کتابخانه:احکام بازی های رایانه ای: تفاوت بین نسخه‌ها

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
سطر ۲۲: سطر ۲۲:
 
|برچسب۸  = شابک
 
|برچسب۸  = شابک
 
|داده۸  =  ۹۷۸۶۰۰۶۶۱۲۴۵۴  
 
|داده۸  =  ۹۷۸۶۰۰۶۶۱۲۴۵۴  
−
|برچسب۹  = دانلود
 
−
|داده۹  = [http://dl-al-adl.ir/libfiles/ebooks/fabook/fvz/PDF/fabookfvz16.pdf PDF]
 
 
}}
 
}}
 +
 +
'''لینک خرید کتاب :''' [http://shop.fmaroof.ir/product/%d8%a7%d8%ad%da%a9%d8%a7%d9%85-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%db%8c-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%b1%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86%d9%87-%d8%a7%db%8c/برای خرید کتاب کلیک کنید ]
 +
 +
==فهرست کتاب احکام بازی های رایانه ای==
 +
 +
۱ پیشگفتار
 +
 +
۲ بخش اول: کلیات
 +
 +
۲.۱ مقدمه
 +
 +
۲.۲ تعریف بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۲.۳ پیشینهٔ بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۲.۴ ضرورت تحقیق
 +
 +
۲.۵ سخنی با والدین
 +
 +
۲.۶ پاسخ به یک شبهه
 +
 +
۳ بخش دوم: اهداف بازی‌های رایانه‌ای خارجی
 +
 +
۳.۱ مقدمه
 +
 +
۳.۲ فصل اول: اهداف اعتقادی بازی‌های رایانه‌ای غربی
 +
 +
۳.۳ مقدمه
 +
 +
۳.۴ فصل دوم: اهداف ضد اخلاقی بازی‌های رایانه‌ای غربی
 +
 +
۳.۵ مقدمه
 +
 +
۳.۶ فصل سوم: اهداف فرهنگی - اجتماعی بازی‌های رایانه‌ای غربی
 +
 +
۳.۷ ترویج سبک زندگی غربی
 +
 +
۳.۸ تضعیف جایگاه زن و خانواده
 +
 +
۳.۸.۱ الف) زنان، موجوداتی بی‌احساس و خشن
 +
 +
۳.۸.۲ ب) زنان، موجودی فریب دهنده و جذاب
 +
 +
۳.۹ قهرمان و اسطوره‌سازی
 +
 +
۳.۱۰ فصل چهارم: اهداف سیاسی بازی‌های رایانه‌ای غربی
 +
 +
۳.۱۱ القای ناجی بودن آمریکا
 +
 +
۳.۱۲ آماده‌سازی برای جنگهای آینده
 +
 +
۳.۱۳ پاک کردن جنایات آمریکا
 +
 +
۳.۱۴ فصل پنجم: اهداف اقتصادی بازی‌های رایانه‌ای غربی
 +
 +
۳.۱۵ درآمدزایی بازی‌ها
 +
 +
۳.۱۵.۱ استفتاء
 +
 +
۳.۱۶ فصل ششم: اهداف نظامی بازی‌های رایانه‌ای غربی
 +
 +
۳.۱۷ آموزش و پرورش دادن نیرو
 +
 +
۴ بخش سوم: فواید بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۴.۱ آموزش مفاهیم عالی انسانی
 +
 +
۴.۲ افزایش قدرت تصمیم‌گیری
 +
 +
۴.۳ رشد یادگیری
 +
 +
۴.۴ کاهش استرس و افسردگی
 +
 +
۴.۵ اجتماعی شدن بچه‌ها
 +
 +
۴.۶ کاهش درد و بیماری
 +
 +
۴.۶.۱ استفتاء
 +
 +
۴.۷ کسب مهارتهای لازم و مفید
 +
 +
۵ بخش چهارم: آسیبهای جسمی و روحی بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۵.۱ فصل اول: آسیبهای اعتقادی بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۵.۲ فصل دوم: آسیبهای اخلاقی بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۵.۳ عادی‌سازی انجام رذایل اخلاقی
 +
 +
۵.۴ ظهور صفات رذیلهٔ پنهانی
 +
 +
۵.۵ فصل سوم: آسیبهای اجتماعی بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۵.۶ افزایش جرم و جنایت
 +
 +
۵.۷ متزلزل شدن روابط خانواده
 +
 +
۵.۸ دوری از وظایف واقعی
 +
 +
۵.۹ ترس از فرزنددار شدن
 +
 +
۵.۱۰ فصل چهارم: آسیبهای روانی بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۵.۱۱ خشونت‌طلبی
 +
 +
۵.۱۱.۱ استفتاء
 +
 +
۵.۱۲ تقلید گفتار نامناسب
 +
 +
۵.۱۳ زمینه‌ساز از خود بیگانگی
 +
 +
۵.۱۴ همانندسازی اتفاقات دنیای مجازی در دنیای واقعی
 +
 +
۵.۱۵ منزوی شدن
 +
 +
۵.۱۶ قانون‌گریزی
 +
 +
۵.۱۷ توهم‌زدگی
 +
 +
۵.۱۸ اعتیاد به بازی
 +
 +
۵.۱۹ فصل پنجم: آسیب‌های جسمی بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۵.۲۰ ضعف بینایی چشم
 +
 +
۵.۲۰.۱ استفتاء
 +
 +
۵.۲۱ فشار به ستون فقرات
 +
 +
۵.۲۲ بیماری‌های پوستی
 +
 +
۵.۲۳ تشدید بیماری صرع
 +
 +
۵.۲۴ چاقی و اضافه وزن
 +
 +
۵.۲۵ تحریک قوای جنسی
 +
 +
۵.۲۶ بلوغ زودرس
 +
 +
۵.۲۷ آسیب دیدن مغز
 +
 +
۵.۲۸ شب ادراری
 +
 +
۵.۲۹ ضربان قلب بالا
 +
 +
۵.۳۰ ضعف ارگانیک بدن
 +
 +
۵.۳۱ راه‌های پیشگیری از آسیب‌های جسمی بازی‌های رایانه ­ای
 +
 +
۵.۳۲ فصل ششم: آسیبهای امنیتی بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۵.۳۲.۱ استفتاء
 +
 +
۵.۳۳ جاسوسی با بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۵.۳۴ خراب شدن سیستم توسط بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۵.۳۵ فصل هفتم: آسیب‌های اقتصادی بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۵.۳۶ ضرر اقتصادی به فرد و خانواده
 +
 +
۵.۳۶.۱ استفتاء
 +
 +
۵.۳۶.۲ استفتاء
 +
 +
۵.۳۷ ضرر به اقتصاد ملی
 +
 +
۵.۳۷.۱ استفتاء
 +
 +
۵.۳۸ فصل هشتم: آسیبهای تحصیلی بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۵.۳۹ اُفت تحصیلی
 +
 +
۵.۴۰ استفتاء
 +
 +
۶ بخش پنجم: توهین در بازی‌های رایانه‌ای خارجی
 +
 +
۶.۱ توهین به دین‌ها و قومیت‌ها
 +
 +
۶.۲ فصل اول: توهین به مقدسات
 +
 +
۶.۲.۱ توهین به خدای متعال
 +
 +
۶.۲.۲ توهین به فرشتگان الهی
 +
 +
۶.۲.۳ توهین به بهشت و جهنم
 +
 +
۶.۲.۴ توهین به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله
 +
 +
۶.۲.۵ توهین به قرآن کریم
 +
 +
۶.۲.۶ توهین به اهل‌بیت علیهم السلام
 +
 +
۶.۲.۷ توهین به مکانهای مقدس و متبرک
 +
 +
۶.۳ فصل دوم: توهین به مسلمانان
 +
 +
۶.۴ فصل سوم: توهین به ایران و ایرانیان
 +
 +
۷ بخش ششم: تولید بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۷.۱ فصل اول: تولید بازی‌های رایانه‌ای داخلی
 +
 +
۷.۲ ضرورت تولید
 +
 +
۷.۲.۱ استفتاء
 +
 +
۷.۳ فصل دوم: محتوای بازی‌های داخلی
 +
 +
۷.۴ محتوای جذاب و اثرگذار
 +
 +
۷.۴.۱ استفتاء
 +
 +
۸ بخش هفتم: توزیع بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۸.۱ فصل اول: نظارت بر سایت‌ها و فروشندگان بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۸.۲ لزوم نظارت جدی
 +
 +
۸.۲.۱ استفتاء
 +
 +
۸.۲.۲ استفتاء
 +
 +
۸.۳ تبلیغ بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۸.۳.۱ استفتاء
 +
 +
۸.۴ مسئولیت شرکت‌های اینترنتی
 +
 +
۸.۵ فصل دوم: احکام فروشندگان بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۸.۶ نقش مؤثر فروشندگان در فرهنگ
 +
 +
۸.۷ اشتغال در فروشگاه بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۸.۸ خرید و فروش بازی‌های مستهجن و انحرافی
 +
 +
۸.۹ نگهداری بازی‌های رایانه‌ای منحرف و مستهجن
 +
 +
۸.۹.۱ استفتاء
 +
 +
۸.۱۰ دانلود کردن و فروش فیلتر شکن
 +
 +
۸.۱۱ رایت بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۸.۱۱.۱ حکم فقهی
 +
 +
۸.۱۱.۲ سوالات شرعی
 +
 +
۸.۱۲ تأییدات بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۸.۱۳ پیک موتوری و بازی رایانه‌ای
 +
 +
۸.۱۴ خمس بازی رایانه‌ای
 +
 +
۸.۱۵ تولید قاب بازی رایانه‌ای
 +
 +
۸.۱۶ قانون بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۸.۱۷ فصل سوم: احکام گیم نت و خدمات رایانه‌ای
 +
 +
۸.۱۸ امکانات گیم نت
 +
 +
۸.۱۸.۱ استفتاء
 +
 +
۸.۱۹ شرط سنی مشتریان گیم نت
 +
 +
۸.۱۹.۱ استفتاء
 +
 +
۸.۲۰ درآمد گیم نت‌ها
 +
 +
۸.۲۰.۱ حکم فقهی
 +
 +
۸.۲۰.۲ استفتاء
 +
 +
۸.۲۱ بازیابی و ریکاوری بازی رایانه‌ای
 +
 +
۹ بخش هشتم: کاربران بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۹.۱ فصل اول: بایدها و نبایدهای استفاده از بازی رایانه‌ای
 +
 +
۹.۲ اعتدال در انجام بازی رایانه‌ای
 +
 +
۹.۲.۱ استفتاء
 +
 +
۹.۲.۲ استفتاء
 +
 +
۹.۳ استفاده از بازی‌های مبتذل و مستهجن
 +
 +
۹.۴ استفاده از بازی‌های انحرافی
 +
 +
۹.۵ نگهداری بازی رایانه‌ای مستهجن
 +
 +
۹.۶ استفاده از فیلتر شکن
 +
 +
۹.۶.۱ استفتاء
 +
 +
۹.۷ دانلود بازی رایانه‌ای
 +
 +
۹.۸ برد و باخت در بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۹.۸.۱ قوانین قمار و شرطبندی
 +
 +
۹.۸.۲ سوالات فقهی
 +
 +
۹.۹ چت در بازی رایانه‌ای
 +
 +
۹.۹.۱ استفتاء
 +
 +
۹.۱۰ بلوتوث کردن بازی رایانه‌ای
 +
 +
۹.۱۰.۱ استفتاء
 +
 +
۹.۱۱ موسیقی‌های بازی رایانه‌ای
 +
 +
۹.۱۱.۱ استفتاء
 +
 +
۹.۱۲ نهی از منکر و بازی رایانه‌ای
 +
 +
۹.۱۳ خمس بازی رایانه‌ای
 +
 +
۹.۱۴ بازی‌های رایانه‌ای دوبله
 +
 +
۹.۱۴.۱ استفتاء
 +
 +
۹.۱۵ فصل دوم: والدین و بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۹.۱۶ کودکان و بازی رایانه‌ای
 +
 +
۹.۱۶.۱ استفتاء
 +
 +
۹.۱۷ نظارت والدین بر فرزندان
 +
 +
۹.۱۸ فصل سوم: توصیه‌هایی دربارهٔ بازی‌های رایانه‌ای
 +
 +
۹.۱۹ آدرس دفاتر مراجع تقلید
 +
 +
۱۰ منابع
 +
 +
۱۰.۱ کتابها
 +
 +
۱۰.۲ مجلات، ماهنامه و فصلنامه
 +
 +
۱۰.۳ سایتها
 +
 +
۱۱ پانویس
  
 
== پیشگفتار ==
 
== پیشگفتار ==
سطر ۳۹: سطر ۳۸۳:
 
شهر مقدس قم<br/>
 
شهر مقدس قم<br/>
 
<br/>
 
<br/>
−
== بخش اول: کلیات ==
 
−
=== مقدمه ===
 
−
هنگامی که خدای متعال انسان را خلق کرد، در وجود او نیازهایی را قرار داد که اگر از راه صحیح به این نیازها پاسخ داده شود، در مسیر کمال و رشد قرار می‌گیرد، وگرنه سبب سقوط او می‌شود. یکی از این نیازهای بشر، نیاز به «بازی و سرگرمی» است. <br/>
 
−
انسانها از دیرباز تا به امروز، خود را با وسایل مختلفی سرگرم و مشغول می‌کردند و در طول تاریخ فقط شکل بازی و سرگرمیها تغییر کرده است و در هر زمانی با سبک خاصی بازی کرده‌اند.<br/>
 
−
ائمهٔ اطهار علیهم السلام دربارهٔ چگونگی و آداب بازیها و سرگرمیها مطالب و دستورات سودمندی را بیان فرموده‌اند که با استمداد از آنها می‌توانیم محیطی شاد و مفرح فراهم آورده، خانواده و جامعه‌ای سالم و مفید داشته باشیم.<br/>
 
−
در دنیای امروز بسیاری از افراد از طریق بازی‌های رایانه‌ای خود را سرگرم می‌کنند. بازی‌های رایانه‌ای مانند هر وسیلهٔ دیگری دارای جنبه‌های مثبت و منفی هستند. کاربران و والدین باید توجه داشته باشند که به سمت جنبه‌های منفی این بازیها کشیده نشوند و از این بازیها برای رشد فکری و تعالی خود و جامعه استفاده کنند.<br/>
 
−
همچنین باید دقت داشته باشند، بسیاری از بازی‌هایی که از کشورهای غربی وارد کشور می‌شوند، متناسب با فرهنگ منحط غربی ساخته شده است و کارها و صحنه‌هایی را نشان می‌دهد که با فرهنگ و دین ما مغایرت دارد. در اینگونه از بازیها مسائلی مانند: ارتباط آزاد زن و مرد، استفاده از مشروبات الکلی، زیر پا گذاشتن ارزشها و... به نمایش گذاشته می‌شود که در فرهنگ سازندگان این بازیها امری عادی است و برای آنها قبحی ندارد؛ ولی همین امور در کشورهای اسلامی، مخصوصاً ایران، قبیح و [[گناه]] حساب می‌شوند.<br/>
 
−
اگر کاربر مسلمان به اینگونه از بازیها عادت کند، به مرور مسائلی که برای او ارزشمند بودند، بی‌ارزش شده و اموری که در فرهنگ و دین او قبیح و [[گناه]] محسوب می‌شوند، با گذشت زمان برای او عادی شده و دیگر قبحی ندارند، البته ناگفته نماند که برخی از بازیها فقط برای این ساخته شده‌اند که فرهنگ و دین کاربر را تضعیف کنند و یا تغییر دهند، که در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌شود.<br/>
 
−
=== تعریف بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
بازی‌های رایانه‌ای، نوعی سرگرمی تعاملی (دو طرفه) است که توسط دستگاه‌های الکترونیکی مجهز به پردازشگر یا «میکرو کنترلر» انجام می‌شود.<ref>. www.gerdab.ir، مقاله «ورود سریع بازی‌های رایانه‌ای خارجی و بررسی کُند محتوای آنها».</ref>
 
−
با توجه به این تعریف، متوجه می‌شویم که در بازی‌های رایانه‌ای - بر خلاف بقیهٔ رسانه‌های صوتی و تصویری که در آنها مخاطب فقط می‌بینید یا می‌شنود - کاربر علاوه بر دیدن و شنیدن، خود را در نقش شخصیت اصلی بازی قرار می‌دهد و به جای او تصمیم می‌گیرد و تلاش میýþ˜äÏ ˜å بازی را به پایان برساند؛ یعنی تأثیر این بازیها به مراتب بیشتر از بقیهٔ رسانه‌هاست.<br/>
 
−
=== پیشینهٔ بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
در سال ۱۹۴۹م مهندسی جوان به نام «رالف بائر» مسئول تهیهٔ یک سری برنامه‌های تلویزیونی شد. وی برای اینکه کاری خلاّقانه و نو انجام داده باشد، بازی‌هایی را در این برنامه‌ها گنجاند. او در سال ۱۹۶۷م به همراه گروهش، موفق به ساخت نخستین بازی تلویزیونی شد. در این فاصله افراد دیگری نیز وارد این عرصه شدند که در این میان می‌توان به «ویلیام هیگن باتام» اشاره کرد که در سال ۱۹۵۸م، بازی «تنیس روی میز» را طراحی کرد. <br/>
 
−
در سال ۱۹۶۱م نیز «استیو راسل»، بازی «جنگ فضایی»<ref>. War Space.</ref> را تولید کرد که پدر بازی‌های فضایی امروزی است و در سال ۱۹۷۹م یک نسخهٔ مدرن از این بازی به بازار آمد. در سال ۱۹۷۶م بازی «ماجراها» تولید شد.<ref>. مجله رهاورد نور، مقاله «بازی‌های رایانه‌ای، مربیان نسل فردا»، سعید رضا اسداللهی، ش 13، ص 37.</ref>
 
−
=== ضرورت تحقیق ===
 
−
به گفتهٔ رئیس بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای:<ref>. مینایی.</ref> «در دنیا ۴۶٪ ترافیک اینترنت در اختیار بازی‌های رایانه‌ای است».<ref>.www.mehrnews.com، مقاله «هنوز اهداف پنهان بازی‌های رایانه‌ای را نشناخته‌ایم».</ref> هنگامی که بازی‌های رایانه‌ای این همه مخاطب دارند<ref>. ر.ک: www.yjc.ir، مقاله «56  درصد جوانان ایرانی به اینترنت علاقمند هستند»، 10/11/1392.</ref>، ضروری است که کتابی جامع در این باره نوشته شود تا نیاز کاربران را تأمین کند.<br/>
 
−
برخی از نویسندگان داخلی و خارجی دربارهٔ بازی‌های رایانه‌ای کتابها یا مقالاتی نوشته‌اند؛ ولی اکثر آنها تنها به ذکر فواید و آسیبهای بازیها پرداخته‌اند. طبق تحقیقات و جستجوهای انجام شده، کتابی که جامع فواید، آسیبها و مسائل شرعی بازی‌های رایانه‌ای باشد، نوشته نشده است. مؤلف در این نوشتار سعی نموده است که علاوه بر شمردن فواید و آسیبها، به مسائل شرعی و قانونی این بازیها نیز بپردازد.<br/>
 
−
=== سخنی با والدین ===
 
−
همانطور که والدین محترم آگاه هستند، مهم‌ترین هدف و کارکرد بازی‌های رایانه‌ای «انتقال و آموزش مفاهیم» به مخاطب می‌باشد. سازندگان بازی‌های رایانه‌ای با توجه به این کارکرد بازیها، تمام تلاش خود را می‌کنند که مفاهیم (مثبت یا منفی) را به بهترین صورت به مخاطب انتقال دهند، به طوری که کاربر به راحتی آن را بپذیرد و هیچ گونه مخالفتی در برابر آن نشان ندهد.<br/>
 
−
امیرالمؤمنین علی علیه السلام فرمودند: «الْعِلْمُ فِی الصِّغَرِ کَالنَّقْشِ فِی الْحَجَر؛<ref>. کنز الفوائد، محقق کراجکی، ج ‏1، ص 319.</ref> (ماندگاری و اثر فراگیری و) علم در دوران کودکی، مانند نقش بستن چیزی روی سنگ است.»<br/>
 
−
همچنین حضرت در روایت دیگری می‌فرمایند: «إِنَّمَا قَلْبُ الْحَدَثِ کَالْأَرْضِ الْخَالِیَهٔ مَا أُلْقِیَ فِیهَا مِنْ شَیْ‌ءٍ قَبِلَتْه؛<ref>. نهج البلاغه‌ی، صبحی صالح، ص 393، نامه 31.</ref> قلب و جان نوجوان مانند زمین خالی (آمادهٔ کاشتن) می‌باشد؛ هر چیزی که در آن انداخته شود، آن را می‌پذیرد.»<br/>
 
−
با توجه به این روایات، معلوم می‌شود که بهترین زمان یادگیری، دوران کودکی است؛ چون در این دوران، فرزندان قدرت تحلیل مطالب را ندارند و هر چیزی که به آنها گفته می‌شود یا می‌بینند، به راحتی می‌پذیرند و آن را صحیح می‌پندارند، پس والدین محترم باید توجه داشته باشند که افراد و مؤسساتی که خوراک روحی فرزندان آنها را تهیه می‌کنند، فقط به فکر سود بردن خودشان هستند و می‌خواهند با تمام قدرت، افکار شیطانی و انحرافی خود را به مخاطب خود القا کنند.<br/>
 
−
آیا تا به حال فکر کرده‌اید چرا بازی‌هایی که میلیونها دلار خرج ساختن آنها شده است،<ref>. بازی‌های «Destiny» ۵۰۰ میلیون دلار، معادل1750 میلیارد تومان، «Grand Theft Auto V» 265 میلیون دلار، معادل 927 میلیارد تومان، «Call of Duty: Modern Warfare 2» 250 میلیون دلار، معادل 875 میلیارد تومان و... به جیب سازندگان آنها واریز کرده است. ( www.mashreghnews.ir، مقاله «جادو، آخرالزمان دروغین و آواتارهای آدمکش در پر هزینه‌ترین بازی جهان + تصاویر»).</ref> با کمترین هزینه‌ای در اختیار کاربران قرار می‌گیرد؟ آیا جز این است که آنها می‌خواهند تفکرات و فرهنگ خودشان را به کشورهای دیگر تحمیل کنند؟ چرا برخی والدین توجه نمی‌کنند که فرزندشان در بازی‌های رایانه‌ای در حال یادگیری چه مفاهیم و آموزه‌هایی هستند؟ چرا اجازه می‌دهند که نیاز فطری فرزندانشان به بازی و سرگرمی، با هر وسیله‌ای برطرف شود؟ چرا برخی والدین محترم به جای اینکه برای فرزندان خود وقت بگذارند و آنها را با مفاهیم عالی انسانی مانند: گذشت، کمک به دیگران، نجات دیگران و... آشنا کنند، آنها را با برخی از بازی‌های رایانه‌ای که فقط رذایل اخلاقی را به نمایش می‌گذارند، تنها رها می‌کنند؟ چرا از سنتهای قدیمی که مادران برای فرزندانشان قصه می‌گفتند، استفاده نمی‌شود (متن دچار مشکل ویرایشی ظاهری بود) برای فرزندانمان تعریف کنیم که مانند نقش روی سنگ در روح و جان آنان نقش ببندد و در زندگی آنها الهام‌بخش باشد؟<br/>
 
−
=== پاسخ به یک شبهه ===
 
−
زمانی که برای کاربران، مخصوصاً جوانان، این انحرافات و مفاهیم قبیح پنهان شده در بازیها بیان می‌شود، می‌گویند: «ما که از این انحرافات خبر نداشتیم، پس در ما تأثیری ندارد.»<br/>
 
−
ممکن است برای شما هم این نکته مطرح شود که: «مطالب انحرافی یا توهینهایی که در این بازیها به صورت پنهانی قرار دارد، در افرادی که متوجه آنها نیستند، تأثیری ندارد؛ بلکه این آسیبها فقط برای افرادی است که از این انحرافات آگاهی دارند.»
 
