فرهنگ مصادیق:راههای پانزده گانه ی تهذیب نفس
نویسنده : مسعود اسدی
محتویات
اهمیت تهذیب نفس و تزکیه
مرحوم نراقی بعد از نوشتن کتاب جامع السعادات و هدیه دادن آن به علماء نجف خود نیز به نجف رفت همه علما نزد او آمدند ولی علامه بحر العلوم نیامد او خود نزد علامه بحر العلوم رفت ولی علامه اعتنایی نکرد تا سه مرتبه این کار تکرار شد و حرف و حدیث علیه مرحوم نراقی بر سر زبانها افتاد بار سوم علامه خیلی احترام کرد وقتی علت را پرسیدند فرمود: این برخورد برای امتحان تو بود که آیا جامع السعادات را فقط نوشتهای یا در خودت نیز تأثیر داشته و عمل میکردهای.
راههای تهذیب نفس
۱- امید .
۲- همت و غیرت.
۳- صبر و استقامت.
۴- توفیق الهی
والذین جاهدوا فینا لنهدینم سبلنا
جاهدوا هم جهاد اکبر و هم جهاد اصغر را شامل میشود.. اگر کسی اقدام به جهاد کند ما راهها رابه او نشان میدهیم.
انتم الفقراء الی الله و الله هو الغنی الحمید اگر میخواهید از فقر در آیید به خدا توجه کنید.
سوره نور - آیه ۲۰ و لو لا فضل الله علیکم و رحمته ما زکی منکم احداً و لکن الله یزکی من یشاء
تا که از جانب معشوق نباشد کششی کوشش عاشق بی چاره به جایی نرسد.
تا بوی گل به جایی نرسد بلبل راه گلستان را پیدا نمیکند.
عوامل تحریک کننده زلیخا : ۱- مواجهه دائمی با یوسف .۲- زیبایی یوسف .۳- عبد بودن یوسف.
۴- مکان خلوت . ۵ آیینه کاری اتاق و ورود برهنهٔ زلیخا به اتاق تا یوسف به هر کجا روی بگرداند بدن زلیخا را ببیند. ۶- عدم شک کردن دیگران. ۷- تقاضا و تهدید زلیخا.
قرآن میفرماید: لقد همت به و هم بها لو لا ان رای برهان ربه - با این حال حضرت یوسف بعداً تقاضای زندان کرد.
نسبت خالق به مخلوق مساوی است و ارزش گذاری بر اساس تقواست .
ان اکرمکم عند الله اتقیکم.
خواستن
این تعبیرات را در کنار هم ببینید. انتم الفقراء الی الله (لو لا فضل الله علیکم و رحمته ما زکی منکم) (و لکم فی رسول الله اسوه حسنه) پیامبر چه میکرد که توفیق مییافت.
یا ایها المزمل قم اللیل الا قلیلاً نصفه او انقص منه قلیلاً او زد علیه و رتل القرآن ترتیلاً.
در معنای ترتیل امام صادق فرمود:یعنی هر وقت به آیهای در مورد بهشت میرسی از خدا بهشت بخواه و هر وقت به دوزخ میرسی دوری از آن را از خدا بخواه.
ذکر و صبر و تهجد و شب زنده داری
انا سنلقی علیک قولاً ثقیلاً ان ناشئة اللیل هی اشد وطئاً (پا بر جایی) و اقوم قیلاً.
ان لک فی النهار سبحاً طویلاً و اذکر اسم ربک و تبتل الیه تبتیلا به سوی ما بیا.
رب المشرق و المغرب لا اله الا هو فاتخذه وکیلا.
و اصبر علی ما یقولون و اهجرهم هجراً جمیلاً.
خوف و خشیت و عدم اعتماد به نفس
ام سلمه میگوید دیدم نیمه شب پیامبر سر به سجده گذاشته و با ناله میفرماید: الهی لاتکلنی الی نفسی طرفه عین ابدا - علت گریه را پرسیدم فرمود ترس از اینکه مبادا آنی غفلت کرده مانند یونس ترک اولی کنم.
