فرهنگ مصادیق:زنان بیشتر درمعرض تجمل گرایی قراردارند
تهران - ایرنا - رییس شورای فرهنگی اجتماعی زنان گفت: زنان بدلیل تفاوتهای جسمی و روحی و گرایش بیشتر به زیبا جلوه کردن، بیشتر در معرض تجمل گرایی قرار دارند.
به گزارش ایرنا، رهبر معظم انقلاب اسلامی ۱۴ اردیبهشت سال ۸۷ در دیدار با اساتید و دانشجویان دانشگاههای شیراز دربارهٔ پرهیز از تجمل گرایی و مبارزه با اشرافی گری فرمودند: امروز متأسفانه همانطور که این جوانها گفتند، مصرف گرائی و مسابقه تجمل پرستی و مسابقه پول درآوردن و تلاش برای پول کردن، یک طبقه جدیدی درست کرده. نظام اسلامی با تولید ثروت مخالف نیست، با ایجاد ثروت مخالف نیست، بلکه مشوق اوست. اگر تولید نباشد، اگر ایجاد ثروت نباشد، حیات و بقای جامعه به خطر خواهد افتاد، اقتدار لازم را جامعه به دست نخواهد آورد؛ این یک اصل اسلامی است. اما اینی که آحاد مردم دلشان لک بزند برای مسابقهٔ اشرافی گری، برای تجمل پرستی، این یک چیز بسیار نامطلوب است؛ این چیزی است که متأسفانه در درون ما هست؛ همانطور که قبلا هم گفتهام: اسراف و مصرف گرائی افراطی.
خبرنگار ایرنا در همین پیوند نظر کبری خزعلی رییس شورای فرهنگی اجتماعی زنان را دربارهٔ نقش زنان در جلوگیری از ترویج تجمل گرایی در خانواده جویا شده است.
وی دربارهٔ نقش و جایگاه زن در مدیریت اقتصادی خانواده گفت: بر اساس تعالیم اسلامی، در سیستم اقتصاد خانواده، مسوولیت اقتصادی با مرد و کسب معاش بر عهده اوست، اما این مسوولیت مرد، نافی مسوولیتهای زن در امور اقتصادی خانواده نیست و وظیفه زن، مدیریت اموال همسرش در داخل خانواده است.
خزعلی ادامه داد: الگوی اسلامی از یک سو به مرد که مدیر اقتصادی خانواده است دائما توصیه بر گشاده دستی و فراهم کردن آسایش و رفاه برای اعضای خانواده میکند، و از سوی دیگر، به اعضای خانواده، بویژه زن تاکید دارد که تعادل و میانه روی در مصرف را روش و سبک زندگی خویش سازند، از زیاده خواهی در امور غیرضروری و چشم و هم چشمی و تجمل گرایی بپرهیزد و با پدر خانواده همکاری کند.
رییس شورای فرهنگی اجتماعی زنان افزود: مصرف در نگرش الهی، حدودی دارد که انسان را در رشد و تعالی فردی و جمعی یاری میدهد، از این رو اگر از حدود آن کاسته یا بر آن افزوده شود، نظام معیشت آسیب میبیند.
محتویات
** تبدیل تجمل گرایی به پدیدهای همگانی
خزعلی دربارهٔ مهمترین علل تجمل گرایی گفت: تجمل گرایی در عصر کنونی به دلیل تهاجم فرهنگی غرب به کشورها خصوصا کشورهای اسلامی، به پدیدهای همگانی میان زنان و مردان جوامع، به خصوص جوامع در حال رشد تبدیل شده، از این رو در این میان، زنان جامعه به دلیل تفاوتهای جسمی و روحی و تمایل و گرایش بیشتر به زیبا جلوه کردن از این منظر، شاید بیشتر در معرض تجمل گرایی قرار دارند.
وی تصریح کرد: البته به همین دلیل نیز آگاهی زنان و مادران جامعه نسبت به تبعات گسترده رواج تجمل گرایی در ابعاد فردی، خانوادگی و اجتماعی، نقش تعیین کنندهای در رفع این ضعف مذموم از خانواده و جامعه خواهند داشت.
خزعلی مهمترین علل را که موجب گرایش خانوادههای ایرانی به تجمل گرایی شده برشمرد و افزود: عدم بهره گیری صحیح از آموزههای دینی در هدایت و مدیریت جامعه، ترویج فرهنگ تجمل گرایی و مصرف گرایی توسط دشمنان جهت تبدیل کشور به بازار مصرف کالاهای خود و ترویج فرهنگ غربی و جدی نگرفتن موضوع «جهاد اقتصادی» و احساس تکلیف در عرصه اقتصادی توسط مردم و مسوولان از آن جمله است.
بی توجهی نسبت به موضوع «اقتصاد مقاومتی» و مقابله با کالاهای لوکس و برندهای خارجی، نبود سیاستگذاری و برنامه ریزی مشخص نهادهای فرهنگی و اقتصادی در جهت رفع مصرف گرایی افراطی در جامعه و حرکت رسانههای عمومی کشور در جهت ترویج تجمل گرایی و مصرف گرایی در قالب فیلمها و برنامههای زنده تلویزیونی و پیامهای بازرگانی و تبلیغات از دیگر مواردی است که خزعلی به آنها اشاره کرد.