−
برای توضیح این مطلب باید مقدماتی ذکر شود تا بتوانیم به نتیجه برسیم:<br/>
 
−
مقدمهٔ اول: گفته شد که هدف اصلی بازی‌های رایانه‌ای «انتقال یک مفهوم به مخاطب» یا «تضعیف و تغییر باورهای مخاطب» می‌باشد. طراحان بازیها برای رسیدن به این هدف از بهترین تکنیکها و روشهای روانشناسی و علمی استفاده می‌کنند.<br/>
 
−
مقدمهٔ دوم: علم ثابت کرده است، ذهن انسان این قابلیت را دارد که یک تصویر را با تمام ابعاد و زوایا به خاطر سپرده و بایگانی کند، گرچه در نگاه ابتدایی خیلی از زوایا دیده نمی‌شوند؛ ولی ذهن فعال، تمام ابعاد آن تصویر را به خاطر سپرده است و در مواقع لازم از آنها استفاده می‌کند. به این نوع از انتقال پیام، «پیام‌رسانی ناخودآگاه»<ref>.  subliminal message: روشی است که پیامی را داخل محتوای یک تصویر یا عکس {یا کلامی} جاسازی می‌کنند، به گونه‌ای که شما متوجه آن نمی‏‌شوید؛ اما این پیام به صورت خودکار در ناخودآگاه شما نقش می‌بندد و اثرات خود را بر ذهن و فکر انسان می‌گذارد. (همان، مقاله «شرکت والت دیزنی، چگونه ذهن کودکان دنیا را کنترل می‌کند؟+ تصاویر»).</ref> گفته می‌شود که در بسیاری از فیلمها، کارتونها و بازی‌های رایانه‌ای استفاده می‌شود.<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
مقدمهٔ سوم: از جهت علمی ثابت شده است که ذهن انسان قابلیت دارد تصویری را که چشم می‌بیند، به شکلها و گونه‌های مختلفی بازسازی و طراحی کند؛ یعنی اگر چشم تصویر یک گل زیبا را ببیند، ذهن می‌تواند آن را در رنگها و شکلهای متفاوتی تصور کند، به طوری که این تصویر ذهنی به میلیونها تصویر ساختهٔ ذهن می‌رسد.<br/>
 
−
مقدمهٔ چهارم: اگر این مفاهیم و تصاویر پنهان شده در بازیها، در مخاطب تأثیرگذار نبود، چه دلیلی داشت که طراحان این بازیها میلیونها دلار خرج ساختن این بازیها کنند و این آموزه‌ها و تصاویر را به صورت پنهانی و مخفی در بازی قرار دهند؟ قطعاً آنها اعتقاد دارند که اینگونه از مفاهیم (ولو به صورت پنهان از دید) در مخاطبان تأثیر خودش را می‌گذارد (گرچه مخاطب اصلاً از این موضوع اطلاع نداشته باشد).<br/>
 
−
با توجه به مقدماتی که ذکر شد، کاربر بازی‌های رایانه‌ای نمی‌تواند بگوید که «چون من این پیامها و انحرافات پنهان را نمی‌بینم، پس در من تأثیر نمی‌گذارد».<br/>
 
−
<br/>
 
−
== بخش دوم: اهداف بازی‌های رایانه‌ای خارجی ==
 
−
=== مقدمه ===
 
−
بازی‌های رایانه‌ای غیر از سرگرم کردن، اهداف پنهان دیگری نیز دارند که ما از آن غافل هستیم و ناخواسته در مسیر خواسته‌های سازندگان و طراحان آنها حرکت می‌کنیم و تحت تأثیر خیلی از باورها و عقاید مورد نظر سازندگان آنها قرار گرفته، آنها را می‌پذیریم.<br/>
 
−
آژانس پروژه‌های تحقیقاتی پیشرفتهٔ جاسوسی آمریکا (Iarpa) که یکی از قوی‌ترین بازوهای اجرا کنندهٔ طرح کنترل ذهن، موسوم به «پروژهٔ مونارش» است، اخیراً تحت عنوان «پروژهٔ سیریوس»<ref>. Project Sirius.</ref>، برای کاهش خطاهای تحلیل و حل مشکلات اطلاعاتی خود، اقدام به ساخت بازی رایانه‌ای با اهداف واقعی می‌کند. این آژانس با این عنوان که «ما بدون بازی‌های رایانه‌ای نابودیم» اعلام کرد: بازی‌های جدّی - که برای اهداف آموزشی، درمانی و یا دیگر اهداف واقعی کنترل فکر ساخته شده‌اند - می‏‌توانند برای بیان و کاهش جهت‌گیری‌های شناختی، ساز و کاری مناسب ارائه دهند.<ref>: www. puya.nashriyat.ir، مقاله «نقاب و نشانه»، علیرضا دهشیری.</ref>
 
−
=== فصل اول: اهداف اعتقادی بازی‌های رایانه‌ای غربی ===
 
−
=== مقدمه ===
 
−
به جرأت می‌توان ادعا کرد که مهم‌ترین هدف سازندگان بازی‌های رایانه‌ای غربی، تضعیف یا تغییر افکار اعتقادی مخاطبان می‌باشد. در اینجا به اختصار برخی از این اهداف را با هم مرور می‌کنیم:<br/>
 
−
۱. نفی یگانگی و قدرت خدای متعال <br/>
 
−
در بازی‌هایی که با محوریت دینی و اعتقادی<ref>. البته باید دقت شود که این بازیها با موضوع دینی ساخته نمی‌شوند؛ بلکه ممکن است با موضوعات اکشن، سبک زندگی و... باشند؛ ولی در آنها به صورت غیر مستقیم اعتقادات مخاطب تضعیف می‌شود، به همین سبب به بازی‌های اعتقادی شناخته می‌شوند.</ref> ساخته می‌شوند، بیش از همه «توحید و یگانگی» خدای متعال هدف گرفته می‌شود؛ چون زیربنای تمام اعتقادات، عقیده به یگانگی خدای منّان است که اگر تضعیف شود، سایر تعالیم الهی شخص نیز تضعیف می‌شوند.<br/>
 
−
در تمام قرآن (تقریباً در هر صفحه‌ای) به «توحید و یگانگی» خدای متعال اشاره شده است که نشان از اهمیت مسئلهٔ «وحدانیت» خدای سبحان دارد؛ اما در این بازیها با ظرافت کامل (البته در برخی از بازیها با صراحت کامل) یا وجود خدای متعال انکار شده است، یا چند خدایی ترویج می‌گردد و یا اعتقاد به توحید تضعیف می‌شود.<br/>
 
−
در بازی‌هایی مانند «God of War» و «Gods» به صورت مستقیم چند خدایی تبلیغ و نشان داده می‌شود.<br/>
 
−
این بازیها به صورت غیر مستقیم بر کاربران تأثیرات مخرّبی می‌گذارند که به برخی از آنها اشاره می‌شود:<br/>
 
−
- بازیکن به طور مجازی در جایگاه خداوند قرار داده می‌شود. این بازی قابلیتی را ایجاد می‌کند که بازیکن سعی در همذات پنداری<ref>. خود را عین دیگری پنداشتن؛ دو روح در یک بدن بودن؛ ذات و وجود خود را عین ذات و وجود کس دیگر دانستن؛ همدلی؛ یک‌دلی؛ هم‌دردی(www. parsi.wiki)</ref> با خدا داشته باشد و بخواهد در جایگاه خدایی قرار گیرد. امکان انجام هرگونه عملی توسط بازیکنی که نقش خدای دیجتیالی را دارد، باعث می‌شود زمانی که خطا و اشتباهی در بازی مرتکب شود، در پس زمینهٔ ذهن او این مفهوم شکل گیرد که در رابطه با مفهوم واقعی خدا نیز خطا و اشتباه وجود دارد و این امری قابل تصور می‌شود. این مفهوم نوعی تصور محدودیت برای خدا و رواج شرک است.<ref>. www. seraj24.ir، مقاله «کاشتن بذر کفر در ذهن مخاطبان بازی‌های رایانه‌ای/ بازی«گادز» رخنه‌ای در خداباوری».</ref><br/>
 
−
- در این بازیها امکان حمله به پیروان و کشتن آنها برای گسترش منطقهٔ تحت فرمانروایی وجود دارد؛ ولی کشتن افراد و پیروان در ذهن کاربر این تصور غلط را ایجاد می‌کند که خدای متعال ظالم و قدرت‌طلب است.<ref>. همان.</ref>
 
−
- نسبت دادن محدودیت به خداوند، یکی دیگر از مصادیق پنهان در داستان بازی می‌باشد؛ زیرا کاربر برای رشد در بازی، وابسته به دریافت منابعی است که از بندگان به وجود می­آید. این مسئله سبب می‌شود که او تصور کند، خداوند به بندگانش وابسته است.<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
۲. نفی معاد و قیامت<br/>
 
−
در آیات و روایات، مهم‌ترین عاملی که انسان را از انجام گناهان باز می‌دارد، عقیده به «معاد» است. به ما دستور داده‌اند که همیشه به یاد معاد باشیم تا از مسیر هدایت خارج نشویم. امیرالمؤمنین علی علیه السلام فرمودند: «أَکْثِرُوا ذِکْرَ الْمَوْتِ فَإِنَّهُ هَادِمُ اللَّذَّاتِ حَائِلٌ بَیْنَکُمْ وَ بَیْنَ الشَّهَوَات‏؛ زیاد یاد مرگ کنید؛ زیرا یاد مرگ، لذتهای (حرام) را از بین می‌برد و بین شما و خواسته‌های حرام فاصله می‌اندازد.»<ref>. أمالی، مفید، ص 264.</ref><br/>
 
−
اما در غرب؛ تفکر اصلی تعریف شده برای آنها، «اصالت لذت»<ref>. Hedonism(ر.ک: www.wikifeqh.ir، مقاله «لذت گرایی»).</ref> و «اصل آزادی» می‌باشد؛ یعنی هدف زندگی در غرب، فقط لذت بردن است و آنها برای رسیدن به «لذت»، آزادی مطلق دارند، مگر به حقوق دیگران تجاوز شود، لذا هر چیزی که این دو اصل را محدود کند، مورد خدشه قرار می‌گیرد. دین و باورهای دینی مانند «توحید» و «معاد»؛ چون آزادی بی‌قید و بند آنها را محدود می‌کند، مورد توجه قرار نمی‌گیرند و حتی انکار یا تضعیف می‌شوند.<ref>. ممکن است برای برخی این شبهه مطرح شود که مگر دین با لذت بردن و آزادی مخالف است؟ اگر به منابع دینی رجوع شود، به این نتیجه می‌رسیم که ادیان الهی، مخصوصاً اسلام، با اصل «لذت و آزادی» مخالفت نمی‌کنند؛ بلکه به آنها جهت می‌دهند؛ یعنی «آزادی و لذتی» را جایز می‌داند که انسان را در راه سعادت و کمال الهی کمک کند؛ اما اگر لذت بردن سبب خروج انسان از مسیر کمال و هدایت و سقوط به جاده ضلالت و گمراهی شود، نه تنها آن را «آزادی و لذت» نمی‌دانند؛ بلکه آن را نوعی حبس، اسارت و بندگی حساب می‌کنند.</ref><br/>
 
−
به گفته برخی از کارشناسان: «در بازیهای رایانه‌ای معمولاً بهشت و جهنم وجودنداردو یا اینکه آنها دنیایی همانندزمین معرفی می‌شوندکه انسانها در آنها همانندزندگی‌شان روی زمین به ادامهٔ زندگی می‌پردازند. در بازیهای رایانه‌ای مانند «HEEL GATE TWO» و «Metro Last Light 6» سرنوشت انسانها پس از مرگ، پوچی است و زندگی اخروی هیچ نقشی در زندگی آنها ندارد. در روندبازی، هیچ گاه مکالمه‌ای دال بر وجودزندگی اخروی میان انسانها مطرح نمی‌شود.<ref>. www. seraj24.ir، مقاله «نفی آخرت، زمینه پوچ گرایی».</ref><br/>
 
−
۳. تحریف ظهور حضرت مهدی علیه السلام<br/>
 
−
چون غرب و تمام ادیان حقیقت ظهور فردی دادگستر را قبول دارند و می‌دانند که از تبار مسلمانان است، لذا سعی می‌کنند با هر روشی اعتقاد مردم دنیا را نسبت به اسلام و ظهور حضرت تضعیف و تحریف کنند. یکی از بهترین ابزارهایی که آنها را به این هدف شیطانی نزدیک می‌کند، بازی‌های رایانه‌ای است. <br/>
 
−
این موضوع برای غرب، به ویژه یهود آنقدر مهم است که در تل‌آویو (پایتخت اسرائیل)، کنفرانسی<ref>. دسامبر 1984م.</ref> برای تحلیل و بررسی «مهدویت» برگزار شد<ref>. عقیده به مهدویت در تمام ادیان، به ویژه یهودیت و مسیحیت کاملاً وجود دارد و حتی در تورات و انجیل به آن تصریح شده است.</ref> و در آن به این نتیجه رسیدند که باید مفهوم صحیح و الهی «مهدویت» را تحریف و تضعیف کرد؛ وگرنه این تفکر، سراسر عالم هستی را فرا می‌گیرد، آنگاه دنیای غرب توان مقابله به آن را نخواهد داشت.<br/>
 
−
در برخی از بازی‌های رایانه‌ای<ref>. سام ماجراجو، اساسینز کرید و ... .</ref> که با محوریت «آخرالزمان»<ref>. Apocalypse.</ref>؛ ساخته شده‌اند، موضوع «مهدویت» و «آخرالزمان» را به شکلی که می‌خواهند، به نمایش در می‌آورند و در این زمینه آنچه را که صلاح می‌دانند، به مخاطب القا می‌کنند.<ref>. mhta.persianblog.ir، مقاله «پنهان سازی قیام مصلح الهی».</ref><br/>
 
−
۴. ترویج تفکرات غلط و انحرافی<br/>
 
−
در اغلب بازی‌های رایانه‌ای تفکرات و عقاید انحرافی مانند: جسم داشتن خداوند، جادوگری، شیطان‌پرستی<ref>. مانند بازی‌های «hell gate»، «Constantine»، «Devil May Cry 3» و...</ref>، ارتباط با جنّیها و... ترویج داده می‌شود<ref>. بازی Harry Potter: در این بازی چنان القا می‌شود که فقط انسانهای جادوگر و فرزندان‌شان انسان حقیقی بوده و مابقی انسانهایی نادان و عقب مانده‌اند. شخصیت دامبلدور (با ظاهر معنویش که نمایشگر یک انسان دیندار است) دین جدید را چیزی جز جادو و رجوع به کتب جادویی نشان نمی‌دهد و با توجه به اینکه شخصیت واقعی او یک انسان همجنس‌گرا است، لکه‌دار کردن انسانهای معنوی را در دستور کار خود دارد. (www. bayanportal.ir، مقاله «جادوگرایی در رسانه‌ها»)</ref> و کاربر را به سمتی می‌کشاند که نسبت به اعتقادات صحیح، سست شده و به جای آن، به او القا می‌کنند که تنها راه سعادت، ارتباط با جنّها و شیاطین می‌باشد.<ref>. www.serajgame.ir، مقاله «حضور معنوی یک شیطان‌پرست در بازی‌های رایانه‌ای».</ref><br/>
 
−
در اغلب بازی‌های رایانه‌ای، شیطان موجودی خیرخواه و مفید معرفی می‌شود؛ مثلاً در بازی (El Shaddai Ascension of the Metatron) شیطان به خدای متعال مشاوره می‌دهد و در اداره و کنترل فرشتگان کمک می‌کند، در حالی که طبق صریح آیات قرآن، شیطان از درگاه الهی رانده شده و موجودی پست و شرور است: >قالَ فَاخْرُجْ مِنْها فَإِنَّکَ رَجیمٌ<<ref>. حجر/ 34.</ref>؛ «(پروردگار به شیطان) گفت: پس بیرون شو از بهشت پس همانا تو رانده شده هستی!» <br/>
 
−
۵. تغییر مفاهیم دینی<br/>
 
−
یکی از مفاهیمی که در تمام ادیان الهی مورد توجه پیامبران علیهم السلام و پیروان آنها قرار گرفته است، موضوع «رستگاری و سعادتمند شدن انسان» است. خدای متعال شرط سعادتمند شدن انسانها را «ایمان به مبدأ و معاد»<ref>. (وَ الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِکَ أَصْحابُ الْجَنَّهٔ هُمْ فیها خالِدُون‏( بقره/ 82.</ref> و «عمل صالح»<ref>. (مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثی وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیاهٔ طَیِّبَهٔ وَ لَنَجْزِیَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما کانُوا یَعْمَلُون‏( نحل/ 97.</ref> معرفی کرده است، در حالی که در برخی از بازی‌های ریانه‌ای، راه سعادت و رستگاری «اتکا بر قدرتهای انسانی»، «ارتباط با شیاطین» و نفی «باورهای اعتقادی و اخلاقی» مانند: «یگانگی خدای متعال»، «امید به زندگی»، «وجود بهشت و جهنم» و... معرفی می‌شود.<ref>. بازی‌هایی مانند «HEEL GATE 2»، «Metro Last Light 6»، «Dragons Dogma»، «Rage 7»، «Ronan O'Connor» و... (www. seraj24.ir، مقاله «رخنه غرب در باورهای دینی با بازی کامپیوتری»).</ref><br/>
 
−
۶. اسلام هراسی<br/>
 
−
در بسیاری از بازی‌های رایانه‌ای، هدف اصلی طراحان و سازندگان این است که دین و مذهب، مخصوصاً اسلام را نزد کاربران، با چهره‌ای خشن، منفی و تنفرآمیز معرفی کنند تا کاربر را نسبت به آن بدبین نمایند. در این بازیها، از نمادها و تصاویری اسلامی، مخصوصاً نمادهای مذهب شیعه، زیاد استفاده می‌شود.<ref>. بازی «یا مهدی: Persian gulf inferno»، «Assassin's Creed»، «Prince of Persia» و...</ref><br/>
 
−
دین اسلام که آیین رحمت و مهربانی است، طوری نشان داده می‌شود که کاربر به صورت ناخودآگاه فکر کند این دین و پیروان آن چقدر از انسانیت دور هستند؛ مثلا در بازی‌هایی مانند «کانتر<ref>. این بازی یکی از پرطرفدارترین بازی‌های دنیاست که نسخه رایانه‌ای آن نیز موجود است. محبوبیّت این بازی اکشن به حدّی است که «سازمان WCG: World Cyber Games» که به برگزاری مسابقات بازی‌های کامپیوتری در دنیا می‌پردازد، آن را در رأس بازی‌های خود قرار داده است. (www.mouood.org، ماهنامه موعود، مقاله «بازی‌های رایانه‌ای از جنس آخرالزمان»، مهدی حق وردی، ش 87).</ref>، آی جی آی<ref>. ر.ک: www. ammargame.blogfa.com، مقاله «بازی‌های رایانه‌ای و جنگ نرم».</ref>، آغاز نبرد<ref>. first to fight.</ref>، سام ماجراجو، کال آف دیوتی، اسسینز کرید، بتلفیلد و ...» افرادی که انسانهای بی‌گناه را می‌کشند، مسلمان معرفی می‌شوند و هر جا کسانی که بمب‌گذاری می‌کنند یا مسلمان هستند و یا در آن محیط نمادهای اسلامی خصوصاً شیعی مانند قرآن، مسجد، احادیث و نام اهل‌بیت علیهم السلام، مخصوصاً حضرت علی علیه السلام و کلماتی مانند لا اله الا الله و... وجود دارد.<ref>. ر.ک: ماهنامه پیام انقلاب ، ش 42، ص 73، مقاله «بازی‌های رایانه‌ای و تحریفهایش»، مهدی حق وردی؛ www.farsnews.com، مقاله «بررسی بازی‌های رایانه‌ای مروج شیطان‌پرستی در دانشگاه تهران»، مهدی حق وردی؛ </ref><br/>
 
−
برخی از محققان کشورهای غربی نیز به این نتیجه رسیده‌اند که سازندگان این بازیها عمداً اسلام را دینی خشن معرفی می‌کنند. یکی از دانشجوهای دکترای دانشکده روزنامه‌نگاری دانشگاه میزوری، به نام «گرت پرالت» در تحقیقی با عنوان «مذهب آر پی جی: ترسیم دین در بازی‌های معاصر» می‌گوید: «پنج بازی ویدیویی: «Assassin s Creed»، «Final Fantasy 13»، «Mass Effect 2»، «Castlevania Lords of Shadow» و «Elder Scrolls: Oblivion» با محوریت دین ساخته شده است. سازندگان این بازیها تلاش دارند دین را به خشونت ارتباط دهند. در هر یک از این بازیها، نه تنها بر خشونت‌آمیز بودن دین اسلام تأکید شده؛ بلکه چنین القا می‌شود که دین، مشکلی را ایجاد می‌کند که شخصیت اصلی باید بر آن غلبه کند، چه این مشکل، مقابله با متعصبان دینی باشد و چه نفرین شدن به دلیل گناهی مذهبی.»<ref>. www.gerdab.ir، مقاله «بازی رایانه‌ای؛ همراهی دین با خشونت برای ایجاد هیجان».</ref><br/>
 
−
پس سزاوار است والدین و مسئولین محترم با روشهای علمی و جذاب، باورها و اعتقادات نوجوانان و جوانان را تقویت کنند تا با مواجهه با چنین بازی‌های مخرب و انحرافی، از جادهٔ هدایت به سمت گمراهی و بی‌اعتقادی کشیده نشوند.<br/>
 
−
=== فصل دوم: اهداف ضد اخلاقی بازی‌های رایانه‌ای غربی ===
 
−
=== مقدمه ===
 
−
از مهم‌ترین اهداف طراحان بازی‌های رایانه‌ای، علاوه بر ایجاد سرگرمیهای بی‌فایده و از کار و زندگی انداختن کاربران، ترویج بی‌بند و باری، دوری از ارزشهای اخلاقی، سست شدن بنیان خانواده و... می‌باشد. در اینگونه بازیها با جذابیتهای جنسی و صحنه‌های محرک و... کاربران را به سمت گمراهی می‌کشانند.<br/>
 
−
برخی از اهداف ضد اخلاقی بازی‌های رایانه‌ای عبارتند از:<br/>
 
−
۱. قبح زدایی از [[گناه]] در تمام ادیان الهی، مخصوصاً دین مبین اسلام، اعمال خلاف عفت، مانند: زنا و همجنس‌گرایی، حرام بوده و با آن به صورت جدّی برخورد شده است، به طوری که برخی از اقوام و ملتهای گذشته به سبب انجام این اعمال مورد عذاب الهی واقع شده و نابود گشته‌اند. خدای متعال در مورد قوم لوط می‌فرماید: >أَتَأْتُونَ الذُّکْرانَ مِنَ الْعالَمینَ * وَ تَذَرُونَ ما خَلَقَ لَکُمْ رَبُّکُمْ مِنْ أَزْواجِکُمْ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ عادُون‏<.<ref>. «آیا در میان جهانیان، شما به سراغ جنس مذکر می‌روید (و همجنس‌بازی می‌کنید؟ آیا این زشت و ننگین نیست؟!) * و همسرانی را که پروردگارتان برای شما آفریده است، رها می‌کنید؟! (حقّاً) شما قوم تجاوزگری هستید!» شعراء/ 165 - 166.</ref><br/>
 
−
اما در بازی‌های رایانه‌ای غربی؛ چون متناسب با فرهنگ آنها ساخته شده است، خیلی از مسائلی که برای یک مسلمان قبیح و زشت است، نه تنها برای آنها قبیح نیست؛ بلکه حتی عملی خوب محسوب می‌شود. در این بازیها بسیاری از افعال قبیح و [[گناه]] مانند: ارتباط نامشروع با نامحرم، شرابخواری، دزدی، بی‌حجاب و فرهنگ لخت بودن، روابط نامشروع هم‌جنسها و... وجود دارد.<ref>: به عنوان نمونه می‌توان بازی‌های «sims» و «The Elder Scrolls V:Skyrim» را نام برد که تمام ارزشهای اخلاقی و انسانی را زیر پا گذاشته و کاربر را به انحطاط اخلاقی می‌کشانند. در این دو بازی همجنس‌گرایی تبلیغ می‌شود و آن را یک عمل عادی و خوب نمایش می‌دهند. (ر.ک: www.gerdab.ir، مقاله «تبلیغ همجنس‌گرایی در بازی (Elder Scrolls V)» و «سیمز«sims» در مقابل بنیان خانواده»).</ref><br/>
 
−
به گفته برخی از کارشناسان<ref>. روح الله مومن نسب معاون اسبق مرکز رسانه‌های دیجیتال.</ref>: «این بازیها هیچ سنخیتی با فرهنگ و تربیت ایرانی واسلامی ما ندارند، به طوری که در فضای حقیقی به فرزندمان‌می‌گوییم: «دزدی حرام است.»؛ ولی در بازی‌های رایانه‌ای مانند: (GTA) دزدی یک عمل خوب و با ارزش نشان داده می‌شود و حتی امتیاز دارد. مشروب‌خوری در اسلام حرام است؛ اما در این بازی مشکلی ندارد و حتی لازم است، لذا فرزندان ما با دیدن این مسائل، دچار تناقض می‏‌شوند. در این بازی دزدی که حرفه‌ای‌تر است، پیشرفت بیش‌تری دارد و دزدی که ضعیف‌تر است، می‌بازد و گیم‌اُور می‌شود و باید برود دزد خوبی بشود تا بتواند خوب بازی کند».<ref>. www.tasnimnews.com، مقاله «ترس زنان معتادِ به بازی (پو) از بچه‌دار شدن» با کمی تغییر و ویرایش.</ref><br/>
 
−
یکی از محبوب­ترین بازی‌های حال حاضر، بازی «کلش آو کلنز» نام دارد. بازی ای که در آن تنها راه پیشرفت، غارت دهکده‌های اطراف است. در این بازی هرچه بیش‌تر غارت کنی، سرعت رشد دهکده­ات بیش‌تر می­شود و خشونت، غارت، دزدی، قتل، دروغ، فساد و... در آن ترویج می‌شود. حرف تمام این بازیها این جملهٔ منفی است که: «بکش تا زنده بمانی».<ref>. www.mashreghnews.ir، مقاله «غارت کن، پیشرفت کن» با کمی تغییر و ویرایش.</ref>
 
−
۲. ترویج مسائل جنسی و شهوانی<br/>
 
−
یکی از اهداف مهم بازی‌های رایانه‌ای غربی، به ابتذال کشیدن جوامع بشری است. در این بازیها مسائل شهوانی و جنسی به همراه تصاویر مبتذل و مستهجن به نمایش گذاشته می‌شوند و حتی کاراکترهای این بازیها به شکل زیرکانه‌ای جذاب و محرک شهوت طراحی شده‌اند تا کاربران را به سوی انحرافات اخلاقی بکشانند.<br/>
 
−
در غالب بازی‌های رایانه‌ای غربی، از شخصیتهای زنانی استفاده می‌کنند که پوشش نامناسبی دارند و قوای جنسی کاربران را تحریک می‌کنند. ادامهٔ این بازیها باعث بلوغ زودرس شده؛ چون ذهن کاربر را پر از تصاویر محرک کرده، عواقبی مانند خودارضایی و یا اقدامات سوئی مانند تجاوز به خردسالان و محارم و... را منجر می‌شود و مشکلات فراوانی را برای کاربران ایجاد می‌کند که اگر والدین دقت نداشته باشند، ممکن است صدمات جبران‌ناپذیری به فرزندان وارد شود.<ref>. ر.ک: www.psyop.ir، مقاله «نگاهی به محتواهای جنسی بازی‌های رایانه‌ای»</ref><br/>
 
−
بازی معروف «GTA» به سبب افراط در آلودگیهای جنسی، اعتراض عمومی در آمریکا را برانگیخت و مسئولان را وادار به اقدام علیه شرکت سازنده نمود. تا آنجا که فروش این بازی به افراد کم‌تر از ۱۸ سال را ممنوع کردند و در برخی از کشورها مانند انگلیس و استرالیا نیز فروش این بازی کاملاً ممنوع شد. این در حالی است که در کشور اسلامی و شیعی ما، این بازی به سادگی در اختیار افراد قرار می‌گیرد.<ref>. فصلنامه پژوهش‌نامه اخلاق، مقاله «بازی‌های رایانه‌ای از منظر اخلاق کاربردی، با رویکرد اسلامی»، سید ابوالفضل موسوی، ش 14، صص 79 - 108.</ref><br/>
 
−
=== فصل سوم: اهداف فرهنگی - اجتماعی بازی‌های رایانه‌ای غربی ===
 
−
=== ترویج سبک زندگی غربی ===
 
−
برخی از بازی‌های رایانه‌ای با عنوان «سبک زندگی»<ref>. life stayle.</ref> شناخته می‌شوند. سازندگان این بازیها، با ظرافت کامل سبک زندگی غربی را ترویج و آن را برای بشریت زندگی ایده‌آلی معرفی می‌کنند.<br/>
 
−
در این بازیها سبک زندگی غربی مانند: فرهنگ مصرف‌گرایی، آزادیهای جنسی، روابط خارج از اخلاق، بی‌حیایی (در گفتار و رفتار) و... را ترویج می‌کنند، به طوری که کاربر بعد از مدتی ناخواسته آنها را پذیرفته و در زندگی شخصی خود اجرا می‌کند.<ref>. ر.ک: www.gerdab.ir، مقاله «تغییر سبک زندگی، هدف بازی‌های آمریکایی».</ref>
 
−
به گفته برخی از کارشناسان<ref>. مهدی حق وردی طاقانکی.</ref>: «مجموعه بازی‌های (باربی) که برای دختر بچه‌ها طراحی شده است و به شکل فلش ارائه می‌شود. در نگاه اول شاید چندان دغدغه ساز نباشد اما در عمل نوعی از زندگی، پوشش و آرایش را به دختر بچه‌ها یاد می‌دهد که زمینه ساز بازی‌های بعدی مانند (سیمز) است. بازی (GTA) که مخصوص آقایان است خشونت و حتی فرهنگ لیبرالیستی غرب را به طور کاملاً غیرمستقیم به کاربر آموزش می‌دهد. بروز پدیده بدحجابی یا بی‌حجابی در جامعه و اینکه دختر جوان بدحجاب در کنار مادری با پوشش برتر و [[حجاب]] چادر دیده می‌شود، مصداق بارزی از اثرگذاری پنهان بازی‌های رایانه‌ای است».<ref>. www. javanonline.ir، مقاله «غرب برای تغییر سبک زندگی مسلمانان میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری می‌کند»، زهرا چیذری.</ref>
 
