردم ملاحظه نكرد، حتي از كساني كه از او توقع داشـتند، ملاحظـه ١ نكرد. آنجايي كه ديد فساد وجود دارد، با آن مبارزه كرد».

تأسي به علي ابن ابيطالب (ع)

«ما نميتوانيم مثـل اميرالمـؤمنين عمـل كنـيم، ادعـايش را هـم نداريم. ما قابل اين نيستيم ــ بنده خودم را عرض ميكنم ــ كـه بخواهيم پشت سر اميرالمؤمنين حركت كنيم، لكن بايد تلاشمان ٢ را بكنيم. اين را همه بايد وظيفه خود بدانند».

جدي گرفتن مبارزه

«اين مبارزهاي كه ما ... مسئولان قواي سهگانه را بـه آن دعـوت كرديم، بايد جدي گرفته شـود. ايـن وسـيلهاي بـراي احسـاس امنيت و اطمينان سرمايهگذار سالم اسـت، سـرمايهگـذاري كـه قصد سوءاستفاده ندارد، قصد اسـتفاده دارد. البتـه هـركس كـه سرمايهگذاري ميكنـد، بـراي سـود سـرمايهگـذاري مـيكنـد، اشكالي هم ندارد، سود مشروع است. بايد بـين سـود مشـروع و ٣ نامشروع فاصله ايجاد كرد». _______________________________________________ 1 .همان. 2 .همان. 3 .بيانات در ديدار گروه كثيري از اصناف ۱۰/۴/۱۳۸۰.

جلوگيري سودهاي نامشروع پديده قاچاق

«بايد جلو سودهاي نامشروع ــ كه عمدتاً بهخاطر عـدم تعهـد و دلسوزي و همچنين لغـزشهـاي گونـاگون از سـوي بعضـي از مسئولان و مديران است ــ گرفته شود و بـا پديـده قاچـاق ـــ بهمعناي حقيقي كلمه ــ مبارزه شود». ١

دوري مسئولان از عوار نظام هاي طاغوتي غيرمردمي

«مسئولان نظام، اعم از نماينـدگان محتـرم مجلـس و مـأموران اجرايي و قضـايي، بايـد مراقـب باشـند كـه از عوارضـي كـه در نظامهاي طاغوتي و غيرمردمـي، بيمـاري همـهگيـر كـارگزاران است، خود را با دقت و وسواس دور نگهدارند؛ بيماري رفاهزدگي و عشرتطلبي، بيماري زدوبند نامشروع و فسـاد مـالي و اداري، بيماري تكبر و دوري از مردم و بياهميتي به نيـاز و خواسـت و اراده و حضور آنان، بيماري دستهبنـديهـاي ناسـالم و تـرجيح مقاصد باندي بر مصالح عمومي و امثال اينها، كه ابتلاي به آن، مانند موريانه پايههاي هر نظامي را سست و پوك مـيكنـد؛ يـا دل سپردن به سنتهاي طـاغوتي و رغبـت بـه احيـاي آنهـا و بيتفاوتي يا بياعتنايي به ارزشهاي اسلامي و انقلابي، كـه دل را ميميراند و نشاط و شوق خدمت به مردمي را كـه مخلصـانه _______________________________________________ 1 .همان.

جان و مال خود را در راه انقلاب دادهاند، سلب ميكند و آنان را ١ نوميد و غمگين ميسازد».

ماحصل عدم مبارزه

«اگر عزم همگاني بر آن [مبارزه با فساد اقتصادي در دستگاهها] قرار نگيرد، همه تلاشها را خنثي و دستاوردهاي نظام مقـدس ما را ضايع ميكند و فاصله طبقاتي را عميـق و منـابع محـدود ٢ ملي را به خوردِ متجاوزان به حقوق ملت ميدهد».

وظيفه خطير قواي سه گانه بهخصـوص قـوه مجريه در اجراي عدالت

«در اين كشور بايد با فقر و فساد و تبعيض مبـارزه شـود. عـلاج مشكلات اين كشور اين است كه بهطور جـدي اجـراي عـدالت پيگيري شود، تبعيض برداشته شود، با فساد و فقر و عوامل فقر بهطور واقعي مبارزه شود، اين كارهـا، كارهـاي قـواي سـهگانـه است، اعـم از قـوه مجريـه و قـوه مقننـه و قـوه قضـائيه. البتـه مهمترين بخش در اختيار قوه مجريه است». ٣ _______________________________________________ 1 .پيامبهمناسبت دومين سالگردارتحال حضرت امام خميني(ره) ١٣/٣/١٣٧٠. 2 .پيام بهمناسبت انتشار نامه آيتاالله سـيدجلال الـدين طـاهري (امـام جمعـه .١٣٨١/٤/٢٠ (اصفهان 3 .بيانات در ديدار مردم پاكدشت، در روز عيد سعيد غدير خم ١٠/١١/١٣٨٣.

وظيفه قواي سهگانه در مبارزه با فقر، فساد تبعيض

«مسئولان كشور ــ چه در قوه مجريه، چه در قوه قضائيه و چـه در قوه مقننه ــ بايد با فقر و فساد و تبعـيض در ايـن مملكـت مبارزه كنند. اگر بخواهند وضع امنيت كشور را، وضـع معيشـت مردم را، وضع عزت بينالمللي ما را تأمين كنند، راهش مبـارزه با همينهاست. انواع و اقسام فسادها را بايد شناسـايي كننـد و ١ با آن مبارزه جدي كنند، نه در حرف و زبان».

در مظان اتهام بودن مخالفان مبارزه

«البته بعضي هستند كه در زبان هم طاقت نمي آورند اين حرفها گفته شود، با اصـل مبـارزه بـا فسـاد و تبعـيض و فقـر مخالفـت ميكنند! اين افرادي كه در مقابل مبارزه با فقر و فساد و تبعـيض موضعگيري ميكنند، بدون اينكه خودشان متوجه باشند، خود را متهم ميكنند. چهكسي با مبارزه با فساد مخالف است؟ آن كسي كه يا بايد فاسد باشـد يـا بايـد فريـب فاسـدي را خـورده باشـد. چهكسي با مبارزه با تبعيض مخالف است؟ آن كسي كه يا بايـد از تبعيض منتفع باشد يا فريب كسي را كه از تبعيض منتفع اسـت، ٢ خورده باشد، والا چرا بايد مخالفت كند؟».

_______________________________________________ 1 .بيانات در خطبههاي نماز عيد سعيد فطر ٧/١٠/١٣٧٩. 2 .همان.

لزوم اقدام همهجانبه قواي سه گانه

«خشـكانيدن ريشـه فسـاد مـالي و اقتصـادي و عمـل قـاطع و گرهگشا در اين باره، مستلزم اقدام همـهجانبـه بـهوسـيله قـواي سهگانه بهخصوص دو قوه مجريه و قضائيه است. قوه مجريـه بـا نظارتي سازمانيافته و دقيق و بياغماض، از بروز و رشـد فسـاد مالي در دستگاهها پيشگيري كند و قـوه قضـائيه بـا اسـتفاده از كارشناسان و قضات قاطع و پاكدامن، مجـرم و خـائن و عناصـر آلوده را از سر راه تعالي كشور بردارد. بديهي است كه نقش قوه مقننه در وضع قوانين كه موجـب تسـهيل راهكارهـاي قـانوني ١ است و نيز در ايفاي وظيفه نظارت، بسيار مهم و كارساز است».

ضرورت همكاري قواي سه گانه

«با فساد بايد مبارزه شود، همه بايد مبارزه كننـد، مخصـوص قـوه قضائيه هم نيست، قوه مجريه و قوه مقننه هم نقش دارنـد، البتـه ٢ هركدام نقش جداگانهاي دارند، منتها بايد با هم همكاري كنند».

توقع به حق مردم وظيفه قواي سه گانه

«مسئولان ... بايد مبارزه با چپاولگري مفسدان اقتصادي را ــ هرجا _______________________________________________ 1 .فرمان هشت مادهاي به سران قوا ١٠/٢/١٣٨٠. 2 .بيانات در جمع كثيري از مردم استان گـيلان در اسـتاديوم شـهيد عضـد ي .١٣٨٠/٢/١١ رشت شهرستان

لانه كرده باشند ــ بهطور جدي دنبال و سفرههاي فساد اقتصادي را جمع كنند. بايد توانايي خود را در اين كار نشـان دهنـد، مـردم اين را متوقعند و اين توقعي است بهحـق. تمـام مسـئولان كشـور ــ اعم از قوه مجريه، قوه مقننـه و قـوه قضـائيه ــدر ايـن زمينـههـا مهمترين مسئوليتهاي خودرادارند، نگذارند دشمن اميدوار بماند». ١

شكل مبارزه در قوه قضائيه

«اين مبارزه در قوه مجريه بهمعنـاي پيشـگيري و جلـوگيري از رشد فساد مالي ازطريق دهانهها و دروازههاي آن است. در قـوه قضـائيه مبـارزه بـهنحـوي ديگـر اسـت و تعقيـب مجـرمين و ٢ فسادانگيزان و مجازات آنها را شامل ميشود ...».

چشاندن طعم شيرين خدمات به مردم

«كاري كنند كه مردم طعم شيرين خدماتي را كه در كشور انجام ميگيرد، بچشند، در هيچ نقطهاي از كشـور فقر نباشد ــ عـدالت برقرار باشد ــ فساد نباشد و افراد مفسد از دستگاههاي تصميمگير طرد شوند و امكان دخالت پيدا نكنند، اينها چيزهايي است كه ما بايد مورد توجه قرار دهيم. مطمئن باشيد وقتي نيت مـن و شـما _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار دانشجويان و دانشآموزان بهمناسبت گراميداشت سالروز ١٣ .١٣٨١/٨/١٣ آبان 2 .بيانات در اجتماع بـزرگ زائـران و مجـاوران حضـرت علـي بـنموسـيالرضـا عليهالسلام در روز عيد سعيد غدير خم ١٢/١٢/١٣٨٠.

خير باشد و بخواهيم براي خدا كار كنيم و از خداي متعال كمك بخواهيم و آنچه در وسع داريم، انجام دهيم، يقيناً خـداي متعـال ١ نتيجه شيرين را لطف خواهد كرد».

رقابت صحيح سه قوه

«قوه مجريه و قوه قضائيه و قوه مقننه در مبارزه با فساد، در مبارزه با رشوهخواري و در مبارزه با افراد داراي نيات سوء بـا هـم رقابـت ٢ كنند. رقابت صحيح اين است. اين رقابت، توصيه من است».

استفاده از دستان پاك

«كار مبارزه با فساد را چه در دولت و چـه در قـوه قضـائيه بـه افـراد مطمئن و برخوردار از سلامت و امانت بسپاريد. دستي كه ميخواهد با ناپاكي دربيفتد بايد خود پاك باشد و كساني كه ميخواهند در راه ٣ اصلاح عمل كنند بايد خود برخوردار از صلاح باشند».

هوشياري مسئولان

«بايد حواسشـان جمـع باشـد كـه دامـنهـاي خـود را پـاكيزه نگهدارند. اين را همه بدانند كسيكه خـودش آلـوده بـه فسـاد _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار خانوادههاي شهدا ٣/٣/١٣٨٤. 2 .بيانات در خطبههاي نماز جمعه تهران ٢٢/١/١٣٨٢. 3 .فرمان هشت مادهاي به سران قوا ١٠/٢/١٣٨٠.

باشد، قادر نخواهد بود با فساد مبارزه كند. خود مسـئولان بايـد ١ با هوشياري و دقت، با اين پديده مبارزه كنند».

ضرورت وحدت كلمه، تلاش پيگير هوشياري دمردم

«ملت، امروز به وحدت كلمه، كار، تلاش پيگيـر، عـدم وقفـه در همه كارهاي سازنده ــ بهخصوص كارهاي علمي ــ و مبارزه بـا فساد و تبعيض و بيعدالتي احتياج دارد. اينهـا جـزء كارهـاي واجبي است كه برعهده همـه مسـئولان اسـت، چـه مسـئولان دولتي، چه مسئولان قضايي. امـروز بـراي مـردم مـا، روز كـار و تـلاش اسـت، روز ايـن نيسـت كـه بنشـينند و بازتـاب امـواج دشمنيهاي دشمن را در اينجا تماشـا كننـد و بـه هـم حوالـه دهند، بايد خيلي هوشيار باشند». ٢

_______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار اقشار مختلف مردم بهمناسبت نيمه شعبان در مصلاي تهران .١٣٨١/٧/٣٠ 2 .بيانات در خطبههاي نماز جمعه تهران ١/٩/١٣٨١.

فصل سيزدهم نقش قوه مقننه در مبارزه با فساد

با دستمال كثيف نميشود شيشه را تميز كرد

«يك پايه مبارزه، شماييد [نمايندگان مجلس شوراي اسـلامي]. آن روزي كه بنده مسئله مبارزه با فساد را گفتم، توقعم اين بود كه مجلس شوراي اسلامي سينه سپر كند و جلو بيايد و در اين ميدان حركت كند تا مـا ديگـر احتيـاج نداشـته باشـيم دنبـال كنيم؛ اما متأسفانه اين طور نشـد. آنهـا نكردنـد، شـما بكنيـد. البته به قول برادر ظريف و نكتهسـنجمـان، بـا دسـتمال كثيـف نميشود شيشه را تميز كرد. اگر انسان بخواهد با فسـاد مبـارزه كند، بايد در درجه اول مراقب باشد كه فساد دامـن خـودش را ١ نگيرد».