از دست رفتن فرصتهای ناب با پیروی از مدگرایی
رییس شورای فرهنگی اجتماعی زنان دربارهٔ تبعات تجمل گرایی در خانواده گفت: مهمترین آثار این پدیده که در دراز مدت سبب بروز مشکلات فراوان در خانوادههای ایرانی خواهد شد، دور شدن زنان از نقش والای مادری و همسری و پیروی از مد و مدگرایی بصورت افراطی و منفی است، و این یعنی از دست رفتن فرصتهای ناب مادی و معنوی زندگی برای رشد و کمال علمی و معنوی زن.
وی توضیح داد: چنین زنی در شرایط سخت زندگی، به دلیل عادت به مصرف زدگی، نمیتواند با همیاری همسرش، مشکلات را رفع کند و فقط باعث فشار مالی و اقتصادی مضاعف به او خواهد شد، همچنین مادری که توجه اصلی اش به ظواهر دنیاست، چگونه میتواند الگوی بالنده برای نسل آینده انقلاب اسلامی باشد.
خزعلی اخلال در مدیریت اقتصادی خانواده را یکی دیگر از تبعات تجمل گرایی عنوان و اضافه کرد: در صورتیکه اعضای خانواده بدنبال تجمل گرایی باشند، هزینههای نابجا و گزافی را به خانواده تحمیل میکنند که این مساله منجر به این خواهد شد هزینههای زندگی در جای مناسب خود صرف نشود و خانواده نتواند پس انداز مناسبی را برای مواقع بحرانی در آینده داشته باشد.
وی گفت: در خانواده تجمل گرا و مدگرا، همواره چشم و هم چشمی وجود دارد، افراد هیچگاه از وضعیت خود راضی نیستند و پدر خانواده به جای اینکه بخشی از وقت خود را در کنار اعضای خانواده باشد، مجبور است با مشغول بودن در چندین شغل و ساعات کاری زیاد، برخی خواستههای نابجای خانواده را برآورده کند.
به گفته خزعلی، در چنین خانوادهای، نادیده گرفتن داشتهها و شکایت از نداشتهها، کار هر روزه مادر و فرزندان است و به تدریج، پدر خانواده احساس پوچی و بی فایده بودن میکند و نسبت به ادامه زندگی، دلسرد میشود یا حتی گاهی کار پدر به تخلفات و مجازاتهای مالی میکشد و با حذف او از کانون خانواده زمینه انحراف فرزندان فراهم میشود.
انتقال تجمل گرایی به نسلهای آینده
رییس شورای فرهنگی اجتماعی زنان ادامه داد: تجمل گرایی و مخارج فرعی و غیرضروری سطح بهره وری اعضا را کاهش میدهد و بصورت فرهنگ و عادتی نامطلوب به نسلهای آینده منتقل میشود، فرزندانی ولخرج، حسود، بی مسوولیت و رفاه زده که درآینده نیز نمیتوانند فرد مفیدی برای جامعه باشند محصول چنین خانوادههایی هستند.
وی تصریح کرد: گرایش به زرق و برق مادی و تجملات از جمله عوامل بسیار مهم عدم شکل گیری ازدواج سالم است، بطوریکه وقتی دو جوان توقعات مادی بالایی از یکدیگر دارند و یا تحت تاثیر چشم و همچشمیها در ورطه رقابتهای منفی میافتند، این رفتار به مرور باعث افسردگی، مقایسههای نادرست، حسادت و بیمارهای روحی ـ روانی میشود.
خزعلی با بیان اینکه این تجمل، نارضایتی و ناآرامی در زندگی را به ارمغان میآورد، افزود: حاصل زندگی مشترک باید تولید آرامش و پرورش دهنده شخصیت سالم و سازنده باشد، هرچند رواج فساد اخلاقی و رفتارهای نامناسب و جلوه نماییهای غیرمنطقی در نوع پوشش و ارتباطات گفتاری و رفتاری در سطح جامعه باعث افزایش طلاق و ناامنی خانواده و فروپاشی آن میشود.
افکار عمومی مظهر عقلانیت یک جامعه
خزعلی گفت: برای مقابله با پدیده مدگرایی و تجمل گرایی باید افکار عمومی جامعه را به سمت الگوی مناسب و مطلوب سبک زندگی سوق داد زیرا افکار عمومی مظهر عقلانیت یک جامعه است و برای تغییر آن باید کار کارشناسی دقیق انجام داد.
وی افزود: با آموزش و متقاعد کردن مخاطب شاید نتوان مد را در جامعه کنترل کرد، اما میتوان با آموزشهای علمی و رفتاری به جوانان یاد داد که این نوع مدگرایی، خودباختگی است بنابراین جوانان باید با هویت خود آشنا شوند.