−
=== تضعیف جایگاه زن و خانواده ===
 
−
سازندگان بازی‌های رایانه‌ای با اهداف خاصی - که در ادامه به آنها اشاره می‌شود - از حضور «زنان» در بسیاری از بازیها استفادهٔ نامطلوبی می‌کنند.<br/>
 
−
==== الف) زنان، موجوداتی بی‌احساس و خشن ====
 
−
در برخی از بازی‌های رایانه‌ای، «زنان» که بر اساس ساختار و ویژگیهای فطری، موجوداتی عاطفی، نرمخو و ملایم هستند و با کارهای خشن میانهٔ خوبی ندارند، به عنوان موجوداتی سنگدل و خشن معرفی می‌شوند. <br/>
 
−
امیرالمؤمنین علی علیه السلام فرمودند: «إِنَّ الْمَرْأَهٔ رَیْحَانَهٔ وَ لَیْسَتْ بِقَهْرَمَانَه‌ی؛ قطعاً زن (مانند گُلِ) خوش‌بو است، نه قهرمان و خشن.»<ref>. نهج البلاغه، صبحی صالح، نامه 31، ص 405.</ref> در این روایت، از زن به «گل» تعبیر شده است و همگی می‌دانیم که گل موجودی ظریف و حساس می‌باشد؛ ولی طراحان این بازیها برای اینکه زنان جوامع بشری را از ساختار فطری خود و کانون گرم خانواده جدا کنند، آنها را از طریق این بازیها به انجام کارهای خشن مانند استخدام زنان در ارتش کشورهای غربی (مخصوصاً عضویت در نیروهای ویژه) و... عادت می‌دهند. <ref>. «لارا کرافت» در بازی «Tomb Raider»؛ «جیل ولنتاین»، «کلیر ردفیلد» و «ایدا وانگ» در مجموعه بازی‌های «Resident Evil»؛ شخصیتهای اصلی بازی «Cat Woman»، «Wonder Woman»؛ و «ناریکو» در بازی «Heavenly Sword». (vgpostmortem.irwww.، مقاله «آسیب شناسی ترغیب زنان به مرد بودن در رسانه»، محمود بلالی).</ref>
 
−
==== ب) زنان، موجودی فریب دهنده و جذاب ====
 
−
در بسیاری از بازی‌های رایانه‌ای، زن موجودی معرفی می‌شود که با جاذبه‌های جنسیتی‌ای که دارد، دیگران را فریب می‌دهد. در تحقیقی که بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای دربارهٔ کاراکترهای معروف نقش اول زن در این بازیها انجام داده است، معلوم شد که بدون استثنا بر روی جنبه‌های جنسی این کاراکترها تأکید شده است و لباسهای تنگ و نیمه عریان، ژستها و رفتارهای تحریک‌آمیز این کاراکترها به طور برجسته نمایان هستند. از جمله موارد جنسی که در بازی‌های رایانه‌ای به نمایش در می‌آیند، می‌توان به پوششهای تحریک‌آمیز، عریانیهای موضعی و کامل، ژستها و رفتارهای تحریک‌آمیز، لمس و نوازش جنسی، رابطهٔ جنسی، همجنس خواهی، لحن و صدای شهوت‌انگیز، رقص و... اشاره نمود. <br/>
 
−
در تحقیقی که دربارهٔ محتوای ۳۳ بازی مشهور ویدیویی شرکتهای «Nintendo: نینتندو»<ref>. شرکت ژاپنی «Nintendo» در سال ۱۹۸۳م کار رسمی خود را با ساخت و توسعه کنسول محبوب «Famicom» آغاز کرد، این شرکت توانسته ظرف چند دهه اخیر به فروش بسیار قابل قبولی دست یابد که در این بین تمامی کنسولهای خانگی راه اندازی شده توسط این شرکت از سال اول تا کنون توانسته‌اند ۲۶۸ میلیون و ۹۷ هزار نسخه به فروش برسانند که در واقع این آمار در خصوص کنسولهای دستی بیشتر بوده، به طوری که تمامی کنسولهای دستی این کمپانی به فروشی بالغ بر ۳۸۵ میلیون و ۱۵ هزار نسخه در سرتاسر جهان دست یافته‌اند.(www.rasekhoon.net، مقاله «شرکت Nintendo و آمار و ارقامی از فروش کنسولهایش»).</ref> و «سگا»<ref>. شرکت سگا در سال 1940م در شهر هونولولوی کشور هاوایی، توسط «مارتین بروملی» و «اروینگ برومبرگ» با معیت «جیمز هامپرت» تحت نام «Standard Games» تأسیس شد. (www.yjc.ir، مقاله «۳۰۰ کارمند شرکت سگا اخراج خواهد شد»).</ref> به عمل آمد، معلوم شد که در ۴۱ درصد بازی‌های مزبور، زنان وجود نداشته‌اند و در ۲۸ درصد دیگر نیز زن به عنوان یک هدف جنسی مطرح شده است. علاوه بر این، ۱۸ درصد بازی‌های مزبور با پرخاشگری توأم بودند که در ۲۱ درصد موارد اخیر، پرخاشگریها متوجه زنان بوده است. الگوهای زن این بازیها از نظر جنسی بسیار جذاب هستند.<ref>. www. puya.nashriyat.ir ، مقاله «شوالیه‌های مجازی هنر هشتم»، آرزو نیکوئیان.</ref>
 
−
در بازی‌های مبارزه‌ای، معمولاً مبارزان زن دارای جذابیت ظاهری نظیر اندامی بسیار زیبا، لباسهایی بدن‌نما و حرکاتی جذاب هستند. <ref>. www.vgpostmortem.ir، مقاله «آسیب شناسی نقش زنان در رسانه‌های غربی»، محمود بلالی.</ref>
 
−
ج) ترویج و تشویق به مجرد ماندن زنان:<br/>
 
−
در بسیاری از بازی‌هایی که زنان به عنوان شخصیت اصلی یا شخصیت دوم حضور دارند، زنان یا مجردند<ref>. همان.</ref> یا در رابطهٔ مادری و همسری ضعیف هستند.<ref>. شخصیت رئیس «The Boss» در بازی «Metal Gear Solid 3: Snake Eater». (همان)</ref><br/>
 
−
به این نکته باید توجه شود که یکی از ارکان اصلی خانواده؛ بلکه مهم‌ترین رکن آن، زن است. اوست که کانون خانواده را با مهر و محبت گرم نگه می‌دارد و سبب می‌شود که شوهر و فرزندان آسایش داشته باشند؛ اما در این بازیها چنان القا می‌شود که زنان نیازی نیست [[ازدواج]] کنند و تشکیل خانواده دهند و اگر هم خانواده‌ای تشکیل شد، زن وظیفه‌ای در قبال شوهر و فرزندان خویش ندارد و باید به فکر رسیدن به اهداف و آرزوهای خویش باشد.<br/>
 
−
=== قهرمان و اسطوره‌سازی ===
 
−
غرب برای اینکه باورها و اعتقادات خود را به دنیا القا کند، از ابزارهایی مانند: فیلم، کتاب، بازی رایانه‌ای و... استفاده می‌کند. یکی از بهترین راه‌هایی که می‌توان اندیشه‌ای را به دیگران القا کرد، موضوع «الگوسازی» است. در تمام فرهنگها افرادی به عنوان «الگو» معرفی می‌شوند تا دیگران با تأسی به آنها حرکت کنند و به هدف خاصی برسند. در فرهنگ اسلامی ایرانی کشورمان، معمولاً بزرگان دینی و به تبع آنها، پهلوانان به عنوان اسوه و الگو معرفی شده‌اند؛ ولی در غرب «اسطوره و قهرمان» را الگو معرفی می‌کنند؛ قهرمانان و اسطوره‌هایی که اولاً اغلب غیر قابل دسترسی هستند و کسی نمی‌تواند به آنها برسد. ثانیاً آنها از هر وسیله‌ای (ولو ابزارهای غیر مجاز و غیر الهی) برای رسیدن به اهداف خود استفاده می‌کنند؛ اما الگوهای اسلامی - ایرانی افرادی هستند که از درون مردم برخاسته‌اند و در دل مردم جا دارند و پیوسته در صدد برطرف کردن مشکلات مردم بوده‌اند و فقط از راه‌های انسانی و الهی برای رسیدن به اهداف خود استفاده می‌کرده و می‌کنند. قرآن، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله (که مظهر ویژگیهای مثبت است) را الگوی مسلمانان بلکه جهانیان معرفی کرده است است و می‌فرماید: >لَقَدْ جاءَکُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِکُمْ عَزیزٌ عَلَیْهِ ما عَنِتُّمْ حَریصٌ عَلَیْکُمْ بِالْمُؤْمِنینَ رَؤُفٌ رَحیم<<ref>. «یقیناً پیامبری از جنس خودتان به سویتان آمد که به رنج و مشقت افتادنتان بر او دشوار است، اشتیاق شدیدی به [هدایتِ‏] شما دارد، و نسبت به مؤمنان رئوف و مهربان است.»‏ توبه/ 128.</ref>.<br/>
 
−
اسطوره‌ها و قهرمانان غربی مانند: بت من، مرد عنکبوتی، سیندرلا و... انسانهایی شهوتران و غیر اخلاقی می‌باشند و اگر به دیگران یا جامعه خدمتی می‌کنند، برای جلب نظر مردم و محبوب شدن بین آنهاست؛ ولی الگوهای اسلامی ایرانی؛ اولیای الهی، علما و پهلوانانی مانند: پوریای ولی، پهلوان تختی و... هستند که بر محور اخلاق زندگی می‌کردند.<br/>
 
−
طراحان بازی‌های رایانه‌ای افرادی را به عنوان قهرمان معرفی می‌کنند و کاربر بعد از مدتی که در نقش آنها بازی می‌کند، به مرور زمان اخلاق و رفتار آنان را می‌پذیرد و سعی می‌کند طبق روش و منش این قهرمانان و الگوهای پوشالی عمل کند.<ref>. ر.ک: www.vgpostmortem.ir، مقاله «پهلوان علیه قهرمان»، محمود بلالی.</ref>
 
−
=== فصل چهارم: اهداف سیاسی بازی‌های رایانه‌ای غربی ===
 
−
=== القای ناجی بودن آمریکا ===
 
−
در بسیاری از بازیها، مسلمانان تروریست و عامل مشکلات جهان معرفی می‌شوند؛ ولی شخصی که مشکلات جوامع بشری را حل می‌کند، از کشورهای انگلیسی زبان، مخصوصاً آمریکا معرفی می‌شوند. در اینگونه بازیها، معمولاً کشورهایی که همفکر و همسو با آمریکا نیستند، تروریست و محوریت شرارتها معرفی می‌شوند؛ ولی آمریکاییها را به عنوان ناجی القا می‌کنند.<ref>. کانتر، کال آف دیوتی، بتلفیلد، رزیدنت اویل 5؛ مرد عنکبوتی؛ THE GAME24؛ James Bond 007؛ Batman و... .</ref><br/>
 
−
مثلاً در بازی «کال آف دیوتی» این تفکر القا می‌شود که هر جا اتفاقی می‌افتد، آمریکا باید خود را وارد ماجرا کند. همان دیالوگی که فرماندهٔ ارتش آمریکا «جنرال شفرد» در بازی اعلام می‌کند: «هر جنگی، جنگ ماست.»<ref>. www.mashreghnews.ir، مقاله «جادو، آخرالزمان دروغین و آواتارهای آدمکش، در پرهزینه‌ترین بازی جهان + تصاویر».</ref>
 
−
=== آماده‌سازی برای جنگهای آینده ===
 
−
سازندگان بازی‌های رایانه‌ای در برخی از بازیها مانند «کال آف دیوتی چهار،<ref>. ر.ک: www.vgpostmortem.ir، مقاله «تحلیل بازی کال آف دیوتی 4»، محمود بلالی.</ref> سقوط احمدی نژاد<ref>. durka 3d the fall of Ahmadinejad (ر.ک: mhta.persianblog.ir، مقاله «تصاویر بازی رایانه‌ای دورکا: سقوط احمدی‌نژاد»، مهدی حق وردی)</ref>، بتلفیلد سه<ref>. ر.ک: www.gerdab.ir، مقاله «حمله مجازی تفنگداران آمریکا به تهران + عکس».</ref> و ...»  به صورت غیر مستقیم کاربران و مردم جهان را برای اشغال و حمله به کشورهای دیگر آماده می‌کنند و این تفکر را به کاربران القا می‌نمایند که اولاً حمله به برخی از کشورها جایز؛ بلکه لازم است، ثانیاً آمریکا این حق را دارد که به هر کشوری بخواهد، حمله کند و کاربران نیز این مطلب را می‌پذیرند.<br/>
 
−
=== پاک کردن جنایات آمریکا ===
 
−
کشورهای استعمارگر و ظالمی مانند آمریکا برای اینکه ذهن مردم دنیا را نسبت به کارهای غیر انسانی خود مانند تجاوز به کشورهای دیگر و کشتار انسانهای بی‌گناه آماده کنند، بازی‌هایی<ref>. بازی «Blackwater Worldwide»: بلک واتر وورلدواید، نام یک تیم مزدور آمریکایی است که ده‌ها شهروند بی‌دفاع و غیرنظامی عراقی را در زمان حمله آمریکا به عراق به کشتن داده است. لازم به ذکر است که در سال ۲۰۰۷م کارکنان شرکت بلک واتر که توسط آمریکا در عراق به عنوان مزدور به کار گرفته شده بودند، در یک تیر اندازی ۱۷ شهروند عراقی را کشته و بسیاری دیگر را زخمی کردند. در حادثه دیگری در سال ۲۰۰۶م، یکی از مزدوران بلک واتر، در حالی که به دلیل نوشیدن مشروبات الکلی مست بود، به یکی از محافظان امنیتی رئیس جمهور عراق شلیک کرد و وی را به قتل رساند. (www.mashreghnews.ir ، مقاله «ننگی که قرار است به افتخار تبدیل شود»).</ref> را طراحی می‌کنند که در آنها کاربران را نسبت به تجاوز و کشتار عادت می‌دهند.<ref>. ر.ک: www.gerdab.ir، مقاله «هدف آمریکا از ایجاد بازی‌هایی با محتوای جنگ و خونریزی».</ref> در واقع به کاربران چنین القا می‌شود که هر کشتار و جنایتی که آمریکا در کشورهای دیگر انجام می‌دهد، کاری درست و در جهت ایجاد و برقراری صلح جهانی است.<br/>
 
−
=== فصل پنجم: اهداف اقتصادی بازی‌های رایانه‌ای غربی ===
 
−
 
−
=== درآمدزایی بازی‌ها ===
 
−
بازی‌های رایانه‌ای یکی از ده صنعت برتر درآمدزا در جهان به حساب می‌آید، حتی برخی از کارشناسان ادعا می‌کنند که رشد اقتصادی بازی‌های ویدیویی از سینما بیشتر است،<ref>. درآمد به دست آمده از هالیوود 5/9 میلیارد دلار را پشت سر گذاشت و پیش‌بینیها نشان می‌دهد، میزان فروش بازی‌های رایانه‌ای همچنان رو به رشد است. گزارشها نشان می‌دهد تنها در سال 2007م گردش مالی این صنعت حدود 42 میلیارد دلار بوده است. در سال 2007م حدود 240 میلیون نسخه بازی در جهان به فروش رسیده است. (www.hamshahrionline.ir، مقاله «ضربه سنگین به تولید بازی‌های رایانه‌ای در ایران»، حمید ضیایی پرور، 31/1/1389).</ref> لذا باید گفت: یکی از مهم‌ترین اهداف سازندگان بازی‌های رایانه‌ای، کسب درآمد و مسائل اقتصادی است.<br/>
 
−
سازندگان این بازیها از هر وسیله و طرحی استفاده می‌کنند تا مخاطبان بیشتری را به خود جذب کنند. حتی تا چند سال پیش در بازی‌های رایانه‌ای از زنان کمتر استفاده می‌شد که همین امر سبب شده بود بیشتر مخاطبان این بازیها فقط مردان باشند؛ ولی در چند سال اخیر شاهد هستیم که زنان در بازی‌های رایانه‌ای جایگاه خاصی پیدا کرده‌اند و در برخی از آنها نقش اول بازی را یک زن ایفا می‌کند که این چرخش در بازیها سبب شده زنان نیز به این بازیها علاقمند شده و از مخاطبان آنها باشند. علاوه بر جذب زنان، مردان بیشتری (به خاطر جذابیتهای جنسیتی زنان) مشتاق این بازیها می‌شوند که در نتیجه سود این شرکتها بیش از پیش می‌شود.<ref>: ر.ک: mhta.persianblog.ir، مقاله «توجه غربیها به موضوع تبعیض جنسی در بازی‌های کامپیوتری».</ref><br/>
 
−
برخی از شرکتهای سازندهٔ بازی‌های رایانه‌ای برای کسب سود بیشتر، بازی‌هایی را طراحی می‌کنند که به امکانات و قطعات جدیدتری نیاز دارد که همین امر سبب می‌شود کاربران سیستمهای رایانه‌ای خود را ارتقا دهند و در نتیجه به سود شرکتهای سازندهٔ کامپیوتر و بازی‌های رایانه‌ای تمام می‌شود.<br/>
 
−
سازندگان بازی‌های کامپیوتری نوعی از بازیها را ترویج می‌کنند تا با آن ذائقه و علاقهٔ مخاطب را تغییر دهند و در نتیجه مخاطبان آن موضوع بیشتر شوند. مثلاً خشونت را در برخی از بازیها مانند «God of War» قرار می‌دهند تا وقتی کاربر در این بازیها به خشونت علاقه پیدا کرد، به صورت ناخودآگاه به سمت بازی‌های خشن کشیده شود و هر بازی خشنی را خریداری کند و در نتیجه، سازندگان بازی‌های خشن سود بیشتری ببرند.<ref>. شبکه خبر، برنامه صبح با خبر، موضوع «خشونت در بازی‌های رایانه‌ای»، 25/7/1392.</ref>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سوال: به گفته کارشناسان، با هربار ورود به برخی از سایت‌ها مانند سایت بازی‌های رایانه‌ای آن لاین، ارزش مالی این سایت‌ها بالا می‌رود، اگر با اینکار دشمنان اسلام مانند آمریکا و اسرائیل رشد مالی پیدا کنند و تقویت شوند، استفاده از این سایت‌ها جایز است؟<br/>
 
−
جواب: اگر شخص علم و یقین داشته باشد که ورود او سبب رشد دشمنان اسلام مانند صهیونیسم و اسرائیل می‌شود، جایز نیست.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله نوری همدانی، آیت الله مکارم، 1/5/1394؛ آیت الله صافی گلپایگانی، 4/5/1394. آیت الله شبیری زنجانی: در صورتی که تأیید و کمک ظالم در ظلم کردن نباشد و موجب تضعییف اسلام یا تقویت کفر یا تقویت کفار در جنگ با مسلمانان نشود، اشکالی ندارد. (استفتاء پیامکی از دفتر، کد استفتاء: 18989؛ 3/5/1394)
 
−
آیت الله خامنه‌ای: اگر خلاف قانون نبوده و مفسده‌ای نداشته باشد، اشکالی ندارد. (استفتاء پیامکی از دفتر، 3/5/1394). آیت الله سیستانی: اگر مستلزم حرامی شود مانند اینکه ترویج برای شرکتی باشد که کار او حرام است، جایز نیست (استفتاء پیامکی از دفتر،11/7/1394)</ref>
 
−
=== فصل ششم: اهداف نظامی بازی‌های رایانه‌ای غربی ===
 
−
=== آموزش و پرورش دادن نیرو ===
 
−
سازندگان بازی‌های رایانه‌ای برخی از بازیها را برای اهداف نظامی مانند: جذب نیرو برای ارتش، آموزش سربازان، آموزش تروریست در سراسر جهان و... طراحی می‌کنند.<br/>
 
−
دولت چین بازی رایانه‌ای جنگی جدیدی را برای استفادهٔ عموم روی اینترنت قرار داده است که هدف آن، تقویت حس میهن‌پرستی و جذب مردم به ارتش است. این بازی رایانه‌ای تاکنون بیش از یک میلیون بار دانلود شده است و تا قبل از این، برای آموزش نظامی نیروهای ارتش چین استفاده می‌شد.<ref>. www.irinn.ir، مقاله «بازی‌های رایانه‌ای ضد آمریکایی»، 14/1/1392.</ref><br/>
 
−
بازی رایانه‌ای «جداسازی قطعات سلاح»<ref>. Gun Disassembly.</ref> یکی از این بازیهاست که طریقهٔ باز و بسته کردن هر نوع سلاحی را به کاربر خود آموزش می‌دهد، به طوری که بعد از مدتی کاربر می‌تواند آن سلاحی را که در بازی روش باز و بسته کردن آن را تمرین کرده است، به راحتی باز و بسته کند. <br/>
 
−
برخی از کارشناسان معتقدند که اینگونه بازیها برای آموزش تروریستها ساخته شده‌اند تا بتوانند بدون کمترین هزینه‌ای آنها را آموزش دهند. این مطلب زمانی جالب‌تر می‌شود که ارتش عراق فاش می‌کند: در کشفیات خود از تروریستها، گوشیهایی را به دست آورده است که این بازی روی آنها نصب بوده است!.<ref>. www.vgpostmortem.ir، مقاله «نقدی بر بازی رایانه‌ای (Gun Disassembly)»، محمود بلالی.</ref>
 
−
<br/>
 
−
== بخش سوم: فواید بازی‌های رایانه‌ای ==
 
−
کارشناسان و پزشکان برای بازی‌های رایانه‌ای، با تمام مضراتی که دارد، فوایدی را ذکر کرده‌اند که به اختصار برخی از آنها بیان می‌شود:<br/>
 
−
=== آموزش مفاهیم عالی انسانی ===
 
−
یکی از بهترین ابزارهایی که می‌تواند مفاهیم بسیار عالی انسانی را به مخاطب خود القا کند، بازی‌های رایانه‌ای است. با کمک این بازیها می‌توانیم نکات مفید و کاربردی مانند مسائل دینی و علمی، مهارتهای مورد نیاز زندگی فردی یا اجتماعی و... را به بهترین صورت به کاربران منتقل کنیم.<br/>
 
−
=== افزایش قدرت تصمیم‌گیری ===
 
−
برخی از دانشمندان<ref>. دانشمندان عصب شناس دانشگاه روچستر نیویورک.</ref> معتقدند که انجام بازی‌های رایانه‏‌ای سبب تمرین مغز برای تصمیم‌گیری سریع می‌شود. بازی‌هایی نظیر شبیه‌سازی موقعیتهایی که باید در آن به سرعت تصمیم گرفت، کاربر را عادت می‌دهد تا به سرعت اطلاعات محیطی را بررسی و بلافاصله نسبت به آنها واکنش نشان دهد.<ref>. www.asriran.com، مقاله « 7 فایده بازی‌های رایانه‌ای»، صالح سپهری فرد.</ref><br/>
 
−
=== رشد یادگیری ===
 
−
بر اساس نتایج تحقیقات انجام شده در کشورهای مختلف جهان، افرادی که از بازی‌های آموزشی استفاده می‌کنند، نسبت به سایر افراد مشابه ۴۰ درصد رشد یادگیری بهتری داشته‌اند.<ref>. www.farsnews.com، مقاله « 80درصد بازی‌های رایانه‌ای مفید هستند».</ref><br/>
 
−
=== کاهش استرس و افسردگی ===
 
−
طبق پژوهشی که در سال ۲۰۰۹م منتشر شد، انجام بازی‌های رایانه‌ای می‌تواند به افرادی که از مشکلاتی نظیر استرس یا افسردگی رنج می‌برند، کمک کند تا بتوانند تا حدی بر این مشکلات غلبه کنند. این پژوهش نشان داد که برخی افراد با تیپ شخصیتی (A)<ref>. بسیار رقابت‌جو، کمال‌گرا و احساسی نسبت به زمان. ( www.asriran.com، مقاله «روانشناسی تیپهای مختلف شخصیتی»).</ref> با انجام این بازیها می‌توانند فرصتی برای آرامش بیابند و به این ترتیب از میزان استرس آنها کاسته شود.<ref>. www.farsnews.com، مقاله « 80درصد بازی‌های رایانه‌ای مفید هستند».</ref><br/>
 
−
=== اجتماعی شدن بچه‌ها ===
 
−
برخی از کارشناسان<ref>. پروفسور گریفیس، استاد دانشگاه ناتینگهام.</ref> می‌گویند: انجام بازی‌های رایانه‌ای مناسب می‌تواند بچه‌های خجالتی را از پیلهٔ خودشان خارج کند و از آنها، بچه‌هایی اجتماعی بسازد.»؛ البته اگر بازی‌های رایانه‌ای به صورت دسته‌جمعی انجام شوند، بیشتر و بهتر می‌توانند روی این کودکان تأثیر بگذارند.<ref>. www.tebyan.net، مقاله «۱۰ فایده بازی‌های رایانه‌ای».</ref><br/>
 
−
=== کاهش درد و بیماری ===
 
−
دانشمندان دانشگاه واشینگتن نوعی بازی طراحی کرده‌اند که به بیمارانی که از درد شدیدی رنج می‌برند، امکان می‌دهد از درد خود بکاهند. این بازی که «دنیای برفی» نام دارد، نوعی بازی واقعیت مجازی است که در آن فرد خود را در یک سرزمین پوشیده از برف می‌بیند و می‌تواند گلوله‌های برفی را به سمت پنگوئنها و آدم برفیهایی که می‌بیند، پرتاب کند. به این ترتیب حواس بیمار از درد به طرف بازی معطوف می‌شود. بررسیها نشان داده است بیمارانی که از این بازی استفاده کرده‌اند، نیازمند داروی مُسکّن کمتری بوده‌اند.<ref>. www.asriran.com، مقاله « 7فایده بازی‌های رایانه‌ای»، صالح سپهری فرد.</ref><br/>
 
−
پژوهشگران «دانشگاه یوتا» سال گذشته تحقیقی را منتشر ساختند که نشان می‌داد، انجام منظم بازی‌های رایانه‌ای توسط بچه‌های دارای بیماری و اختلالاتی نظیر «اوتیسم»<ref>. Autism: نوعی اختلال رشدی است که با رفتارهای ارتباطی - کلامی غیر طبیعی مشخص می‌شود. علایم این اختلال در سالهای اول عمر بروز می‌کند و علت اصلی آن ناشناخته است. این اختلال در پسران شایع‌تر از دختران است و بر رشد طبیعی مغز در حیطه تعاملات اجتماعی و مهارتهای ارتباطی تأثیر می‌گذارد. (www.yjc.ir، مقاله «با بیماری اوتیسم آشنا شوید»).</ref>، افسردگی و «پارکینسون»<ref>. parkinson"s: به طور معمول سلولهای عصبی یک ماده شیمیایی مهم به نام «دوپامین» می‌سازند که به قسمتی از مغز پیامی را برای کنترل حرکتهای ما صادر می‌کنند. این ماده به ماهیچه‌ها کمک می‌کند که به نرمی حرکت کنند و آنچه شما از آنها می‌خواهید، انجام دهند. در زمان ابتلا به پارکینسون، این سلولهای عصبی شکسته می‌شوند و دوپامین به میزان کافی وجود ندارد و شما برای حرکتهایی که می‌خواهید انجام دهید، با مشکل مواجه می‌شوید. (همان، مقاله «بیماری پارکینسون چیست؟»).</ref> سبب افزایش استقامت و روحیهٔ مقاومت آنها در برابر مشکلات ناشی از بیماری می‌شود. <br/>
 
