راهکارهای پیشگیری از گناهان اجتماعی از منظر قرآن: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۲۱ مرداد ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۵۶

چکیده

موضوع این رساله «چگونگی پیشگیری از گناهان اجتماعی از منظر قرآن» است.

از آنجا که هدف اساسی اجتماع رسیدن به کمال است، در این مسیر باید اجتماعی به دور از گناه و معصیت داشته باشیم. لازمه دست یابی به چنین آرمانی، بررسی و تبین راهکارهای پیشگیری از گناهان اجتماعی از دیدگاه قرآن است تا از این رهگذر به آموزه‌های ناب آن کتاب هدایت و زندگی دست یابیم و با کاربست راهکارهای به دست آمده، مسیر پیشرفت جامعه هموارتر گردد.

برای رسیدن به این منظور در ابتدا به بررسی مصادیق گناهان اجتماعی از قبیل گناهان مرتبط به شخصیت معنوی انسان همچون غیبت، استهزاء و سوء ظن، گناهان مالی همچون ربا و سرقت، گناهان منافی امنیت همچون محاربه و جاسوسی و گناهان منافی عفت مانند زنا و اشاعه فحشا از منظر آیات و روایات پرداخته شده‌ایم سپس راهکارهای پیشگیری از این گناهان را در قرآن در چند فصل پیگیری کرده‌ایم. در ابتدا به پیشگیری بینشی مانند ایمان به خدای متعال، اعتقاد به نظارت الهی و تقویت ایمان به معاد پرداخته‌ایم. پیشگیری بینشی شامل باورها و جهان بینی انسان است و به زندگی انسان هدف می‌دهد. ایمان به خدا و اعتقاد به نظارت الهی و معاد سبب می‌شود انسان از کارهای موجب غضب الهی، دوری کرده و با اعتقاد به علم و آگاهی خداوند به اعمال و رفتار انسان در دنیا و حسابرسی در آخرت، کردار و رفتار خود را کنترل کند. سپس پیشگیری گرایشی همچون نقش تقوا، محبت الهی و عبادت را در جلوگیری از گناهان اجتماعی بررسی کرده‌ایم. تقوا حفاظت نفس از آلوده شدن به ناشایستگی هاست و شامل تقوای فردی واجتماعی می‌گردد. این نیروی درونی سبب دوری انسان از گناه می‌شود. شکر گذاری، توکل بر خدا واجتناب از گناهان ریشه‌ای همچون حسادت، کنترل دوستی و دعوت به صبر از دیگر راهکارهای قرآن برای خود کنترلی در افراد است. در پایان به پیشگیری کنشی از جمله کیفرهای پیشگیرانه اعم از مجازات‌های دنیوی و اخروی پرداخته‌ایم. پیشگیری از وقوع جرم و بازدارندگی عمومی به عنوان مهمترین هدف نظام‌های کیفری است. آیات متعددی در قرآن درباره مجازات دنیوی و أخروی آمده است تا با ترساندن انسان از ارتکاب گناه و دعوت از او برای زندگی سالم و به دور از معصیت جامعه از آلودگی‌ها سالم بماند. راهکارهای پیشگیری اجتماعی که از انواع پیشگیری کنشی است، به اقدام‌های عملی بر اساس آیات قرآن برای داشتن جامعه‌ای عاری از گناه پرداخته است مانند دانش افزایی به منظور بالا بردن سطح فرهنگی افراد اجتماع، دعوت به وحدت و گسترش عدالت برای پرهیز از تفرقه و نابودی نابرابری‌های اجتماعی، امر به معروف و نهی از منکر و توجه و مسئولیت همگانی در برابر رفتارهای پر خطر و نابهنجار، دعوت به حجاب و ازدواج به هنگام برای بازدارندگی از گناهان جنسی و تعدیل غرایز به منظور حفظ کیان خانواده و آرامش در اجتماع است. راهکارهای پیشگیری اقتصادی نیز مجموعه‌ای از اقدامات عملی است در زمینه امور اقتصادی مانند انفاق به منظور توازن طبقاتی، منع از ذخیره کردن مال و اعتدال در مصرف برای حفظ سرمایه و قرار گرفتن مال در مسیر کار و رونق اقتصادی، جلو گیری از درآمد نامشروع به منظور جلوگیری جرایم مالی. عبادت از دیگر پیشگیری‌های کنشی است. عبادت سبب اتصال انسان به منبع لایزال الهی و بازدارندگی از گناه می‌شود. نماز سبب قرب الهی و برپایی نماز جماعت باعث الفت قلوب مؤمنین و برنامه‌ریزی برای حل مشکلات جامعه می‌شود و دادن زکات برطرف کننده فاصله طبقاتی، فقر و نابرابری‌های اقتصادی است که زمینه ساز رفتارهای ناهنجار در جامعه است.

نوع روش تحقیق در این پایان‌نامه تحلیلی - توصیفی است.

واژگان کلیدی

قرآن، گناه، اجتماع، پیشگیری، گناهان اجتماعی.