فرهنگ مصادیق:بانک احادیث موضوعی-همسایه
احادیث این بخش با توجه به منابع ذکر شده در نرم افزار "جامع الاحادیث نور" بازبینی و به روز شدهاند.
حدیث (۱) امام صادق علیه السلام :
حُسنُ الجِوارِ یُعَمِّرُ الدِّیارَ وَیَزیدُ فِی العمارِ؛
خوش همسایگی شهرها را آباد و عمرها را زیاد میکند.
کافی(ط-الاسلامیه) ج۲، ص۶۶۷، ح8
حدیث (۲) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
إِن أَحبَبتُم أَن یُحِبَّکُمُ اللّه وَ رَسولُهُ فَأَدّوا إِذَا ائتُمِنتُم وَ اصدُقوا إِذا حَدَّثتُم وَ أَحسِنوا جِوارَ مَن جاوَرَکُم؛
اگر میخواهید که خدا و پیغمبر شما را دوست بدارند وقتی امانتی به شما سپردند رد کنید و چون سخن گویید راست گویید و با همسایگان خود به نیکی رفتار نمایید.
نهج الفصاحه ص۲۶۴ ، ح 554
حدیث (۳) امام علی علیه السلام :
وَالجِوارُ أَربَعونَ دارا مِن أَربَعَةِ جَوانِبِها؛
تا چهل خانه از چهار طرف همسایه به شمار میآیند.
خصال ج۲ ، ص 544
حدیث (۴) امام علی علیه السلام :
سَل عَنِ الرَّفیقِ قَبلَ الطَّریقِ، وَ عَنِ الجارِ قَبلَ الدّارِ؛
قبل از مسافرت ببین همسفرت کیست و پیش از خرید خانه ببین همسایه ات کیست.
کافی(ط-الاسلامیه) ج۸ ، ص۲۴ - نهج البلاغه ص۴۰۵ ، نامه 31
حدیث (۵) امام سجاد علیه السلام :
أَمّا حَقُّ جارِکَ فَحِفظُهُ غائِبا وَ إِکرامُهُ شاهِدا وَ نُصرَتُهُ إِذا کانَ مَظلوما وَ لا تَتَّبِع لَهُ عَورَةً فَإِن عَلِمتَ عَلَیهِ سوءً سَتَرتَهُ عَلَیهِ وَ إِن عَلِمتَ أَنَّهُ یَقبَلُ نَصیحَتَکَ نَصَحتَهُ فیما بَینَکَ وَ بَینَهُ وَ لا تُسَلِّمهُ عِندَ شَدیدَةٍ وَ تُقیلُ عَثرَتَهُ وَ تَغفِرُ ذَنبَهُ وَ تُعاشِرُهُ مُعاشَرَةً کَریمَةً؛
اما حق همسایه ات این است که درغیاب او آبرویش را حفظ کنی و در حضورش او را احترام نهی. اگر به او ظلمی شد یاریش رسانی، دنبال عیبهایش نباشی، اگر بدی از او دیدی بپوشانی، اگر بدانی نصیحت تو را میپذیرد او را در خفا نصیحت کنی، در سختیها رهایش نکنی، از لغزشش درگذری، گناهش را ببخشی و با او به خوبی و بزرگواری معاشرت کنی.
خصال ج۲ ، ص 569
حدیث (۶) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
فی حُقوقِ الجارِ ـ : إِنِ اسْتَغَاثَکَ أَغَثْتَهُ وَ إِنِ اسْتَقْرَضَکَ أَقْرَضْتَهُ وَ إِنِ افْتَقَرَ عُدْتَ عَلَیْهِ وَ إِنْ أَصَابَتْهُ مُصِیبَةٌ عَزَّیْتَهُ وَ إِنْ أَصَابَهُ خَیْرٌ هَنَّأْتَهُ وَ إِنْ مَرِضَ عُدْتَهُ وَ إِنْ مَاتَ تَبِعْتَ جَنَازَتَهُ وَ لَا تَسْتَطِیلُ عَلَیْهِ بِالْبِنَاءِ فَتَحْجُبَ الرِّیحَ عَنْهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ...
دربارهٔ حقوق همسایه فرمودند: اگر از تو کمک خواست کمکش کنی، اگر از تو قرض خواست به او قرض دهی، اگر نیازمند شد نیازش را برطرف سازی، اگر مصیبتی دید او را دلداری دهی، اگر خیری به او رسید به وی تبریک گویی، اگر بیمار شد به عیادتش روی، وقتی مرد در تشییع جنازه اش شرکت کنی، خانه ات را بلندتر از خانه او نسازی تا جلوی جریان هوا را بر او بگیری مگر آن که خودش اجازه دهد... .