−
دانشمندان بر این باورند که اینگونه بازیهابر روی ساز و کارهای عصبی تأثیر گذاشته، موجب ایجاد هیجانات مثبت می‏‌شوند. به این ترتیب، کودک یا نوجوان درگیر بیماری مزمن، بهتر می‌تواند با پیامدهای ناشی از بیماری خود مبارزه کند.<ref>. www.asriran.com، مقاله « 7فایده بازی‌های رایانه‌ای»، صالح سپهری فرد.</ref><br/>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سؤال: به گفتهٔ پزشکان، برخی از بازی‌های رایانه‌ای درد بعضی از بیماران مانند سرطانیها را برای مدت کوتاهی کم می‌کند (چون مشغول بازی می‌شوند، درد را فراموش می‌کنند.) اگر در این بازیها تصاویر مستهجن یا موسیقی حرام وجود داشته باشد، آیا بازی کردن این بیماران جایز است؟<br/>
 
−
جواب: اگر این بازیها دارای تصاویر مستهجن و محرک باشند، بازی کردن<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله خامنه‌ای، 9/2/1394.</ref> و نگاه کردن به این تصاویر جایز نیست.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 14931)، آیت الله خامنه‌ای، آیت الله نوری همدانی، آیت الله مکارم و آیت الله صافی گلپایگانی، 9/2/1394.<br/>
 
−
آیت الله سیستانی: نگاه با شهوت، حرام است بلکه بنابر احتیاط واجب، بدون آن نیز جایز نمی‌باشد(استفتاء پیامکی از دفتر، 9/2/1394)<br/>
 
−
آیت الله صافی گلپایگانی: انسان مومن با توکل و [[صبر]] و تفکر در اینکه دنیا دار امتحان است، درد و رنج خود را تسکین می‌دهد(استفتاء پیامکی از دفتر، 9/2/1394)</ref>
 
−
=== کسب مهارتهای لازم و مفید ===
 
−
بنا به گفتهٔ بعضی از کارشناسان،<ref>. معاون مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.</ref> زمانی که کودکان و نوجوانان از بازی‌های رایانه‌ای مفید و مرتبط با سبک زندگی اسلامی - ایرانی استفاده می‌کنند، مهارتهای لازم را برای زندگی آینده فرا می‌گیرند. کودکانی که از این بازی‌های مفید و متناسب با سن خود استفاده می‌کنند، دو تا سه سال زودتر از سایر کودکان مشابه خود تجربهٔ روابط اجتماعی را درک می‌کنند،<ref>. www.farsnews.com، مقاله « 80درصد بازی‌های رایانه‌ای مفید هستند».</ref> البته زمانی این بازیها مفیدند که اولاً آن بازی مناسب با فرهنگ و مذهب آنان باشد؛ ثانیاً کاربران از آسیبها و خطرات بازیها در امان بمانند.<br/>
 
−
<br/>
 
−
== بخش چهارم: آسیبهای جسمی و روحی بازی‌های رایانه‌ای ==
 
−
بازی‌های رایانه‌ای علاوه بر فوایدی که برای برخی از آنها ذکر کرده‌اند، ضررها و آسیبهایی را نیز به جسم و روان کاربران وارد می‌کنند که در برخی اوقات این ضررها قابل جبران نیستند و ممکن است کاربران را به کام نیستی و نابودی بکشانند. در ادامه به این آسیبها اشاره می‌شود.<br/>
 
−
=== فصل اول: آسیبهای اعتقادی بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
اولین و مهم‌ترین آسیبی که بازی‌های رایانه‌ای به کاربران وارد می‌کنند، آسیبهای اعتقادی است. همانطور که قبلاً نیز اشاره شد، در بسیاری از بازی‌های رایانه‌ای، سازندگان آنها آموزه‌های انحرافی را به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به مخاطب خود القا کرده، باورها و دستورات ادیان الهی (مخصوصاً اسلام) را تضعیف می‌کنند. <br/>
 
−
«اگر در جریان بازیها، بحثی از دین و معنویت به میان آمده باشد، این مفاهیم با خشونت و خرافه‌پرستی توأم شده، تصویر ناخوشایند و نامطلوبی را در اذهان مخاطبین بازیهای رایانه‌ای بر جای می‌گذارند. طرح مسائلی مانند جادو، جادوگری، خون آشامی و... از جمله مواردی هستند که حتی در اذهان افراد متعادل نیز مشکل ایجاد می‌کنند و در آنها نسبت به جهان‌بینی الهی، دین و دینداری و معنویت و معنا، کراهت و وازدگی ایجاد می‌کند.»<ref>. www. puya.nashriyat.ir، مقاله «شوالیه‌های مجازی هنر هشتم»، آرزو نیکوئیان.</ref>
 
−
 
−
=== فصل دوم: آسیبهای اخلاقی بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
=== عادی‌سازی انجام رذایل اخلاقی ===
 
−
از منظر قرآن، نفس و روح انسان هنگام خلقت، مشمول بزرگ‌ترین کرامت الهی؛ یعنی تعلیم اسماء الله و کسب مقام خلیفهٔ اللهی قرار گرفت و از این رو، مسجود ملائکه شد.<ref>. (وَ إِذْ قُلْنَا لِلْمَلَئکَهٔ اسْجُدُواْ لاَدَمَ فَسَجَدُواْ إِلَّا إِبْلِیسَ أَبیَ وَ اسْتَکْبرَ وَ کاَنَ مِنَ الْکَافِرِین(؛ «و (به یاد آر) هنگامی که به فرشتگان گفتیم: به آدم سجده کنید و خضوع نمایید. همه سجده کردند جز ابلیس که سرباز زد و تکبّر ورزید و او از کافران بود (که کفر خود را پنهان می‌داشت).» بقره/ 34.</ref> قرآن مکرر به عداوت شیطان و دستورالعملهای وی برای سلب این مقام از انسان و به ورطهٔ شهوت و غضب انداختن - که پست‌ترین مقام حیوانی نفس است - هشدار داده است و می‌فرماید: >أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَیْکُمْ یا بَنی آدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّیْطانَ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُبین<.<ref>. «‏ای فرزندان آدم! آیا با شما عهد نکردم که شیطان را مپرستید که او بی‌تردید دشمن آشکاری برای شماست؟» یس/ 60.</ref><br/>
 
−
فضایلی مانند: عدالت، نیکی و علم، که با اسماء الله و مقام خلافت انسان همخوانی دارند، مورد سفارش خداوند هستند و رذایلی چون: فحشا و منکر، ظلم و خشونت و... که با رتبهٔ حیوانی نفس همخوانی دارند، خواستهٔ شیطان می‌باشند.<ref>. فصلنامه پژوهش‌نامه اخلاق، مقاله «بازی‌های رایانه‌ای از منظر اخلاق کاربردی با رویکرد اسلامی»، سید ابوالفضل موسوی، ش 14، صص 79 - 108.</ref><br/>
 
−
خدای متعال در قرآن کریم از سیاست «گام به گام» شیطان پرده بر می‌دارد و می‌فرماید: >یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّیْطان<‏<ref>. نور/ 21.</ref>؛ «ای کسانی که ایمان آورده‌اید! از گامهای شیطان پیروی نکنید.» و گوشزد می‌کند که مراقب وسوسه‌ها و فریب شیطان باشید؛ چراکه او مرحله به مرحله افراد را به گمراهی می‌کشاند و به تدریج انسان را از مسیر حق و هدایت خارج می‌کند؛ یعنی ابتدا سعی می‌کند زشتی [[گناه]] و کارهای ناپسند را از ذهن انسان پاک کند تا وی آن کار را قبیح نداند و بعد او را به انجام آن کار تشویق می‌کند: >وَ مَنْ یَتَّبِعْ خُطُواتِ الشَّیْطانِ فَإِنَّهُ یَأْمُرُ بِالْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکَرِ<<ref>. «هر کس از گامهای شیطان پیروی کند، قطعاً شیطان او را به {انجام} کارهای ناپسند و فحشا دستور می‌دهد.» نور/ 21.</ref>و بعد از انجام کار زشت، برای اینکه انسان دچار عذاب وجدان نشود، عمل او را زینت داده، حتی کار خوبی جلوه می‌دهد: >زَیَّنَ لَهُمُ الشَّیْطانُ ما کانُوا یَعْمَلُون‏<<ref>. «شیطان کارهای آنها را برایشان زینت داد.» انعام/ 43.</ref> و در نهایت، عملی که سابقاً برای انسان زشت و قبیح بود، به یک عمل خوب و زیبا تبدیل می‌شود و فرد از انجام آن هیچ گونه نگرانی و عذاب وجدانی نخواهد داشت.<br/>
 
−
اغلب سازندگان بازی‌های رایانه‌ای، برای اینکه قبح و زشتی کارهای ناپسند و حرام را از بین ببرند، همگام با شیطان، سیاست گام به گام او را اجرا می‌کنند؛ یعنی در مراحل مختلفی از این بازیها، مسائل خلاف عفّت و حیا را قرار می‌دهند، تا کاربر به مرور زمان به دیدن این تصاویر و انجام آنها در محیط مجازی عادت کند. بعد از اینکه این امور برای او عادی شد، دیگر کارهای خلاف و قبیح مانند سابق برای او قبیح نیستند و به راحتی ممکن است آنها را در عالم واقعیت انجام دهد.<br/>
 
−
مثلاً ممکن است نگاه به تصاویر زنان برای خیلی از افراد زشت و قبیح باشد و حتی در ابتدا نگاه نکنند؛ ولی به مرور زمان بر اثر تکرار این بازیها، دیدن تصاویر مستهجن برای آنها به یک امر عادی تبدیل شود و این دقیقاً همان چیزی است که طراحان این بازیها به دنبال آن هستند؛ زیرا آنها می‌دانند که نگاه شهوت‌آلود مقدمهٔ بسیاری از گناهان بعدی می‌شود و می‌خواهند زشتی [[گناه]] برای کاربران بازی‌های رایانه­ای از بین برود.<ref>. ر.ک: www.gerdab.ir، مقاله «4 مرحله تأثیر سایتهای مستهجن بر سلامت روانی». </ref><br/>
 
−
در بازی‌هایی که سازندگان آنها کشورهایی هستند که با دین، انسانیت و فضایل اخلاقی دشمنی دارند، هیچ‌یک از فضایل متعالی روح زن مانند عطوفت، رحم، نجابت و حیا به چشم نمی­خورد.<ref>. فصلنامه پژوهش‌نامه اخلاق، مقاله «بازی‌های رایانه‌ای از منظر اخلاق کاربردی با رویکرد اسلامی»، سید ابوالفضل موسوی، ش 14، صص 79 - 108.</ref><br/>
 
−
=== ظهور صفات رذیلهٔ پنهانی ===
 
−
بر اساس معارف الهی، انسان معجونی از فضایل و رذایل اخلاقی می­باشد. در زندگی واقعی، بسیاری از افراد خیلی از کارهای خلاف و غیر انسانی مانند قتل، مبارزه با قانون، تخریب اماکن عمومی، غارت و... را نمی­توانند به سبب موانعی انجام دهند؛ اما ممکن است همیشه در صدد انجام آنها باشند؛ ولی بازی‌های رایانه­ای این امکان را به کاربر می­دهد که هر کاری را که در زندگی واقعی از انجام آن عاجز است، به راحتی انجام دهد و هیچ گونه مانعی برای او وجود نداشته باشد؛ اما باید توجه داشته باشیم، این امکانی را که بازی‌های رایانه­ای به کاربر می­دهد، در عین حال که می­تواند امکان انجام خیلی از کارهای مفید را برای کاربر فراهم کند، می‌تواند باعث شود که فرد رذایل اخلاقی دورنی خود را در عالم مجازی تجربه کرده و به مرور زمان به انجام آن عادت کند و حتی گاهی در واقعیت آن را تجربه نماید. در بازی «GTA» که کاربر در آن هرگونه خلافی را به راحتی انجام می­دهد و هیچ عاملی (حتی قانون) نمی­تواند جلوی ارتکاب آن را بگیرد، شخص عملاً «قانون گریزی» را تجربه می­کند و کم کم در محیط بیرون و فضای واقعی؛ یعنی در زندگی روزمرهٔ خود به چنین اعمالی دست بزند و یا دست کم زمینهٔ انجام چنین کارهایی را داشته باشد.<br/>
 
−
فراموش نمی‌کنیم، زمانی که در کودکی بازیها یا فیلمهای رزمی مانند «بروس لی» را می‌دیدیم، تا چند روز بعد از فیلم احساس قدرت می‌کردیم و در بازی با هم سن و سالان خود سعی می‌کردیم حرکات کاراکترها و هنرپیشه‌های اینگونه فیلمها را تقلید کنیم. <br/>
 
−
برخی از بازی‌هایی که چنین اثراتی دارند و در آنها مسائل اخلاقی مانند حیا و عفت تضعیف می­شوند و در عوض، قانون­گریزی، خشونت، طغیان، خیانت، ظلم، بی‌عفتی و... رواج می‌یابند، عبارتند از: «Far Cry»، «MAX PAYNE»، «GTA»، «Catwoman»، «Tomb Raider»، «Sim City»، و ... .<br/>
 
−
=== فصل سوم: آسیبهای اجتماعی بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
=== افزایش جرم و جنایت ===
 
−
متخصصین بسیاری از جمله هنری جنکینز از انستیتو تکنولوژی ماساچوست معتقد است: «جرم و جنایت میان نوجوانان همزمان با عرضه بازی‌های محبوبی چون «Death Race»، «Mortal Kombat»، «Doom» و «GTA» افزایش یافته است. او به این نتیجه رسیده است که این نوجوانان، پس از اتمام بازی قادر به پشت سر گذاشتن تاثیرات احساسی نبوده‌اند. دقیقا، بسیاری از پرونده‌های جنایت در میان نوجوانان، مربوط به افرادی است که ساعات بسیاری به انجام بازی‌های ویدیویی می‌پرداخته‌اند.<ref>. www.yjc.ir، مقاله «بازی‌های ویدیویی چه تاثیراتی روی فرزندان ما دارند؟»</ref>
 
−
=== متزلزل شدن روابط خانواده ===
 
−
در بسیاری از بازی‌های رایانه‌ای خارجی، سست شدن بنیان خانواده‌ها یکی از اهداف سازندگان آنها می‌باشد. ضمن آسیبهایی که بدان اشاره شد، گرفته شدن وقت خانواده‌ها، توجه نکردن به دیگر اعضای خانواده در حین بازی، نرسیدن به کارها و وظایف خانوادگی، برانگیختن حساسیت همسر و... می‌تواند زمینه‌ساز سردی روابط اعضای خانواده، به ویژه زن و شوهرها نسبت به یکدیگر و در نتیجه، مشاجره و دلخوری از یکدیگر باشد که خود اینها باعث بروز اختلافاتی جدی در خانواده‌ها می‌شود و گاه حتی به جدایی عاطفی و طلاق منجر می‌گردد.<ref>. طبق آمار رسمی منتشر شده توسط قوه قضائیه، گرایش افراطی زن و شوهرها به بازی «کلش آو کلنز» در سال‌های اخیر به یکی از عوامل اصلی اکثر طلاق‌ها و سرخوردگی فرزندان این دست از خانواده‌ها تبدیل شده است(www. vgpostmortem.ir، مقاله «تحلیل بازیClash of Clans»، محمود بلالی)</ref>
 
−
=== دوری از وظایف واقعی ===
 
−
وقتی والدین مشغول بازی‌های رایانه‌ای باشند، کم کم وظایف خود در قبال خانواده و اعضای آن را فراموش کرده یا حداقل کم رنگ می‌شود. مثلاً در برخی از بازیها، مانند «Pou» مادر خانه به جای اینکه نیازهای واقعی فرزندان خود را برطرف کند، فقط به فکر این است که ببیند فرزند مجازی‌اش چه نیازهایی دارد و در صدد برطرف کردن نیازهای اوست و خانوادهٔ واقعی خویش را فراموش می‌کند. یا پدر به جای اینکه وظایف پدری یا شوهر بودن را به بهترین صورت انجام دهد، مشغول برطرف کردن نیازهای فرزند مجازی خود می‌شود.<br/>
 
−
بعضی از روانشناسان معتقدند: «وقتی بچهٔ مجازی جز نیازهای مادی توقعی از پدر و مادرش ندارد و با اندکی غذا و کمی بازی می‌توان او را راضی نگه داشت، ناخودآگاه این تفکر و این ذهنیت در زندگی عادی برای انسان نهادینه می‌شود؛ تحملش را در برابر خواسته‌های دیگر از دست می‌دهد و توجهی به نیازهای معنوی اطرافیان، مخصوصاً فرزند واقعی خود ندارد.»<ref>. www. tavvabin313.blogfa.com، مقاله «پو (pou) خطری که این روزها در کمین دختران و زنان جوان است + عکس».</ref><br/>
 
−
در گزارشات آمده است: مرد جوانی مشغول بازی رایانه‌ای بود که دختر نوزادش شروع به گریه کرد. زمانی که صدای گریه بند نیامد، او کنترل خود را از دست داد و به طور ناگهانی دخترش را به شدت تکان داد؛ حرکتی که منجر به مرگ نوزاد شد.<ref>. www.yjc.ir، مقاله «نوزاد 35 روزه، [[قربانی]] بازی رایانه‌ای».</ref><br/>
 
−
به گزارش «آسوشیتد پرس» یک زوج آمریکایی آنقدر مشغول اینترنت و بازی‌های ویدیویی بودند که بچه‌هایشان (یک پسر ۲۲ ماهه و یک دختر ۱۱ ماهه) را در گرسنگی و بیماری رها کرده به طوری که به شدت دچار سوء تغذیه و مشرف به مرگ شدند.<ref>. www.hamshahrionline.ir، مقاله «بازی ویدیویی برایشان مهم‌تر از غذا دادن به بچه بود».</ref><br/>
 
−
شوهر یکی از بازیکنان بازی‌های رایانه‌ای دربارهٔ آسیبهای بازی «کلش آو کلنز» می‌گوید: «همسر و فرزندم بسیار عصبی و بی‌حوصله شده‌اند و هر دوی آنها روزانه ۹ ساعت درگیر بازی هستند. پسرم پرخاشگر شده و به درس‌هایش اهمیتی نمی‌دهد و همسرم نیز نسبت به این وضعیت اعتراضی ندارد.به خاطر این بازی با همسرم مشکل پیدا کرده‌ام.<ref>. www.farsnews.com، مقاله «آغاز فصل امتحان و چالش جدیدی به نام (کلش.آف.کلنز)»</ref>
 
−
=== ترس از فرزنددار شدن ===
 
−
برخی از بازیها آنقدر بر روی کاربران خود اثرات منفی می‌گذارند که حتی از نیازهای فطری خود غافل می‌شوند. مثلاً زنانی که بازی «پو» را انجام می‌دهند، به اندازه‌ای از تربیت فرزند مجازی خود خسته می‌شوند که حاضر نمی‌شوند فرزنددار شوند، در حالی که با این تصمیم غلط، خود و جامعه را از نعمت فرزندان مفید محروم می‌کنند.<br/>
 
−
برخی از کارشناسان می‌گویند: در برخی از کشورهایی که کاربران آنها به بازی «پو» معتاد بودند، برخی از زنان از ترس اینکه بچه‌دار شوند، دچار مشکل روانی شده، کارشان به بیمارستان کشیده شده است.<ref>. www.mashreghnews.ir، مقاله «ترس زنان معتادِ به بازی «پو» از بچه‌دار شدن».</ref>
 
−
=== فصل چهارم: آسیبهای روانی بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
=== خشونت‌طلبی ===
 
−
مهم‌ترین مشخصهٔ بازی‌های رایانه‌ای، وجود حالت خشونت در اکثر آنهاست؛ یعنی فرد باید برای رسیدن به مرحلهٔ بعدی بازی، با نیروهای به اصطلاح دشمن بجنگد. استمرار چنین بازی‌هایی کابران مخصوصاً کودکان را پرخاشگر و ستیزه‌جو بار می‌آورد.<br/>
 
−
«خشونت» مهم‌ترین محرکه‌ای است که در طراحی جدیدترین و جذاب‌ترین بازی‌های کامپیوتری به حد افراط از آن استفاده می‌شود. چهره‌های معروف هالیوود که در فرهنگ ما انسانهای ضد ارزش و غیراخلاقی هستند، در این بازیها به صورت قهرمانهای شکست‌ناپذیر جلوه می‌کنند.<ref>. www.tebyan.net، مقاله «اثر بازی‌های رایانه‌ای بر کودکان و نوجوانان».</ref><br/>
 
−
کارشنان معتقدند: «مشاهدهٔ حوادث خشونت‌آمیز از تلویزیون (و بازیها) سطح هیجان کودک را بالا می‌برد و در نتیجه، موجب بروز افکار و احساسات پرخاشگرانهٔ بی‌اساسی نسبت به اطرافیان خود می‌شود. در مرحله‌ای شدیدتر، تماشای خشونت ممکن است بر باورها و ارزشهای کودک تأثیر بگذارد. برای مثال، کودک این باور را پیدا کند که در تعارضات با دیگران، خشونت روش مناسبی برای حل این اختلافات می‌باشد و در تعامل با همسالان خود به پرخاشگری رو می‌آورد».<ref>. www.gerdab.ir مقاله «نگرشی تحلیلی بر تأثیرات متقابل رسانه و پیام 2».</ref><br/>
 
−
برای برای توجه بیشتر والدین و کاربران، چند نمونه از اتفاقات وحشتناکی را که به سبب انجام بازی‌های رایانه‌ای رخ داده است، ذکر می‌کنیم:<br/>
 
−
- بنا به اعلام رسانه‏‌های آمریکایی، جوان<ref>. آدام لانزا.</ref> بیست ساله‌ای که بیست و شش نفر را در مدرسهٔ ابتدایی<ref>. سندی هوک نیوتاون.</ref> به رگبار بسته بود، غالباً به بازی‌های رایانه‌ای خشن می‌پرداخته است.<ref>. www. hamshahrionline.ir، مقاله «رابطه بازی‌های پرخشونت رایانه‌ای و کشتارهای آمریکا».</ref><br/>
 
−
- در یکی از بدترین نمونه‌های بازی‌های رایانه‌ای به نام «Manhunt» که چند سال پیش تولید و توزیع شد، مخاطب با صحنه‌های وحشتناک و تکان‌دهنده‌ای از اعمال خشونت‌بار و انجام قتل با ابزارهایی نظیر کیسه پلاستیکی، تکه شیشه و تکه‌ای سیم به شکلی کاملاً حرفه‌ای روبرو می‌شود. موج منفی این بازی به اندازه‌ای بود که در انگلستان، یک نوجوان ۱۷ ساله با تأثیرپذیری از این بازی، اقدام به قتل یکی از همسالان خود کرد.<ref>. همان، مقاله «بازی‌های رایانه‌ای؛ تهدید یا فرصت»، امیر حسین سلام زاده.</ref><br/>
 
−
- «آدام لنزا» که طبق گزارشات یک «گیمر» بوده است، ۲۶ نفر، از جمله مادر خود را به قتل رسانید.<ref>. www.gerdab.ir، مقاله «تحقیقات دربارهٔ تأثیر خشونت بازی‌های رایانه‌ای، به دستور سناتور آمریکایی».</ref><br/>
 
−
- یک پسر ۱۴ ساله اهل اوکلاهاما، به نام «کریستن ریورا» در حال بازی کردن با «Call Of Duty» دست به جنایتی عجیب و دلخراش زد. او در حال بازی بود که خواهر کوچک‌ترش به گریه افتاد و همین حواس او را به هم زد و باعث شد تا در بازی بمیرد. او با این حال عصبانی شد و خواهر ۹ ماهه‌اش را خفه کرد. این دختر بچه سریعاً به بیمارستان فرستاده شد؛ اما سه روز بعد به خاطر اثرات خفگی جان باخت و کریستین به زندان رفت و یک سال در آنجا ماند.<ref>. www.yjc.ir، مقاله «بزرگ‌ترین جنایتهایی که به خاطر بازی رایانه‌ای رخ داد».</ref><br/>
 
−
- در سال ۲۰۱۰م دو نوجوان۱۲ و ۱۶ ساله اهل ماساچوست آمریکا در اقدامی بسیار عجیب، پس از بازی کردن «GTA» سعی کردند با استفاده از کوکتل مولوتوفهای<ref>. نوعی بمب دست ساز.</ref> دست ساز، یک پارکینگ و آپارتمان را به آتش بکشند. بازی به حدّی در آنها تأثیر گذاشته بود که سعی در دزدیدن خودرو هم کرده بودند. کوکتلهای آنها به حدی زیاد بود که می‌توانستند به راحتی کل خیابان را آتش بزنند.<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
- یک جوان ۲۰ سالهٔ فرانسوی، پس از کشته شدن در بازی «کانتر» دست به اقدامی عجیب زد. او در بازی توسط یک شخصیت دیگر کشته شد. پس از ۶ ماه جستجوی او را پیدا کرد. در اولین لحظهٔ برخورد با آن فرد، یک چاقو را در سینهٔ او فرو کرد تا انتقام کشته شدنش در بازی را از او گرفته باشد.<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
- در بازی «GTA 3» یک مرحلهٔ جداگانه وجود دارد که بازیکن باید هر تعداد انسان را که می‌تواند، از پشت بام با استفاده از تفنگ تک تیرانداز بکشد. «ویل» و «جوش باکنر» نیز بعد از بازی کردن این مرحله تصمیم گرفتند خودشان آن را تست کنند. این دو نوجوان با استفاده از تفنگ پدرشان که مخصوص شکار بود، به پشت بام رفتند و شروع به شلیک کردند. آنها یک موتور سوار را کشته و یک عابر را نیز زخمی کردند.<ref>. همان.</ref> <br/>
 
−
- «ایونات ساوین» زمانی که تنها ۱۵ سال داشت، به بازی «کانتر» معتاد شد و بیشتر وقتش را صرف انجام این بازی کرد. او بیش از ۲۰۰ روز از مدرسه را غیبت و با تمام دوستانش قطع رابطه کرد. مادر او به خاطر این حرکتش اینترنت خانه را قطع کرد؛ ولی او با اینکار عصبانی شد و ۱۷ بار با چاقو به مادرش ضربه زد. او سپس تمام پولهای مادرش را برداشت و به کافی نت رفت تا بازی خود را ادامه دهد. وی پس از ۴ ساعت بازی، خودش را تسلیم پلیس کرد.<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
- در شهر لستر انگلیس، یک نوجوان ۱۷ ساله به نام «وارن لبانس»، در حالی که تحت تأثیر یک بازی خشن به نام «Manhunt» بود، دوست ۱۴ سالهٔ خود را با ضربات چکش به قتل رساند. قتل به وسیلهٔ چکش، دقیقاً همان چیزی بود که در بازی آموزش داده می‌شد.<ref>. فصلنامه پژوهش نامه اخلاق، مقاله «بازی‌های رایانه‌ای از منظر اخلاق کاربردی با رویکرد اسلامی»، سید ابوالفضل موسوی، ش 14، ص 79 تا 108.</ref><br/>
 
