فرهنگ مصادیق:روزه - احادیث

روزه - احادیث

احادیث این بخش با توجه به منابع ذکر شده در نرم افزار "جامع الاحادیث نور" بازبینی و به روز شده‌اند.
۱- امام محمد باقر علیه السلام :
بُنِیَ الْإِسْلَامُ عَلَی خَمْسَهِ أَشْیَاءَ عَلَی الصَّلَاهِ وَ الزَّکَاهِ وَ الْحَجِّ وَ الصَّوْمِ وَ الْوَلَایَه
اسلام بر پنج چیز استوار است، بر نماز و زکات حج و روزه و ولایت (رهبری اسلامی).
۲- امام صادق علیه السلام :
إِنَّمَا فَرَضَ اللَّهُ (عَزَّ وَ جَلَّ) الصِّیَامَ لِیَسْتَوِیَ بِهِ الْغَنِیُّ وَ الْفَقِیر
خداوند روزه را واجب کرده تا بدین وسیله دارا و ندار (غنی و فقیر) مساوی گردند.
۳- امام علی علیه السلام :
فرض الله ...َ الصِّیَامُ ابْتِلَاءً لِإِخْلَاصِ الْخَلْق‏
خداوند روزه را واجب کرد تا به وسیله آن اخلاص خلق را بیازماید.
۴- امام رضا علیه السلام :
إِنَّمَا أُمِرُوا بِالصَّوْمِ لِکَیْ یَعْرِفُوا أَلَمَ الْجُوعِ وَ الْعَطَشِ فَیَسْتَدِلُّوا عَلَی فَقْرِ الْآخِرَه
مردم به انجام روزه امر شده‌اند تا درد گرسنگی و تشنگی را بفهمند و به واسطه آن فقر و بیچارگی آخرت را بیابند.
۵- حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم :
لِکُلِّ شَیْ‌ءٍ زَکَاهٌ وَ زَکَاهُ الْأَبْدَانِ الصِّیَام‏
برای هر چیزی زکاتی است و زکات بدنها روزه است.
۶- حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم :
الصَّوْمُ جُنَّهٌ مِنَ النَّار
روزه سپر آتش (جهنم) است. «یعنی بواسطه روزه گرفتن انسان از آتش جهنم در امان خواهد بود.»
۷- حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم :
الصَّوْمُ فِی الْحَرِّ جِهَاد
روزه گرفتن در گرما، جهاد است.
۸- حضرت علی علیه السلام :
صَوْمُ النَّفْسِ عَنْ لَذَّاتِ الدُّنْیَا أَنْفَعُ الصِّیَام‏
روزه نفس از لذتهای دنیوی سودمندترین روزه هاست.
۹- حضرت علی علیه السلام :
الصِّیَامُ اجْتِنَابُ الْمَحَارِمِ کَمَا یَمْتَنِعُ الرَّجُلُ مِنَ الطَّعَامِ وَ الشَّرَابِ.
روزه پرهیز از حرامها است همچنانکه شخص از خوردنی و نوشیدنی پرهیز می‌کند.
۱۰- حضرت علی علیه السلام :
صَوْمُ الْقَلْبِ خَیْرٌ مِنْ صِیَامِ اللِّسَانِ وَ صِیَامُ اللِّسَانِ خَیْرٌ مِنْ صِیَامِ الْبَطْن‏
روزه قلب بهتر از روزه زبان است و روزه زبان بهتر از روزه شکم است.
۱۱- امام صادق علیه السلام :
إِذَا صُمْتَ فَلْیَصُمْ سَمْعُکَ وَ بَصَرُکَ وَ شَعْرُکَ وَ جِلْدُک‏
آنگاه که روزه می‌گیری باید چشم و گوش و مو و پوست تو هم روزه ‏دار باشند.«یعنی از گناهان پرهیز کند.»