شاگرد پیامبر(ص) علی (ع) است که هر شب از خوف خدا مدهوش است.
زهرا (س) دختر پیامبر است که حتی با پهلوی بشکسته تا لحظات آخر عمر شب زنده داریش ترک نمیشود. زینب هم در سختترین شرایط نماز شب میخواند.
اصرار - تکرار - لجاجت
والذین جاهدوا فینا لنهدینم سبلنا. من جد وجد
هر کس دری بکوبد و در کوبیدن در لجاجت کند در را باز میکنند.
انقطاع الی الله
استغاثه با انقطاع : نادر شاه به نابینایی که به علی (ع) متوسل شده بود گفت: اگر شفای خود را نگیری گردنت را میزنم. آن شخص حالت استغاثه و انقطاع به او دست داد و شفای خود را گرفت.
قدیم برای نزول باران رسمی داشتند قرعه به هر کس میافتاد بایست دعا کند باران بیاید اگر باران نمیآمد او را میزدند.
تبتل الیه تبتیلا : به سوی ما بیا آمدنی ، قطع امید از همه جا کن و فقط از خدا بخواه
توحید افعالی
بیمار بایدشفای خود را بالاستقلال از خدا بخواهد - لا موثر فی الوجود الا الله..
توسل به اهل بیت
باید به وسیله اهل بیت نزد خدا بیاید وابتغوا الیه الوسیله ید الله (علی) فوق ایدیهم.
تشرف حاج محمد علی فشندی تهرانی به محضر امام زمان (عج)
ناقل شهید دستغیب با حاج آقا معین شیرازی به محضر حاج محمدعلی فشندی رسیدیم و خواستم ایشان نحوه ملاقات امام زمان را بفرمایند.
فرمود زمان ملاقات ۱۳۵۹ هـ ق بود فرمود سی سال قبل برای زیارت اربعین عازم کربلا شدیم موقعی بود برای گذرنامه ۴۰۰ تومان میگرفتند همسرم آمد بدون گذرنامه. ۴ مرد بودیم و ۱۱ زن. زن علویه ۱۰۵ سالهای همراه ما بود. بعد از زیارت کربلا و نجف قصد سامرا کردیم همراهان پیرزن خواستند او را کربلابگذارند برایشان سخت بود . من گفتم زحمت او با من. در شلوغی جمعیت سیدی آمد و گفت: حاج محمد علی شما ۱۵ نفریدشما اینجا باشید ۱۵ بلیط بگیری میروم بغداد نیم ساعت بر میگردم. وقتی قطار آمد جمعیت هجوم بردند سوار شدند ما ایستادیم رفقا ناراحت شدندگفتم :صبرکنید سید آمد ما را سوار قطار کرد رفتم سامرا. ما را به خانه سید عباس خادم برد. آدرس منزل را داد رفتیم آن جا .گفتم ۱۵ نفریم. دو اطاق میخواهیم ۶ روز هم میمانیم. چه مقدار پول به شما بدهم. او گفت: یک آقا سیدی کرایه ۶ روز شما با تمام مخارج و خوراک و زیارت نامه خوان را پرداخت قرار است روزی دو مرتبه شما را سرداب و حرم ببرم. هر چه گشتیم سید را ندیدیم تا بدهی خود را بپردازیم. هنگام برگشت به کربلا محضر آقا میرزا مهدی شیرازی رفتم جریان را گفتم راجع به بدهی گفتم. میرزا فرمود: آیا ازسادات کسی با شما هست گفتم: یک علویه. ایشان فرمود آقا امام زمان بوده که میزبان شما بوده شهید دست غیب میفرمایند :به نظر این حقیر شاید آن سید از رجال الغیب یا ابدال بوده باشد.
در تاریخ افراد زیادی بودند که با توسل به اهل بیت توبه کرده و عوض شدند
منبع
برداشت از درسهای اخلاق استاد توکل