−
- «آندرس برینگ برییک» مرد نروژی که یکی از خونین‌ترین حوادث این کشور آرام در شمال اروپا را رقم زد، طبق اعتراف خودش، از بازی «Call Of Duty» برای تمرین تیراندازی استفاده می‌کرده است. وی در روز حادثه نیز دوربینی شبیه به دوربینهای به کار رفته بر روی سلاحهای موجود در بازی را بر روی سلاح خود نصب کرده بود. در مجموع ۶۷ نفر از قربانیان وی به صورت مستقیم مورد اصابت گلوله قرار گرفتند که در این میان ۵۶ نفر از ناحیهٔ سر مورد اصابت قرار گرفته بودند. <br/>
 
−
این آمار برای یک شخص غیر نظامی از لحاظ دقت تیراندازی بسیار عالی است که البته باید گفت: این دقت مرگبار او خونین‌ترین روز نروژ پس از پایان جنگ دوم جهانی را رقم زد. <ref>. www.gerdab.ir، مقاله «ندای وظیفه؛ تمرینی برای آدمکشی در دنیای حقیقی».</ref><br/>
 
−
- پلیس محلی استان «آیچی» ژاپن اعلام کرد: یک مرد ۳۹ ساله، پس از باختن در بازی‌کامپیوتری، دخترش را مورد ضرب و شتم قرار داد. این مرد گفت: تمام تمرکزم را روی این بازی گذاشته بودم؛ اما در لحظات آخر باختم و چون عصبانی شده بودم، کنترل رفتارم را از دست دادم.<ref>. www. isna.ir، مقاله «پدری فرزندش را به دلیل باخت در بازی کامپیوتری مورد ضرب و شتم قرار داد».</ref><br/>
 
−
- در آزمایشات صورت گرفته در دانشگاه اوهایو، مشخص شده است افرادی که با استفاده از سلاحهای شبیه‌ساز، بازی را انجام داده‌اند ۹۰ درصد نسبت به افرادی که این بازیها را انجام نداده‌اند، از دقت بیشتری در تیراندازی برخوردار شده‌اند. در ادامهٔ این آزمایش ۱۵۱ دانش‌آموز نوجوان به ۳ دسته تقسیم شده‌اند و هر کدام از این گروه‌ها به انجام یک نوع بازی پرداخته‌اند. گروهی به انجام بازی «رزیدنت اویل ۴» پرداختند، گروه دیگر بازی تیراندازی بدون خشونت در کنسول «Wii»<ref>. یک کنسول ویدیویی است که توسط شرکت «نینتندو» عرضه شده است. به عنوان مشخصه برجسته و بارز این کنسول می‌توان به دسته‌های «controller» بی‌سیم آن اشاره کرد. این دسته‌ها با نام «Wii Remote» شناخته می‌شوند و به عنوان یک دستگاه اشاره‌گر دستی مورد استفاده قرار می‌گیرند. از دیگر ویژگیهای آنها می‌توان به قابلیت تشخیص حرکت و چرخش در سه بعد مختلف اشاره کرد. مشخصه قابل توجه دیگر نیز ورودی کنسول «WiiConnect24» است که دستگاه به کمک آن می‌تواند پیامهای مختلف را دریافت کرده، سیستم را به صورت اینترنتی به روز کند. (www.digikala.com).</ref> را انجام دادند و گروه بعدی نیز به بازی «قارچ خور» مشغول شدند. <br/>
 
−
پس از انجام ۲۰ دقیقه بازی، این دانش‌آموزان به یک سالن تیراندازی با کُلت بادی برده شدند که بایستی ۱۶ گلوله را به آدمکی به ارتفاع ۱٫۸ متر در فاصلهٔ ۶ متری خود شلیک می‌کردند. کاربرانی که از سیستم کنترلی شبیه به سلاح استفاده کرده بودند، بیشترین اصابت به سر را داشتند و توانسته بودند ۷ گلوله را با موفقیت به سمت سر شلیک کنند. نکتهٔ جالب اینجاست که این گروه بدون اینکه به آنان گفته شود به سمت سر شلیک کنند، این کار را انجام داده بودند و در عین حال، به سایر بخشهای هدف مورد نظر توجه نداشته و تنها به سمت بالا تنه و خصوصاً سر شلیک کرده بودند. سایرین که بازی‌های غیر خشن را انجام داده بودند، به صورت میانگین دو اصابت به سر داشتند.<ref>. www.gerdab.ir، مقاله «ندای وظیفه؛ تمرینی برای آدمکشی در دنیای حقیقی».</ref><br/>
 
−
اینها آماری بود که در کشورهای خارجی اتفاق افتاده بود. ممکن است در کشور ما نیز چنین مسائلی اتفاق افتاده باشد و یا بیفتد که ما از آنها بی‌خبریم.<br/>
 
−
بر اساس تحقیقات کارشناسان و روانشناسان، می‌توان اثرات بازی‌های رایانه‌ای خشن را چنین بیان کرد:<br/>
 
−
• راه‌های خشونت‌آمیز فکر کردن را به شما یاد می‌دهند؛<br/>
 
−
• به شما اجازه می‌دهد پرخاشگر بودن را تمرین کنید؛<br/>
 
−
• حساسیت شما را به رنج و درد دیگران کم می‌کنند؛<br/>
 
−
• اطلاعات خطرناکی را به شما یاد می‌دهد که در زندگی هم برایتان خطرآفرین است. مثل نحوه‌یساختن بمب دستی یا راه‌های منفجر کردن موتورخانه‌ایک ساختمان و...؛<ref>. www.hamshahrionline.ir، مقاله «پرندگان خشمگینت را بکش».</ref><br/>
 
−
در این قسمت نام برخی از بازی‌های رایانه‌ای خشن را ذکر می‌کنیم تا والدین مراقب باشند که فرزندانشان از آنها استفاده نکنند:<br/>
 
−
«Counter Strike»، «Ever quest»<ref>. دادگاه برزیل فروش بازی‌های «Counter Strike» و «Ever quest» را به دلیل ترویج خشونت، غیر مجاز اعلام کرد. (همان، مقاله «ممنوعیت فروش دو بازی خشن در برزیل»، محمد رسولی).</ref>، «Manhunt»، «God of War»، «GTA»، «DOOM»<ref>. بر اساس گزارشات رسانه‌ها، دو تیرانداز به نامهای «اریک هریس؛ Eric Harris» و «دیلان کیبولد؛ Dylan Kiebold» از انجام بازی «DOOM» که از جانب ارتش ایالات متحده به منظور آموزش سربازان برای کشتن مؤثرتر و کارآمدتر مجوز و پروانه گرفته بود، لذت می‌بردند (mhta.persianblog.ir، مقاله «تأثیر بازی‌های اینترنتی خشونت آمیز بر کودکان و نوجوانان»، کارن اولیویر).</ref>، «Max payne»، «Mafia»، «Hitman» و «IGI».<br/>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سؤال: اگر بازی‌های رایانه‌ای سبب شود کاربر به مرور زمان خشن و عصبی شود، بازی کردن برای او جایز است؟<br/>
 
−
جواب: اگر این بازیها مفسده یا ضرر قابل اعتنایی داشته باشند، بازی کردن کاربر جایز نیست و باید اجتناب کند.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله مکارم، آیت الله نوری همدانی، 15/1/1394؛ آیت الله صافی گلپایگانی، 16/1/1394؛ آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 13931)، 23/1/1394.</ref>
 
−
=== تقلید گفتار نامناسب ===
 
−
یکی از شیوه‌های یادگیری در کودکان، از طریق مشاهده است؛ یعنی وی به وسیله‌یمشاهده‌یرفتار یا گفتار دیگران، یاد می‌گیرد که چگونه رفتار کند. هرچه فرد دارای اعتبار بیشتری نزد کودک باشد، احتمال تقلید کودک از وی بیشتر است. بنابراین، زمانی که قهرمان اصلی بازی در گفتار خود کلمات نامناسبی را به کار می‌برد، زیاد مشاهده شده که کودک نیزهمان کلمات را به کار می‌برد، حتی در زمانهایی که بازی را انجام نمی‌دهد، ممکن است مرتب کلمات یاد گرفته را به کار برد. این عبارات ممکن است در رابطه‌یفرد با خانواده، دوستان و همکلاسیها تأثیرات منفی باقی بگذارد و حتی باعث طرد شدن وی از سوی دوستانش شود.<ref>. www.gerdab.ir، مقاله «تأثیرات روان شناختی بازی‌های رایانه‌ای».</ref>
 
−
=== زمینه‌ساز از خود بیگانگی ===
 
−
شخصی که در بازی رایانه‌ای مفاهیم و خواسته‌های سازندگان بازی‌های رایانه‌ای را می‌پذیرد و آنها را صحیح تلقی می‌کند، خواسته یا ناخواسته و به مرور زمان، مفاهیم فرهنگی و ارزشهای دینی خود را به فراموشی می‌سپارد و باورهای القا شده در بازی‌های رایانه‌ای را اعتقاد و ارزش خود حساب می‌کند و بعد از مدتی فرد، دچار از خود بیگانگی شده، مانند آنها می‌اندیشد. <br/>
 
−
برای نوجوانی که در حال بازی است، فرقی نمی‌کند که دشمن کیست؛ زیرا دشمن همانی است که بازی می‌گوید. در میان انبوه بازی‌های رایانه‌ای که اکنون به آسانی در دسترس کودکان قرار می‌گیرند، بازی‌هایی وجود دارند که در آن مسائل اعتقادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی کشورهای مسلمان، به ویژه ایران، و علی الخصوص شیعیان مورد گستاخی قرار می‌گیرد.<ref>. www.tebyan.net، مقاله «اسباب بازی مدرن»، نسرین صفری.</ref>
 
−
=== همانندسازی اتفاقات دنیای مجازی در دنیای واقعی ===
 
−
بر اساس تحقیقات انجام شده در دانشگاه «ناتینگهام ترنت» انگلستان و دانشگاه «استکهلم» سوئد، تعداد زیادی از کاربران<ref>. در این مطالعه، 42 کاربر بین 15 و 21 سال، مورد مصاحبه قرار گرفتند.</ref> بازی‌های ویدیویی از تجربیات دنیای مجازی در زندگی واقعی استفاده کرده و برای حل مشکلات خود از «راه‌حلهای خشونت‌آمیز» استفاده می‌کنند.<br/>
 
−
به گفتهٔ کاربران، تقریباً هر کدام از آنها برخی از افکار غیر ارادی در رابطه با بازی‌های ویدیویی را تجربه کرده بودند. به گفتهٔ ۵۰ درصد شرکت کنندگان در این مصاحبه، آنها بسیاری از اوقات آرزوی استفاده از اتفاقات بازی ویدیویی را برای حل یک مشکل در زندگی واقعی داشته‌اند.<ref>. www.gerdab.ir، مقاله «بازی‌های ویدیویی خشونت را از دنیای مجازی به زندگی واقعی می‌آورند».</ref>
 
−
=== منزوی شدن ===
 
−
برخی از کارشناسان معتقدند<ref>. پریا حبرانی، عضو مرکز تحقیقات روانپزشکی و علوم رفتاری دانشگاه علوم پزشکی مشهد.</ref> که ایجاد حس انزواطلبی از دیگر معایب بازی‌های رایانه‌ای خشن است. به اذعان کارشناسان، کودکانی که مدام با این بازیها درگیرند، درونگرا و منزوی هستند و در برقراری ارتباط اجتماعی با دیگران ناتوان می‌شوند که ایجاد این روحیه موجب جدایی کودک از گروه همسالان و سرآغازی برای بروز ناهنجاریهای دیگر است.<ref>. www.mashreghnews.ir، مقاله «ایرانیها در روز چقدر گیم بازی می‌کنند؟».</ref><br/>
 
−
مادری می‌گوید: فرزندم به بازی‌های رایانه‌ای معتاد شده است. او هر روز خود را به تلویزیون می‌رساند و از دنیای بیرون به کلی بی‏ýخبر است، حتی متوجه رفت و آمد میهمانان نمی‌شود و همیشه بعد از دست کشیدن از این برنامه، با سر درد و کسالت مواجه می‌شود.<ref>. www.tebyan.net، مقاله «اثر بازی‌های رایانه‌ای بر کودکان و نوجوانان».</ref><br/>
 
−
اینگونه از والدین باید تلاش کنند فرزندان خود را با راهکارهای جذابی مانند تفریحات سالم، ورزش و مخصوصاً کوهپیمایی، شنا و... از انزوا و تنهایی خارج کنند.<br/>
 
−
=== قانون‌گریزی ===
 
−
یکی از اثرات بازی‌های رایانه‌ای با موضوع خشونت، مثل «GTA» قانون‌گریزی است؛ چون در اینگونه از بازیها هیچ قانونی توان مقابله با شخصیت اصلی بازی را ندارد و همین امر، کاربر را قانون‌گریز تربیت می‌کند و به او می‌آموزد که برای رسیدن به هدف از هر وسیله‌ای می‌تواند استفاده کند و هیچ چیزی نمی‌تواند مانع رسیدن او به هدفش شود.<br/>
 
−
=== توهم‌زدگی ===
 
−
فضای حاکم بر برخی از بازی‌های رایانه‌ای، مانند «silent hill» آنقدر وحشتناک و توهمی است که کاربر را به توهم وارد می‌کند. در طول بازی، فضای مه و خاکستر، ترکیب رنگ مشکی، نارنجی و قهوه‌ای، استفاده مداوم از آتش در تمام ارکان شهر و... فضایی توهمی را در ذهن کاربر متبادر می‌کند. همان گونه که از داستان بازی مشخص است، رنج و درد پایه و اساس بازی به شمار می‌رود. این عوامل را کنار صدای ممتد زنگ یا خش‌خش رادیو و همچنین فضای تاریکی که بازیکن را مجبور به استفاده از چراغ قوه می‌کند، بگذارید. بازی، سعی در رعب‌انگیز کردن فضا در بالاترین سطح ممکن دارد. نوجوانی که این بازی را طی چند روز و حتی چند ماه تمام می‌کند، یا باید اعصابی از فولاد داشته باشد یا ذهنی کاملاً فرو ریخته که چنین فضایی را بتواند در مدت زمانی طولانی تحمل کند.<ref>. www.gerdab.ir، مقاله «توهم‌زدگی، حاصل بازی‌های رایانه‌ای (silent hill)».</ref>
 
−
=== اعتیاد به بازی ===
 
−
از آسیبهای جدی و مهم بازی‌های رایانه‌ای - که متأسفانه کمتر مورد توجه و دقت قرار می‌گیرد - «اعتیاد» به این بازیها است. شاید بتوان تمام آسیبهای ذکر شده را نتیجه و اثر اعتیاد به این بازیها حساب کرد.<br/>
 
−
به گفتهٔ مدیر گروه سلامت روانی- اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی تهران<ref>. دکتر شهرام خرازی‌ها.</ref>: نوجوانان به تدریج به بازی‌های رایانه‌ای معتاد می‌شوند و مثل یک معتاد به مواد مخدر، وقتی که به هر علتی امکان بازی کردن نداشته باشند، احساس می‌کنند که چیزی کم دارند و به دنبال امکانی برای بازی بر می‌آیند و در این مسیر ممکن است حتی قراردادهای عرفی خانواده و جامعه و قوانین جاری را زیر پا بگذارند. آنها چون معتادان به مواد مخدر، منزوی می‌شوند و تمام وقت و نیروی خود را صرف بازی‌های رایانه‌ای و تهیهٔ بازی‌های جدیدتر و مهیج‌تر می‌کنند. اخیراً در یکی از کشورهای غربی، در پی افزایش آمار معتادان رایانه‌ای، کلینیک ترک اعتیاد رایانه‌ای راه اندازی شده است. کودکان و نوجوانانی که ساعتهای طولانی به بازی‌های رایانه‌ای می‌پردازند، برای درس خواندن و به ویژه فراگیری نکات و مباحث جدید وقت کم می‌آورند. برخی از آنها در مدرسه برای تعطیل شدن و بازگشت به منزل لحظه شماری می‌کنند تا هرچه زودتر خود را در عالم بازی‌های رایانه‌ای غرق کنند. گاه حتی از رفتن به میهمانیهای فامیلی و یا دوستانهٔ مرسوم سر باز می‌زنند.<ref>. www.hamshahrionline.ir، مقاله «وقتی رایانه سبیل آتشی می‌کشد»، فریبا خانی.</ref><br/>
 
−
برای اینکه والدین محترم بدانند در چه حالتی فرزندانشان به این بازیها اعتیاد پیدا کرده‌اند، برخی از علایم و نشانه‌های آن را ذکر می‌کنیم:<br/>
 
−
• بیشتر وقت آزاد آنها در ساعتهایی که مدرسه نیستند، به بازی‌های کامپیوتری یا ویدیویی می‌گذرد؛<ref>. همان، مقاله «هوا را از من بگیر، کنسولم را نه».</ref><br/>
 
−
• اغلب ضعف دارند و در مدرسه به خواب می‌روند؛<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
• دچار اُفت تحصیلی محسوسی می‌شوند؛<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
• کارهای اجتماعی، مثل عضویت در گروه‌ها، باشگاه‌ها یا شرکت در ورزشها را رها می‌کنند؛<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
• وقتی بازی نمی‌کنند، عصبی، کلافه و بی‌توجه هستند؛<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
• وقت زیادی را به فکر کردن به بازی‌های کامپیوتری اختصاص می‌دهند و دایم در حال فکر کردن به راه‌حلهایی هستند که می‌تواند آنان را در یک مرحله‌یبازی برنده کند؛<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
• ممکن است به‌خاطر ادامه‌یبازی، از خوردن غذا، خوابیدن یا حمام رفتن چشم‌پوشی کنند؛<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
• به سر درد یا شانه درد، خشکی چشم و کمر درد، بعد از پایان بازی دچار می‌شوند.<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
=== فصل پنجم: آسیب‌های جسمی بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
=== ضعف بینایی چشم ===
 
−
چشمان فرد به دلیل خیره شدن مداوم به صفحهٔ نمایش رایانه یا تلفن همراه، به شدت تحت فشار قرار می­گیرد و دچار عوارض و ضعف بینایی می­شود.<ref>. www. isna.ir، مقاله «مهمترین عوارض اعتیاد به بازی‌های رایانه‌ای».</ref>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سوال: اگر بازی‌های رایانه‌ای موجب شوند کاربر به بیماری‌هایی مانند «ضعف بینایی، کبودی انگشتان دست و ...» مبتلا شود، آیا بازی کردن برای او جایز است؟<br/>
 
−
جواب: اگر این بازی‌ها دارای ضرر جدی و اساسی<ref>. آیت الله شبیری زنجانی: صرف ضعف بینایی و کبودی انگشتان دست، ضرر اساسی حساب نمی‌شود. (استفتاء، کد استفتاء: 19799، 17/5/1394)</ref> باشند، بازی کردن جایز نیست و شخص باید اجتناب کند.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله مکارم، آیت الله نوری همدانی، آیت الله سیستانی، 17/5/1394؛ آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 19799)، 17/5/1394؛ آیت الله خامنه‌ای، 18/5/1394؛ آیت الله صافی گلپایگانی، 19/1/1394.</ref>
 
−
=== فشار به ستون فقرات ===
 
−
چون بازیکن در وضعیتی ثابت تا ساعتها می­نشیند، ستون فقرات و استخوان‌بندی او دچار مشکل می­شود و در دراز مدت، مبتلا به آرتروز و انحراف ستون فقرات می­گردد. همچنین احساس سوزش و سفت شدن گردن، کتفها و مچ دست، از دیگر عوارض کار نسبتاً ثابت و طولانی مدت با رایانه است.<ref>. www. isna.ir، مقاله «مهمترین عوارض اعتیاد به بازی‌های رایانه‌ای».</ref>
 
−
=== بیماری‌های پوستی ===
 
−
متخصصان و پزشکان معتقدند: فردی که با رایانه کار می­کند، پوستش در معرض مداوم اشعه­هایی قرار می­گیرد که از صفحهٔ رایانه پخش می­شود {و همین امر سبب بیماریهای پوستی می­گردد.}.<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
=== تشدید بیماری صرع ===
 
−
به نظر برخی از متخصصان اعصاب و روان، بازی‌های پرهیجان رایانه­ای که طی آن، صفحهٔ نمایش‌گر رایانه، از فلاشها و شعاعهای خیره کنندهٔ نوری پوشیده می‌شود، سبب بروز هیجانهای شدید عصبی در نوجوانان می‌شود که از نظر عصبی ضعیف هستند و برای ابتلا به صرع آمادگی دارند.<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
به گفتهٔ پزشکان: دلیل عمدهٔ ناراحتی صرع، مربوط به کسانی می­‌شود که نسبت به نور حساسیت دارند و تحمل چشمکهای پی‌در پی نور در بازی‌های رایانه­ای برای آنان دشوار است.<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
به گفتهٔ انجمن بیماران صرع انگلیس: حدود یک درصد از نوجوانان غیر مبتلا به بیماری صرع، به نور حساسیت دارند، در حالی که این رقم در میان افراد مبتلا به این بیماری، پنج درصد است که حتی در مواردی هنگام بازی صرع منجر به مرگ گزارش شده است.<ref>. www.tebyan.net، مقاله «پیامدهای بازی‌های رایانه‌ای بر کودکان و نوجوانان».</ref><br/>
 
−
مادر یک نوجوان ۱۴ سالهٔ انگلیسی می‌گوید: پسرم بر اثر بازی‌های رایانه­ای «نینتندو» جان سپرد. وی افزود: پسرم پس از یک ساعت بازی، دچار تشنج شد و به زمین افتاد و چند دقیقه بعد، جان سپرد.<ref>. همان، مقاله «اسباب بازی مدرن»، نسرین صفری.</ref><br/>
 
−
=== چاقی و اضافه وزن ===
 
−
از دیگر عوارض جسمانی که بر اثر استفادهٔ زیاد از رایانه و برنامه­‌های رایانه‌ای در مقابل این دستگاه به وجود می‌آید، چاق شدن کودکان و نوجوانان به علت کم تحرکی است.<br/>
 
−
برخی از کودکان هنگام انجام بازی‌های رایانه­ای، از مواد خوراکی<ref>. چیپس، پفک و... .</ref> استفاده می­کنند که همین موضوع، علاوه بر بی­تحرکی کودکان، موجب چاق شدن سریع‌تر آنها می­شود، لذا والدین محترم سعی کنند که فرزندان خود را به بازی‌های جسمی که به تحرک نیاز دارد، تشویق کنند تا سلامت و نشاط آنها تأمین شود.<br/>
 
−
=== تحریک قوای جنسی ===
 
−
متأسفانه در بیشتر بازی‌های رایانه­ای از تصاویر مستهجن زنان استفاده شده است و یا مسائل جنسی و شهوانی به نمایش گذاشته می­شود که سبب تحریک قوای جنسی افراد و بروز شهوت در آنان می­شود.<br/>
 
−
«مسائل جنسی» از مضامین دیگری است که در این بازیها از آن استفاده می­شود. فیلمهای نبردهای تن به تن دختران نیمه عریان، رقص و موسیقی غربی، به تصویر کشیدن روابط نامشروع و... در دیسکتهای پلی استیشن و سی دیها، بدون هیچ گونه مشکلی در فروشگاه­ها به معرض فروش گذاشته شده است. بعضی از بازی‌های رایانه­ای از مراحل ساده شروع می­شود و در پایان به تصاویر مستهجن می­رسد، به طوری که اگر بازیکن در بازی برنده شود، عکسهای مستهجن به عنوان جایزه بر صفحهٔ تلویزیون ظاهر می­شود.<ref>. www.tebyan.net، مقاله «آسیبهای روانی تربیتی بازی‌های رایانه‌ای».</ref>
 
−
=== بلوغ زودرس ===
 
−
یکی از مهم‌ترین عوامل «بلوغ زودرس»<ref>. ظاهر شدن علایم بلوغ از نظر فیزیکی و هورمونی در دختران قبل از 8 سالگی و در پسران قبل از 9 سالگی، بلوغ زودرس نامیده می‌شود. (www.jahannews.com، مقاله «بلوغ زودرس چیست؟»).</ref> دیدن تصاویر و صحنه­های جنسی و تحریک کننده می­باشد که قطعاً در بازی‌های رایانه­ای زیاد مشاهده می­شود. مداومت بر این بازیها نیروی جنسی افراد را که به صورت غریزی در همه وجود دارد، تحریک می­کند که در نتیجه، شخص قبل از سن لازم، به بلوغ جنسی می­رسد که اغلب اوقات باعث انحرافات اخلاقی و جنسی می‌شود.<br/>
 
−
برخی از کارشناسان<ref>. رهام سجادی، روانشناس و استاد دانشگاه.</ref> معتقدند: بسیاری از خانواده‌ها همیشه نسبت به اینکه فرزندانشان در مسائل جنسی، زودتر از وقت تعیین شده کنجکاو شوند، حساسیت دارند. به ویژه اینکه آگاهی زودرس، به دنبال خود کنجکاوی پنهان و بلوغ زودرس جنسی را در پی دارد. فضای این بازیها چنین مسائلی را برای یک نوجوان به دنبال خواهد داشت. <br/>
 
−
باید توجه داشت که در شرایط جدید، والدین دیگر نمی‌توانند روی این بازیها به شیوهٔ گذشته نظارت کنند و به این ترتیب، نوجوانان به یکباره با آموزه­های جنسی فراوانی روبرو می­‌شوند، و پس از این شستشوی ذهنی که توسط این بازیها صورت می­گیرد، سؤالات بی­شمار جنسی افکار این نوجوانان را {احاطه کرده و آنها را} به سوی جذابیتهای جنسی می‌کشاند که با توجه به سن و نپختگی آنها، به بیراهه کشیده می­شوند.<ref>. www.mashreghnews.ir، مقاله «هزینه‌ای که والدین برای گانگستر شدن فرزندان می‌کنند».</ref>
 
−
=== آسیب دیدن مغز ===
 
−
تحقیقات نشان می­دهد که بازی‌های رایانه­ای موجب صدمات مغزی طولانی‌مدت می­شوند. این بازیها قسمتهایی از مغز را که به بینایی و حرکت اختصاص دارد، تحریک می­کنند و به تکامل دیگر نواحی مغز کمکی نمی­کند. افرادی که ساعتهای زیادی را به بازی اختصاص می­دهند «لوب فرونتال»<ref>. frontal lobe: لوب فرونتال، در جلوی شیار مرکزی (رولاندو) قرار دارد. لوب پیشانی (فرونتال) یک منطقه مهم حرکتی محسوب می‌شود. به طور کلی، برخی از عملکردهایی که به لوب پیشانی (فرونتال) نسبت می‌دهند، عبارت است از: مرکز کنترل اعمال حرکتی عضلات اسکلتی که در جلوی شیار مرکزی (رولاندو) قرار دارد؛ مرکز تکلم در نیمکره غالب (ناحیه بروکا) که در جلوی شیار جانبی (سیلویوس) واقع شده است؛ مرکز کنترل ادرار و مدفوع و... . (www. barzkar2.persianblog.ir، مقاله «لوب فرونتال و اعمال آن»، ابراهیم برزکار).</ref> آنها تکامل پیدا نمی­کند. «لوب فرونتال» نقش به سزایی در تکامل حافظه، احساس و یادگیری دارد. افرادی که «لوب فرونتال» آنها تکامل زیادی پیدا نکرده، بیشتر مستعد اعمال خشونت‌آمیز هستند و کمتر توانایی کنترل رفتارهایشان را دارند.<ref>. www.tebyan.net، مقاله «از خشونت تا اعتیاد»، فهیمه کهتری.</ref><br/>
 