۱۲- حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها :
مَا یَصْنَعُ الصَّائِمُ بِصِیَامِهِ إِذَا لَمْ یَصُنْ لِسَانَهُ وَ سَمْعَهُ وَ بَصَرَهُ وَ جَوَارِحَه‏
روزه ‏داری که زبان و گوش و چشم و جوارح خود را حفظ نکرده روزه ‏اش به چه کارش خواهد آمد. د
.۱۳- امام محمد باقر علیه السلام :
لَا صِیَامَ لِمَنْ عَصَی الْإِمَامَ وَ لَا صِیَامَ لِعَبْدٍ آبِقٍ حَتَّی یَرْجِعَ وَ لَا صِیَامَ لِامْرَأَهٍ نَاشِزَهٍ حَتَّی تَتُوبَ وَ لَا صِیَامَ لِوَلَدٍ عَاقٍّ حَتَّی یَبَر
روزه این افراد کامل نیست:
۱ - کسی که امام (رهبر) را نافرمانی کند. ۲ - بنده فراری تا زمانی که برگردد.
۳ - زنی که اطاعت شوهر نکرده تا اینکه توبه کند.
۴ - فرزندی که نافرمان شده تا اینکه فرمانبردار شود.
۱۴- امام علی علیه السلام :
کَمْ مِنْ صَائِمٍ لَیْسَ لَهُ مِنْ صِیَامِهِ إِلَّا الْجُوعُ وَ الظَّمَأُ وَ کَمْ مِنْ قَائِمٍ لَیْسَ لَهُ مِنْ قِیَامِهِ إِلَّا السَّهَرُ وَ الْعَنَاء
چه بسا روزه ‏داری که از روزه ‏اش جز گرسنگی و تشنگی بهره‌ای ندارد و چه بسا شب زنده داری که از نمازش جز بیخوابی و سختی سودی نمی‌برد.
۱۵- امام صادق علیه السلام :
وَ اسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاهِ قال الصبر الصوم‏
خداوند عزو جل که فرموده است: از صبر و نماز کمک بگیرید، صبر، روزه است.
۱۶- امام صادق علیه السلام :
صَدَقَهُ دِرْهَمٍ أَفْضَلُ مِنْ صِیَامِ یَوْم‏
یک درهم صدقه دادن از یک روز روزه مستحبی برتر و والاتر است.
۱۷- حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم :
قَالَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی الصَّوْمُ لِی وَ أَنَا أَجْزِی بِه‏
خداوند تبارک و تعالی می‌فرماید روزه برای من است و من پاداش آن را می‌دهم.
۱۸- حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم :
مَنْ مَنَعَهُ الصَّوْمُ مِنْ طَعَامٍ یَشْتَهِیهِ کَانَ حَقّاً عَلَی اللَّهِ أَنْ یُطْعِمَهُ مِنْ طَعَامِ الْجَنَّهِ وَ یَسْقِیَهُ مِنْ شَرَابِهَا
کسی که روزه او را از غذاهای مورد علاقه اش باز دارد برخداست که به او از غذاهای بهشتی بخورانند و از شرابهای بهشتی به او بنوشاند.
۱۹- حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم :
طُوبَی لِمَنْ ظَمَأَ، أَوْ جَاعَ لِلَّهِ، أُولَئِکَ الَّذِینَ یَشْبَعُونَ یَوْمَ الْقِیَامَه
خوشا بحال کسانی که برای خدا گرسنه و تشنه شده‌اند اینان در روز قیامت سیر می‌شوند.
۲۰- امام صادق علیه السلام :
لِلصَّائِمِ فَرْحَتَانِ فَرْحَهٌ عِنْدَ إِفْطَارِهِ وَ فَرْحَهٌ عِنْدَ لِقَاءِ رَبِّهِ.
برای روزه دار دو سرور و خوشحالی است:
۱ - هنگام افطار ۲ - هنگام لقاء پروردگار (وقت مردن و در قیامت).
