فرهنگ مصادیق:حقوق شهروندی. حق دفاع از ابرو و شخصیت شهروندان
توصیه به تقوی:
عن امیر المومنین قال قال رسول الله: المتقون ساده...
{ () بحار الانوار: 290/67. }
امام علی (ع) از پیامبر اعظم روایت میکند که فرمود: سیادت و بزرگی و سرورس از آن انسانهای اهل تقوی و پرهیز از گناه است.
موضوع: حقوق شهروندی (حق دفاع) (حق دفاع از آبرو و شخصیت شهروندان):
دفاع از آبرو و شخصیت شهروندان به دنبال مطلب کلی حق دفاع، یکی از حقوق مسلّم و بسیار روشن مردم در حکومت دینی به شمار میآید که در روایات اسلامی نیز بسیار مطرح شده و مورد تاکید قرار گرفته شده است.
البته مطلب فوق به دوصورت در روایات دینی وارد شده است، یکی به عنوان حقّ مومن بر مومن دیگر، و یکی به عنوان حق مردم به عهده دولت و حکومت اسلامی.
میزان الحکمه ج ۳، ص 1868.
رسول الله ( صلی الله علیه وآله ) : من رد عن عرض أخیه کان له حجابا من النار.
پیامبر اعظم فرمود: هر که از آبروی برادر خود دفاع کند این کار حجابی میان او و آتش جهنّم باشد.
عنه ( صلی الله علیه وآله ) : من رد عن عرض أخیه المسلم وجبت له الجنه البته.
هر که از آبروی برادرمسلمان خود دفاع کند، البتّه بهشت بر او واجب میشود.
در خواست اعاده حیثیت یوسف از پادشاه به عنوان حق شهروندی
سوره یوسف: آیات 50 - 54.
(وَقَالَ الْمَلِکُ ائْتُونِی بِهِی فَلَمَّا جَآءَهُ الرَّسُولُ قَالَ ارْجِعْ إِلَی رَبِّکَ فَسْلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَهِ الَّتِی قَطَّعْنَ أَیْدِیَهُنَّ إِنَّ رَبِّی بِکَیْدِهِنَّ عَلِیمٌ)
(قَالَ مَا خَطْبُکُنَّ إِذْ رَوَدتُّنَّ یُوسُفَ عَن نَّفْسِهِی قُلْنَ حَشَ لِلَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَیْهِ مِن سُوءٍ قَالَتِ امْرَأَتُ الْعَزِیزِ الْنَ حَصْحَصَ الْحَقُّ أَنَا رَوَدتُّهُو عَن نَّفْسِهِی وَإِنَّهُو لَمِنَ الصَّدِقِینَ)
(ذَلِکَ ۹یَعْلَمَ أَنِّی لَمْ أَخُنْهُ بِالْغَیْبِ وَأَنَّ اللَّهَ لَایَهْدِی کَیْدَ الْخَآلِنِینَ)
(وَمَآ أُبَرِّئُ نَفْسِی إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَهُ بِالسُّوءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّی إِنَّ رَبِّی غَفُورٌ رَّحِیمٌ)
(وَقَالَ الْمَلِکُ ائْتُونِی بِهِی أَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِی فَلَمَّا کَلَّمَهُو قَالَ إِنَّکَ الْیَوْمَ لَدَیْنَا مَکِینٌ أَمِینٌ)
و پادشاه گفت: »او را نزد من آورید.« پس هنگامی که آن فرستاده نزد وی آمد، یوسف گفت: »نزد آقای خویش برگرد و از او بپرس که حال آن زنانی که دستهای خود را بریدند چگونه است؟ زیرا پروردگار من به نیرنگ آنان آگاه است.«
پادشاه گفت: »وقتی از یوسف کام میخواستید چه منظور داشتید؟« زنان گفتند: »منزه است خدا، ما گناهی بر او نمیدانیم،« همسر عزیز گفت: »اکنون حقیقت آشکار شد. من بودم که از او کام خواستم، و بیشک او از راستگویان است.«
یوسف گفت: »این درخواست اعاده حیثیت برای آن بود که عزیز بداند من در نهان به او خیانت نکردم، و خدا نیرنگ خائنان را به جایی نمیرساند.
و من نفس خود را تبرئه نمیکنم، چرا که نفس قطعاً به بدی امر میکند، مگر کسی را که خدا رحم کند، زیرا پروردگار من آمرزنده مهربان است.
و پادشاه گفت: »او را نزد من آورید، تا وی را خاص خود کنم.« پس چون با او سخن راند، گفت: »تو امروز نزد ما با منزلت و امین هستی.«
دفاع از آبروی و حیثیت خانواده و نوامیس:
مستدرک الوسائل، ج ۸۱، ص ۱۹۸، ح 22492.
عبد الواحد الآمدی فی الغرر : عن أمیر المؤمنین (علیه السلام) أنه قال: من أفضل المرؤه صیانه الحرم.
امام علی: نمونه برترین شخصیتها و جوانمردیها، صیانت و مراقبت و دفاع از حرم و خانواده و نوامیس است.