−
یکی از دانشمندان<ref>. پروفسور «آکیو موری»، متخصص عصب جمجمه‌ای از دانشگاه نیهون در توکیو.</ref> نوار مغز ۲۴۰ نفر، بین سنین ۶ تا ۲۹ سال را مورد بررسی قرار داد. او دریافت، افرادی که به طور مرتب به بازی‌های رایانه‌ای و ویدیویی می­‌پردازند، در شرایط فعال ادراکی، موج فعالیت مغزی بتای لوب پیشانی­‌شان، کمتر از افراد معمولی است. آنچه بیشتر نگران‌کننده بود، این بود که بررسیها نشان داد، نوار مغزی بازی‌کنندگان، شبیه نوار مغزی افرادی است که دچار زوال عقل شده‌اند.<ref>. www.gerdab.ir، مقاله «بازی‌های ویدیویی؛ نابودکننده مغز کودکان».</ref><br/>
 
−
=== شب ادراری ===
 
−
یکی از مسائلی که والدین را نگران می­کند، مسئلهٔ «شب ادراری» کودکانشان است. والدین محترم دقت داشته باشند که یکی از دلایل شب ادراری در کودکان، بازی‌های رایانه­ای ترسناک می­باشد.<ref>. mhta.persianblog.ir، مقاله «بازی‌های رایانه‌ای؛ از خشونت تا اعتیاد»، به نقل از «هفته نامه سروش، شماره 1234».</ref>
 
−
=== ضربان قلب بالا ===
 
−
یکی از کارشناسان<ref>. «پل اینیچ» محقق آمریکایی.</ref> می­گوید: اندازهٔ ضربان قلب و ترشح هورمونها در حین بازی‌های رایانه­‌ای افزایش می­‌یابند و کسانی که تنها به بازی نگاه می­‌کنند و حتی در آن شرکت نمی­‌کنند، فشارهای عصبی زیادی را متحمل می­شوند.<ref>. www.tebyan.net، مقاله «بازی‌های رایانه‌ای؛ از خشونت تا اعتیاد 1».</ref>
 
−
=== ضعف ارگانیک بدن ===
 
−
در پژوهشی که انجام شد، معلوم گشته که بازی‌های رایانه­ای می­توانند هیجانهای زیادی را به کودکان تحمیل کنند. تجربهٔ طولانی‌مدت هیجانهای شدید ناشی از بازی‌های رایانه‌ای، احتمالاً از طریق افزایش کورتیزول<ref>. هورمون غدد فوق کلیوی.</ref>، موجب ضعف ایمنی ارگانیزم بدن در مقابل هجوم آسیب­زاهای محیطی خواهد شد (و بدن را در مقابل بیماریها بی‌دفاع می‌کند). از طرفی؛ چون افزایش کورتیزول باعث اختلالات آشکار در سوخت و ساز چربیها می­‌شود، برخی از دشواریهای قلبی و عروقی را نیز می­توان به تجارب هیجانی شدید استناد کرد.<ref>.www.mashreghnews.ir، مقاله «بلوغ زودرس، ارمغانی از مدرنیته».</ref><br/>
 
−
هیجان همیشگی هنگام بازی، بر روی ارگانیسم فرد تأثیر گذاشته و بر دستگاه گردش خون و گوارش پیامدهای منفی به جا می‌گذارد، همچنین این هیجانهای کاذب، سلامت روانی کودک را به خطر می­‌اندازد.<ref>. www. isna.ir، مقاله «بازی‌های رایانه‌ای و تأثیرات آن بر روان کودکان».</ref>
 
−
=== راه‌های پیشگیری از آسیب‌های جسمی بازی‌های رایانه ­ای ===
 
−
برای اینکه از ضررها و خطرات جسمی استفاده از بازی‌های رایانه­ای در امان باشیم، باید به نکاتی که متخصصین بیان کرده­اند، دقت کنیم:<br/>
 
−
۱. سر را بالای تنه و عمودی نگهدارید، نه خمیده به جلو یا عقب؛<ref>. www. rasekhoon.net، مقاله «عوارض جسمی استفاده از کامپیوتر و بهبود آنها»، حمید فرودیان.</ref><br/>
 
−
۲. هر چند وقت یکبار تغییر وضعیت دهید و سر را در وضعیت تکیه به صندلی قرار دهید؛<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
۳. به تناوب از نرمش و حرکات کششی سر و گردن استفاده کنید. از ورزشهایی که عضلات پس گردن و پشت را تقویت می‌کند، بهره بگیرید؛<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
۴. نور محیط (از پنجره و لامپ) آنقدر زیاد نباشد که چشم‌تان را دچار خیرگی کند. اگر چنین است، از پردهٔ ضخیم و لامپهای ضعیف‌تر استفاده کنید. به علاوه، در تاریکی کامل نیز با کامپیوتر کار نکنید تا ناچار نشوید دایم به صفحه خیره شوید. می‌توانید از فیلترهای ضد خیرگی چشم که انعکاسهای اضافی نور را جذب می‌کنند، استفاده کنید؛<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
۵. پلک زدن را فراموش نکنید تا دچار خشکی و قرمزی چشم نشوید. هر نیم ساعت یکبار، ده بار پشت سر هم پلک بزنید و یا چشمان‌تان را برای مدتی ببندید. اگر هوای اتاق خشک است، به طریقی رطوبت آن را زیاد کنید؛<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
۶. برای جلوگیری از خستگی چشم، در هر ۲ ساعت ۱۵ دقیقه به چشمان‌تان استراحت دهید و هر ۲۰ دقیقه‌ای به مدت ۲۰ ثانیه به تصویری {غیر از صفحه} کامپیوتر نگاه کنید تا عضلات چشم‌تان استراحت کند؛<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
۷. در صورت بروز گزگز و کرختی، یا درد و سوزش در انگشتان و مچ و ساعد، تایپ کردن را قطع کنید و به مچ‌تان استراحت دهید؛<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
۸. از صندلیهایی با قابلیت تنظیم ارتفاع استفاده کنید، به طوری که کف پایتان کاملاً روی زمین قرار گیرد. اگر صندلی دسته دارد، بهتر است موقع کار با صفحه کلید (تایپ) دسته‌های صندلی زیر ساعدها قرار گیرند تا تحمل وزن دستها بر عهدهٔ شانه و کتف نباشد؛<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
۹. کف صندلی سفت باشد تا ستون مهره‌ها دچار انحراف جانبی نشود.<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
نکات دیگری نیز وجود دارد که ما به همین مقدار بسنده کردیم.<br/>
 
−
=== فصل ششم: آسیبهای امنیتی بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
از مهمترین آسیبهای بازی‌های رایانه‌ای، خطرات امنیتی این ابزار می‌باشند. غالب افراد یا از این مشکلات خبری ندارند یا نسبت به آن بی اهمیت هستند ولی هر دو گروه در معرض خطر و آسیب قرار می‌گیرند.<br/>
 
−
در بسیاری از بازی‌هایی که در رایانه و موبایل اجرا می‌شوند از افراد خواسته می‌شود که در برابر استفاده از این بازیها به صاحبان و طراحان اجازه داده شود که به اطلاعات و امکانات موبایل یا رایانه آنها دسترسی داشته باشند.<br/>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سوال: برای نصب برخی از بازی‌های رایانه‌ای و موبایل باید به شرکت سازنده اجازه داده شود تا به اطلاعات خصوصی و مهم گوشی دسترسی داشته باشد یا از ابزار گوشی مانند دوربین، ضبط صوت استفاده کند، آیا استفاده از این بازی‌ها و اجازه دسترسی داشتن آنها به اطلاعات رایانه و موبایل جایز است؟<br/>
 
−
جواب: هرگاه این کار خلاف قانون بوده یا سبب تقویت دشمنان اسلام گردد یا مفاسد اخلاقی، اعتقادی و اجتماعی داشته باشد<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله مکارم، 24/3/1394.<br/>
 
−
آیت الله صافی گلپایگانی: بستگی به افراد دارد، می‌توانند اجازه ندهند(استفتاء پیامکی از دفتر، 25/3/1394).<br/>
 
−
آیت الله نوری همدانی: به مقتضای قوانین عمل شود(استفتاء پیامکی از دفتر، 23/3/1394)</ref> یا سبب افشاء سر و هتک حرمت شخص یا دیگری شود<ref>. آیت الله شبیری زنجانی(استفتاء پیامکی از دفتر، کد استفتاء: 16310)، 31/3/1394.</ref> جایز نیست.<br/>
 
−
رئیس پلیس فتا غرب استان تهران<ref>. سرهنگ اصغر باقریان.</ref> دربارهٔ خطرات امنیتی بازی‌های رایانه‌ای می‌گوید: متاسفانه در بازی «کلش آو کلنز»<ref>. ر.ک: www.cyberpolice.ir.</ref> نیز مثل دیگر بازی‌های اندرویدی امکان به سرقت رفتن اطلاعات شخصی کاربران وجود دارد. چرا که افراد سودجو می‌توانند با هک این بازی موجب به سرقت رفتن اطلاعات شخصی افراد شوند.<ref>. www.isna.ir، مقاله «هشدار پلیس دربارهٔ «کلش اف کلنز».</ref><br/>
 
−
=== جاسوسی با بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
«کینکت» نام یک بازی جدید می‌باشد که از سوی شرکت مایکروسافت تولید شده است. مهم‌ترین ویژگی این بازی آن است که می‌تواند حرکات بدن کاربر را در صحنهٔ بازی نمایش دهد؛ یعنی کاربر به جای اینکه حرکات را از طریق دستهٔ ابزار انجام دهد، خودش همان نقش را بازی می‌کند. این اتفاق، گرچه از نظر تکنولوژیک یک حرکت رو به جلو محسوب می‌شود؛ اما دارای عواقب فرهنگی خاصی نیز هست؛ به دلیل برخورداری از یک دوربین قدرتمند، این دستگاه توانایی ضبط تصاویر را دارد. در دورانی که از دوربین تلفن همراه، دوربین و میکروفن لپ تاپ گرفته تا مکالمات تلفنی، ایمیلها و... به ابزاری برای جاسوسی تبدیل شده‌اند و به وسیلهٔ آژانس امنیت ملی آمریکا (NSA) کنترل می‌شوند و این موضوع صرفاً به افراد سیاستمدار یا افراد خاص جامعهٔ آمریکا اختصاص ندارد و برای افراد تمام جوامع در سراسر دنیا در نظر گرفته شده است تا رفتار و مکالمات هر کسی را در هر جایی تحت پوشش قرار دهند، کینکت پر زرق و برق مایکروسافت آمده تا کمکی باشد برای رسالت سازمانی و مأموریت (NSA) که کنترل روابط و اطلاعات افراد در سراسر دنیاست.<ref>. www.gerdab.ir، مقاله «وقتی بازیها جاسوس می‌شوند»، امید صدرایی.</ref><br/>
 
−
برخی از بازی‌های رایانه‌ای مانند «کال آف دیوتی»<ref>. Call of Duty: Modern Warfare 3.</ref> چون دارای حفره‌های امنیتی هستند امکان به سرقت رفتن اطلاعات افراد را برای هکرها آسان می‌کند: «کارشناسان موسسه امنیتی (ReVuln) که برای اولین بار این آسیب پذیری‌ها را شناسایی کرده‌اند معتقدند مشکلات یاد شده به هکرها و حتی دیگر کاربران بازی‌های رایانه‌ای امکان می‌دهد تا به اطلاعات شخصی کاربران دیگر دسترسی پیدا کنند».<ref>. www.farsnews.com، مقاله «نگرانی از حفره‌های امنیتی یک بازی».</ref>
 
−
=== خراب شدن سیستم توسط بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
به گزارش اپل اینسایدر، یک بدافزار که ظاهراً یک بازی ویدیویی است، برای کاربران سیستم عامل ویندوز موبایل ارسال می‌شود. در صورت نصب این بدافزار، این محصول مخرب به طور خودکار شماره تلفنهای راه دور متعددی را شماره‌گیری می‌کند و با این کار صدها هزار دلار خرج روی دست کاربران می‌گذارد. کارشناسان امنیتی مؤسسهٔ «Lookout» که اولین بار متوجه این مشکل شدند، می‌گویند: این بدافزار اثر مخرب دیگری ندارد و تنها با هدف افزایش رقم مخارج کاربران طراحی شده است، لذا نمی‌توان آن را یک ابزار هکری دانست.<ref>. www.asriran.com، مقاله «ویروس جدید در لباس بازی رایانه‌ای».</ref>
 
−
=== فصل هفتم: آسیب‌های اقتصادی بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
=== ضرر اقتصادی به فرد و خانواده ===
 
−
بازی‌های آنلاین به دلیل جذابیتی که دارند افراد را طوری به سمت خود جذب می‌کنند که به راحتی نمی‌توانند از آن جدا شوند؛ لذا اعتیاد شدیدی به این بازی‌ها پیدا می‌کنند. «{این} افراد با عادت کردن به پرداخت {پول} برای بهتر شدن شرایط بازی و پیشرفتی که هرگز اقناعشان نخواهد کرد؛ در یک فرآیند رقابتی منفی می‌افتند. در چنین محیطی بازیکن هرچقدر هم هزینه کند بالاخره یکی پیدا می‌شود که از او جلوتر باشد و این مساله رقابت را پایان ناپذیر می‌کند. بازی در گستره‌ای جهانی انجام می‌شود و {شخص} برای عقب نماندن از چند میلیون رقیب خود پیاپی هزینه می‌کند و این هزینه کردن پایانی ندارد. از همین روست که این هزینه‌ها وارد فاز جدیدی می‌شود و آن خرید و فروش اکانت است. یعنی فردی که از هزینه کردن‌های پیاپی خسته شده بجای ماهانه چند صد هزار تومان هزینه کردن و انتظار کشیدن، به یک باره چند میلیون تومان می‌پردازد و یک اکانت پیشرفته را خریداری می‌کند».<ref>. www.gerdab.ir، مقاله «ماجرای ارزی که از کشور خارج می‌شود و فرصتی که باز نمی‌گردد/ وقت و سرمایه خود را آنلاین هدر بدهید! ».</ref><br/>
 
−
مثلا در بازی «کلش آو کلنز» بسیاری از افراد برای پیشرفت در مراحل، هزینه‌های سنگینی را می‌پردازند که نتیجه‌ای جز ضرر به اقتصاد شخص ندارد. یکی از بازی کنان این بازی که اکانت مرحله ۱۷۰ را از طریق معرفی در سایت، به قیمت هشت میلیون تومان فروخته می‌گوید: «حدود یک سال و نیم وقت گذاشتم تا به این مرحله برسم. بعضی روزها تا هشت ساعت هم بازی می‌کردم، بعضی روزها هم کمتر».<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
طبق اظهارات یکی از کاربران فعال این بازی، وی تا کنون مبلغ هفتاد میلیون تومان بابت خرید «Gem»<ref>. پول رایج بازی.</ref> پول صرف کرده و همچنان در صدد ادامه این روند است!.<ref>. www. vgpostmortem.ir، مقاله «تحلیل بازی Clash of Clans»، محمود بلالی.</ref>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سؤال: آیا خرید و فروش اکانت<ref>. شخصی برخی از مراحل بازی آنلاین را تمام کرده و این امتیاز را می‌فروشد تا خریدار از همین مرحله ادامه دهد و از مراحل قبلی شروع نکند.</ref> بازی‌های آنلاین مانند کلش آو کلنز جایز است؟<br/>
 
−
جواب: خرید و فروش اکانت جایز نیست.<ref>. آیت الله مکارم: www.makarem.ir ، آیت الله سیستانی: www.sistani.org، سوال‌ها و جواب‌ها، بازی‌های کامپیوتری؛ آیت الله شبیری زنجانی: www. zanjani.net، استفتائات، س 368؛ استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله نوری همدانی، ۱۳/۲/۱۳۹۴ آیت الله خامنه‌ای: جایز است ولی اگر قانونی در این زمینه وجود دارد، باید رعایت شود. (استفتاء پیامکی از دفتر، 15/2/1394).</ref>
 
−
برخی از افراد برای خرید اکانت یا امکانات بازی «کلش آو کلنز» اقدام می‌کنند ولی با کاربران شیّادی روبرو می‌شوند که در قبال دریافت پول، اکانت را به آنها تحویل نمی‌دهند لذا باید از خرید این اکانتها از سایتهای غیر مجاز خودداری کنند.<br/>
 
−
کاربرانی که در مقابل دریافت پول، اکانت را به مشتری تحویل نمی‌دهند خیال نکنند که گرفتار مجازات قانون نمی‌شوند بلکه باید دقت داشته باشند که پلیس فتا آنها را شناسایی کرده و مجازات می‌کند.<ref>. ر.ک: www.cyberpolice.ir، مقاله «شناسایی عامل هک و کلاهبرداری از کاربر کلش آف کلنز»</ref>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سوال: فروختن یک اکانت مثلا اکانت بازی «کلش آو کلنز» به چند نفر اشکال دارد؟ پول دریافتی حلال است؟<br/>
 
−
جواب: فروش یک اکانت به چند نفر حرام است و پول دریافتی حلال نیست و باید به صاحبانش برگردانده شود.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء:21391)، آیت الله خامنه‌ای، آیت الله صافی گلپایگانی، آیت الله جوادی آملی، آیت الله مکارم، 18/6/1394.</ref>
 
−
=== ضرر به اقتصاد ملی ===
 
−
اگر مسئولین در صدد تولید بازی‌هایی با کیفیت بالا و محتوایی مناسب با دین و فرهنگ کشورمان نباشند، کاربران داخلی به بازی‌های خارجی رو می‌آورند و در نتیجه پول و ارز از کشور خارج می‌شود که به نفع کشورهای تولید کننده می‌باشد.<br/>
 
−
مثلاً بازی‌های «کلش آو کلنز»<ref>. طبق گزارش مالی شرکت «Supercell» که طراح و سازنده بازی است، این شرکت در سال ۲۰۱۴ به میزان ۱٫۸ میلیارد دلار از بازی جنگ قبایل سود دهی داشته که نه تنها بیشترین میزان سود دهی یک بازی موبایلی بوده، بلکه بیشترین رشد در زمینه درآمدهای جنگ قبایل نیز در همین سال به دست آمده است. اگر شما این مبلغ را به ۳۶۵ روز سال تقسیم کنید، خواهید دید که این شرکت به طور متوسط در هر روز تنها از بازی جنگ قبایل خود ۵ میلیون دلار درآمد خالص دارد!(www. vgpostmortem.ir، مقاله «تحلیل بازیClash of Clans »، محمود بلالی)</ref> یا «مزرعه داری»<ref>. Hay Day.</ref> در آوریل ۲۰۱۳م حدود ۲۷۹ میلیون دلار درآمد کسب کرده، روزانه ۴/۲ میلیون دلار درآمد داشته است که از هشت و نیم میلیون کاربر به دست می‌آید.<ref>. www.forbes.com، مقاله «The 2.4 Million-Per-Day Company: Supercell: 2،4 میلیون دلار درآمد روزانه شرکت سوپرسل».</ref><br/>
 
−
بازی آلمانی «Travian» بازی ای است که نه تنها تهاجم و غارت را ترویج می‌دهد؛ بلکه روزانه با فروش مجازی خود میلیونها دلار ارز را از کشور خارج می‌کند. با یک حساب سرانگشتی می‌توان فهمید که حداقل ماهی نیم میلیارد تومان طلای مجازی در این بازی فروخته می‌شود؛ چراکه طبق اعلام سایت تراوین، حدود ۱۰۰ هزار ایرانی، کاربر این بازی هستند. طبق استانداردهای جهانی، حدود ۱۰ درصد کاربران بازی‌های آنلاین فعال بوده و از این تعداد ۹ درصد پرداخت آنلاین خواهند داشت. بنابراین، اگر روزی حداقل یک درصد از کاربران تراوین؛ یعنی حدود هزار نفر از ارزان‌ترین طلای بازی (۲ تا ۵ یورو) خرید کنند، ماهی ۵۰۰ میلیون تومان و البته سالی ۶ میلیارد تومان، درآمد شرکت خارجی است.<ref>. www.yjc.ir، مقاله «این بازی اینترنتی سالی 6 میلیارد ارز از کشور خارج می‌کند».</ref> این پولها به سرعت به دلار تبدیل و از بانکهای کشور خارج شده و به حساب اصلی شرکت مدیریت کننده بازی در خارج از کشور منتقل می‌شود و به همین راحتی حجم بالایی از ارز کشورمان در ازای دریافت هیچ چیز یا بدتر، در ازای هدر دادن وقت جوانانمان خارج می‌شود و مسئولین نه تنها در برابر چنین فاجعه پنهانی سکوت کرده‌اند؛ بلکه اکثر این بازی‌های آنلاین خارجی با مجوز ارگان‌های ذی ربط فعالیت می‌کنند!.<ref>. www.gerdab.ir، مقاله «ماجرای ارزی که از کشور خارج می‌شود و فرصتی که باز نمی‌گردد/ وقت و سرمایه خود را آنلاین هدر بدهید! ».</ref>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سؤال: در برخی از بازی‌های آنلاین، برای اینکه شخص به مراحل بعدی برود، باید برخی از امکانات بازی را از سایت این بازیها خریداری کند. این کار باعث می‌شود پول مملکت از کشور خارج شود و به اقتصاد کشور ضرر وارد گردد. آیا انجام اینگونه از بازیها جایز است؟<br/>
 
−
جواب: جایز است<ref>. آیت الله صافی گلپایگانی: اگر محتوای منفی و خلاف شرع داشته باشد، بازی کردن جایز نیست؛ وگرنه صرف خروج پول از کشور موجب حرمت بازی نمی‌شود. (استفتاء پیامکی از دفتر، 4/3/1394)<br/>
 
−
آیت الله خامنه‌ای: اشکال ندارد؛ اما بهتر است به ضرر کشور کاری انجام نشود؛ اما اگر باعث انحراف فکری و عقیدتی شود، بازی کردن جایز نیست. (استفتاء پیامکی از دفتر، 4/3/1394).</ref> مگر به اقتصاد کشور ضرر بزند یا دارای مفسده برای کاربر باشد، که در اینصورت اشکال دارد.<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله مکارم، 3/3/1394.<br/>
 
−
آیت الله شبیری زنجانی: در این موارد بنابر احتیاط مطابق قانون عمل شود(استفتاء از دفتر، کد استفتاء: 15656، 5/3/1394)<br/>
 
−
آیت الله نوری همدانی: به صورت کلی بازی‌هایی که [[برد و باخت]] دارند، جایز نیست (استفتاء پیامکی از دفتر، 3/3/1394)</ref>
 
−
=== فصل هشتم: آسیبهای تحصیلی بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
=== اُفت تحصیلی ===
 
−
به دلیل جذابیت بالایی که این بازیها دارند، بچه‌ها وقت و انرژی زیادی را صرف بازی با آنها می‌کنند و حتی بعضی از آنان صبح، زودتر از وقت معمول بیدار می‌شوند تا قبل از مدرسه کمی بازی کنند و وقتهای تلف شده را هم بدین صورت جبران می‌کنند. <br/>
 
−
یکی از والدین می‌گوید: در سال گذشته پسرم بهترین نمرات را داشت؛ اما از وقتی که برایش رایانه خریدیم، روزی ۲ الی ۳ ساعت وقت خود را صرف بازی می‌کند و از لحاظ تحصیلی اُفت کرده است.<ref>. www.tebyan.net، مقاله «اثر بازی‌های رایانه‌ای بر کودکان و نوجوانان».</ref>
 
−
=== استفتاء ===
 
−
سوال: اگر انجام بازی رایانه‌ای سبب اُفت شدید تحصیلی یا مردود شدن شود، آیا در اینصورت بازی کردن جایز است؟<br/>
 
−
جواب: از افراط و زیاده روی در انجام بازی رایانه‌ای باید اجتناب شود.<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله مکارم، 5/6/1394. آیت الله خامنه‌ای: اُفت تحصیلی سبب حرمت انجام بازی رایانه‌ای نمی‌شود مگر برای کسی که درس خواندن برای او واجب باشد.(استفتاء پیامکی از دفتر، 5/6/1394) آیت الله شبیری زنجانی: اگر عنوان حرامی مثل اذیت کردن پدر و مادر یا اسراف در اموال و ... بر آن مترتب شود، جایز نخواهد بود (استفتاء پیامکی از دفتر، کد(20653)، 6/6/1394) آیت الله سیستانی: به خودی خود حرام نیست(استفتاء پیامکی از دفتر، 8/6/1394)</ref><br/>
 
−
<br/>
 
−
== بخش پنجم: توهین در بازی‌های رایانه‌ای خارجی ==
 
−
=== توهین به دین‌ها و قومیت‌ها ===
 
−
سازندگان برخی از بازی‌های رایانه‌ای، به شکلهای مختلفی به اقوام، ملتها، فرهنگها و ادیان الهی توهین می‌کنند. در این بازیها بیشتر به مسلمانان، مخصوصاً ایرانیان توهین صورت می‌گیرد. در ادامه به مهم‌ترین توهینهایی که در بازی‌های رایانه‌ای متوجه مسلمانان و ایرانیان می‌شود، اشاره می‌کنیم:<br/>
 
−
=== فصل اول: توهین به مقدسات ===
 
−
==== توهین به خدای متعال ====
 
−
در برخی از بازی‌های رایانه‌ای، مانند: « Black & White» و «El Shaddai: Ascension of the Metatron» خداوند، ناتوان و به شکلی مادی توصیف شده است که عاری از خطا نیست و حتی توان لازم برای رسیدگی به امور بندگان خود را ندارد.<ref>. ر.ک: vgpostmortem.blogfa.com، مقاله «توهین‌هایی که دیده نشدند و فریادهایی که در گلو ماسیدند»، محمود بلالی.</ref>
 
−
==== توهین به فرشتگان الهی ====
 
−
در بازی «El Shaddai: Ascension of the Metatron» فرشتگان سقوط کرده و در زمین فساد به پا کرده‌اند و با ایجاد لایه‌ای از غبار، مانع کنترل خداوند بر بشر شده‌اند. خداوند نیز برای تنبیه آنها با مشاورهٔ شیطان (Lucifel)<ref>. وجود «El» در انتهای نام شیطان، به دلیل قرار دادن شیطان در زمره فرشتگان است. به همین دلیل برای او نامی همانند فرشتگان مقرب مانند: « Michael» و «Gabriel» انتخاب شده است. (همان.)</ref> ادریس نبی علیه السلام<ref>. به «Enoch: ایناک» معروف است.</ref> را راهی مأموریتی می‌نماید تا فرشتگان خطاکار را برای تنبیه به عرش بازگرداند. در این میان، شیطان لحظه به لحظه مأموریت ادریس را از طریق تلفن همراه به خداوند گزارش و او را در جریان وقایع قرار می‌دهد.<ref>.همان.</ref>
 