۲۱- حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم :
ان للجنه بابا یدعی الریان لا یدخل منه الا الصائمون.
برای بهشت دری است بنام (ریان) که از آن فقط روزه داران وارد می‌شوند.
۲۲- امام موسی کاظم علیه السلام :
دَعْوَهُ الصَّائِمِ تُسْتَجَابُ عِنْدَ إِفْطَارِه‏
دعای شخص روزه ‏دار هنگام افطار مستجاب می‌شود.
۲۳- حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم :
الشِّتَاءُ رَبِیعُ الْمُؤْمِنِ یَطُولُ فِیهِ لَیْلُهُ فَیَسْتَعِینُ بِهِ عَلَی قِیَامِهِ وَ یَقْصُرُ فِیهِ نَهَارُهُ فَیَسْتَعِینُ بِهِ عَلَی صِیَامِه‏
زمستان بهار مومن است از شب‌های طولانی اش برای شب زنده داری و از روزهای کوتاهش برای روزه داری بهره می‌گیرد.
۲۴- امام صادق علیه السلام :
مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَهِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها مِنْ ذَلِکَ صِیَامُ ثَلَاثَهِ أَیَّامٍ مِنْ کُلِّ شَهْر
هر کس کار نیکی انجام دهد ده برابر آن پاداش دارد و از جمله آنها سه روز روزه در هر ماه است.
۲۵ - امام موسی کاظم علیه السلام:
فِطْرُکَ أَخَاکَ الصَّائِمَ أَفْضَلُ مِنْ صِیَامِک‏
افطاری دادن به برادر روزه دارت از گرفتن روزه بهتر است.
۲۶ - امام سجاد علیه السلام :
وَ أَمَّا حَقُّ الصَّوْمِ فَأَنْ تَعْلَمَ أَنَّهُ حِجَابٌ ضَرَبَهُ اللَّهُ عَلَی لِسَانِکَ وَ سَمْعِکَ وَ بَصَرِکَ وَ فَرْجِکَ وَ بَطْنِکَ لِیَسْتُرَکَ بِهِ مِنَ النَّار.
حق روزه آن است که بدانی این پرده‌ای است که خداوند در برابر زبان، گوش، چشم، اندام و شکمت آویخته تا ترا از آتش بپوشاند.
۲۷-امام صادق علیه السلام :
مَنْ فَطَّرَ صَائِماً فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِهِ.
هر کس روزه داری را افطار دهد، برای او هم مثل اجر روزه دار است.
۲۸- امام کاظم علیه السلام :
فِطْرُکَ أَخَاکَ الصَّائِمَ أَفْضَلُ مِنْ صِیَامِک‏
افطاری دادن به برادر روزه دارت از گرفتن روزه (مستحبی) بهتر است.
۲۹- امام صادق علیه السلام :
مَنْ أَفْطَرَ یَوْماً مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ خَرَجَ رُوحُ الْإِیمَانِ مِنْه‏
هر کس یک روز ماه رمضان را (بدون عذر)، بخورد - روح ایمان از او جدا می‌شود .
۳۰- حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم :
صوموا تَصِحّوا؛
روزه بگیرید تا تندرست باشید.
۳۱- حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم :
مَن اَشبَعَ صائما سَقاهُ اللّه مِن حَوضی شَربَهً لایَظمَأُ بَعدَها؛
هر کس روزه داری را سیر نماید، خداوند از حوض (کوثر) من شربتی نصیب او خواهد کرد که پس از آن هرگز تشنه نشود.
۳۲- حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم :
اللَّهُمَّ لَکَ صُمْنَا وَ عَلَی رِزْقِکَ أَفْطَرْنَا فَتَقَبَّلْهُ مِنَّا ذَهَبَ الظَّمَأُ وَ ابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَ بَقِیَ الْأَجْرُ.
بار خدایا برای تو روزه گرفتیم و با روزی تو افطار می‌کنیم پس آن را از ما بپذیر، تشنگی رفت و رگها شاداب شد و پاداش ماند.