_______________________________________________ 1 .بيانــات در ديــدار نماينــدگان هفتمــين دوره مجلــس شــوراي اســلامي .١٣٨٣/٣/٢٧

حوزه اقتدار وسيع

«داخل خودتان و درون مجلس مراقب باشيد. دست پاك، دامـن پاك، زبان پاك و چشم پاك خواهـد توانسـت در حـوزه اقتـدار وسيعي كه شما داريد، همه چيز را پاك كند». ١

بازشناسي مطالبات حقيقي مردم از نيازهـاي موهوم

«نيازها و مطالبات حقيقي مردم را ميشناسيد؛ اشتغال، مبـارزه با فساد مالي، زدودن محروميت از مناطق محروم، مهـار تـورم و مقابله با گراني، روان شدن چرخـه خـدمترسـاني، گسـترش و اعــتلاي فرهنــگ و اخــلاق، رونــق يــافتن علــم و تحقيــق، مسئوليتپذيري و پاسـخگـويي مسـئولان حكـومتي، در شـمار برجسته ترين اين نيازها است و اينها است كه عدالت اجتماعي را ممكن و پيشرفت و توسعه را محقق ميكند. نيازهاي موهـوم و ساخته دست تبليغاتچيهاي بيگانه و بدخواه، نبايـد بـهجـاي ٢ اين خواستههاي حقيقي بنشيند».

_______________________________________________ 1 .همان. 2 .پيام بهمناسبت آغاز بهكار هفتمين دوره مجلس شوراي اسلامي ٦/٣/١٣٨٣.

فصل چهاردهم نقش قوه مجريه در مبارزه با فساد

ويژگي دولت اسلامي

«دولت اسلامي كه بتواند مقاصدي را كه ملـت ايـران و انقـلاب عظيم آنها داشت، تأمين كند، دولتـي اسـت كـه در آن رشـوه نباشد، فساد اداري نباشد، ويژه خواري نباشد، كمكـاري نباشـد، بـياعتنـايي بـه مـردم نباشـد، ميـل بـه اشـرافيگـري نباشـد، حيفوميل بيتالمال نباشد و ديگر چيزهايي كه در يك دولـت اسلامي لازم است. در تعـاليم اميرالمـؤمنين [عليـه السـلام] در نهجالبلاغه، همه اينها وجود دارد. نگوينـد ايـنهـا مربـوط بـه ۱۴۰۰ سال قبل است. ايـن حـرفهـاي تكـراري و شـبهه هـاي ١ صدها بار رد شده را بعضيها باز تكرار ميكنند».

_______________________________________________ 1 .بيانات در خطبههاي نماز جمعه تهران ٢٨/٥/١٣٨٤.

گرفتن گلوگاهها

«بخشي كه مربوط به قـوه مجريـه اسـت، گـرفتن گلوگـاههـاي فساد اسـت. در بخـشهـاي مـالي، پـولي، بازرگـاني و گمركـي گلوگاههاي فساد مالي وجـود دارد. بـيتـوجهي بـه ايـن مراكـز موجب ميشود فساد به وجود آيد. وقتـي دسـتگاههـا نظـارت و مراقبت خود را دقيق كنند، جلو فساد گرفته خواهـد شـد؛ ايـن ميشود پيشگيري». ١

مركزيت دولت براي مبارزه

«به اعتقاد من مركزي كه بايـد مبـارزه بـا مفاسـد اقتصـادي را دنبال كنـد، دولـت اسـت و قـوه قضـائيه در مرحلـه آخـر قـرار ميگيرد. بايد دولت سينه سپر كند و به ميدان بيايد و مبارزه با مفاسد اقتصادي را به جد بخواهد. آنجاييكه لايحه مـيخواهـد تنظيم كند و بلافاصله به مجلس بدهد و از مجلس مطالبه كند. وقتي لايحه ميآيد به شكل قانون ميشود؛ به دقـت اجـرا كنـد. آنجاييكه محتـاج قـانون نيسـت، بخـشنامـههـاي گونـاگون و تصويبنامه هاي دولت كفايت ميكند. بالاخره بهجد دنبال كند؛ ٢ بايد اين مسئله را جدي بگيريم».

_______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار با دانشجويان دانشگاه شهيد بهشتي ٢٢/٢/١٣٨٢. 2 .بيانات در ديدار اعضاي هيئتدولت ٥/٦/١٣٨٢.

مسئوليت وزرا مديران ارشد

«بايد بـا فسـاد در دسـتگاههـاي دولتـي و ديگـر دسـتگاههـاي

حكومتي مبارزه شود. متعهد اين مبارزه، خـود مسـئولان قـواي مختلـف هسـتند. در درجـه اول، بـراي جلـوگيري از فسـاد در دولت، خود مسئولان دولتي، خـود وزرا و خـود مـديران ارشـد مسئولند. نگذارند در مجموعههاي آنها فساد بهوجود آيد. اگـر آنها بخواهند مبارزه كنند و اگر اين مبـارزه را جـدي بگيرنـد، بهتر از هركس خواهند توانست مبارزه كنند». ١

دولت در خط مقدم مبارزه

«معتقـدم مبـارزه بـا فسـاد، در درجـه اول كـار دولـت اسـت؛ بهخصوص كه دولتمردان سطح بالاي مـا ــ يعنـي شـما وزراي محترم، معاونان محترم رئيسجمهـور و بقيـه مسـئولان سـطح بالاي كشور ــ افراد پاكي هستند. شما مـيخواهيـد پـاك كـار بكنيد؛ بنابراين ميتوانيد خودتان مبارزه كنيد و بكنيـد. بخـش ٢ قضا مربوط به مرحله آخر كار است».

_______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار اقشار مختلف مردم بهمناسبت نيمه شعبان در مصلاي تهران .١٣٨١/٧/٣٠ 2 .بيانات در ديدار با رئيسجمهور و اعضاي هيئتدولت بهمناسبت هفته دولـت .۱۳۸۱/۶/۴

داغ كردن، آخرين راه حل

«در قديم ميگفتند: آخرين دارو، داغ كردن است: «آخـر الـدواء الكي». قبل از آنكه به داغ كـردن برسـد، انسـان انـواع و اقسـام دواها را بهكار ميبرد؛ اگر خوب نشد، آنوقت محل زخـم را داغ ميكند، والا تا وقتي ميتواند با مرهم و مراقبت و تنظيف، بيمار ١ را معالجه كند، محل زخم را داغ نميكند».

دولت؛ اولين بهترين مدعي

«در بخـشهـاي اقتصـادي، پـولي، صـنعتي، خـدماتي و ديگـر بخشهاي توليدي و آنجاييكه بهخصـوص معـاملات خـارجي و كلان وجود دارد، حضـور شـما درحقيقـت بـهعنـوان مـدعي و معارض فساد و مفسد تلقي شود. وقتي بـا ايـن جـديت، دنبـال رفع فساد رفتيد، در جايي ميبينيد بايد به قوه قضـائيه بگوييـد ما از شما ميخواهيم بـه ايـن قضـيه رسـيدگي كنيـد. در ايـن صورت با ميل و خواست و مطالبه شما، قوه قضائيه وارد ميـدان خواهد شد. وقتي شما مبارزه نكنيد، طبعاً وضـع طـور ديگـري ٢ خواهد شد».

_________________ ______________________________ 1 .همان. 2 .همان

فصل پانزدهم نقش قوه قضائيه در مبارزه با فساد

مشروعيت وه قضائيه

«قوه قضائيه ما براساس شرع است. اگر براساس شرع نباشد، غلـط است، چون نظام، نظام اسلامي است. هر بخشي از ايـن قـوه كـه شرعي نباشد، موافق با مقررات اسلامي قضا نباشد، آن بخـش نـه ١ مايه افتخار است، نه موجب ثواب است و نه كارگشاست».

كارگشا بودن قضاي اسلامي

«قضاي اسلامي است كه كارگشاست. قضاي اسـلامي اسـت كـه در آن، از همه مفاسد ميشود جلوگيري كرد. اين مشكل قضاي غربي ــ كه غربيها در فيلمهاي تبليغاتي هـم آن را زر و زيـور _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار مسئولان قوه قضائيه و خانوادههاي معظم شهداي هفتم تيـر .١٣٧٨/٤/٧

ميدهند و آرايش ميكنند ــ نشان داده است كه كارايي ندارد. هركس كه اطلاع داشته باشد، مي بيند كه آن دسـتگاه قضـايي لنگ ميماند و در خدمت ظلم قرار ميگيرد. آن دستگاه قضايي كه اين استعداد را دارد تا در همه شرايط با ظلـم مقابلـه كنـد، ١ دستگاه قضاي اسلامي است».

ملاك معيار سلامت جامعه

«در تمام دنيا، قوه قضائيه، ملاك و معيار سلامت جامعـه اسـت. اگر قوه قضائيهاي سالم و دقيـق و عامـل بـه عـدل و انصـاف و مقررات اسلامي وجود داشته باشد، به مرور تمـام دسـتگاه هـاي كشور و جامعه اسلامي اصلاح خواهند شد. ممكـن نيسـت كـه كشوري به سلامت كامل اجتماعي برسـد، مگـر آنكـه دسـتگاه قضايي سالم و بيعيبي بهوجود آيد. اگر دسـتگاه قضـايي سـالم ٢ نباشد، دستگاههاي ديگر هم بهتدريج به فساد خواهند گراييد».

تأكيد فراوان اسلام بر عدالت در قضا

«اسلامنسبت به قضا و قضاوت و قاضي و محكمه و مقدمات كار و ابزار كار قضايي، حداكثر اهتمامرا ورزيده است و شايد در تعـاليم اسـلامي، _______________________________________________ 1 .همان. 2 .سخنراني در مراسم بيعت خانوادههاي شهداي هفتم تير، اعضاي شـوراي عـالي قضايي، قضات و مسئولان دادگستري و جمعي از مردم لرستان ۷/۴/۱۳۶۸.

چيزي به اندازه عدالت در قضا مورد تأكيد واقع نشده باشد». ١

نبض دستگاه اداري وضعيت عمومي كشور

«قوه قضائيه، نبض دستگاه اداري و وضعيت عمومي كشـور اسـت. سـلامت و اسـتحكام، قاطعيـت و انصـاف، دلسـوزي و پشـتكار و بالاخره آمادگي و انتظام ايـن دسـتگاه، نشـاندهنـده و مسـتلزم وجود سـلامت و امنيـت و عـدل و داد و حسـن جريـان امـور در كشور و در دستگاههاي اجرايي آن است و به عكس، ضعف و فساد و اختلال و كمكاري و بينظمـي در ايـن دسـتگاه، خبردهنـده از وجود فساد و ناامني و بيعـدالتي در جامعـه اسـت و ايـن، بـدان جهت است كه سلامت دستگاه قضا، همه دستگاههـاي دولتـي و مردمي را به سلامت سوق ميدهد و بيمـاري و نـاتواني آن، راه را بر فساد عمومي باز ميگذارد». ٢

شرايط لازم دستگاه قضايي

«قاطعيت و انصاف و سرعت عمـل و رعايـت ضـوابط اسـلامي، شـرايط لازمي است كه هرگاه وجودداشته باشد،دستگاه قضايي كشور را مأمن و ملجأ مظلومين و ضعفا ميسازدودر آنان اميد بهوجودميآورد». ٣

_______________________________________________ 1 .همان. 2 .حكم انتصاب آيتاالله محمد يزدي به سمت رياست قوه قضائيه ۲۴/۵/۱۳۶۸ . 3 .همان.

اولويتبندي مشكلات جامعه

«نكته اين است كه در دنبالگيري مشكلاتي كه در جامعه وجـود دارد، واقعاً اهـم و مهمـي درسـت كنـيم. يعنـي هيئـترئيسـه و سياستگذاران دستگاه قضايي ــ هر مجموعهاي كه هسـتند ـــ بنشينند موارد را «الاهم فيالاهم» كنند و مهمترين آنها را دنبال كنند. چون واقعاً امروز در جامعه موارد بدي وجود دارد كـه همـه را بايد دستگاه قضايي دنبال كند. ببينيم واقعاً كدامهـا را بايـد در درجه اول قرار داد. الان مثلاً در جامعـه فسـاد و ارتشـا و جـرائم ضدانقلابي و براندازي و خدعه و تزويـر و جعـل و امثـال ايـنهـا وجود دارد. در ميان اين موارد، كدام از همه مهمتر است؟». ١

اولويت فسادهاي مالي اخلاقي

«من خيال ميكنم اگـر بخـواهيم دنبـال اهـم بگـرديم، همـين مسئله فسادهاي مالي و اخلاقي و ارتشا و تزوير و امثال اينهـا، چيزهايي است كه بهخصوص از مردم سلب امنيـت مـيكنـد و ٢ واقعاً در رتبههاي بالا قرار ميگيرند».