−
==== توهین به بهشت و جهنم ====
 
−
در بازی «Dante's Inferno» که برداشتی از کتاب کفرآمیز «دانته آلیگیری» است، شخصیت دانته برای نجات روح معشوقه‌اش سفری به دوزخ، برزخ و بهشت آغاز می‌کند و در این راه با موجودات جهنمی درگیر می‌شود. در این بازی جهنم مکانی مادی توصیف می‌شود و بازیکن با قرار گرفتن در نقش دانته، باید با موجودات شرور جهنم که قصد نگهداری او در این مکان را دارند، درگیر شود و پس از نابودی آنها!! راه خود را به سمت بهشت هموار کند. در این بازی، جهنم مکانی نمایش داده می‌شود که می‌توان از آن گریخت و خود را به بهشت رساند. این دیدگاه دقیقاً بر خلاف آموزه‌های اسلام و سایر کتب آسمانی است.<ref>. همان.</ref>
 
−
==== توهین به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله ====
 
−
- در بازی «هیتمن»<ref>. mhta.persianblog.ir، سخنرانی مهدی حق وردی: «اولین جلسه از سری نشستهای هتک حرمت به پیامبران علیهم السلام در بازی‌های رایانه‌ای».</ref> و «IGI2»<ref>. ماهنامه پیام انقلاب، مقاله «زنجیره پلید: توهین به پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله در بازی‌های رایانه‌ای»، مهدی حق وردی طاقانکی، ش 65، صص 72 - 73.</ref> نام دو تن از رهبران گروه تروریستی، «احمد ظاهر» و «محمد امین» است برگرفته از اسامی پیامبر اسلام  صلی الله علیه و آله هستند. آیا واقعاً انتخاب اسامی این دو تروریست یعنی «احمد» و «محمد» تصادفی است؟ یا از بغض و کینهٔ دشمنان نسبت به پیامبر اسلام  صلی الله علیه و آله و سعی آنها در تخریب وجههٔ ایشان حکایت می‌کند؟<br/>
 
−
- در نسخهٔ چهارم بازی «رزیدنت اویل» در یکی از مراحل که در یک قلعه رخ می‌دهد، با حل یک معما قفل در باز می‌شود و شما وارد یک اتاق می‌شوید. اگر با دقت به طرح دربی که از آن می‌گذرید، نگاه کنید، متوجه نام پیامبر صلی الله علیه و آله بر روی طرح آن می‌شوید.<ref>.همان.</ref>
 
−
==== توهین به قرآن کریم ====
 
−
- در نسخهٔ چهارم بازی «رزیدنت اویل ۵» کاربر بعد از انفجار مسجدی که بسیار به مسجد النبی صلی الله علیه و آله شبیه است، برای صعود به مرحلهٔ بالاتر باید به سوی نسخه‌های قرآن که بر زمین انداخته شده‌اند، تیراندازی کند و بر روی آنها پا بگذارد و عبور کند.<ref>. www.shia-news.com، مقاله «توهین به مقدسات مسلم اسلام در یک بازی رایانه‌ای ژاپنی».</ref><br/>
 
−
- در اولین نسخهٔ بازی «LittleBigPlanet»، در یکی از مراحل آن، (Toumani Diabate: تومانی دیاباته) خوانندهٔ آفریقایی عرب زبان، با آهنگ و موسیقی آیه‌ی: >کُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَهٔ الْمَوْتِ ثُمَّ إِلَیْنَا تُرْجَعُونَ<<ref>. عنکبوت/ 85.</ref>؛ «هر انسانی طعم مرگ را می‌چشد، سپس شما را به سوی ما باز می‌گردانند.» را می‌خواند. این در حالی است که خواندن آیات قرآن با ساز و به صورت آهنگین، عملی حرام و گناهی بزرگ محسوب می‌شود.<ref>. www.vgpostmortem.blogfa.com، مقاله «توهینهایی که دیده نشدند و فریادهایی که در گلو ماسیدند»، محمود بلالی.</ref>
 
−
==== توهین به اهل‌بیت علیهم السلام ====
 
−
- در بازی «شاهزادهٔ ایران» نام دو جن که شاهزاده را راهنمایی و یاری می‌کنند، «زهرا» و «راضیه» است که از القاب حضرت فاطمه علیها السلام می‌باشند. نکتهٔ قابل توجه این است که چهرهٔ «زهرا» در این بازی درخشان است که متناسب با ترجمهٔ لغوی زهرا (به معنای درخشان) می‌باشد.<ref>. همان.</ref><br/> 
 
−
- در بازی «Assassin’s Creed» از نام مبارک حضرت علی علیه السلام به مراتب استفاده شده است، حتی جملهٔ «علیٌ بابها» که قسمتی از حدیث معروف: «انا مدینهٔ العلمِ و علیٌّ بابها»<ref>. توحید، صدوق، ص 307.</ref> است، در مراحل مختلف این بازی آورده شده است.<ref>. www.vgpostmortem.blogfa.com مقاله «توهینهایی که دیده نشدند و فریادهایی که در گلو ماسیدند»، محمود بلالی.</ref>
 
−
==== توهین به مکانهای مقدس و متبرک ====
 
−
در یکی از مراحل بازی پرطرفدار «Angry Birds» بازیکن باید به خوکهایی که درون مسجد پناه گرفته‌اند، حمله کند و آنها را نابود سازد!<ref>. همان.</ref>
 
−
=== فصل دوم: توهین به مسلمانان ===
 
−
در بسیاری از بازی‌های رایانه‌ای مسلمانان عامل شرارت و بدبختی جهان معرفی می‌شوند و در مقابل، آمریکاییها انسانهایی خیّر و بشردوست نمایش داده شده‌اند. در ادامه به اسامی برخی از این بازی‌های توهین‌آمیز اشاره می‌شود:<br/>
 
−
۱. در بازی «Resident Evil» درب اتاق شکنجه، شبیه در مسجد النبی- می‌باشد. یا در اتاق یکی از رؤسای تروریسم، چند جلد قرآن وجود دارد که نشان می‌دهد تروریستها مسلمان هستند؛<ref>. همان.</ref>
 
−
۲. در بازی «کانتر» تروریستها شبیه مسلمانان نشان داده می‌شوند؛<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
۳. در بازی «StrongHold Crusader» شخصی به نام خلیفه - که دارای عمامهٔ مشکی است - کشورش را با خشونت و با استفاده از ابزار شکنجه اداره می‌کند که نشان می‌دهد مسلمانان خشونت‌طلب هستند و دارای منطق نیستند.<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
در این بازی همیشه راه مذاکره با دیگران باز می‌باشد. شما می‌توانید در هر لحظه با دوستان و دشمنان خود وارد مذاکره شده، بر سر صلح و جنگ یا مبادلهٔ کالا مذاکره کنید. هر کدام از نژادهای بازی به گونه‌ای به درخواست شما پاسخ می‌دهند؛ اعراب تحت هیچ شرایطی حاضر به مذاکره نبوده و تقریباً به اکثر درخواستهای شما پاسخ رد می‌دهند ولی در مقابل، «ریچارد» با روی باز از شما استقبال می‌کند!.<ref>. www. gamefa.com، مقاله «همه چیز را به آتش بکش؛ نقد و بررسیStronghold Crusader 2».</ref><br/>
 
−
قیمت سربازان مسلمان از قیمت سربازان غیر مسلمان خیلی ارزان‌تر است که این خود نوعی توهین به مسلمانان حساب می‌شود.<br/>
 
−
۴. در بازی موهن «حمله به مناره‌ها»<ref>. حزب مردمی سوئیس (SVP) که طرح همه پرسی برای مخالفت با ساخت مناره‌ها در این کشور را به راه انداخته است، در جدیدترین اقدام ضد اسلامی خود، بازی رایانه‌ای «حمله به مناره‌ها» را طراحی و توزیع کرد. ( www.tebyan.net، مقاله «انتشار بازی رایانه‌ای موهن به اسلام در سوئیس»، هومن بهلولی).</ref> مخاطبان باید مانع از ساخت مناره‌شوند و مؤذنان مساجد را از بین ببرند. صدای اذان در تمام طول بازی به گوش می‌رسد و اگر کاربران موفق به از بین بردن مناره و یا مؤذنی نشوند، مؤذن به بالای مسجد رفته، اذان می‌گوید و کاربر گیم اُور می‌شود و یا امتیاز از دست می‌دهد.<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
۵. بازی «Generals» از لحاظ نمادها و سمبلهای اسلامی به کار رفته برای تروریستها، یکی از غنی‌ترین بازی‌های موجود است، تا جایی که مرکز فرماندهی گروه تروریستی «ارتش آزادی بخش جهانی» به شکل مسجد طراحی شده است.<ref>. www.gerdab.ir، مقاله «بازنمایی تروریسم در نسل سوم بازی‌های رایانه‌ای»، حسین رجبعلی پور.</ref><br/>
 
−
=== فصل سوم:  توهین به ایران و ایرانیان ===
 
−
در اغلب بازی‌هایی که مسلمانان، تروریست و خشن معرفی می‌شوند، غالباً این افراد یا ایرانی هستند و یا با ایران ارتباط مستقیم داشته و یا ایرانیان در پشت پرده نقش دارند. در اینجا به اسامی برخی از این بازیها اشاره می‌شود:<br/>
 
−
۱. در نسخهٔ الحاقی بازی (Angry Birds Space) بازیگر در مراحلی باید ساختمانهایی را تخریب کند که ترکیب شکل و طراحی مراحل آن به نوعی کاملاً شبیه به نقشهٔ ایران، ÈÑÌ ãíáÇÏ ÊåÑÇä <http://hamshahrionline.ir/details/46685><http://hamshahrionline.ir/details/46685>و حتی مساجد ایران است.<ref>. WWW. hamshahrionline.ir، مقاله «اعتراض بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای به پرندگان خشمگین در فضا».</ref><br/>
 
−
۲. در بازی «Splinter Cell: Blacklist» یک گروه تروریست که خود را مهندس می‌دانند، با حمله به پایگاهی آمریکایی در گوام، آنجا را با خاک یکسان می‌کنند و تهدید می‌نمایند تا زمانی که ایالات متحده نیروهای نظامی خود را از کشورهایی که در آن است و به خصوص خاورمیانه بیرون نکند، این حملات هر هفته به نقاط حساسی از آمریکا ادامه خواهد یافت. در این بازی، از اول تا آخر، مدام نام «سپاه قدس»<ref>. Quds Force.</ref> شنیده می‌شود و مدام سعی شده این نیروی وابسته به جمهوری اسلامی ایران با تروریستها و خرابکاران مرتبط معرفی و به نوعی بزرگ‌ترین حامی تروریستهای خطرناک جهان شناخته شود. <br/>
 
−
در یکی از مرحله‌های این بازی «سام فیشر» و افرادش، به مدارکی مبنی بر دست داشتن ایران و سپاه قدس در حمله‌های اخیر به آمریکا دست پیدا می‌کنند و تصمیم می‌گیرند که به مرکز فرماندهی سپاه قدس واقع در سفارت آمریکای سابق<ref>. لانهٔ جاسوسی.</ref> نفوذ کنند تا بتوانند اطلاعات حملهٔ بعدی مهندسین را پیش‌بینی کرده، آن را خنثی کنند.<ref>. www. sahebnews.ir، مقاله «نگاهی به بازی ضد ایرانی Black List».</ref><br/>
 
−
۳. در بازی «وحدهٔ النمر»<ref>. «یگان ببر» ساخته شده توسط عربستان.</ref> مجاهدان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به عنوان همکاران تروریستها و حامیان گروه‌هایی همچون «داعش» معرفی می‌شوند. <br/>
 
−
در این بازی، ایران حامی تروریسم و هم‌دست با القاعده و اسرائیل معرفی می‌شود! همچنین سپاه قدس جمهوری اسلامی ایران عنصری خودرأی و خرابکار نمایش داده شده است که حتی برای رسیدن به اهداف خود، ایرانیان را نیز [[قربانی]] می‌کند!. در این بازی، گروه تروریستی داعش نیز به نوعی تشکل‌یافته و ساخته توسط سپاه قدس جمهوری اسلامی ایران معرفی می‌شود و از آنها به‌عنوان عامل این نهاد برای پیشبرد اهداف آشوبگرانه در منطقه یاد می‌شود.<ref>. www.mehrnews.com، مقاله «عربستان، بازی آنلاین ضد ایرانی ساخت».</ref>
 
−
<br/>
 
−
== بخش ششم: تولید بازی‌های رایانه‌ای ==
 
−
=== فصل اول: تولید بازی‌های رایانه‌ای داخلی ===
 
−
=== ضرورت تولید ===
 
−
با توجه به اهداف پنهان و آشکار بازی‌های رایانه‌ای خارجی و آماری که بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای دربارهٔ استفاده از این بازیها اعلام کرده است<ref>. مینایی؛ رئیس بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای: 20 میلیون نفر از مردم کشور روزانه از سرویس «گیم» استفاده می‌کنند و وقتی که برای بازی رایانه‌ای در ایران مصرف می‌شود، بالغ بر 40 میلیون ساعت در روز تخمین زده می‌شود. (خبر 20:30، 4/11/1393).</ref> مسئولین محترم باید سعی کنند نیاز این همه مخاطب را با ساخت و طراحی بازی‌های رایانه‌ای مثبت که در بردارندهٔ فضایل اخلاقی و محتوای عالی انسانی هستند و با فرهنگ ما همخوانی دارند، برطرف کنند، وگرنه دشمنان اسلام و ایران نیاز آنها را با بازی‌های رایانه‌ای انحرافی برطرف می‌کنند.<br/>
 
−
حوزه‌های علمیه نیز باید محتوای اسلامی - ایرانی بازی‌های رایانه‌ای را تهیه و نظارت کنند و با دانشگاه و متخصصین در این رابطه تعامل کنند تا آنها نیز بازی‌هایی را طراحی کنند که از جهت کیفیت و محتوا با محصولات مشابه خارجی رقابت کرده، بتوانند مخاطبان خود را به سوی اینگونه بازیها جذب کنند.<br/>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سؤال: در شرایطی که بازی‌های رایانه‌ای خارجی مخاطبان زیادی داشته و کشورهای غربی بازی‌هایی را تولید می‌کنند که متناسب با فرهنگ خودشان است (و غالباً مفسده دارند)، آیا بر متخصصین داخلی واجب است وارد این عرصه شوند و بازی‌هایی را تولید کنند که متناسب با فرهنگ و دین خودمان باشد تا جلوی انحرافات و مفسده‌های بازی‌های خارجی را بگیرند؟<br/>
 
−
جواب: اگر تنها راه مقابله با دشمنان، طراحی بازی‌های رایانه‌ای باشد، در این صورت بر متخصصین داخلی لازم است نسبت به تولید این نوع از بازیها اقدام نمایند،<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله نوری همدانی، 26/1/1394.<br/>
 
−
آیت الله مکارم: اگر متخصصین داخلی توانایی ساخت بازی‌های رایانه‌ای را داشته باشند، در این صورت نسبت به تولید این نوع از بازی‌های اقدام نمایند. (استفتاء پیامکی از دفتر، 19/1/1394).<br/>
 
−
آیت الله شبیری زنجانی: شایسته است مومنین نسبت به تهیه اسباب تفریحات سالم جامعه اقدام نمایند. (www. zanjani.net، استفتائات، س 332)<br/>
 
−
آیت الله خامنه‌ای: واجب نیست(استفتاء پیامکی از دفتر، 18/1/1394)</ref> در غیر این صورت واجب نیست.<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله صافی گلپایگانی، 26/1/1394.</ref><br/>
 
−
در جواب این سؤال که: «چرا برخی از نهادهای مسئول، خطر این بازی‌های خارجی را احساس نمی‌کنند و از خواب غفلت بیدار نمی‌شوند؟» باید کلام مقام معظم رهبری به مسئولین فرهنگی کشور دربارهٔ ضرورت تولید بازی‌های رایانه‌ای مفید و جذاب را یادآوری کرد که فرمودند: «تهاجم فرهنگی یک حقیقتی است که وجود دارد؛ {دشمنان} می‌خواهند بر روی ذهن ملت ما و بر روی رفتار ملت ما (جوان، نوجوان، حتی کودک) اثرگذاری کنند. این بازی‌های اینترنتی از جملهٔ همین است. تولید بازی‌های رایانه‌ای مفید، ترویج بازی‌های پر تحرک، باید در دستور کار قرار گیرد!»<ref>. www.leader.ir، دیدار اعضای شورای عالی فرهنگی با رهبر معظم انقلاب، 19/9/1392.</ref><br/>
 
−
مقام معظم رهبری در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی با ایشان، نوسازی نظام آموزشی و تصحیح مدل قدیمی رایج، توجه بیش از پیش به علوم پایه و علوم انسانی در مراکز علمی، برنامه‌ریزی برای تولید محصولات فرهنگی جدید، همچون بازی‌های رایانه‌ای مناسب و اهتمام ویژه به امر نخبگان برای شناسایی و سازماندهی آنان، به منظور بهره‌گیری بهتر از این قشر ممتاز و همچنین تأمین نیازمندیهای آنان را از جمله رویکردهای مهم شورای عالی انقلاب فرهنگی دانستند.<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
مسئولین محترم بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای سعی کرده است تا به این کلام رهبری معظم جامهٔ عمل بپوشاند؛ ولی این مقدار کافی نیست؛ بلکه دولت هم باید به کمک متخصصین داخلی بیاید و آنها را با حمایتهای مالی و فکری، یاری کند تا در برابر کمپانیهای معروف جهانی بازی‌های رایانه‌ای قرار گیرند و بازی‌هایی سالم، جذاب و با کیفیتی را تولید و روانهٔ بازار کنند.<br/>
 
−
یکی از راه‌های گسترش بازی‌های رایانه‌ای مفید و آموزنده ایرانی و جلب نظر کاربران این است که مسئولین با ساختن انیمیشن و فیلمها آن بازی مفید را تبلیغ کنند تا مردم با آن بازیها آشنا شوند و به جای اینکه به سراغ بازی‌های غربی بروند با این بازیها فرزندان خود را سرگرم کنند.<br/>
 
−
مقام معظم رهبری در این باره فرمودند: «من چقدر سر قضیّهٔ تولید اسباب‌بازی داخلیِ معنی‌دار و جذّاب حرص خوردم. دوستان ما آمدند در یکی از دستگاه‌های فعّال و مسئول، عروسکهای خوبی درست کردند؛ خوب هم بود؛ اوّل هم حسّاسیّت طرف مقابل را - یعنی مخالفین را، خارجی‌ها را - برانگیخت که اینها آمدند در مقابل باربی و مانند اینها، این (عروسکها) را درست کردند؛ ولی نگرفت. من به اینها گفتم که اشکال کار شما این است که شما آمدید به فلان نام، یک پسری را، یک دختری را آوردید در بازار، این عروسک شما را بچّهٔ ما اصلاً نمی‌شناسد - ببینید، پیوست فرهنگی که می‌گوییم اینها است - خب، یک عروسک است فقط، در حالی که مرد عنکبوتی را بچّهٔ ما می‌شناسد، بتمن را بچّهٔ ما می‌شناسد. ده بیست فیلم درست کرده‌اند، این فیلم را آنجا دیده، بعد که می‌بیند همان عروسکی که در فیلم داشت کار می‌کرد، در مغازه هست، به پدر و مادرش می‌گوید این را برای من بخرید؛ عروسک را می‌شناسد؛ این پیوست فرهنگی [است]. شما بایستی این عروسک را که ساختید، در کنار ساخت عروسک، ده بیست فیلم کودک درست می‌کردید برای اینکه این عروسک معرّفی بشود پیش بچّه‌ها؛ بعد که معرّفی شد، آن‌وقت خودشان می‌خرند، [ولی] وقتی معرّفی نشد، بازار ندارد و ورشکست می‌شود؛ و ورشکست شد. یعنی یک چنین دقّتهایی را بایست کرد. به هرحال این تهاجم فرهنگی به این شکل یک واقعیّتی است».<ref>. همان، بیانات در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی، 19/9/1392.</ref><br/>
 
−
=== فصل دوم: محتوای بازی‌های داخلی ===
 
−
=== محتوای جذاب و اثرگذار ===
 
−
سزاوار است مسئولین محترم در برابر تبلیغ بازی‌های خشونت‌بار خارجی که جز خشن کردن مخاطبان هیچ هدفی ندارند، فرهنگ رفیع «شهادت» و «دفاع از ارزشها و وطن» را در قالب بازی‌های جذاب جنگی قرار دهند تا مخاطبان متوجه شوند که «جنگ» اگر برای اهداف انسانی و [[دفاع]] از ارزشها و حفظ وطن و عقیده باشد، اشکال ندارد؛ بلکه از مهم‌ترین امور است.<ref>. دقت شود که اسلام با اصل «جنگ» مخالف نیست؛ بلکه با جنگی که برای اهداف دنیایی و رسیدن به قدرت و از روی ظلم باشد، مخالف است؛ اما اگر کشور ظالمی به کشور دیگری حمله کرد، [[دفاع]] و جنگیدن با او برای حفظ مقدسات و وطن، کار بسیار با ارزشی حساب می‌شود.</ref><br/>
 
−
البته مسئولین محترم و دلسوز باید دقت کنند که مانند غربیها فقط به فکر ساخت و طراحی بازی‌های جنگی و اکشن نباشند؛ بلکه می‌توانند به جای فرهنگ «کشت و کشتار» که در بازی‌های غربی فراوان دیده می‌شود، فرهنگ «نجات دادن» و «استکبار ستیزی» را در بازیها قرار دهند، به طوری که کاربر در برابر نجات افراد، امتیاز بگیرد و تا تعداد مشخصی از افراد را نجات ندهد، به مرحلهٔ بعدی نرود.<br/>
 
−
مسئولین مربوطه باید دقت کنند که چه مسئولیت مهمی دارند، به طوری که اگر کوتاهی کنند، در تمام آسیبها و خطراتی که کاربران را تهدید می‌کند، شریک هستند و حتی گنهکار حساب می‌شوند؛ ولی اگر برای رضای خدای متعال بازی‌هایی را طراحی کنند که در رشد و سعادت کاربران و جامعه مؤثر باشد، نزد خدای منّان اجر و پاداش دارند.<ref>. آیت الله شبیری زنجانی: www. zanjani.net، استفتائات، س 332.</ref>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سؤال: آیا سازندگان بازی‌های رایانه‌ای در تأثیرات منفی و آسیبهایی که از طریق این بازیها به کاربران وارد می‌شود، شریک هستند و گناهکار حساب می‌شوند یا خیر؟<br/>
 
−
جواب: اگر این بازیها از بازی‌هایی باشند که در آنها خلاف شرع وجود داشته<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، 17/1/1394.</ref> و برای کاربران مفسده و خطر داشته باشد،<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله نوری همدانی، 17/1/1394، آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 13987)، 18/1/1394، آیت الله مکارم، 19/1/1394.</ref> سازندگان، مسئول و گناهکار هستند.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله نوری همدانی، 17/1/1394، آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 13987)، 18/1/1394؛ آیت الله مکارم، 19/1/1394.</ref><br/>
 
−
سؤال: در برخی بازی‌های رایانه‌ای غربی فرهنگ غلط «تجمل گرایی» ترویج و تبلیغ می‌شود. اگر این بازیها باعث شود که سبک زندگی مردم کشورهای اسلامی تغییر کند، تولید آنها جایز است؟<br/>
 
−
جواب: اشاعه و ترویج تجمل گرایی، اسراف و اموری که بر خلاف موازین شرعی می‌باشند، جایز نیست.<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله مکارم، 31/2/1393.<br/>
 
−
آیت الله خامنه‌ای: سبک زندگی از ساده زیستی به [[تجمل گرایی]] تغییر کند، کار خوبی نیست(استفتاء پیامکی از دفتر)</ref><br/>
 
−
در برخی از بازی‌های رایانه‌ای غربی، از موسیقی‌هایی نامناسب استفاده می‌شود. مسئولین محترم باید دقت کنند که از این آهنگها در بازی‌های رایانه‌ای داخلی استفاده نکنند.<br/>
 
−
<br/>
 
−
== بخش هفتم: توزیع بازی‌های رایانه‌ای ==
 
−
=== فصل اول: نظارت بر سایت‌ها و فروشندگان بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
=== لزوم نظارت جدی ===
 
−
مشاهده می‌شود برخی از سایتها، بازی‌های رایانه‌ای غربی - که غالباً مبتذل و مضرّ هستند - را به صورت رایگان در اختیار افراد قرار می‌دهند. مسئولین فرهنگی کشور باید بر اینگونه از سایتها - که قطعاً با اهداف خاصی این بازیها را منتشر می‌کنند - نظارت خود را چند برابر کنند و جلوی این تهاجم فرهنگی را بگیرند.<br/>
 
−
یکی از مهمترین راه‌های ورود بازی‌های رایانه‌ای مستهجن و مفسده دار غربی، قاچاق اینگونه از بازیها به داخل کشور است<ref>. بر اساس آمارهای اعلام شده از سوی مراکز پژوهشی، سالیانه بیش از ۲۵ میلیون بازی رایانه‌ای خارجی غیرقانونی در دسترس مردم ایران قرار می‌گیرد. (www.gerdab.ir، مقاله «وقتی بازی‌ها جاسوس می‌شوند»، امید صدرایی).</ref> که باید به شدت جلوی آن گرفته شود و گرنه خانواده‌ها، نوجوانان و جوانان مملکت با آسیبهای جدی و خطرناکی مواجه می‌شوند.<br/>
 
−
یکی از مهم‌ترین وظایف مسئولین و دست اندرکاران بازی‌های رایانه‌ای، پاکسازی بازی‌های غربی و وارداتی از صحنه‌ها و محتوای غیر اخلاقی است، لذا باید افرادی را برای این کار انتخاب کنند که دارای ایمانی قوی باشند و از آسیبها و آلودگیهای این کار مهم در امان بمانند.<br/>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سؤال: نظارت کارمندان بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای بر انواع بازی‌های رایانه‌ای، برای تشخیص موارد مجاز آنها، با توجه اینکه نظارت، مستلزم دیدن تصاویر مبتذل و مستهجن می‌باشد، چه حکمی دارد؟<br/>
 
−
جواب: دیدن و گوش دادن به آنها توسط مأمورین نظارت، در مقام انجام وظیفهٔ قانونی به مقدار ضرورت، اشکال ندارد؛ ولی باید از قصد لذت و ریبه احتراز کنند و واجب است افرادی که برای نظارت و بررسی گمارده می‌شوند، از جهت فکری و روحی زیر نظر و راهنمایی مسئولین باشند.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله صافی گلپایگانی، آیت الله نوری همدانی، 11/2/1394، با استفاده از أجوبهٔ الاستفتائات آیت الله خامنه‌ای، ص 263، س 1202.<br/>
 
−
آیت الله شبیری زنجانی: نگاه کردن به این تصاویر جایز نیست (حتی برای سانسور کنندگان)، مگر اینکه امر اهمی وجود داشته باشد. (استفتاء پیامکی از دفتر، 10/2/1394).<br/>
 