۳۳- امام علی علیه السلام :
لیس الصوم الإمساک عن المأکل و المشرب الصوم الإمساک عن کل ما یکرهه الله سبحانه‏
روزه امساک از خوردن و آشامیدن نیست بلکه روزه،خودداری ازتمامی چیزهایی است که خداوندسبحان آنها را بد می‌داند.
۳۴- امام علی علیه السلام :
نَومُ الصائِم عِبادَهٌ وَ صَمتُهُ تَسبیحٌ وَ دُعاؤُهُ مُستَجابٌ وَ عَمَلُهُ مُضاعَفٌ.
اِنَّ للصائِمِ عِندَ اِفطارِهِ دَعوَهً لاتُرَدُّ؛
خواب روزه دار عبادت ، سکوت او تسبیح ، دعایش پذیرفته و عملش دو چندان است.
دعای روزه دار به هنگام افطار از درگاه خدا رد نمی‌شود.
۳۵- امام صادق علیه السلام :
اَمّا العِلَّهُ فِی الصِّیامِ لِیَستَوِیَ بِهِ الغَنیُّ وَ الفَقیرُ و ذلِکَ لأِنَّ الغَنیَّ لَم یَکُن لِیَجِدَ مَسَّ الجُوعِ فَیَرحَمَ الفَقیرَ لاَنَّ الغَنیُّ کُلَّما اَرادَ شَیئا قَدَرَ عَلَیهِ... ؛
علت روزه گرفتن آن است که به سبب آن ثروتمند و فقیر برابر شوند زیرا ثروتمند گرسنگی را احساس نکرده تا به فقیر رحم کند چرا که ثروتمند هرگاه چیزی بخواهد می‌تواند فراهم کند...
۳۶- امام صادق علیه السلام :
اَلصَّومُ جُنَّهٌ مِن آفاتِ الدُّنیا وَ حِجابٌ مِن عَذابِ الآخِرَهِ؛
روزه سپری است از آفت‌های دنیا و پرده‌ای است از عذاب آخرت.
۳۷- امام صادق علیه السلام :
اَلصَّومُ فَوهٌ لا یَتَکَلَّمُ اِلاّ بِالخَیرِ؛
روزه داری (در حکم) دهانی است که جز به خیر سخن نگوید.
۳۸- حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم :
اِعلَموا اَنَّ اللّه تعالی قَد فَرَضَ عَلَیکُم الجُمُعَهَ فَمَن تَرَکَها فی حَیاتی وَ بَعدَ مَماتی وَ لَهُم اِمامٌ عادِلٌ اِستِخفافا بِها وَ جُحودا لَها فَلا جَمَعَ اللّه شَملَهُ وَ لا بارَکَ لَهُ فی اَمرِهِ اَلا وَ لا صَلاهَ لَهُ اَلا وَ لا زَکاهَ لَهُ اَلا وَ لا حَجَّ لَهُ اَلا وَ لا صَومَ لَهُ اَلا وَ لا بَرَکَهَ لَهُ حَتّی یَتوبَ؛
بدانید که خداوند متعال نماز جمعه را بر شما واجب ساخته است پس آنان که در زندگی و پس از مرگ من، از روی سبک شمردن و یا انکار، آن را ترک کنند، با وجود این که پیشوای عادلی دارند، خداوند وحدتشان نبخشد و در کارشان برکت ندهد، آگاه باشید نه زکات، نه نماز، نه حج و نه روزه آنان پذیرفته است. بدانید که زندگی آنان برکتی نخواهد داشت، مگر توبه کنند.
۳۹- حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم :
ألا أخبرکم بأفضل من درجه الصّیام و الصّلوه و الصّدقه؟ صلاح ذات البین، فإنّ فساد ذات البین هی الحالقه.