سرمايهگذاري مادي معنوي بر روي قضات

«واقعاً آن قشري كه جا دارد روي تواناييها و كاراييها و تـلاش _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار با رئيس و مسئولان قوه قضائيه ٢٠/٦/١٣۶۸. 2 .همان.

موفق او هرچه ميتوانيم سرمايهگذاري مادي و معنـوي بكنـيم، قشر قضاتند. علت هم معلوم است، بارها هم گفتـه شـده، همـه هم گفتهاند. علت اين است كه اگـر دسـتگاه قضـايي از شـرايط لازم برخوردار باشد و كار درست بكند، بهزودي در كشور، فساد و تباهي و ظلم و تبعـيض و فسـق و بقيـه چيزهـايي كـه يـك جامعه را فاسد و زمينگير مي كند، ريشهكن خواهـد شـد. اگـر خداي نكرده دستگاه قضايي سالم نبود، يا پركار نبـود، آنوقـت همه اين جرائم، رشد ميكنند و اين ميكربها، جرئت حيـات و ١ زياد شدن و فعال شدن پيدا ميكنند».

اهميت دستگاه قضايي

«بههمين خاطر است كه دستگاه قضايي، واقعـاً بـراي مـا، همـه چيز است. فرق هم نميكنـد، چـه در دوران سـازندگي چـه در دوران جنگ چه در حوادث گوناگوني كه يـك ملـت انقلابـي و ٢ يك كشور بزرگ، همواره با عافيت و بلا مواجه است».

رعايت حدنصاب اصلاح صلاح در دسـتگاه قضايي

«در همه شرايط، آن چيزي كـه يـك آن، بـه ركـود و جمـود و بيكاري و كم كاري و ــ خداي نكرده ــ به فساد او نميتوان تن _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار با رئيس و مسئولان قوه قضائيه ٤/٤/١٣٦٩. 2 .همان.

داد، دستگاه قضايي است. هرجاي ديگر خراب شـد، مـيگـوييم انشاءاالله دستگاه قضايي ميرود، آنجا را اصلاح خواهد كرد؛ امـا ١ خود دستگاه قضايي، بايد در حدنصاب اصلاح و صلاح باشد».

ملاك سلامت ناسلامتي دستگاهها

«... اما اين دستگاه [قوه قضائيه] اين خصوصيت را دارد كه اگـر سالم باشد و در آن خوب كار شـود، همـه دسـتگاههـاي ديگـر ٢ كشور نيز سالم خواهند بود و خوب كار خواهند كرد».

تأثير عملكرد مثبت يا منفي دستگاه قضايي بر تحديد يا گسترش جرم

«بنده اين مطلب را بارها در خطاب به مسئولان و شاغلان در قـوه قضائيه در طول سالهاي متمـادي عـرض كـردهام و اكنـون هـم ميخواهم روي همين نكته تكيه كنم. چون اگر در اين قوه، خوب كار و احقاق حق شود و با جرم و تخلف و تجـاوز از قـانون مبـارزه شود. بهعبـارت ديگـر، وقتـي كـه يـك جمـع كمربسـته كارآمـد كارشناس، دائماً با جرم مبارزه كنند، بديهي است كه ايـن پديـده شوم، در سطح جامعه و دستگاههاي ديگر نيز مغلوب خواهد شد و عقب خواهد نشست. در اين صـورت، مجـرم هـم از انجـام جـرم، _______________________________________________ 1 .همان. 2 .بيانات در ديدار رئيس، مسئولان و قضات قوه قضائيه ٧/٤/١٣٧٤.

مرتدع خواهد شد. اما اگر اين دستگاه خوب عمل نكند، اين خوب عمل نكردن، علاوه بر اينكه حاكي از فساد در خـود ايـن دسـتگاه است، العياذ باالله، موجب فساد در دستگاههـاي ديگـر و در سـطح جامعه هم خواهد بود؛ زيرا اژدهاي گناه و فساد و شهوات، اينگونه است كه اگر راه خود را باز ببيند، پيشـروي مـيكنـد و گسـترش مييابد و حجم خود را روزافزون ميكند. يعني اين خاصـيت گنـاه ١ است كه اگر با آن مقابله نشد، به شكل عجيبي رشد ميكند».

برخورد با جرم

«در بخش قضايي، برخورد با مواردي اسـت كـه از... پيشـگيري عبور كردهاند و جرم اتفاق افتاده است». ٢

مقابله بدون اغماض ملاحظه

«اگر خداي نكرده مديران در مقابله با فساد در دستگاههاي خود كوتاه بيايند، ناگزير بايد قوه قضائيه وارد ميدان شـود. دسـتگاه قضايي هم بايد بياغماض و بدون ملاحظه، هرجا فساد يا عملي را برخلاف قانون و در جهت سوءاستفاده ملاحظـه كـرد، بـا آن ٣ مقابله كند».

_______________________________________________ 1 .همان. 2 .بيانات در ديدار با دانشجويان دانشگاه شهيد بهشتي ٢٢/٢/١٣٨٢. 3 .بيانات در ديدار اقشار مختلف مردم بهمناسبت نيمه شعبان در مصلاي تهران .١٣٨١/٧/٣٠

فصل شانزدهم دلايل مقاومت در برابر مبارزه با فساد

خطاي غيرقابل گذشت

«تعجب اين است؛ بعضيهـا بـا حركـت مبـارزه بـا فسـاد هـيچ همراهي نميكنند، بلكه با آن معارضه هم ميكننـد. همـينهـا شايعه فساد فراگير را منتشر ميكنند؛ يعني هم مردم را بـدبين ميكنند، كه گويا الان موج فساد همه جا را گرفتـه اسـت؛ هـم عملاً در مبارزه با فساد ــ در همان جاهايي كه فساد هسـت ــ ١ اخلال ميكنند. اين ديگر نميتواند قابل گذشت باشد».

دفاع از مفسده عدم مبارزه با آن

«مــا مبــارزه بــا فســاد را مطــرح كــرديم و گفتــيم فســاد در دستگاههاي اقتصادي و حكومتي موجب ميشـود منـابع ثـروت _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار اعضاي ستادهاي نماز جمعه سراسر كشور ٥/٥/١٣٨١.

متعلق به مردم از بين برود. بهجاي اينكه از مبارزه با فساد دفاع كنند، كساني پيدا شـدند كـه از امكانـات حـرف زدن بـا مـردم استفاده كردند و به دفاع از مفسد پرداختند و مبارزه با فسـاد را ١ وظيفه خودشان ندانستند!».

عامل اصلي واقعه كربلا

«يكي از مسائلي كه عامل اصلي چنين قضـيهاي [واقعـه كـربلا] شد، اين بود كه رواج دنياطلبي و فساد و فحشا، غيرت دينـي و ٢ حساسيت و مسئوليت ايماني را گرفت».

تجربه تلخ تاريخي

«اينكه ما روي مسئله فساد و فحشا و مبارزه و نهي از منكر و ايـن چيزها تكيه ميكنيم، يك علت عمدهاش اين است كـه جامعـه را تخدير ميكند. همان مدينهاي كه اولين پايگاه تشـكيل حكومـت اسلامي بود، بعد از اندك مدتي به مركز بهترين موسـيقيدانـان و آوازخوانان و معروفترين رقاصان تبديل شد؛ تا جايي كه وقتي در دربار شام ميخواستند بهتـرين مغنيـان را خبـر كننـد، از مدينـه آوازهخوان و نوازنده مي آوردند! اين جسارت، پس از ۱۰۰ يـا ۲۰۰ سال بعد انجـام نگرفـت؛ بلكـه در همـان حـولوحـوش شـهادت _______________________________________________ 1 .بيانات در اجتماع باشكوه مردم استان زنجان ٢١/٧/١٣٨٢. 2 .بيانات در جمع فرماندهان، مسئولان و پرسنل سپاه پاسداران انقلاب اسلام ي و نيـروي انتظامي و جمعي از جانبازان انقلاب اسلامي بهمناسبت روز پاسدار ٥/١٠/١٣٧٤.

جگرگوشه فاطمه زهرا سـلامااللهعليهـا و نورچشـم پيـامبر [ص] و حتي قبل از آن، در زمان معاويه اتفاق افتاد! بنابراين، مدينه مركـز فساد و فحشا شد و آقـازادههـا و بـزرگزادههـا و حتـي بعضـي از جوانان وابسته به بيت بنيهاشم نيز دچـار فسـاد و فحشـا شـدند! بزرگان حكومت فاسد هم ميدانستند چه كار بكنند و انگشت روي چه چيزي بگذارند و چه چيزي را ترويج كنند. اين بليه، مخصوص مدينه هم نبود؛ جاهاي ديگر هم به اينگونه فسادها مبتلا شدند». ١

آسيبهاي دروني بيروني

«افراد و مجموعههاي بشري همواره از دو سو آسيب مـيبيننـد، اول از درون خود كه منشأ آن ضعفهاي بشـري و هـوسهـاي مهــارگســيخته و ترديــدها و بــيايمــانيهــا و خصــلتهــاي منهدمكننده است و دوم از دشمنان بيروني كه براثـر طغيـان و افزونطلبي و تجاوز و ددمنشي، محيط زندگي را بر انسانهـا و ملتها تنگ و فشارآلود ميكنند و با جنگ و ظلـم و تحميـل و زورگويي، بلاي جان آنان ميشوند». ٢

ترويج تحميل توأمانفساد داخلي فرهنگ غربي

«محيط اسلامي ــ چه افراد و چه ملتها ــ همواره در معرض اين دو گونه تهديد قرار داشته و امروز بيش از هميشه قرار دارد. ترويج _______________________________________________ 1 .همان. 2 .پيام بهمناسبت برگزاري كنگره عظيم عبادي سياسي حج ۴/۲/۱۳۷۵.

متعمدانه فساد در كشورهاي اسلامي و تحميل فرهنگ غربي كه از سوي برخي رژيمهاي وابسته نيز به آن كمك ميشـود و از رفتـار فردي تا شكل شهرسازي و محيط عمومي زنـدگي و مطبوعـات و غيره را دربرميگيرد از يـكسـو و فشـارهاي نظـامي و سياسـي و اقتصادي بر بعضي ملتهاي مسلمان و از سوي ديگر، شـاهد بـارز وجود اين دو گونه تهديد در محيطهاي اسلامي است». ١

فرهنگ برنامهريزي براي فساد انسان

«فرهنگ غرب، فرهنگ برنامـهريـزي بـراي فسـاد انسـان اسـت، فرهنــگ دشــمني و بغــض بــا ارزشهــا و درخشــندگيهــا و فضيلتهاي انساني است، فرهنگـي اسـت كـه همچـون ابـزار در اختيـار خداونـدان زور و زر و امپراتـوران قـدرت اسـت. بـا ايـن فرهنــگ، درصــددند نســل بنــيآدم را از همــه فضــايل انســاني تهيدست كنند و انسانها را به موجودات فاسد و مطيع و تسليم و غافل از ياد خدا و معنويت تبـديل كننـد. منـافع آنهـا، جـز از طريق گسـترش ايـن فرهنـگ تـأمين نمـيشـود. ايـن فرهنـگ، برهنگي و اختلاط و امتزاج بيقيدوشرط زن و مرد بـا هـم اسـت كه يكي از پايههاي اصلي فرهنگ غربي اسـت و از روز اول، بـراي فســاد انســانهــا و خــروج انســانيت از دايــره فضــايل انســاني ٢ بنيانگذاري شد. آنها كه دلشان براي انسانيت نسوخته است».

_______________________________________________ 1 .همان. 2 .سخنراني در ديدار با اقشار مختلف مردم و جمعـي از پزشـكان، پرسـتاران و كاركنان مراكز آموزش عالي و درماني كشور ١٥/٩/١٣٦٨.

صدور بيبندوباري غربي به كشورهاي اسلامي

«غرب ميخواهد فرهنگ خود را بر همه جا حاكم كنـد. فرهنـگ غرب، برهنگي است. البته به شما عرض كـنم كـه ايـن برهنگـي، اين فساد و بيبندوباري و اين شكل فضاحتآميزي كـه بعضـي از زنان در بسياري از كشورهاي غربي دارند، بحمداالله در خود غـرب نيز همهگير نيست. اين كاري است كه براثر تبليغـات غلـط خـود آنها، روزبهروز افزايش پيدا ميكند. والا حتـي تـا چهـل، پنجـاه سال پيش، در خود كشورهاي غربي به ايـن شـدت نبـود. آنهـا ميخواهند همان فساد و بيبندوباري را كه خودشـان گرفتـارش ١ شده اند، به كشورهاي اسلامي هم صادر كنند».