مسکّن الفؤاد ص 114
حدیث (۷) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
ما آمَنَ بی مَن باتَ شَبعانَ وَجارُهُ طاوِیا، ما آمَنَ بی مَن باتَ کاسیا وَجارُهُ عاریا؛
به من ایمان نیاورده است آن کس که شب سیر بخوابد و همسایه اش گرسنه باشد. به من ایمان نیاورده است آن کس که شب پوشیده بخوابد و همسایه اش برهنه باشد.
مستدرک الوسائل و مستنبط المسایل ج۸، ص۴۲۹، ح9897
حدیث (۸) امام کاظم علیه السلام :
لَیْسَ حُسْنُ الْجِوَارِ کَفَّ الْأَذَی وَ لَکِنَّ حُسْنَ الْجِوَارِ الصَّبْرُ عَلَی الْأَذَی
خوش همسایگی تنها این نیست که آزار نرسانی، بلکه خوش همسایگی این است که در برابر آزار و اذیت همسایه صبر داشته باشی.
تحف العقول ص 409
حدیث (۹) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
لایَدخُلُ الجَنَّةَ عَبدٌ لا یَأَمَنُ جارُهُ بَوائِقَهُ؛
کسی که همسایه از شرش در امان نباشد به بهشت نمیرود.
نهج الفصاحه ص۶۸۱ ، ح 2532
حدیث (۱۰) امام صادق علیه السلام :
مَن لَهُ جارٌ وَ یَعمَلُ بِالمَعاصی فَلَم یَنهَهُ فَهُوَ شَریکُهُ؛
هر کس همسایهای را داشته باشد که گناه میکند ولی او را نهی نکند، شریک در گناه اوست.
ارشادالقلوب(دیلمی) ج۱، ص183
حدیث (۱۱) امام علی علیه السلام :
اِنَّ لِلّدارِ شَرَفا وَ شَرَفُهَا السّاحَةُ الواسِعَةُ وَ الخُلَطاءُ الصّالِحونَ وَ اِنَّ لَها بَرَکَةً وَ بَرَکَتُها جَودَةُ مَوضِعِها وَسَعَةُ ساحَتِها وَ حُسنُ جِوارِ جیرانِها؛
خانه را شرافتی است. شرافت خانه به وسعت حیاط (قسمت جلوی خانه) و هم نشینان خوب است. و خانه را برکتی است، برکت خانه جایگاه خوب آن، وسعت محوطه آن و همسایگان خوب آن است.
مکارم الاخلاق، ص 125
حدیث (۱۲) امام علی علیه السلام :
زَکوةُ الیَسارِ بِرُّ الجیرانِ وَ صِلَةُ الارحامِ؛
زکاتِ رفاه، نیکی با همسایگان و صله رحم است.
شرح آقا جمال خوانساری بر غرر الحکم و درر الکلم ج۴، ص ۱۰۶ ، ح 5453
حدیث (۱۳) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
صلة الرّحم و حسن الخلق و حسن الجوار یعمران الدّیار و یزدن فی الأعمار.
صله رحم، خوش اخلاقی و خوش همسایگی، شهرها را آباد و عمرها را زیاد میکند.
نهج الفصاحه ص۵۵۴ ، ح 1839
حدیث (۱۴) امام علی علیه السلام:
شیعَتُنَا المُتَباذِلونَ فی وِلایَتِنا، اَلمُتَحابّونَ فی مَوَدَّتِنا اَلمُتَزاوِرونَ فی اِحیاءِ اَمرِنا اَلَّذینَ اِن غَضِبوا لَم یَظلِموا وَ اِن رَضوا لَم یُسرِفوا، بَرَکَةٌ عَلی مَن جاوَروا سِلمٌ لِمَن خالَطوا؛
شیعیان ما کسانی اند که در راه ولایت ما بذل و بخشش میکنند، در راه دوستی ما به یکدیگر محبت مینمایند، در راه زنده نگه داشتن امر و مکتب ما به دیدار هم میروند. چون خشمیگین شوند، ظلم نمیکنند و چون راضی شوند، زیاده روی نمیکنند، برای همسایگانشان مایه برکت اند و نسبت به هم نشینان خود در صلح و آرامش اند.
کافی(ط-الاسلامیه) ج ۲، ص۲۳۶ و ۲۳۷، ح 24
حدیث (۱۵) رسول اکرم (ص):
حُرمَةُ الجارِ عَلَی الجارِ کَحُرمَةِ اُمِّه.
رعایت حرمت همسایه همانند احترام مادر لازم است.
کافی(ط-الاسلامیه) ج ۲، ص 666