آیا به چیزی با فضیلت تر از نماز و روزه و صدقه (زکات) آگاهتان نکنم؟ و آن اصلاح میان مردم است، زیرا تیره شدن رابطه بین مردم ریشه کن کننده دین است.
۴۰- امام علی علیه السلام :
رَوِّضوا أَنفُسَکُم عَلَی الاخلاقِ الحَسَنَهِ فَإِنَّ العَبدَ المُؤمِنَ یَبلُغُ بِحُسنِ خُلقِهِ دَرَجَهَ الصّائِمِ القائِمِ؛
خودتان را بر خوش اخلاقی تمرین و ریاضت دهید، زیرا که بنده مسلمان با خوش اخلاقی خود به درجه روزه گیر شب زنده دار می‌رسد.
۴۱- حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم :
لَا تَنْظُرُوا إِلَی کَثْرَهِ صَلَاتِهِمْ وَ صَوْمِهِمْ وَ کَثْرَهِ الْحَجِّ وَ الْمَعْرُوفِ وَ طَنْطَنَتِهِمْ بِاللَّیْلِ، وَ لَکِنِ انْظُرُوا إِلَی صِدْقِ الْحَدِیثِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَه
به زیادی نماز و روزه و حج و احسان و مناجات شبانه مردم نگاه نکنید، بلکه به راستگویی و امانتداری آنها توجه کنید.
۴۲- حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم :
مَنِ اغتابَ مُسلِما أَو مُسلِمَهً لَم یَقبَلِ اللّه صَلاتَهُ وَ لا صیامَهُ أَربَعینَ یَوما وَ لَیلَهً إِلاّ أَن یَغفِرَ لَهُ صاحِبُهُ؛
هر کس از مرد یا زن مسلمانی غیبت کند، خداوند تا چهل شبانه روز نماز و روزه او را نپذیرد مگر این که غیبت شونده او را ببخشد.
۴۳- امام باقر علیه السلام:
قَالَ لَهُ رَجُلٌ إِنِّی ضَعِیفُ الْعَمَلِ قَلِیلُ الصَّلَاهِ قَلِیلُ الصَّوْمِ وَ لَکِنْ أَرْجُو أَنْ لَا آکُلَ إِلَّا حَلَالًا وَ لَا أَنْکَحَ إِلَّا حَلَالًا فَقَالَ وَ أَیُّ جِهَادٍ أَفْضَلُ مِنْ عِفَّهِ بَطْنٍ وَ فَرْجٍ
در پاسخ به کسی که عرض کرد: من در عمل ناتوانم و نماز و روزه کم به جا می‌آورم اما سعی می‌کنم جز حلال نخورم و جز با حلال نزدیکی نکنم فرمودند: چه جهادی برتر از پاک نگهداشتن شکم و شرمگاه؟!
۴۴- امام صادق علیه السلام :
لا تَغتَرّوا بِصَلاتِهِم وَ لا بِصیامِهِم، فَإِنَّ الرَّجُلَ رُبَما لَهِجَ بِالصَّلاهِ وَ الصَّومِ حَتّی لَو تَرَکَهُ استَوحَشَ ، وَ لکِنِ اختَبِروهُم عِندَ صِدقِ الحَدیثِ و أداءُ الأمانَهِ؛
فریب نماز و روزه مردم را نخورید، زیرا آدمی گاه چنان به نماز و روزه خو می‌کند که اگر آنها را ترک گوید، احساس ترس می‌کند، بلکه آنها را به راستگویی و امانتداری بیازمایید.
۴۵- امام حسن عسکری علیه السلام:
لَیسَتِ العِبادَهُ کَثرَهَ الصیّامِ وَ الصَّلاهِ وَ انَّما العِبادَهُ کَثرَهُ التَّفَکُّر فی أمر اللهِ؛
عبادت کردن به زیادی روزه و نماز نیست، بلکه (حقیقت) عبادت، زیاد در کار خدا اندیشیدن است.