صدور فرهنـگ غربـي تمـدن اسـتعمار استكباري به سراسر جهان

«دنياي غرب و سردمداران فرهنگ فاسد و منحط غربي، از اينكـه فساد و فحشا و اعتياد و انواع و اقسام بدبختيها و روسياهيهـا را به سراسر عالم صادر ميكنند، خجالت نميكشند؟! ايـن فرهنـگ فحشايي كه امروز متأسفانه سراسر دنيـا و بـيش از همـه، دنيـاي فقير جهان سوم را فرا گرفته، از كجا آمـده اسـت؟ ايـن، يكـي از صادرات فرهنگ غربي و تمدن استعماري و استكباري است. انواع _______________________________________________ 1 .بيانات در ديـدار گروهـي از خـواهران پرسـتار، بـهمناسـبت ولادت حضـرت .١٣٧٣/٧/٢٠ (س(زينب

و اقسام فسادها و انحطـاطهـايي كـه امـروز بشـريت را در فشـار گذاشته و اعتيادهاي خطرناكي كه گريبان جوانها را در بسـياري از كشورهاي فقيـر و عقـبافتـاده گرفتـه، از كجاسـت؟ فرهنـگ مصرفي غلط كه بر بسياري از كشـورهاي اسـلامي و غيراسـلامي ١ جهان سوم تحميل شده، از كجاست؟».

صادرات فرهنگ غربي به كشورهاي جهان سوم

«اگر شما وارد بازار كشورهاي فقير منطقه خودمان ــ نفتخيـز و غيرنفتخيز ــ بشويد، خواهيد ديد پروپاگاند و تبليغات اجناس مصرفي زايد و غيرلازم غربي، تمام فضـاي زنـدگي ايـن هـا را پـر كرده است. آيا بشر به اين چيزهـا احتيـاج داشـت؟! كشـورهاي توليدكننده نفت، ثروت خدادادي متعلق بـه همـه مـردم را كـه بايد صرف عمران و آبادي كشورشان بشود، ميدهند و در مقابل وسائلي ميگيرند كـه جـز انحطـاط و فسـاد در زنـدگي، تـأثير ديگري ندارند. همه اينها صـادرات فرهنـگ غربـي و آمريكـا و ٢ اروپا به كشورهاي جهان سوم است».

_______________________________________________ 1 .سخنراني در مراسم بيعت جمع كثيري از اقشار مختلف مردم شهرهاي قـم، رفسنجان و كهنوج ١٩/٤/١٣٦٨. 2 .همان.

فصل هفدهم تهاجم (فساد) فرهنگي

تهاجم شيطان بزرگ به دين مسلمانان

«امروز دين مسلمانان بهوسيله تهاجم فرهنگي دشـمن و تـرويج فساد و ظلم و بيايماني و بيبندوباري در ميان جوامع اسـلامي كه اغلب با ابتكار قدرتهاي ضداسلامي و به كمـك تبليغـات و رسانههاي آنان و غير آن انجام ميگيرد در خطر است و دنيـاي آنان بهوسيله سلطه روزافزون استكبار بر امور كشورهاي اسلامي و فشار و دشمني مضاعف بر هر دولت يـا گروهـي كـه بخواهـد افكار را به سوي حاكميـت واقعـي اسـلام و اسـتقلال و اقتـدار ملتهـاي مسـلمان متوجـه كنـد و البتـه جلـودار ايـن تهـاجم همهجانبه به اسلام، شيطان بزرگ يعني دولـت ايـالات متحـده ١ آمريكاست».

_______________________________________________ 1 .پيام به حجاج بيتاالله الحرام ٢٥/٢/١٣٧٣.

هجوم دشمن بـه ارزش هـاي (بقـاي) انقـلاب اسلامي

«همه ارزشهايي كه عوامل بقاي اين انقلاب بـوده اسـت، مـورد تهاجم دشمن است. ايمان مردم، به طريقي مورد تهاجم شـديد همان دشمناني است كه ميخواهند برگردند، اراده و اختيـار را در اين كشور در دست گيرند، دستنشاندگان خود را بر سر كار بياورند و بساط ظلم و فساد خود را دوباره در ايـن كشـور پهـن ١ كنند. اينها از پا ننشستهاند».

برنامه دشمن براي منحرف كردن جوانان

«دشمن سعي ميكند نيروي كار را از ملت ايران بگيرد. ما ملتي هستيم كه تعداد جوانان در ميانمان زياد است. نيروي جـوان و جمعيت جوان كشور براي يك ملت خيلي ارزنده است. اين همه جوان، اينهمه نيروي كار، اينهمه نيروي ابتكار، براي يك ملت خيلي ارزنده است. اينجاست كه دشمن براي تباه كردن و ضايع كردن نيروي كار، وارد ميدان مـيشـود. چگونـه؟ بـا دو عامـل: عامل فساد اخلاقي و عامـل اعتيـاد. مـن بـه شـما مـردم عزيـز هشدار ميدهم. الان رسانههايي از كشورهاي ديگر هسـتند ـــ اسم نميآورم از كجا ــ كه برنامـههـاي فاسـدكننده و مبتـذل _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار اقشار مختلف مردم، بهمناسـبت ١٩ دي مـاه، سـالروز قيـام .١٣٨٠/١٠/١٩ قم مردم

بهخصوص براي شما جوانان توليد ميكنند؛ براي اينكه بتواننـد از آن سوي مرزها بر روي جوان پاك و سالم و صـحيحالعمـل و صحيحالنيه ايراني اثر بگذارند». ١

فشار (رو به ازدياد) فرهنگي دشمن

«الان، يك كارزار فكري و فرهنگـي و سياسـي در جريـان اسـت. هركس بتواند بر اين صحنه كارزار و نبرد تسلط پيدا كند، خبرهـا را بفهمد، احاطه ذهني داشته باشد و يك نگاه به صحنه بينـدازد، برايش مسـلم خواهـد شـد كـه الان دشـمن از طـرق فرهنگـي، بيشترين فشار خود را وارد مـيآورد. كـم هـم نيسـتند قلـم بـه مزدها و فرهنگيهاي دين و دل و وجدان باختـه و نشسـته پـاي بساط فساد استكبار ــ چه غالباً و اكثـراً در خـارج كشـور و چـه تكوتوكي در داخل كشور ــ كه براي مقاصد استكباري، قلم هـم ٢ بردارند، شعر هم بگويند، كار هم بكنند و دارند ميكنند».

عامل سقوط رژيم فاسد مفسد پهلوي

«در دوران رژيم فاسد و مفسد پهلوي، فساد را طبقات مرفه بيدرد، سرمايهداران فاسد، آن كساني كه به پولي كه از راههاي نامشروع و _______________________________________________ 1 .بيانات در اجتماع بزرگ مردم بندرعباس ٢٨/١١/١٣٧٦. 2 .سخنراني در ديدار با گروه كثيري از معلمان و مسئولان امور فرهنگي كشور و جمعي از كارگران، بهمناسبت روز معلم و روز جهاني كارگر ١٢/۹/١٣٦٩.

بندوبستهاي سياسي و فساد در عمل بهدست آمـده بـود، متكـي بودند، در جامعه رايج ميكردند. همانها موجب شدند كه آن رژيم ١ ساقط شد؛ چون رژيم منحوس پهلوي، متكي به آنها بود».

شبيخون غارت فرهنگي دشمن

«دشمن از راه اشاعه فرهنگ غلط ــ فرهنگ فسـاد و فحشـا ــ سعي ميكند جوانهاي ما را از ما بگيرد. كـاري كـه دشـمن از لحاظ فرهنگي ميكند، يك «تهاجم فرهنگي» بلكـه بايـد گفـت يك «شبيخون فرهنگي» يك «غارت فرهنگي» و يك «قتـل عـام ٢ فرهنگي» است. امروز دشمن اين كار را با ما ميكند».

بي سروصدا بودن تهاجم فرهنگي

«تهاجم فرهنگي، مثل خود كار فرهنگي، اقدام آرام و بيسروصدايي است. يكي از راههاي تهاجم فرهنگي، اين بـوده اسـت كـه سـعي كنند جوانان مؤمن را از پايبنديهاي متعصبانه به ايمان، كه همان عواملي است كه يك تمدن را نگه ميدارد، منصرف كننـد. همـان كاري را كه در اندلس، در قرنهاي گذشته كردند. يعني جوانان را در عالم، به فساد و شهوتراني و ميگساري و اين چيزهـا مشـغول _______________________________________________ 1 .همان. 2 .بيانات در ديدار فرماندهان گردانها، گروهانها و دستههاي عاشوراي نيروهـاي مقاومت بسيج سراسر كشور، در سالروز شهادت امام سجاد(ع) ٢٢/٤/١٣٧١. ________________ فصل هفدهم تهاجم (فساد) فرهنگي ١٠١ ١ كردند. اين كار، حالا هم انجام ميگيرد».

فسادانگيزي در ميان جوانان

«از توطئههاي دشمن، توطئه فسادانگيزي است، نفـوذ در نسـل جوان، ايجاد فساد در ميان سربازان واقعي اسلام، جوانـان را بـه مسائل فسادبرانگيز سرگرم و مشغول كردن. جوانان بداننـد كـه اين توطئه است، و من به شما عرض ميكنم كـه امـروز دسـت توطئهگري با هدايت بيگانه در سطح كشور وجود دارد، تـا بـذر فساد و لغو در ميـان جوانـان بيفشـاند، بـراي اينكـه جوانـان را سرگرم و مشغول كند. ملتي كه جوانانش سرگرم فسق و فجـور باشند، راه بهجايي نخواهد برد. ميخواهنـد آن جـوان بسـيجي مؤمن و مخلص و پارسا را كه براي جهاد فيسبيلاالله به ميـدان جنگ ميرفت و پشت سرش را نگاه نميكرد و زندگي راحـت و ٢ لذات و همه را پشت گوش ميانداخت، اسير و پايبند كنند».

دانه پاشي براي جوانان

«بدانيد امروز يكي از سلاحهاي دشـمناني كـه مـرگ بـر آنهـا ميگوييد، اين است كه در مقابل جوانان ما دانه بپاشند ــ دانـه _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار وزير، معاونين و رؤساي منـاطق آمـوزش و پـرورش سراسـر .١٣٧١/٥/٢١ كشور 2 .سخنراني در اجتماع بزرگ مردم خرمآباد ٣٠/٥/١٣٧٠.

گناه، دانه جاذبههاي گناه، جاذبههاي فساد ــ تـا بلكـه بتواننـد ١ آنها را جذب كنند».

از بين بردن نقاط قوت انقلاب نظام

«دشـمنان مـا كـه مبـارزه دويسـتسـالهاي را ادامـه مـيدهنـد، سعيشان اين است تا نقطههاي قوتي را كه قادر به از بـين بـردن آنها هستند، از بين ببرند. مثلاً خيال مـيكننـد ايمـان مـذهبي مردم را ميشود از بين برد. با همين تصور، سـيل فسـاد غربـي و گنداب فحشا و شهوتراني و شـهوتگرايـي را روانـه كشـورهاي جهان سوم كردهاند و ميخواهند آن را به داخـل كشـور مـا هـم هدايت كنند. البته اين كار را مدتي است كه شروع كردهانـد. اگـر امروز قضيه قاچاقچيهايي كه نوارهاي ويدئويي مبتذل، نوارهـاي مستهجن جنسي و مجلات و كتابهاي حـاوي تصـاوير عريـان و شهوتانگيز را ميآورند، دنبال كنيد، ميبينيد اگر بنا باشد بعضي از اين افراد، از توزيع چنين محصولاتي نان بخورند، برايشان نـاني ندارد؛ بلكه نانشان از جاي ديگر داده ميشـود. ايـن مطـالبي كـه عرض ميكنم، از روي اطلاع است. اينهـا مأموريـت دارنـد تـا از طريق كشورهاي حاشيه خليج فارس و ديگر كشورهاي همسـايه، اين گندابهاي فساد و شهوتراني را به داخل كشور ايران، ميـان ٢ ملت ايران و بهخصوص بين جوانان و در خانوادهها روانه كنند!».

_______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار فرماندهان بسيج سراسر كشور ٢٧/٨/١٣٧١. 2 .بيانات در ديدار ارتشيان، بهمناسبت روز ارتش ٢٤/١/١٣٧٣.

سو ءاستفاده از زمينههاي هنري

«عوامل استكبار، امروز فيلم بد درست ميكنند، نوار بد درسـت مي كنند، حرفهاي بد درست ميكننـد، شـعر بـد مـيگوينـد، داستان بد مـينويسـند و ايـن همـه را، در داخـل كشـور، بـين نوجوانان، جوانان و مردم عادي پخش و منتشر مـيكننـد يـا از ١ طريق ماهواره، رواج ميدهند».

نفوذ در مدارس دانشگاهها

«سعي ميكنند در داخل مدارس و دانشگاهها نفوذ كنند. اولـين اقدام آنها هم اين است كه جوان را بـه بـيبنـدوباري و فسـاد سوق دهند و فروغ حيا را در او بميرانند. شما حتماً بـيشتـر از من ميدانيد كه آن هـا بـا عوامـل ناآگـاه و غافـل خودشـان در ٢ مدارس چه كارهايي ميكنند».