به باور خزعلی، این آموزش باید قبل از دبستان آغاز، در مدرسه و کتب درسی نیز آموزش داده شود و با رسانههای جمعی ادامه یابد.
وی با بیان اینکه در کتابهای درسی به هویت دینی و ملی هیچ اشارهای نشده، افزود: این آموزشها کمکی به خود اتکایی جوانان نمیکند هرچند یافتن یک الگوی مناسب برای نسل جوان و جویای تنوع که مطابق با آموزههای ما باشد ضروری است .
خزعلی گفت: انسان سالم و دارای حیات عقلی قبول نمیکند، دیگران بدون در نظر گرفتن سلیقه او، سبکی برایش در نظر بگیرند و او بدون چون و چرا آن را بپذیرد از این رو باید دست به ابتکار عمل زد که در این میان نقش نهادها و مراکز ذیربط در جامعه برای تحقیقات و اقدامات شایسته در این عرصه موثر است.
به گفته رییس شورای فرهنگی اجتماعی زنان، آنچه میتواند اسراف و تبذیر را ابتدا از قلب افراد و سپس از دیواره فرهنگ اجتماع ما بزداید، ترویج روحیه قناعت، مصرف صحیح و قرار گرفتن زندگی در مسیر اقتصاد و میانه روی است.
وی با اشاره به اینکه دین اسلام مجموعهای جامع از تعالیم و آموزههایی است که از طرف خدا برای آسایش و آرامش بشر در زندگی دنیا و آخرت آمده است، افزود: فقط با بهره گیری صحیح و همه جانبه از آن میتوان سعادت افراد، خانوادهها و جامعه را تضمین کرد، از این رو راهبرد اصلی در رفع همه مشکلات، بازگشت به دین و اخذ نگاه جامع دین است.
نقش حاکمیت در فرهنگ سازی
خزعلی با تاکید بر نقش حاکمیت در فرهنگ سازی افزود: عملکرد و شیوه زندگی مسوولان فرهنگی در گرایش مردم به اسراف و تبذیر یا قناعت و میانه روی در زندگی بسیار اهمیت دارد و از مهمترین کانالهایی که این فرهنگ را در جامعه ترویج میدهد رسانههای عمومی خصوصا صدا و سیماست.
وی دربارهٔ نقش زنان و مادران در کاهش تجمل گرایی گفت: زنان و مادران فقط نیمی از جمعیت کشور را تشکیل نمیدهند، بلکه به دلیل نقش تربیتی و الگودهی به فرزندان، تمام جامعه محسوب میشوند، از این رو هرگونه رفتار صحیح یا غلط آنها تبعات گستردهای را طی سالها برای خانواده و جامعه به همراه خواهد داشت.
رییس شورای فرهنگی اجتماعی زنان یادآور شد: زنان در صورت آگاهی میتوانند با بکارگیری هنرهای فطری خود با کمترین امکانات، بهترین و پرامیدترین خانوادهها را ایجاد کنند، از آنجا که زن مهمترین نقش را در خانواده ایفا میکند، باید بنای زندگی را بر اقتصاد و اعتدال پایه ریزی کند و ضمن الگودهی مناسب به فرزندان در قناعت، از همسر بیش از توان مالی وی توقع نداشته باشد.
وی رسانهها را ابزار هدایت و مدیریت فکری و فرهنگی در جامعه دانست و افزود: در ایران همچنان صدا وسیما اصلیترین و پرمخاطبترین رسانه است و این مساله وظیفه آن را برای هدایت افکار عمومی به سمت الگوی صحیح معیشت و زندگی و پرهیز از مصرف زدگی دو چندان میکند؛ بخصوص که زنان بیشترین مخاطب صدا وسیما هستند و بیشتر تحت تاثیر فرهنگ سازیها و آموزشهای آن قرار دارند.
خزعلی ادامه داد: مسوولان نیز باید با توجه به موضوعات و معضلات فرهنگی جامعه و با نگاهی همه جانبه به راهکارها و آموزههای دینی، به رفع مشکلات فرهنگی از جمله رواج فرهنگ تجمل گرایی، مصرف گرایی و مدگرایی افراطی خصوصا در میان زنان و جوانان بپردازند.
به گفته وی، مسوولان نظام به عنوان الگوی مردم در وهله اول، خود و دستگاههای دولتی را از این صفت زشت مبرا کنند.
خزعلی با تاکید بر اینکه نخبگان علمی و فرهنگی کشور نیز نباید از سهم خود در به وجود آمدن فرهنگ مصرف گرایی غفلت کنند، ادامه داد: همواره مسوولان و رسانهها، کوتاهی خود را در امور فرهنگی به دلیل نداشتن معیار و نرم افزارهای مناسب و الگوی مشخص در موضوعات فرهنگی میدانند که این امر بر عهده نخبگان کشور است، بویژه در این عرصه لازم است زنان نخبه و فرهیخته با تلاش و همتی مضاعف و با بهره گیری از الگوی صحیح سبک زندگی زن مسلمان راهگشای زنان جامعه و مسوولان نظام باشد.
