فرهنگ مصادیق:اصرار بر گناه – ویکی فقه
مقدمه
اصرار بر گناه به دو معنیِ تکرار گناه و ارتکاب گناه (حتی یک بار) بدون اراده بر توبه از آن به کار میرود که از آن به اصرار بر ذنب و اصرار بر معاصی نیز تعبیر میشود.
معنای اصرار بر گناه
اصرار بر گناه به دو معنی به کار میرود:
۱- تکرار گناه : قدر مسلم از معنی اصرار، تکرار عملی گناه است بدون پشیمان شدن به طوری که در عرف گفته شود مداومت بر آن گناه نموده و پر واضح است کسی که بر گناه اصرار میورزد، از ارتکاب آن پشیمان نیست.
۲- ارتکاب گناه (حتی یک بار) بدون عزم و تصمیم و اراده بر توبه و استغفار از آن. در روایتی از امام باقر (ع) آمده است: اصرار بر گناه این است که انسان گناه کند و استغفار نکند و تصمیم بر توبه و بازگشت نگیرد. [۱] و روایتی دیگر از پیامبر اکرم (ص) چنین است: اصرار بر گناه ندارد کسی که استغفار میکند، اگرچه در روز هفتاد بار یک گناه را انجام بدهد. [۲].
با توجه به این احادیث و احادیث دیگر معلوم میشود که اصرار بر گناه وقتی معنی پیدا میکند که توبه و استغفار در پی ارتکاب گناه نباشد.
آثار سوء اصرار بر گناه
اصرار بر گناه در آیات و روایات شدیداً مورد مذمت واقع شده و بعضی از آثار سوء آن بیان شده است که عبارتند از:
۱- تبدیل شدن گناه صغیره به کبیره: در روایتی آمده است، هیچ گناه صغیرهای همراه با اصرار نیست و هیچ گناه کبیرهای همراه با استغفار نیست. [۳] یعنی اگر کسی اصرار بر گناه داشت اگر چه گناهش صغیره باشد تبدیل به کبیره میشود و اگر کسی توبه و استغفار کند اگر گناهش کبیره هم باشد از کبیره بودن خارج میشود.
۲- خروج از دایرهٔ تقوا: قرآن در شرح حال متقین میفرماید: و آنها کسانی هستند که وقتی مرتکب گناه زشتی میشوند یا به خود ستم میکنند به یاد خدا میافتند و برای گناهان خود طلب آمرزش میکنند (و کیست جز خدا که گناهان را ببخشد؟) و بر گناه خود اصرار نمی ورزدند. [۴].
۳- عدم قبول طاعت: امام صادق (ع) فرمود: به خدا سوگند که خداوند چیزی از طاعت بندهای را با اصرارش بر گناه نمیپذیرد. [۵]
۴- بدبختی: امام صادق (ع) فرمود: پیامبر اکرم (ص) فرمود: علامات بدبختی عبارتند از: خشک بودن چشم (نداشتن اشک و گریه)، قساوت قلب (سنگ دلی)، حرص شدید بر دنیا و اصرار بر گناه . [۶].
۵- کم شدن قبح گناه.
۶- کشاندن انسان به مرز کفر و الحاد: قرآن میفرماید: سرانجام کسانی که به گناه اصرار میورزند به تکذیب آیات خدا و مسخره کردن آن میرسند. [۷].
۷- تشدید مجازات و عقوبتهای دنیوی و اخروی گناه: در روایات آمده است کسانی که مرتکب گناه کبیره میشوند و دوبار حد بر آنها جاری شده بار سوم کشته میشوند. [۸].
همچنین در روایات در مورد عمل زشت و شنیع زنا آمده است که زنا کاری که سه بار شلاق خورده بار چهارم کشته میشود. [۹].
نتیجه
بنا بر این بعد از ارتکاب هر گناهی هر چند کوچک باید سریعاً توبه کرده و قصد بازگشت دوباره به آن را نداشته باشیم چرا که اصرار بر گناه و تکرار آن رفته رفته بنده را از خدا دور میکند و دلش را سیاه مینماید و در این صورت است که توفیق توبه از انسان سلب میشود.
پا نویس
- ↑ محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج ۲، ص ۲۸۸، بابُ الْإِصْرَارِ عَلَی الذَّنْبِ، حدیث ۲٫.
- ↑ انوار التنزیل، ج۱، ص ۱۸۲٫
- ↑ کافی، ج ۲، ص ۲۸۸، بابُ الْإِصْرَارِ عَلَی الذَّنْبِ، حدیث ۱٫
- ↑ آل عمران/سوره ۳،آیه ۱۳۵.
- ↑ کافی، ج ۲، ص ۲۸۸، َبابُ الْإِصْرَارِ عَلَی الذَّنْبِ حدیث ۳٫.
- ↑ شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج ۱۵، ص ۳۳۷، حدیث ۲۰۶۸۰٫.
- ↑ روم/سوره ۳۰،آیه ۱۰.
- ↑ کافی، ج ۷، ص ۱۹۱، حدیث ۲٫.
- ↑ کافی، ج ۷، ص ۱۹۱، حدیث ۱٫