جنايت بزرگ

«امروز در جبهه هاي مختلف، دشمن كار ميكنـد. يـك جبهـه، جبهه جوانان ما در مدارس است. اين جوانان عزيز ما دختران و پسران پاكيزه ما بچههاي همين ملتند. دل پاكيزه، جسم پاكيزه _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار روحانيون و مبلغان، در آستانه ماه محرم ٢٦/٢/١٣٧٥. 2 .بيانات در ديدار اعضاي اتحاديههـاي انجمـنهـاي اسـلامي دانـشآمـوزان و مسئولان امور تربيتي سراسر كشور ٨/١٢/١٣٧٩.

و مغز پاكيزه آنهـا را بـا تحريكـات شـهواني، بـا پخـشكـردن عكسهاي مهيج شهوت، با فيلم و ويدئو و نوار و انـواع و اقسـام خباثتها و رذالتها به جـوش مـي آورنـد و آنهـا را بـه فسـاد ميكشانند. ببينيد اين چه جنايت بزرگـي اسـت! ايـن، يكـي از ١ كارهايي است كه ميكنند».

سوق دادن مردم به سمت بي بندوباري

«اينها ميخواهند، همچنان كه در نظام منحوس پهلـوي، زن و مرد و پير و جوان را به سمت بي بندوباري سوق ميدادند، امروز هم همين كـار را در نظـام جمهـوري اسـلامي بكننـد و همـان بساط را به راه بيندازند. همان بلايـي كـه امـروز بـر سـر خـود كشورهاي غربي آمده است، كه امـروز دلسـوزان در كشـورهاي غربــي ــــ و از همــه بــيشتــر در آمريكــا ــــ نگــران فســاد و بي بندوباري نسل جوان خودشان هستند، كـه ديگـر از قابليـت ٢ كنترل هم خارج شدهاند و نميتوانند علاج كنند!».

منفعل كردن نظام اسلامي

«ميخواهند اين فساد را هم در كشورهاي اسلامي و در نظام اسلامي ما ــ كه بر پايه قرآن است ـ به راه بيندازنـد. آنوقـت بـا فشـارهاي _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار كارگران و فرهنگيان كشور، بهمناسبت روز كـارگر و روز معلـم .١٣٧٢/٢/١٥ 2 .بيانات در اجتماع با شكوه زائران مرقد مطهر حضرت امام خميني(ره) ١٤/٣/١٣٧٦.

تبليغاتي، با تحقير، با تمسخر، با دروغ و با نسبتهاي خلاف واقـع، ميگويند كه زنان را شكنجه مـيكننـد! بـا گفـتن ايـن دروغهـا، مي خواهند نظام اسلامي را دچار انفعال كنند و ملـت و مسـئولان ١ ايران، در مقابل اين حرفها مجبور به عقبنشيني شوند».

فاسد كردن مغزها

«بزرگترين ايستگاههاي تلويزيـوني و راديـويي، از آنِ صـاحبان بــزرگتــرين كارخانــههــا و معــادن و منــابع و عظــيمتــرين ثروتهاست. تشكيلات صهيونيستي، براي فسـاد نسـل بشـر، از حدود ۱۵۰ سال پيش، شروع به برنامهريـزي و اشـاعه فسـاد و فحشا كردهاند. آنها زنها را از عفـت بشـري خـارج سـاختند؛ بهطوريكه حتي زنهاي اروپا و آمريكا هم، بهشـدت ۵۰ سـال اخير دچار فحشا و فساد و دوري از فضـايل انسـاني نبـودهانـد! زنان كشورهاي اسلامي و ديگر كشورهاي دوردسـت كـه جـاي خود دارد. همچنين مردها را به فساد و راحتطلبـي و تنبلـي و عشرتجويي و مصرفگرايي كشاندند و به قبـول وضـع زنـدگي حيواني وا داشتند. براي اينكه ازطرف مردها و زنهـايي كـه در كشورهاي مختلـف عـالم زيـر فشـار اسـتبداد و اسـتعمار ايـن ٢ قدرتها قرار ميگيرند، تهديد نشوند، مغزها را فاسد كردند».

_______________________________________________ 1 .همان. 2 .سخنراني در ديدار با اقشار مختلف مردم و جمعـي از پزشـكان، پرسـتارا ن و كاركنان مراكز آموزش عالي و درماني كشور ۱۵/۹/۱۳۶۸ .

برنامه ريزي براي افساد ملتها

«امروز وضع فساد اخلاقي مـردم كشـورهاي اسـتعمارزده دنيـا در آفريقا و آمريكاي لاتين، در نهايت درجه است. آنها بهخوديخود، اينگونه فاسد نشدند؛ بلكه استعمار و استكبار براي افسـاد ايـنهـا برنامهريزي كردند تا از شر و تعرض و مقابلهبهمثل و بيداري آنهـا جلــوگيري كننــد و امپراتــوري قــدرت شــيطاني و اهريمنــي ١ دستگاههاي استعماري و استكباري خود را حفظ كنند».

سرگرم كردن جوانان

«جوان ناسـالم و جـوان سـرگرم شـهوات و غـرق در ماديـات و لهوولعب و فساد اخلاقي و جنسـي و انـواع و اقسـام فسـاد چـه ميشود؟ همان ميشود كه در بعضي از كشورهاي دنيا مشاهده ميكنيم؛ كه قدرت استكباري بر گردههايشان سوار اسـت و از آنها نفس درنميآيد! چرا؟ چون جوان، وقت ندارد! جواني كـه مشغول لهوولعـب و مـي و مطـرب و سـرگرم فسـاد و فحشـا و شهوت است، مگر فرصت اين را دارد كه به مبـارزه بپـردازد يـا حرف جدي بزند!؟ مـيخواهنـد جوانـان مـا را بـه ايـن طريـق ٢ بكشانند».

_______________________________________________ 1 .همان. 2 .بيانات در اجتماع مردم مشهد مقدس و زائران حضرت ثامنالحجج، علـيبـن موسي الرضا (ع) در روز عيد سعيد فطر ١٥/١/١٣٧١.

فلج ساختن جوانان

«امروز سياست مشتركي در همه دنيـا، بـهوسـيله مراكـز معينـي دنبال ميشود. اين سياست عبارت اسـت از اينكـه جوانـان را تـا خرخره در شهوات و غرايز جنسي و فساد اخلاقي غرق كنند. اين يك سياست رايج در دنياست و شامل شرق و غرب ميشـود؛ هـر منطقهاي آن را با هدفي خاص دنبال ميكنـد. مراكـزي كـه ايـن سياستها را طراحي ميكنند، وسـائل و ابـزار آن را هـم بـه طـور فراوان فراهم ميكنند. ايـن مراكـز بـهطـور عمـده شـامل مراكـز اقتصادي صهيونيستي و قدرت طلبان بينالمللي است كـه چشـم به سرچشـمه هـاي ثـروت در كشـورهايي دوختـه انـد كـه غالبـاً عقبافتاده و فقير و ضعيفند و منابع ثروت بسياري دارند. براي به چنگ آوردن اين منابع ثروت، مهمترين مـانع، اراده ملـتهـايـي است كه اين منابع متعلق به آنهاست. براي فلج كردن ملـتهـا، بهترين راه، فلج كردن جوانان است؛ چون جوانان نيروي فعال هر كشورند. براي فلج كردن جوانان بهتـرين راه آلـوده و زمـينگيـر ١ كردن آنها بهوسيله سكس، فحشا، مستي و مواد مخدر است».

سوءاستفاده عوامل اخلي دشمن

«بعضي از اين نويسندگان و گويندگان كه عمر باطل خود را غرق در فساد و آلودگيهاي اخلاقي و سياسي و انواع هرزگيها گذرانيدهانـد، _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار جوانان استان سيستان و بلوچستان ٦/١٢/١٣٨١.

با حكومت اسلامي كه راه را بر اين تباهيها و هرزگيها بسته اسـت و اربابان خارجي آنهـا را بيـرون رانـده، مخالفنـد و آنگـاه ايـن مخالفت و عناد را كه مخالفت با اسلام و استقلال و آزادگي ملـي و طهارت اخلاقي است، به حساب خردهگيري و انتقـاد از اوضـاع سياسـي و اقتصـادي مـيگذارنـد و درحـاليكـه آزادانـه هرچـه خواستهانـد، گفتـهانـد. بـا وقاحـت و بـيشـرمي، مطالبـه آزادي ميكنند! خواست حقيقي اينها، باز شدن پاي آمريكا و فـروختن ١ كشور به دشمنان است و خصم آنان، ملت رشيد و آگاه است».

مسخ شدگان فرهنگ استعماري غرب

«... آيا روشنفكرنماياني كه در سايه آزادي اسلامي، فرصت و امكان آن را يافتهاند كه صفحاتي را بـه داعيـه روشـنفكري، از سـخناني خوشايند بيگانگان مطرود پر و منتشر كنند، شـهامت آن را دارنـد كه به صراحت اقرار كنند كه داغ و غصه آنـان، نـه بـراي علـم يـا آزادي، بلكه به خاطر جمع شدن سفره ننگين فسق و فساد و كوتاه شدن دست مروجان فرهنگ تباهگر غربي است؟ و دشمني آنان با نظام، نه بهدليل وجود عيب و نقيصـهاي در آن، بلكــه بـه انگيـزه بازگشت به همان دنياي شـرمآوري است كه بيگانگان براي آنــان بهوجود آورده و از خـود آنـان در راه آن كمـك گرفتـه بودنـد؟! از ٢ مسخشدگان فرهنگ استعماري غرب، هيچ انتظاري نيست».

_______________________________________________ 1 .پيام بهمناسبت اولين سالگرد ارتحال حضرت امام خميني (ره) ۱۰/۳/۱۳۶۹ . 2 .همان.

جلوگيري اسـتعمارگران از پيشـرفت علمـي نظامهاي انقلابي

«امروز يكي از حساسـيتهـاي اسـتعمار و اسـتكبار و آمريكـا و صهيونيستهاي طـراح فسـاد در عـالم عبـارت اسـت از اينكـه نگذارند كشورهاي برخـوردار از نظـام انقلابـي، ازلحـاظ علمـي پيشرفت كنند. اين حساسيت نسبت به كشور ما مضاعف است، چون حساسيتي كه آنها نسـبت بـه اسـلام و انقـلاب اسـلامي دارند، نسبت به هيچ انقلاب ديگري نداشته و ندارند و نخواهنـد داشت. البته اگر در آينده، انقلاب غيراسلامي تحقق پيـدا كنـد، ١ اين حساسيت را نخواهند داشت».

دانشگاه، نقطه اصلاح افساد جامعه

«دانشگاه، نقطه اساسي هر جامعه و كشوري است. اگر دانشـگاه اصلاح شود، آينده آن جامعه اصلاح خواهـد شـد. اگـر دانشـگاه ٢ فاسد شود، سرنوشت آن جامعه فساد است».

_______________________________________________ 1 .سخنرانيدرديداربا جمع كثيريازدانشگاهيان و طلابحوزههايعلميه ٢٩/٩/١٣٦٨. 2 .سخنراني در ديدار با فرزندان ممتاز شاهد و مديران و معلمان نمونه مـدارس شاهد به همراه مسئولان بنياد شهيد انقلاب اسـلامي، گروهـي از خـانوادههـاي معظم شهدا و جانبازان استانهاي تهران و مازندران، مردم و مسئولان شهرهاي نور و محمودآباد و اساتيد و دانشجويان دانشگاه تربيت مدرس ١٣/٦/١٣٧٠.

فساد اخلاقي علمي در دانشگاهها

«اين فساد كه در دانشگاه فرض ميكنـيم، ممكـن اسـت فسـاد اخلاقي باشد، يا فساد علمي. فساد علمي معنايش اين است كـه در دانشگاه، نه معلم براي درس دادن و ياد دادن دلسوزي كند، نه متعلم و دانشجو بـراي يـاد گـرفتن دلسـوزي كنـد. نتيجـه، بـيسـواد بـار آمـدن، بـد فهميـدن و نفهميـدن و عـدم رشـد استعدادهاست. فساد اخلاقي معنايش اين است كـه آنكـه درس ميخواند يا نميخواند، ازلحاظ اخلاقي، شرافت و شرف و غيرت و انگيــزه و ايمــان لازم را در خــود پــرورش ندهــد. ايــن هــم ١ نتيجهاش با شق اول يكي است؛ شايد هم گاهي بدتر».