۴۶- امام صادق علیه السلام :
اِذا صُمتَ فَلیَصُم سَمعَک وَ بَصرَک وَ شَعرَک وَ جِلدَک؛
آنگاه که روزه می‌گیری باید چشم و گوش و مو و پوست تو هم روزه ‏دار باشند.(یعنی از گناهان پرهیز کند.)
۴۷- امام صادق علیه السلام :
إِنَّ مِنْ تَمَامِ الصَّوْمِ إِعْطَاءُ الزَّکَاهِ یَعْنِی الْفِطْرَهَ کَمَا أَنَّ الصَّلَاهَ عَلَی النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) مِنْ تَمَامِ الصَّلَاهِ لِأَنَّهُ مَنْ صَامَ وَ لَمْ یُؤَدِّ الزَّکَاهَ فَلَا صَوْمَ لَهُ إِذَا تَرَکَهَا مُتَعَمِّداً وَ لَا صَلَاهَ لَهُ إِذَا تَرَکَ الصَّلَاهَ عَلَی النَّبِیِّ صلی الله علیه و آله
تکمیل روزه به پرداخت زکاه یعنی فطره است، همچنان که صلوات بر پیامبر صلی الله علیه و آله کمال نماز است.همانا کسی که روزه بگیرد و زکات ندهد روزه ای برای او نیست هنگامی که عمدا ترک کند و نماز نیست هنگامی که صلوات بر پیامبر را ترک کند.
۴۸- حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم :
إِنَّ الْمُؤْمِنَ هِمَّتُهُ فِی الصَّلاهِ وَ الصِّیامِ وَ الْعِبادَهِ وَ الْمُنافِقُ هِمَّتُهُ فِی الطَّعامِ وَ الشَّرابِ کَالْبَهیمَهِ؛
همّت مؤمن در نماز و روزه و عبادت است و همّت منافق در خوردن و نوشیدن؛ مانند حیوانات.
۴۹- امام باقر علیه السلام :
اَلصّیامُ وَ الْحَجُّ تَسْکینُ الْقُلوبِ؛
روزه و حج آرام‌بخش دل‌هاست.
۵۰- حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم :
اَلا اُخْبِرُکُمْ بِشَیْ‌ءٍ اِنْ اَنـْتُمْ فَعَلْتُموهُ تَباعَدَ الشَّیْطانُ مِنْـکُمْ کَما تَباعَدَ الْمَشْرِقُ مِنَ الْمَغْرِبِ؟ قالوا: بَلی، یا رسول اللّه قالَ: اَلصَّوْمُ یُسَوِّدُ وَجْهَهُ وَ الصَّدَقَهُ تَـکْسِرُ ظَهْرَهُ وَ الْحُبُّ فِی اللّهِ وَ الْمُوازَرَهُ عَلَی الْعَمَلِ الصّالِحِ یَقْطَع دابِرَهُ وَ الاْسْتِغْفارُ یَقْطَعُ وَ تینَهُ و لکلّ شی‌ء زکاه و زکاه لأبدان الصّیام.
آیا شما را از چیزی خبر ندهم که اگر به آن عمل کنید، شیطان از شما دور شود، چندان که مشرق از مغرب دور است؟ عرض کردند: چرا. فرمودند: روزه روی شیطان را سیاه می‌کند، صدقه پشت او را می‌شکند، دوست داشتن برای خدا و همیاری در کار نیک، ریشه او را می‌کند و استغفار شاهرگش را می‌زند و برای هر چیزی زکات است و زکات بدن‌ها روزه است.
۵۱- امام علی علیه السلام :
صِیَامُ الْقَلْبِ عَنِ الْفِکْرِ فِی الْآثَامِ أَفْضَلُ مِنْ صِیَامِ الْبَطْنِ عَنِ الطَّعَام‏
روزه قلب از فکر در گناهان ، برتر از روزه شکم از طعام است.

پانویس

منبع: سایت شهید آوینی - تاریخ برداشت: 94/11/24

بازگشت به روزه