نيازمندي به نيروي انساني مؤمن دلسوز

«ما نيروي انساني مؤمن و دلسـوز مـيخـواهيم. اگـر ديـن هـم ندارند، اگر به ارزشهاي اسلامي هم اعتقاد ندارند، لااقل دلشان بخواهد كه براي ميهنشان مفيد و مؤثر باشـند، بخواهنـد ايـن دانشجو با اخلاق صحيح تربيت بشود؛ او را به سوي فساد اخلاق سوق ندهند مسئله اين است». ٢

_______________________________________________ 1 .همان. 2 .همان.

فصل هجدهم ضرورت مبارزه با تهاجم (فساد) فرهنگي

مقابله با فساد اخلاقي بيبندوباري

«يك جريان فساد هم فسادهاي اخلاقي و رواج منكـرات اسـت. با اين هم بايد مقابله و مبارزه كرد. ما خوب ميدانيم، اين جـزء تعاليم اسلام است كه با زبان و تبيين بايـد مـردم را بـا فضـايل اخلاقي آشنا كرد و از منكرات دور نگهداشت. اين بهجـاي خـود درست؛ اما با شيوع منكرات و با تظاهر به آن بايد مقابلـه كـرد. اسلام مرتكب منكر را نصيحت و هدايت ميكنـد، امـا حـد هـم براي او ميگذارد. با صرف زبان و توصيه نميشـود كـاري كـرد. قدرت نظام بايد جلوي سير فحشا و فساد را بگيرد. اجازه ندهيد كه هوسهاي يك عده معدود و يك گـروه كوچـك و انـدك در داخل جامعه، موجب اغواي ذهن و فكر دختـر و پسـر جـوان و مرد و زن مؤمني شود كه هيچ انگيزه فسادي ندارند. شـما بايـد جلوي آنگونه افراد را بگيريد. همه مسئولان بخشهاي مختلف كشور در اين زمينه مسئولند. اجازه ندهيد عدهاي بـا تكيـه بـه نام آزادي ــ كه واقعاً بايد بر عنوان مظلوم آزادي گريسـت كـه چه سوءاستفادههايي از اين نام ميشود ـــ منكـرات و فحشـا و بيبندوباري را در جامعه رايج كنند. عكسالعمل آن ايـن اسـت ١ كه عدهاي به نظام بدبين شوند؛ مثل اول مشروطه».

وجوب جلوگيري از مظاهر فساد بيديني

«مسئله استقرار معنويت و جلوگيري از مظاهر فسـاد يـا شـيوع فساد يا شيوع بيديني و بهخصوص تظاهر بـه ايـن معنـا، جـزء ٢ كارهاي واجب است».

سنت الهي

«خداي متعال در قرآن ميفرمايد: «و اذا اردنا أن نهلك قرية أمرنـا مترفيها ففسقوا فيها»؛ وقتي ميخواهيم جامعـهاي را نـابود كنـيم ــ سازوكار و طبيعتش در سـنت الهـي ايـن اسـت ــ متـرفين و پولدارهاشان فسق مي كنند؛ «فحق عليها القول فدمرناها تـدميرا»، بعد عذاب الهي بر اينها نازل ميشـود. لازمـه فسـق آنهـا، ورود ٣ عذاب الهي است؛ بروبرگرد هم ندارد». _______________________________________________ 1 .بياناتپسازمراسم تنفيذ حكم رياستجمهوريآقايسيدمحمد خاتمي١١/٥/١٣٨٠. 2 .بيانات در ديدار رئيسجمهور و اعضاي هيئتدولت ۵/۶/۱۳۸۰ . 3 .همان.

عوامل مؤثر بر تأجيل تأخير در تحقق سنت الهي

«اين سازوكار [نابود كردن جوامع در چارچوب سنت الهي] روي همه جوامع اثر ميكند؛ منتها تفاوت ميكند به اينكه آن جامعه ازلحاظ عناصر نگاهدارنده در چه حدي باشد. جامعـهاي هسـت كه اين عنصر نابودكننده و مضمحلكننده را دارد؛ اما در مقابل، عناصر حفظكننده هم دارد ــ علم زيـادي دارد، ثـروت زيـادي دارد، سياستمداران عاقلي دارد، موقعيـت خـوب جغرافيـايي يـا تاريخي دارد ــ اين موجب ميشود كه آن عنصر نابودكننده، نه اينكه اثر نكند ديرتر اثر كند. شما اگر امروز نگاه كنيد، ميبينيد كه جامعه آمريكا بهخاطر همين «ففسقوا فيها» و بسياري عوامل ديگر، رو به اضمحلال است، امـا بعضـي از جوامـع هسـتند كـه امكانات نگهدارنده را ندارند ـــ نـه علـم را دارنـد، نـه ثـروت را دارند، نه سياستمداران مجرب و پختهاي دارند ـــ ايـن امكـان ويرانكننده را هم دارند؛ اينها اگر در اين گنداب و لجنزار وارد شوند، زود از بين خواهند رفت. از بين رفتنشان هم به اين معنا نيست كه چند ميليون آدم ناگهان ميميرند؛ معنايش اين است كه اين ملت با هويت ملياش نابود ميشود؛ ضـعيف مـيشـود، توسري خور ميشود، مورد بياعتنايي دنيا قرار ميگيرد و دچار ابتلائات و فلاكتهاي فراواني ميشود. بنابراين مسئله معنويـت ١ بسيار مهم است».

_______________________________________________ 1 .همان.

وظيفه صدا سيما در تفهيم فرهنگ اسلامي

«اينجا وظيفه صدا و سـيما در تفهـيم درخشـندگيهـاي فرهنـگ اسلامي در همه زمينه ها، بهخصوص در زمينه روابـط زن و مـرد و شأن زن در اجتماع آشكار ميشود. صدا و سيما مسئوليت زيـادي دارد. راديو و تلويزيون يـك دسـتگاه سـرگرمكننـده نيسـت، يـك دستگاه آموزنده است. امروز دنيا با فكر و تدبير از راديو و تلويزيون ١ براي آموزش ــ در همه شكلهاي آن ــ استفاده ميكند».

حمايت از چاپ نشر كتب مفيد جلـوگيري از نشر كتب مضر

«البته من اعتقاد ندارم كه بايد هر كتـاب و نوشـتهاي را كـه بـا سليقه خاصي نميسازد و مضر بـه نظـر مـيرسـد، جلـويش را بگيريم. لكن كتب و نوشتههايي هست كه مضر بودنشـان بـراي مردم واضح است. يعني ترويج فحشا و فساد و از اين قبيل است كه براي مردم زيانآور است. نبايد اجازه بدهند كه چنين كتـب و نوشتههايي منتشر شود. امـا بـيشتـر بايـد تـلاش كـرد كـه كتابهاي خوب، چاپ و منتشر شـود و بـراي اينكـه مـردم بـه ٢ كتابخواني روي آورند، وسائلي هم بايد ايجاد كرد». _______________________________________________ 1 .سخنراني در ديدار با اقشار مختلف مردم و جمعـي از پزشـكان، پرسـتاران و كاركنان مراكز آموزش عالي و درماني كشور ١٥/٩/١٣٦٨. 2 .بيانات در مصاحبه صدا و سـيما، در ششـمين نمايشـگاه بـينالمللـي كتـاب .١٣٧٢/٢/٢١

نقش نيروي انتظامي

«گاهي به اينجا تلفن ميكنند، يـا نامـه مـينويسـند و شـكايت ميكنند كه سر فلان محله، كساني پيدا شدهاند كه به نـواميس مردم تعرض ميكنند. ما در اين امور به كجـا مراجعـه خـواهيم كرد؟ به شما؛ معلوم اسـت كـه وظيفـه شماسـت. گـاهي تلفـن ميكنند، شكايت ميكنند كه مثلاً فلان خانه را به محل فسـاد تبـديل كـردهانـد و نمـيگذارنـد اسـتراحت كنـيم و بخـوابيم، سروصدا و هايوهوي راه مياندازند و ازلحـاظ اخلاقـي، نـاامني ايجاد ميكنند. ما واقعاً در اينگونه امور بـه كجـا بايـد مراجعـه كنيم؟ به نيروي انتظامي. گاهي شكايت مـيكننـد كـه افـرادي ميآيند و موادي را در فلان كوچه توزيع ميكننـد، يـا خريـد و فروش انجام ميدهند. در اينگونه موارد ما به كجا بايد مراجعـه ١ كنيم؟ به نيروي انتظامي».

وظيفه نيروي انتظامي

«بزرگترين وظيفه نيروي انتظامي، حفظ ارزشهاست. قـدرت و عزت و رحمت، در چارچوب حفظ ارزشهاي اسـلامي و قرآنـي است. مردم يك نفـر از شـما را در هرجـا چـه در پاسـگاههـاي دورافتاده كشور، چه در خيابانهاي مركز كشور، چه در شهرها، _______________________________________________ 1 .سخنراني در ديدار با فرماندهان و مسئولان سازمان عقيدتي، سياسي نـواحي مختلف نيروي انتظامي در سراسر كشور ٢/١١/١٣٧٠.

چه در روستاها و چه در جادهها مشاهده ميكنند، بايد مظهري از تقوا و پرهيزكاري و معنويـت و دوري از فسـاد و دشـمني بـا هرگونه كجروي در وجود شما ببينند. كسي كه اهل فساد است بايد از شما بترسد. كسي كه اهل رشـوه گـرفتن و رشـوه دادن است، بايد از شما بترسد. كسي كه اهل بيتقوايي است، بايـد از شما بترسد. كسي كه متقي است، بايد بـا ديـدن شـما، شـاد و دلگرم و اميدوار شود و احساس كند كه دنيا و محـيط جامعـه، ١ محيط خوبي است و ميتوان در آن تنفس و زندگي كرد». _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار فرماندهان و اعضاي نيروي انتظامي بهمناسبت هفته نيـروي .١٣٧٤/٤/٢١ انتظامي

فصل نوزدهم راههاي مبارزه با فساد

ارتباط بيشتر با خدا بـه خصـوص از طريـق اقامه نماز

«نماز، ركن اصلي دين اسـت و بايـد اصـليتـرين جايگـاه را در زندگي مردم داشته باشد. حيات طيبه انسان در سايه حاكميـت دين خدا وقتي حاصل خواهد شد كه انسانها دل خود را با ياد خدا زنده نگه دارند و به كمك آن بتوانند با همه جاذبههاي شر و فساد مبارزه كنند و همه بتهـا را بشـكنند و دسـت تطـاول همه شيطانهاي دروني و بروني را از وجود خود قطع كنند. اين ذكر و حضور دائمي، فقط به بركت نماز حاصل ميشـود و نمـاز درحقيقت پشـتوانهاي مسـتحكم و ذخيـرهاي تمـام نشـدني در مبارزهاي است كه آدمي با شيطان نفس خود كه او را به پستي و زبوني ميكشد و شيطانهاي قدرت كه بـا زر و زور او را وادار ١١٨ مبارزه با فساد از ديدگاه رهبري ___________________ به ذلت و تسليم ميكنند، هميشه و در همه حال دارد». ١

نيرو گرفتن از سرچشمه جوشان نماز

«... مردم ما و جامعه ما و بهخصوص جوانان ما ــ كه اكنون بـار امانت سنگيني را بر دوش گرفتهاند ــ بايد نماز را منبع قـدرتي لايزال بدانند و در برابـر جبهـه فسـاد و بـيعـدالتي و كـجروي كه امروز بشريت را تهديـد مـيكنـد، از نمـاز و يـاد خـدا نيـرو بگيرند. ميدان مبارزهاي كه امروز پـيش روي ماسـت، مـا را بـه تكيـهگـاه مسـتحكم ذكـر خـدا و اميـد و اعتمـاد بـه او، بـيش از هميشه و پيش از همه محتاج ميسازد؛ و نماز آن سرچشـمه جوشاني است كه ايـن اميـد و اعتمـاد و قـدرت معنـوي را بـه ٢ ما ميبخشد».

تأكيد بر عبادات فردي اجتماعي

«نماز يك ملت را به قيامالله وادار ميكنـد. نمـاز انسـانهـا را از فساد دور و به خلوص و فداكاري نزديك ميكند ... مـا عبـادات فردي، عبادات اجتماعي و عبادات سياسي داريم؛ عبادات ناب و خالص داريم كه مربوط به نيمه شبهاست، مـال هنگـام دعـا و مناجات و هنگام سخن گفتن با خدا و تضرع اسـت. هركـدام از _______________________________________________ 1 .پيام به اولين اجلاس سالانه اقامه نماز در مشهد مقدس ١٥/٧/١٣٧٠. 2 .همان.

اينها يك درجه است. هركدام از ايـنهـا، شـما را مثـل پـولاد آبديده محكم ميكند؛ اين جوانان را مستحكم ميكند؛ آنهـا را خللناپذير و در مقابل نفوذ شيطان، نفوذ دشمن، نفـوذ عوامـل ١ فساد و در مقابل تهاجم فرهنگي، آسيبناپذير ميكند».

بهرهگيري از دعا تضرع

«جمهوري اسلامي، آن نظامي كه بايد با قلدرهاي جهان مقابلـه كند، آن ملتي كه بايد با كوههاي فساد در بيفتـد؛ آن جامعـه و نظامي كه در مقابل هيچ قلدري سر خم نميكند و براي نجـات انسانيت تلاش ميكند، چنين جامعـه و نظـامي، در درون و در دل افراد خود بايد درهايي به سوي دعا و تضرع باز كرده باشـد. بدون اين نميشود. اگر ميخواهيـد در مقابـل دشـمن، اسـتوار باشيد، بايد باب دعا را به روي خودتان باز كنيد. اگر ميخواهيد از كسي و چيزي نترسيد، بايد رابطه خود را با خدا قوي كنيـد. اگر ميخواهيد در مقابل جلوههاي مادي تكان نخوريد و نلغزيد، بايد خود را با دعا و تضرع بيمه كنيد. اين، دعاست. اين، وظيفه قلبي همه انسانهاست. راهي است كه انسان از درون خـود، بـا ٢ خداي متعال باز ميكند».

_______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار علما، طلاب و اقشار مختلف مردم شهر مقدس قم بهمناسبت سالروز قيام ١٩ دي ماه ١٩/١٠/١٣٧٥. 2 .بيانات در خطبه هاي نماز جمعه تهران ٧/١٢/١٣٧١.

تأسي به اميرالمؤمنين عليابنابيطالب ( ع)

شما ميبينيد اميرالمؤمنين (عليـه الصـلا والسـلام)، آن انسـان شــجاع، آن جنگجــو، آن مــرد بــزرگ، آن حــاكم قدرتمنــد و نيرومند، آن كسي كه فكر و ذهـن و عقـل و حكمـت و درس و معارف او براي فرزانهترين فلاسفه و حكماي عالم درس اسـت و بايد زانو بزنند و ياد بگيرند، آن انسان نيرومندي كـه اگـر همـه دنيا در مقابلش باشد، پشت نميكند، از همه مردم زمـان خـود ١ عابدتر و پيش خداي متعال گريهكنندهتر و متضرع تر است».

استفاده از بستر دعابرايشكستنانسانيت غرور

«عزيزان من! هرجا كه شما نگاه كرديد ــ چه در محيط خودتـان، چه در كشور خودتان و چه در سراسر دنيا ــ و بدي و فسـادي را از ناحيه كسي، مشخصاً ديديد، اگر دقت كنيد مشـاهده خواهيـد كرد كه اساس و منشأ آن بدي و فساد، انانيت، استكبار، اسـتعلا و ٢ غرور انساني است. دعا بايد اين را بشكند».

رعايت تقوا

«اگر تقوا را رعايت كنيم، كار ما درست انجام خواهـد شـد و بـا شرايط لازم و دور از شائبهها و اختلالهايي كه از ناحيـه فسـاد _______________________________________________ 1 .همان. 2 .بيانات در خطبههاي نماز جمعه تهران ٢٨/١١/١٣٧٣.

هر كاري پيش ميآيد، جلو خواهد رفت و به نتايج خود خواهـد رسيد. تقوا موجب ميشود كه ما هم خـوب و درسـت بفهمـيم، هم درست بيان و عمل كنـيم. وقتـي انسـان درسـت بفهمـد و درست عمل و تبيين كند، موفقيـت، حتمـي و اجتنـابناپـذير است. به همين دليل اسـت كـه بـيشتـرين توصـيه در قـرآن و ١ روايات به مؤمنان، توصيه به تقواست».

نياز افزونتر مسئولان به تقوا

«ما بيش از همه مردم به تقوا احتياج داريم، چون مسئوليتمان سنگين است و بخشي از اقتدار ملي در اختيار ماست. اگـر تقـوا نباشد، اين اقتداري كه متعلق به ملت است و گوشهاي از آن در اختيار هريك از افراد جمع حاضر اسـت، ممكـن اسـت در راه و جاي درست خود مصرف نشود. بنابراين، مهمترين مسئله بـراي ما تقواست. ــ از جمله مواردي كـه بايـد از تقـواي مسـئولان و نظام بروز كند، رعايت حدود قانوني در همه بخشهاست و عدم تخطي از آنچه كه قانون اساسي و قوانين معتبر براي بخشها و دستگاههاي مختلف معين كردهاند. تخطـي از ايـن قـوانين، در مواردي مشـكل بـزرگ فسـاد اقتصـادي و فسـاد دسـتگاههـاي مسئول را بهوجود ميآورد يا موجب تعارض بـين دسـتگاههـاي ٢ مختلف و تشتت و بگومگوهاي مضر و مفسدهانگيز ميشود».

_______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار مسئولان و كارگزاران نظام ١١/٨/١٣٨٢. 2 .همان.

ممانعت تقوا از نفوذ فساد

«اگر در نظامي، مسئولان نظام باتقوا باشند، فساد در آن نظـام راه پيدا نميكند. اگر در يك جبهـه جنـگ، مسـئولان و فرمانـدهان باتقوا باشند ــ يعني همـين مراقبـت دائمـي از خـود ــ موجـب ميشودكه هيچخسارتيواردنشود. نه اينكه اگرنيروها نابرابر بـود، دشمن احياناً به پيشروي نائل نخواهد شد ــ چرا؛ خواهد شد ـــ اما اين تقوا موجب ميشود كه در موقع نابرابري، كاري بكنيد كـه انسان در موقع برابري خواهد كرد. يعني اگر غفلـت نكنيـد، كـار نابهجايي سر نزند و آن كاري را كه در آن هنگام بايد كرد، انجـام دهيد، خسارت حاصل نخواهد شد». ١

التزام به مراقبت (تقوا)

«بايد مراقب بود؛ اين مراقبت همان چيزي است كه همه اديـان و سراسر قرآن و نهجالبلاغه متوجه بـه آن اسـت، يعنـي همـان تقوا. اينكـه مـيبينيـد اميرالمـؤمنين در دوران حكومـت خـود اينهمه به تقوا امر ميكنـد ــ كـه شـايد كـمتـر موضـوعي در نهجالبلاغه به قدر تقوا مورد تأكيد قرار گرفته است ــ همچنين در دعاها و روايات چقدر از خدا تقوا خواسته شده است و نيز در فرمايشهاي امـام رضـواناالله تعـاليعليـه آن همـه درخصـوص _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار با فرمانـدهان و مسـئولان سـپاه پاسـداران انقـلاب اسـلام ي .١٣٧٦/٦/٢٦

رعايت تقوا تذكر داده شده است، بهخاطر همين است كـه تقـوا «حصار» است. تقوا، يعني همان مراقبت دائمي شما از خودتـان. اين حصاري است به گرد شما. مبادا بگذاريد اين حصار شكسته شود چون اين جايگاه، جايگاه مهمي است. ممكن است شما در سالهاي بعد هم همين مسئوليتهـا را داشـته باشـيد، ممكـن است نداشـته باشـيد، ايـن مهـم نيسـت. مهـم ايـن اسـت كـه در هر لحظهاي ــ تا آن ساعت آخر و روز آخر ــ كه شـما ايـن ١ مسئوليت را داريد، اين را رعايت كنيد».

حفظ روحيه اخلاص

«اگر شما اين اخلاص را كه بحمداالله زمينهاش در شـما هسـت؛ اين مجاهدت فيسبيلاالله و اين صـفا و دل بـه دنيـا نبسـتن را ــ نميگويم دنيا را نخواستن و دور انداختن و نفرت داشـتن ــ حفظ كنيد و جوانان مؤمن ما هم حفظ كننـد، در وسـط همـه اين طوفانهاي فساد و ايـن بادهـاي مخـالف كـه در دنياسـت، چنان پايهاي گذاشته خواهد شد كه قرنها طـول مـيكشـد تـا مفسدين بتواننـد يـك گوشـهاش را بكننـد. ايـن پايـه را شـما ميتوانيد بگذاريد». ٢

_______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار با نمايندگان و کارکنان مجلس شورای اسلامی ۱۰/۳/۱۳۷۸. 2 .بيانات در ديدار فرماندهان ردههاي مختلف سپاه پاسـداران انقـلاب اسـلامي .١٣٧٣/٦/٢٩

اخلاص، زمينه دفاع از فضيلتها

«چه كسي ميتواند از اين فضيلتها دفاع كند؟ آن جوان مؤمني كه دل به دنيا نبسته، دل به منافع شخصي نبسـته مـيتوانـد و بايد از فضيلتها دفاع كند. كسي كـه خـودش آلـوده و گرفتـار است كه نميتواند از فضيلتها دفاع كند! اين جوان بـا اخـلاص ميتواند دفاع كند. اين جوان، از انقلاب، از اسـلام، از فضـايل و ١ ارزشهاي اسلامي ميتواند دفاع كند».

ايجاد تحول دروني

«آنچه كه بهطور اجمالي مي شود فهميد و گفت، اين اسـت كـه بعثت نبياكرم در قلمرو وجود فردي و تحـول درونـي انسـان و همچنين در قلمرو حيـات اجتمـاعي انسـان و زنـدگي جمعـي، هدفي را مشخص و معين كرده است. در قلمرو وجود فرد ــ كه اصل هم همين است كه تحولي در انسان بهوجود آيد ــ آيـاتي در كلاماالله آمده است. مثل اين آيه شريفه سوره آلعمران: «لَقد مُنااللهُ عُلَي المْؤمِنينُ اِذْ بُعُثَ فِـيِهِم رُسـولاً مِـن أنْفُسِـهِم يُتلـوْا عُليهِم آياتِه وُ يْزَكّيِهِم وُ يْعُلِمْهْمالكِتابُ وُا ِ لح َکم ». ايـن تزكيـه و آموختن كتاب و حكمت، همان تحول دروني انسان است. انسان براي اينكه به هدف خلقت خود برسد، بايد به هدف بعثت انبيـا _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار فرماندهان گردانها، گروهانها و دستههاي عاشوراي نيروهـاي مقاومت بسيج سراسر كشور، در سالروز شهادت امام سجاد(ع) ٢٢/٤/١٣٧١.

درباره خود نائل شود. يعني متحول شود، درسـت شـود، خـوب شود و از آلودگيها و پستيها و عيبها و ... كه در درون انسان است و دنيا را به فساد ميكشاند، نجات پيدا كند. اين، در قلمرو وجود فرد است. بعثت براي اين است». ١

تهذيب تزكيه

«در بياني هم كـه [رسـول خـدا (ص)] فرمودنـد «بْعثـتُ لِـاُتَمِمُ مكارِمَاَلاَخلاق»، باز برگشتش به اين است. «برانگيخته شدهام كه مكرمتهاي انساني را كامل كنم». يعني تهذيب انسـان، تزكيـه انسان؛ انسان را به حكمت سوق دادن، او را از جهالـت بسـاطت عاميانه به فهم و زندگي حكيمانه رساندن. اين، در مقوله فـرد و در قلمرو حيات فردي است». ٢

تأسي به امام سجاد (ع)

«امام سجاد [عليهالسلام] به تعلـيم و تغييـر اخـلاق در جامعـه اسلامي كمر بست. چرا؟ چون طبـق تحليـل آن امـام بزرگـوار، بخش مهمي از مشكلات اساسي دنيـاي اسـلام كـه بـه فاجعـه كربلا انجاميد، ناشي از انحطاط و فساد اخـلاق مـردم بـود. اگـر مردم از اخـلاق اسـلامي برخـوردار بودنـد، يزيـد و ابـنزيـاد و _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار مسئولان و كارگزاران نظام، بهمناسبت عيد مبعث ١/١١/١٣٧١. 2 .همان.

عمرسعد و ديگران نمي توانسـتند آن فاجعـه را بيافريننـد. اگـر مردم آنطور پست نشـده بودنـد، آنطـور بـه خـاك نچسـبيده بودند، آنطور از آرمانهـا دور نشـده بودنـد و رذايـل بـر آنهـا حاكم نمي بود، ممكن نبود حكومتهـا ولـو فاسـد باشـند؛ ولـو بيدين و جائر باشند، بتوانند مـردم را بـه ايجـاد چنـان فاجعـه عظيمــي؛ يعنــي كشــتن پســر پيغمبــر و پســر فاطمــه زهــرا سلامااللهعليها وادار كنند. مگر ايـن شـوخي اسـت؟! يـك ملـت، وقتي منشأ همه مفاسد خواهد شد كـه اخـلاق او خـراب شـود. اين را امام سجاد عليهالصلا والسلام، در چهـره جامعـه اسـلامي تفحــص كــرد و كمــر بســت بــه اينكــه ايــن چهــره را از ايــن زشــتي پــاك كنــد و اخــلاق را نيكــو گردانــد. لــذا، دعــاي «مكارمالاخـلاق» دعاسـت، امـا درس اسـت «صـحيفه سـجاديه» ١ دعاست، اما درس است».

تغيير (اصلاح) اخلاق خود ديگران

«امروز در جامعه ما، يكي از تلاشهاي اساسي، بايد تغيير اخلاق باشد. هركدام از ما همين من و شـما كـه اينجـا روبـهروي هـم نشستهايم، تكتك من و شـما خودمـان را موظـف بـدانيم كـه اخلاق يك نفر را عوض كنيم و از بدي به سمت خوبي بكشانيم. _______________________________________________ 1 .بيانـات در ديـدار كاركنـان وزارت آمـوزش و پـرورش، سـازمان بهزيسـتي و سازمان تأمين اجتماعي ٢٣/٤/١٣٧٢.

آن يك نفر هم، خود ما هستيم. «كلكم راع و كلكم مسئول عـن رعيته». همه شما مسئول هستيد و اولين مسئوليت، نسـبت بـه شخص خود شماست. بر خودمان نظـارت كنـيم. خودمـان را از فساد اخلاق، از پستي، از دروغگويي، از بدخواهي، از بـددلي، از كينهورزي، از بيرحمي، از تعرض به حقوق ديگـران، از جفـا در حق ديگران، از بياعتنايي به حال مردم محتاج توجه و مراقبـت و بقيه اخلاقيات فاسد، دور نگه داريم. همه انبيا و اوليـا آمدنـد ١ تا اخلاق انسانها را عوض كنند».

زدودن روح تكبر دميدن روح تواضع

«در جمهوري اسلامي، همه قشرها، چه كساني كه مسـئوليتي در نظام جمهوري اسلامي دارند ــ كه البته نسبت به اينها، تكليـف سنگينتر و فوريتر و واجبتر است ــ چه مردم معمولي جامعـه كه سمت و منصب و شغل و اعتباري ظاهري را يدك نميكشند، اگر سعي كنند همين يك خصوصيت را ــ تواضـع، زدودن روح تكبر و استعلا و علو، كه موجـب طغيـان اسـت ــ در خودشـان بهوجود آورند، بسياري از مشكلات حل خواهـد شـد و جامعـه، جامعه حقيقتاً اسلامي خواهد شـد. بايـد ايـن كارهـا را بكنـيم؛ منتظر چه هستيم؟ آن احسـاس و وسوسـهاي كـه درون مـن و شما وجود داشته باشد، دائـم بـه مـا بگويـد كـه مـا از ديگـران _______________________________________________ 1 .همان.

بالاتريم، حرف ما از حرف ديگران قابل قبولتر است، شأن ما از شأن ديگران بـيشتـر اسـت؛ ايـن، موجـب فسـاد و اخـتلاف و گسستن همه چيز در نظام اسلامي است، اين را بايد از بين برد. اگر ما ايـن صـفت شـيطاني را در وجـود خودمـان و در صـحن جامعه از بين برديم، برادري و همكاري بهوجـود خواهـد آمـد و روزبهروز، وحدت بهتر و بيشتري ايجاد خواهـد شـد و جامعـه، ١ التيام الهي و اسلامي خودش را بهدست خواهد آورد».

لزوم احياي عملي قرآن اقامه قسط عدل توسط رهبر جامعه اسلامي

«[امام حسين (ع)] در نامه به اهل كوفه فرمود: «فلعمري ماالامـام الا الحاكم بالكتاب و القائم بالقسط الدائن بـدينالحـق الحـابس نفسه علـي ذلـك االلهوالسـلام»، امـام و پيشـوا و رئـيس جامعـه اسلامي نميتواند كسي باشد كه اهل فسق و فجـور و خيانـت و فساد و دوري از خدا و اينهاست. بايد كسي باشد كه به كتـاب خدا عمل كند. يعني در جامعه عمل كند؛ نه اينكـه خـودش در اتاق خلوت فقط نماز بخواند، بلكه عمل به كتـاب را در جامعـه زنده كند، اخذ به قسط و عدل كند و حق را قانون جامعه قـرار دهد». ٢

_______________________________________________ 1 .سخنراني در ديدار با اقشار مختلف مردم روز ۲۳ رمضان ٣٠/١/١٣٦٩. 2 .بيانات در خطبههاي نماز جمعه (عاشوراي ١٤١٦ (١٩/٣/١٣٧٤.

وجوب قيام در برابر فساد بنيادين

«[امام حسين (ع)] در خطبه اول بعد از ورود به سرزمين كـربلا فرمود: «قد نزل من الامر ما قد ترون ...» بعـد فرمـود: «الا تـرون الحق لايعمل به و الباطل لايتناهي عنه ليرغب المؤمن في لقـاء ربه حقاً» تا آخر اين خطبه خلاصه و جمعبندي كنم. پس امـام حسين عليه السلام براي انجام يك واجب قيام كرد. ايـن واجـب در طول تاريخ، متوجه به يكايك مسلمانان اسـت. ايـن واجـب، عبارت است از اينكه هروقت ديدند كـه نظـام جامعـه اسـلامي دچار يك فساد بنياني شده و بيم آن است كـه بـه كلـي احكـام ١ اسلامي تغيير يابد، هر مسلماني بايد قيام كند».

درس بزرگ اباعبداالله الحسين ( ) در تـاريخ اسلام

«وقتي اين تغيير و قيام و حركت اصلاحي تكرار شـود، مطمئنـاً فساد و انحراف، ريشهكن شده و از بين خواهد رفت. هـيچكـس ايــن راه و ايــن كــار را بلــد نبــود؛ چــون زمــان پيغمبــر [صليااللهعليهوالهوسلم] كه نشده بود، زمان خلفاي اول هم كـه انجام نگرفته بود، اميرالمؤمنين [عليهالسـلام] هـم كـه معصـوم بود، انجام نداده بود. لذا امام حسين عليهالسلام از لحاظ عملي، _______________________________________________ 1 .همان.

درس بزرگي به همه تاريخ اسلام داد و درحقيقت، اسلام را هـم در زمان خودش و هم در هر زمان ديگري بيمه كرد». ١

تأسي به حسينابنعلي (ع)

«ملتي كه اسير است، ملتي كه در بند اسـت، ملتـي كـه دچـار فساد سران است، ملتي كه دشمنان دين بر او حكومت ميكنند و زندگي و سرنوشت او را در دست گرفتهاند، بايد از طول زمان بفهمد كه تكليفش چيست؛ چـون پسـر پيغمبـر؛ امـام معصـوم ٢ نشان داد كه در چنين شرايطي بايد چه كار كرد».

توجه عمل به عوامل بقاي اسلام

«عوامل بقا را در اسلام مشاهده كنيد! يكي از عوامل بقا، امر بـه معروف و نهي از منكر است. بديهي است كـه در جامعـه، فسـاد بهوجود ميآيد. هيچ اجتمـاع بشـري نيسـت كـه در آن فسـاد بهوجود نيايد. اين فساد چگونه بايد برطرف شود؟ بعضي كسـان تا چشمشان به مظاهر فساد ميافتد، ميگويند «پس مسـئولين كجايند كه بيايند فساد را از بين ببرند؟!» غالباً فسادي را كه بـه چشم ميبينند فرياد برميآورند و سراغ از مسئولين ميگيرنـد. اما آن فسادي كه به چشم ديده ميشـود، خيلـي كوچـكتـر از _______________________________________________ 1 .همان. 2 .همان.

فسادهايي است كه با چشم ظاهري در كوچه و بـازار و خيابـان ١ نميشود ديد».

فرصت ندادن به رشد فساد

«كساني كه واردند، ميدانند و ميفهمند كـه فسـادهاي كـلان، اغلب از ديده ها پنهان است. لذا محيط جامعه بايـد بـهگونـهاي باشد كه اگر در آن فسادي پديدار شد، فرصت رشد پيدا نكند و زود از بين برود. مثل جريانهاي عظيم آب». ٢

ظلم ستيزي جهاد فيسبيلاالله

«مسلمانان خصوصـيتي دارنـد كـه مـي تواننـد اراده خـود را در حركت عالم مؤثر كنند. بهخاطر چـه؟ بـهخـاطر احكـام نـوراني اسلام، بلكه بهخاطر روحيات و خلقياتي كه اسلام به مسـلمانان ميدهد، مثل ظلم ستيزي و كنار نيامدن با بدي و فسـاد، مثـل امر به معروف و نهي از منكر و جهـاد فـيسـبيلاالله، كـه جهـاد فيسبيلاالله ميدان گسترده و عرض عريضـي دارد و مخصـوص صحنه نبرد رويارويي جسماني نيست، بلكه جهاد داخل خانههـا هم ممكن است و همه جا انسان ميتواند با دشمن خـدا جهـاد كند، اگر اراده داشته باشد و اگر بداند بايد چه كار كند». _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار روحانيون و مبلغان، در آستانه ماه محرم ٢٦/٢/١٣٧٥. 2 .همان.

توجه به ويژگي اصلي مسلمانان

«اين، مجموعه احكام اسلامي است. اين، جهاد و امر به معـروف و عدم كنار آمدن با بدي و فساد و تحمـل نكـردن ظلـم اسـت: «لاتظلمون و لاتظلمون». مجموع ايـن احكـام و معـارف موجـب شده است مسلمان بهطور طبيعي در هرجـاي دنيـا كـه هسـت ــ چه بهصورت يك ملت و چه از يك ملت كوچكتـر، تـا يـك فرد ــ به بركت ايـن احكـام قـادر باشـد اراده خـود را در اداره جهان و محيط خودش مـؤثر كنـد. ايـن، خصوصـيت مسـلمان است. استعمارگران از چنين خصوصيتي ناراحتند. ظالمان عـالم ١ از چنين خصوصيتي نگرانند».

احياي فريضه امر به معروف نهي از منكر

«تمامي آحاد ملت مسلمان، در حفظ و حراست از احكام نوراني آن و سعي در گسترش و تعميق آن در جامعه، داراي وظيفهاي بزرگنـد. امـر بـه معـروف و نهـي از منكـر كـه يكـي از اركـان اساسي اسلام و ضامن برپاداشتن همـه فـرايض اسـلامي اسـت، بايد در جامعه ما احيا شود و هر فردي از آحاد مردم، خود را در گسترش نيكي و صـلاح و برچيـده شـدن زشـتي و گمراهـي و _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار با اقشار مختلف مردم و ميهمانان خارجي شـركت كننـده در مراسم سالگرد ارتحال حضرت امام خميني (ره) ١٦/٣/١٣٧٥.

١ فساد، مسئول احساس كند».

عمل به مسئوليت شرعي، انقلابي سياسي

«گفتم: «همه امر به معروف و نهي از منكر كنند». الان هـم عـرض ميكنم: نهي از منكر كنيد. اين، واجب است. اين، مسئوليت شرعي ٢ شماست. امروز مسئوليت انقلابي و سياسي شما هم هست».

ريشه كن كردن بيسوادي

«اشتباه اينجاست كه عدهاي خيـال مـيكننـد، آن چيـزي كـه موجب ميشود شهوات رواج پيدا كند، علم و دانـش اسـت. نـه، علم و دانش، آن جريان دوم بود. جريـان اول، جريـان فرهنگـي محض و بازكردن راه فساد فكـري و عملـي و جنسـي و ابتـذال زندگي روي مردم بود. اين، آن كار اول بود كه انجام دادند. لـذا اولين كساني كه با اين حمله غربيها در ايران و همين طـور در كشـورهاي ديگـر فاسـد شـدند، باسـوادان نبودنـد، بسـياري از بيسوادان بودند. همين حالا هم همينطور است. كسانيكـه در دوران رژيم ستمشاهي غرق در فسـاد بودنـد، اكثـر و اغلبشـان _______________________________________________ 1 .پيام بهمناسبت اولين سالگرد ارتحال حضرت امام خميني(ره) ١٠/٣/١٣٦٩. 2 .بيانات در ديدار فرماندهان گـردانهـا، گروهـانهـا و دسـتههـاي عاشـوراي نيروهاي مقاومـت بسـيج سراسـر كشـور، در سـالروز شـهادت امـام سـجاد (ع) .١٣٧١/٤/٢٢

بيسوادان و طبقات متوسط جامعه بودند. بله، رفاه مؤثر است و كمك ميكند. آن حالت رفاه و مصرفزدگي و آسايش زنـدگي، بـه آن فسـادي كـه آنهـا دنبـال مـيكردنـد و برنامـهريـزي مينمودند، كمك ميكرد. اين، يك جريان بود». ١

_______________________________________________ 1 .سخنراني در ديدار با جمع كثيري از طلاب حوزههـاي علميـه و دانشـجويان دانشگاهها، بهمناسبت روز وحدت حوزه و دانشگاه ٢٨/٩/١٣٦٩.

فصل بيستم سرنوشت محتوم بشر

حاكميت حق

«از نظر اسلام و بينش اسلامي، جريان عالم به سمت حاكميـت حق و به سمت صلاح است؛ اين بروبرگرد هم ندارد. همه انبيا و اوليا آمدهاند تا انسان را به آن بزرگراه اصـلي سـوق دهنـد كـه وقتي وارد آن شد، بدون هيچگونه مـانعي تمـام اسـتعدادهايش ميتواند بروز كند. انبيا و اوليا اين مـردم گمگشـته را مرتـب از اين كوه و كمر و دشتها و كويرها و جنگلها به سمت ايـن راه ١ اصلي سوق دادند و هدايت كردند».

صراط مستقيم

«هنوز بشريت به نقطه شروع آن صراط مستقيم نرسـيده اسـت؛ _______________________________________________ 1 .بيانات در ديدار مسئولان و كارگزاران نظام جمهوري اسلامي ايران ١٢/٩/١٣٧٩.

آن در زمان وليعصر ارواحنا فداه محقق خواهد شد؛ لكن همـه اين تلاشها اصلاً براساس اين بينش است كه نهايت اين عـالم، نهايت غلبه صلاح است، ممكن است زودتر شود، ممكـن اسـت ١ ديرتر شود، اما بروبرگرد ندارد».

غلبه صلاح بر فساد

«قطعاً اين طوري است كه در نهايت، صلاح بر فساد غلبه خواهد كرد، قواي خير بر قواي شر غلبه ميكنند. اين هم يك نقطـه از نقاط جهانبيني اسلامي اسـت كـه در آن هـيچگونـه ترديـدي ٢ نيست». _______________________________________________ 1 .همان. 2 .همان.