−
آیت الله سیستانی: نگاه کردن با شهوت حرام است؛ بلکه بنا بر احتیاط واجب، بدون شهوت هم جایز نیست. (استفتاء پیامکی از دفتر، 10/2/1394).</ref><br/>
 
−
اگر به مغازه‌های خدمات کامپیوتری یا فروشندگان بازی‌های رایانه‌ای سر بزنیم، متوجه می‌شویم که هر گونه بازی ای در این مکانها وجود دارد و حتی بازی‌هایی که کاملاً با احکام شرعی و فرهنگی کشورمان منافات دارد، به راحتی در انظار مردم قرار گرفته و افراد با کمترین هزینه‌ای آنها را تهیه می‌کنند، پس مسئولین فرهنگی باید نظارتهای خود را جدی‌تر و با قوّت بیشتری دنبال کنند.<br/>
 
−
والدین محترم نیز باید دقت داشته باشند از فروشگاه‌هایی بازی رایانه‌ای تهیه کنند که از فروش بازی‌های مبتذل و غیر قانونی خودداری می‌کنند و در صورت مشاهدهٔ بازی‌های نامناسب، به مسئولین مربوطه خبر دهند تا جلوی انتشار بیشتر این بازی‌های منحرف کننده گرفته شود و با بی‌تفاوتی از کنار این موضوع مهم رد نشوند.<br/>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سوال: برخی از مسئولین و کارمندان اداره اماکن و وزارت ارشاد در نظارت بر توزیع کنندگان و فروشندگان بازی‌های رایانه‌ای کوتاهی می‌کنند مثلا در بازدید و نظارت از شرکتها و مغازه‌های عرضه بازی‌های رایانه‌ای به تصاویر مبتذل و نامناسب روی قاب و کاور بازی‌ها کاری نداشته و یا بازی‌های نامناسب را توقیف نمی‌کنند. آیا کار و درآمد این افراد حرام است؟<br/>
 
−
جواب: اگر در انجام وظیفه شرعی و قانونی خود کوتاهی کنند، عمل حرامی را مرتکب شده‌اند<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله نوری همدانی، آیت الله مکارم، 28/5/1394؛ آیت الله صافی گلپایگانی، 2/6/1394.</ref> و درآمد آنها نیز حرام<ref>. تمام درآمد آنها حرام نیست بلکه فقط آن مقدار از درآمد حرام است که در برابر کوتاهی در انجام وظیفه دریافت کرده است.</ref> است.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله نوری همدانی، آیت الله مکارم، 28/5/1394؛ آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 20335)، 31/5/1394؛ آیت الله صافی گلپایگانی، 2/6/1394.</ref>
 
−
=== تبلیغ بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
از مهمترین راه‌های تبلیغ بازی‌های رایانه‌ای، نمایش و تبلیغ آنها در برنامه‌های تلویزیونی و برپایی نمایشگاه‌های محصولات فرهنگی می‌باشد ولی مسئولین باید دقت داشته باشند که در این برنامه‌ها و نمایشگاه‌ها، بازی‌هایی که دارای تصاویر مبتذل و محتوای مفسده دار هستند به نمایش در نیامده و تبلیغ  نشود.<br/>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سؤال: در برخی از برنامه‌های تلویزیون، بازی‌های رایانه‌ای تبلیغ می‌شود که دارای تصاویر مبتذل یا مطالب انحرافی هستند (البته در این مقداری که نشان داده می‌شود، تصاویر مبتذل وجود ندارد؛ ولی در اصل بازی، این تصاویر وجود دارد و کاربر آنها را مشاهده می‌کند)، آیا تبلیغ کردن اینگونه از بازیها جایز است؟<br/>
 
−
جواب: اگر این بازیها دارای تصاویر مبتذل یا مطالب انحرافی باشند و برای کاربر مفسده داشته باشند، تبلیغ و نمایش آنها جایز نیست.<ref>. آیت الله شبیری زنجانی: www. zanjani.net، استفتائات، س350؛ استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله سیستانی، آیت الله نوری همدانی، 29/2/1394 و آیت الله صافی گلپایگانی، 30/2/1394.<br/>
 
−
آیت الله مکارم: اگر این افراد در تلویزیون، از این تصاویر و مطالب انحرافی اطلاع ندارند، اشکال ندارد؛ ولی باید کسانی که اطلاع دارند، تذکر دهند تا تبلیغ و نمایش داده نشود. (استفتاء پیامکی از دفتر، 29/2/1394).</ref><br/>
 
−
سوال: برپا کردن نمایشگاه بازی‌های رایانه‌ای در حالی که برخی از آن بازی‌ها دارای تصاویر مبتذل و محتوای حرام هستند، جایز است؟<br/>
 
−
جواب: اگر برپا کردن نمایشگاه موجب ترویج و نشر بازی‌های مفسده دار و حرام شود، دایر کردن چنین نمایشگاهی حرام است.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله سیستانی، 31/5/1394؛ آیت الله خامنه‌ای، 1/6/1394.<br/>
 
−
آیت الله مکارم: فروش بازی‌هایی که محتوای ضد اسلامی و ضد اخلاقی دارند، جایز نیست(استفتاء پیامکی از دفتر، 1/6/1394)</ref><br/>
 
−
=== مسئولیت شرکت‌های اینترنتی ===
 
−
سؤال: آیا شرکتهای اینترنتی که اینترنت می‌فروشند در برابر رفتن مشترکین به سایتهای غیر مجاز برای انجام بازی‌های رایانه‌ای آنلاین مستهجن مسئول هستند؟<br/>
 
−
جواب: چون اینترنت، استفادهٔ صحیح و ناصحیح دارد، از آلات و ابزار مشترک حساب می‌شود، پس فروش آن جایز است و فروشنده در قبال رفتن مشتری به سایتهای غیر اخلاقی و منحرف مسئولیتی ندارد،<ref>: آیت الله سیستانی: www.sistani.org، سوالها و جوابها، اینترنت؛ استفتاء، آیت الله خامنه‌ای، آیت الله مکارم، 23/6/93.<br/>
 
−
آیت الله شبیری زنجانی: در صورتی که این شرکتها چنین قصدی نداشته باشند اشکال ندارد(استفتاء پیامکی از دفتر، کد استفتاء: 7056؛ 23/6/1393)</ref> مگر طوری باشد که اشاعهٔ منکرات و فحشا صدق کند که (در این صورت) حرام می‌شود.<ref>. همان؛ سوالها و جوابها، اینترنت.</ref>
 
−
=== فصل دوم: احکام فروشندگان بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
=== نقش مؤثر فروشندگان در فرهنگ ===
 
−
فروشندگان محترم بازی‌های رایانه‌ای باید بدانند که چه نقش مهم و به سزایی در امور فرهنگی کشور دارند و محصولات آنها چه تأثیراتی در کاربران دارد! اگر فروشنده‌ای در محل کارش محصولاتی را برای فروش قرار دهد که سبب انحراف و انحطاط مشتریان شود، در [[گناه]] و نتایج آن سهیم است.<br/>
 
−
در قرآن کریم می‌خوانیم که برخی از افراد تمایل دارند کارهای زشت و ناروا در جامعه پخش و منتشر شود. خدای متعال به این افراد هشدار می‌دهد که اگر از این کار دست بر ندارند، عذاب شدیدی در انتظار آنهاست: >إِنَّ الَّذینَ یُحِبُّونَ أَنْ تَشیعَ الْفاحِشَهٔ فِی الَّذینَ آمَنُوا لَهُمْ عَذابٌ أَلیمٌ فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَهٔ وَ اللَّهُ یَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُون‏<<ref>. «همانا کسانی که دوست دارند کارهای زشت در بین مؤمنان منتشر و اشاعه پیدا کند، عذاب دردناک و شدیدی در دنیا و آخرت برای آنهاست و خدای متعال می‌داند، در حالی که شما نمی‌دانید.» نور/ 19.</ref> اگر فروشندگان این محصولات توجه نداشته باشند که چه بازی‌هایی را در اختیار کاربر و خریدار قرار می‌دهند، ناخواسته در انتشار و شیوع مسائل مستهجن و انحرافی شریک می‌شوند و تا زمانی که این بازی در جامعه وجود داشته باشد و افراد از آن استفاده کنند، در نامه اعمال آنها [[گناه]] ثبت و نوشته می‌شود.<br/>
 
−
اگر این افراد برای رضای خدای متعال از فروش این بازیها خودداری کنند، مطمئن باشند که روزی آنها از جانب خدای متعال تأمین می‌شود و زندگی با برکتی خواهند داشت. خدای متعال می‌فرماید: >وَ مَنْ یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً * وَ یَرْزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لا یَحْتَسِب<‏<ref>. طلاق/ 3.</ref>؛ «و هر کس تقوای الهی پیشه کند، خداوند راه نجاتی برای او فراهم می‌کند * و او را از جایی که گمان ندارد، روزی می‌دهد.»
 
−
=== اشتغال در فروشگاه بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
سؤال: حکم اشتغال در فروشگاه‌هایی که محل عرضه، فروش بازی رایانه‌ای و محصولات فرهنگی به جامعه است، چیست؟<br/>
 
−
جواب: در صورتی که مشتمل بر امور حرام<ref>. مثل نگاه به تصاویر مستهجن بازیگران، رایت CD یا DVD غیر مجاز یا مبتذل و... .</ref> باشد، اشکال دارد.<ref>. با استفاده از استفتائات، آیت الله بهجت، ج ، ص 220، س 4081.</ref>
 
−
=== خرید و فروش بازی‌های مستهجن و انحرافی ===
 
−
سؤال: آیا خرید و فروش بازی‌های کامپیوتری که دارای صحنه‌های مبتذل هستند، جایز است؟<br/>
 
−
جواب: جایز نیست<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله سیستانی، آیت الله مکارم، 10/3/1393؛ آیت الله خامنه‌ای، آیت الله صافی گلپایگانی و آیت الله نوری همدانی، 10/12/1393.</ref> و درآمد آن نیز حرام است<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله خامنه‌ای،10/12/1393.</ref> همچنین نگاه کردن به چنین تصاویری حرام و از مصادیق اشاعهٔ فحشا محسوب می‌شود و لازم است به طور جدی از انجام آن اجتناب شود.<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله مکارم، 10/3/1393.</ref><br/>
 
−
سؤال: آیا خرید و فروش بازی‌های رایانه‌ای که در آنها به مقدسات مسلمانان (مخصوصاً شیعیان) توهین می‌کنند، جایز است؟<br/>
 
−
جواب: جایز نیست.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله نوری همدانی، آیت الله مکارم، 26/8/1393؛ آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 9213)، 3/9/1393 و آیت الله صافی گلپایگانی، 26/1/1394.</ref>
 
−
سوال: درآمد حاصل از فروش و  نصب بازی‌های رایانه‌ای مبتذل و مستهجن بر روی رایانه دیگران، حلال است؟<br/>
 
−
جواب: چون مخالف مقررات حکومت اسلامی است و مفاسد اخلاقی، سیاسی، اجتماعی و ... دارد و خوف آلوده شدن به [[گناه]] وجود دارد کسب درآمد از این راه جایز نیست و پول به دست آمده حرام است.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله مکارم، آیت الله سیستانی، آیت الله نوری همدانی، 24/5/1394؛ آیت الله خامنه‌ای، 25/5/1394.</ref><br/>
 
−
=== نگهداری بازی‌های رایانه‌ای منحرف و مستهجن ===
 
−
متأسفانه برخی از فروشندگان، بازی‌هایی را در قفسه‌های مغازه قرار می‌دهند که دارای تصاویر مستهجن هستند و افرادی که برای خرید محصولات فرهنگی به این مغازه‌ها مراجعه می‌کنند، ممکن است با دیدن این تصاویر به [[گناه]] آلوده شوند، لذا آنان باید از قرار دادن اینگونه بازیها در قفسه مغازه خودداری کنند تا در [[گناه]] دیگران شریک نشوند.<br/>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سؤال: آیا نگهداری بازی‌های رایانه‌ای مستهجن در مغازه یا منزل یا رایانه، جایز است؟<br/>
 
−
جواب: نگهداری اینگونه بازی‌های رایانه‌ای حرام است، و بر حاکم شرع لازم است که آنها را جمع‌آوری کرده، از بین ببرد، و این کار تعزیر<ref>. تعزیر به مجازاتی می‌گویند که از حد شرعی کمتر است و تعیین مقدار و نوع آن به حاکم شرع واگذار شده است. مثلاً حد شرعی شراب هشتاد تازیانه است؛ ولی کسی که در تهیه شراب برای دیگران نقش داشته، به حکم حاکم شرعی از ده تا هفتاد و نه شلاق (بنا به تشخیص حاکم شرع و شدت جنایت شخص) محکوم می‌شود؛ یعنی کمتر از هشتاد ضربه.(با استفاده از www. rc.majlis.ir، قانون مجازات اسلامی، ماده 18)</ref> دارد. <ref>. آیت الله مکارم: www.makarem.ir؛ استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله شبیری زنجانی(کد: 7346) و آیت الله سیستانی، 5/7/93.</ref><br/>
 
−
سؤال: نگهداری بازی‌های رایانه‌ای که در آنها به مقدسات مسلمانان (مخصوصاً شیعیان) توهین می‌شود، در رایانه یا مغازه جایز است؟<br/>
 
−
جواب: جایز نیست<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله مکارم و آیت الله نوری همدانی، 1/9/1393.<br/>
 
−
آیت الله شبیری زنجانی: صرف نگهداری اگر مستلزم استفاده حرام یا تأیید منکر نباشد، اشکال ندارد. (استفتاء پیامکی از دفتر، کد استفتاء: 9213، 2/9/1393).</ref> و باید آنها را از بین بُرد.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله مکارم، 1/9/1393.<br/>
 
−
آیت الله سیستانی: در صورتی که مصلحتی در نگهداری نباشد و احتمال استفاده نامشروع وجود داشته باشد، باید از بین برود. (استفتاء پیامکی از دفتر، 2/9/1393).</ref>
 
−
=== دانلود کردن و فروش فیلتر شکن ===
 
−
سؤال: آیا دانلود<ref>. عمل انتقال یا کپی کردن یک فایل، برنامه و... از یک سیستم کامپیوتری بزرگ‌تر به کامپیوتر و یا دستگاه دیگر را دانلود گویند. (www.merriam-webster.com).</ref> کردن بازی‌های رایانه‌ای<ref>. در صورتی که این بازی‌ها دارای تصاویر مبتذل و محتوای حرام نباشند وگرنه حتی اگر صاحبان بازی‌ها اجازه دانلود را داده باشند، دانلود آنها حرام است.</ref> برای فروش آنها، جایز است؟<br/>
 
−
جواب: این کار بدون اجازهٔ صاحبان اصلی جایز نیست.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله مکارم، آیت الله سیستانی، 24/2/1393؛ آیت الله شبیری زنجانی، 15/7/1393.<br/>
 
−
آیت الله خامنه‌ای و آیت الله شبیری زنجانی: بنابر احتیاط واجب جایز نیست(استفتاء پیامکی از دفاتر، 14/7/1394؛ کد استفتاء:7586؛ 15/7/1393)</ref><br/>
 
−
سؤال: دانلود کردن از کفار حربی چه حکمی دارد؟<br/>
 
−
جواب: چون کفار حربی اموالشان محترم نیست، اشکال ندارد.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله مکارم و آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 7079)، 23/6/93.</ref><br/>
 
−
سوال: آیا نصب فیلتر شکن بر روی رایانه دیگران و درآمد از این راه جایز است؟<br/>
 
−
جواب: اگر نصب فیلتر شکن بر خلاف قوانین حکومت اسلامی باشد<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله مکارم، 24/5/1394؛ آیت الله نوری همدانی، 25/5/1394، آیت الله خامنه‌ای، 22/5/1394؛ آیت الله صافی گلپایگانی، 24/5/1394.</ref> و شخص نصب کننده بداند<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله سیستانی، 21/5/1394.</ref> یا بترسد که دیگری وارد سایتهای منحرف و مستهجن می‌شود و برای او مفسده دارد<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله صافی گلپایگانی، آیت الله مکارم، آیت الله شبیری زنجانی (کد استفتاء: 20002)، 24/5/1394.</ref>، نصب کردن و درآمد آن حرام است.<ref>. آیت الله شبیری زنجانی: www. zanjani.net، استفتائات، س 429؛ استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله مکارم، 24/5/1394؛ آیت الله نوری همدانی، آیت الله سیستانی، 24/5/1394، آیت الله خامنه‌ای، 22/5/1394؛ آیت الله صافی گلپایگانی، 24/5/1394.</ref>
 
−
=== رایت بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
==== حکم فقهی ====
 
−
برخی از مراجع تقلید به صورت فتوا<ref>. آیت الله سیستانی: www.sistani.org؛ آیت الله وحید خراسانی: www. wahidkhorasani.com؛ استفتائات، آیت الله جوادی آملی، ص 107؛ استفتائات، آیت الله بهجت، ج ، ص 226، س 4106؛ استفتاءات جدید، آیت الله مکارم، ج3، ص 555، س 1547.<br/>
 
−
آیت الله صافی گلپایگانی: «رایت در صورتی جایز نیست که در ضمن عقد فروش سی‌دی یا ضمن عقد لازم دیگری، شرط عدم رایت و شکستن قفل سی‌دی شده باشد». (www. safi.ir، سؤالاتی که بیشتر پرسیده می‌شود، کپی رایت).</ref> یا احتیاط واجب<ref>. أجوبهٔ الاستفتاءات، آیت الله خامنه‌ای، ص 297، س 1335.</ref> فرموده‌اند «حق صاحب اثر باید محترم شمرده شود»<ref>. ر.ک: فقه و زندگی، رایانه و اینترنت، مولف.</ref> یعنی بدون اجازه صاحبان اصلی از آن استفاده نشود. در صورت استفاده بدون اجازه، ضامن خسارتی است که به تولید کننده وارد کرده است مگر از کفار حربی باشد که در اینصورت اشکال ندارد و ضامن نیست.<ref>. استفتائات، آیت الله بهجت، ج ، ص 333، س 5723؛ استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله مکارم، 3/3/1393؛ آیت الله نوری همدانی، 2/12/1393.<br/>
 
−
آیت الله شبیری زنجانی: در صورتی ضامن است که عرفاً ضامن حساب شود.(استفتاء پیامکی از دفتر، 2/12/1393)<br/>
 
−
آیت الله صافی گلپایگانی: اگر در ضمن عقد لازم شرط شده باشد که رایت نشود، ضامن است و گرنه ضامن نیست. (استفتاء، 2/12/1393).</ref>
 
−
==== سوالات شرعی ====
 
−
سوال: سی دی‌هایی که تکثیر و رایت آن‌ها جایز نیست، اگر برای استفاده شخصی و حفظ سی دی اصلی، آن را رایت کنیم جایز است؟<br/>
 
−
جواب: با اجازه صاحب آن جایز است.<ref>: آیت الله مکارم: www.makarem.ir.<br/> آیت الله نوری همدانی: به حسب شرط ضمن قرارداد عمل کند(استفتاء پیامکی از دفتر، 8/10/1393) آیت الله خامنه‌ای: بنابر احتیاط واجب بدون اجازه صاحب اصلی جایز نیست(استفتاء پیامکی از دفتر، 8/10/1393) آیت الله سیستانی و آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 10626): جایز است.(استفتاء پیامکی از دفتر، 8/10/1393). آیت الله صافی گلپایگانی: «کپی و رایت اشکال ندارد مگر در ضمن یک معامله، شرط شود که رایت و کپی صورت نگیرد». (www. safi.ir، سؤالاتی که بیشتر پرسیده می‌شود، کپی رایت).</ref>
 
−
سوال: آیا رایت سی دی‌های مستهجن و مبتذل و غیر اخلاقی جایز است؟<br/>
 
−
جواب: جایز نیست.<ref>: آیت الله سیستانی: www.sistani.org، سوالها و جوابها، حق چاپ؛ استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله مکارم، آیت الله نوری همدانی، 9/12/1393.</ref><br/>
 
−
سوال: آیا خرید و فروش و استفاده از بازی‌های رایانه‌ای ایرانی که توسط دیگران رایت شده است جایز است؟<br/>
 
−
جواب: بدون اجاز صاحبان اصلی نرم افزار جایز نیست.<ref>: با استفاده از آیت الله مکارم: www. makarem.ir، استفتائات، حقوق، حق تکثیر؛ آیت الله سیستانی: www.sistani.org، سوالها و جوابها، حق چاپ؛ استفتاء، آیت الله شبیری زنجانی، آیت الله نوری همدانی، 2/8/1393.<br/>
 
−
آیت الله وحید خراسانی؛ آیت الله خامنه‌ای: بنابر احتیاط واجب جایز نیست. (www. wahidkhorasani.com، استفتائات، س 518؛ أجوبهٔ الاستفتاءات، ص 297) آیت الله صافی گلپایگانی: «در صورتی {که شخصی سی دی را} رایت {کند} یا {قفل آن را بشکند}، برای افراد بعدی خرید و فروش و استفاده از آن مانعی ندارد». (www. safi.ir، سؤالاتی که بیشتر پرسیده می‌شود، کپی رایت).</ref>
 
−
سوال: بازی‌های رایانه‌ای که مدل به روز شده آنها به بازار آمده و شرکت سازنده از مدل‌های گذشته پشتیبانی فنی نمی‌کند (یعنی از اعتبار ساقط شده و وقت آن گذشته است) آیا رایت آنها اشکال دارد؟<br/>
 
−
جواب: فقط با اجازه سازنده آنها اشکال ندارد.<ref>: استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله مکارم، آیت الله نوری همدانی، 3/12/1393. آیت الله مظاهری: چون سازندگان از پشتیبانی آنها اعراض نموده‌اند، جایز است. (www.almazaheri.ir). آیت الله سیستانی: برای استفاده شخصی، اشکال ندارد. (استفتاء پیامکی از دفتر، 3/12/1393).</ref>
 
−
سوال: اگر خرید سی دی رایت شده بازی‌های رایانه‌ای ایرانی منجر شود رایت کننده سی دی‌های بیشتری را بدون اجازه صاحب اصلی آن تکثیر کند، آیا خرید جایز است؟<br/>
 
−
جواب: خرید جایز نیست.<ref>: استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله نوری همدانی، 20/7/1393. آیت الله خامنه‌ای: بنابر احتیاط واجب خرید جایز نیست. (استفتاء پیامکی از دفتر، 20/7/1393). آیت الله شبیری زنجانی: اگر خرید سی دی رایت شده اشکال نداشته باشد، این کار مانعی ندارد. (استفتاء پیامکی از دفتر، کد استفتاء: 12424، 28/11/1393). آیت الله صافی گلپایگانی: اشکال ندارد. (استفتاء پیامکی از دفتر، 28/11/1393).</ref>
 
−
سؤال: آیا کپی کردن بازی‌های رایانه‌ای خارجی که متعلق به کفاری است که مال آنان محترم نیست؛ ولی توسط موسسات داخلی دوبله شده‌اند، جایز است؟<br/>
 
−
جواب: جایز نیست.<ref>. استفتائات، آیت الله بهجت، ج ، ص 226، س 4105.</ref>
 
−
=== تأییدات بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
سؤال: توزیع و عرضهٔ بازی‌های رایانه‌ای که مورد تأیید بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای هستند، چه حکمی دارد؟<br/>
 
−
جواب: اگر این بازیها به نظر تقلید کننده مشتمل بر {محتوای حرام مانند} غنا یا موسیقی مطرب و لهوی مناسبِ با مجالس [[لهو]] و [[گناه]] {یا دارای تصاویر مبتذل و مستهجن باشد}، توزیع و عرضهٔ آنها و همچنین دیدن و گوش دادن به آنها جایز نیست<ref>. با استفاده از أجوبه الاستفتائات، آیت الله خامنه‌ای، ص 264، س 1207.</ref> و مجرّد تأیید بعضی از ادارات مربوطه دلیل شرعی برای جواز محسوب نمی‌شود<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله نوری همدانی، 21/6/1394؛ آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 21464)، 19/6/1394.</ref> و شخص باید بر اساس نظر مرجع تقلید عمل شود.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 21464)، 19/6/1394؛ آیت الله صافی گلپایگانی، 20/6/1394.</ref>
 
−
=== پیک موتوری و بازی رایانه‌ای ===
 
−
سؤال: بنده در پیک موتوری کار می‌کنم. گاهی برخی از فروشندگان بازی‌های رایانه‌ای از ما می‌خواهند بازی رایانه‌ای را برای مشتری به درب منزل آنها ببریم. اگر من بدانم این بازی دارای تصاویر و محتوای مستهجن است، درآمد من اشکال دارد؟ آیا من در [[گناه]] فروشنده و خریدار شریک هستم؟<br/>
 
−
جواب: هر کاری که حرام باشد، درآمد آن هم حرام است<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله سیستانی، 13/2/1394؛ آیت الله خامنه‌ای، 15/2/1394. آیت الله مکارم: اگر به مستهجن بودن بازی یقین دارید، از قبول شفارشات آنها اجتناب نمایید. (استفتاء پیامکی از دفتر، 13/2/1394). آیت الله شبیری زنجانی: درآمد شما حلال است و شما گناهی ندارید؛ لکن در صورت وجود شرایط، [[نهی از منکر]] کنید. (استفتاء پیامکی از دفتر، کد استفتاء: 15069؛ 13/2/1394) آیت الله نوری همدانی: اگر بداند، جایز نیست(استفتاء پیامکی از دفتر، 15/2/1394)</ref> و مالک نمی‌شود،<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله خامنه‌ای، 15/2/1394.</ref> و در صورت وساطت در انجام گناه، شخص واسطه نیز در [[گناه]] شریک است.<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله خامنه‌ای، 15/2/1394.</ref><br/>
 
−
=== خمس بازی رایانه‌ای ===
 
−
سؤال: بنده مغازه فروش بازی‌های رایانه‌ای دارم و تعدادی از سی دیهای بازی را برای نمونه گذاشته‌ام و ممکن است چند سال آنها را داشته باشم. اگر سال خمسی بر آنها بگذرد، خمس دارند یا نه؟<br/>
 
−
جواب: اگر سی‌دی‌ها دارای برنامه‌های نرم‌افزاری مشروع و به عنوان سرمایهٔ کاری باشند، بعد از گذشت سال، باید خمس آنها را بدهید.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله سیستانی، 30/2/1393.</ref>
 
−
=== تولید قاب بازی رایانه‌ای ===
 
−
سوال: من برای شرکت‌های تولید و توزیع بازی‌های رایانه‌ای کاور و قاب تهیه می‌کنم. در برخی از بازیها تصاویر نامناسبی از زنان وجود دارد که برخی از آنها را بر روی قاب این بازی‌های قرار می‌دهم. آیا این کار جایز است و در آمد بنده حلال است؟<br/>
 
−
جواب: اگر تصاویر درون بازی‌های رایانه‌ای، مبتذل و مستهجن باشند، چاپ آنها بر روی قاب و کاور جایز نیست<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله مکارم، 27/5/1394؛ آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 20284)، 28/5/1394؛ آیت الله صافی گلپایگانی، 29/5/1394.</ref> و درآمد به دست آمده حرام است.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله مکارم، آیت الله نوری همدانی، 27/5/1394؛ آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 20284)، 28/5/1394؛ آیت الله صافی گلپایگانی، 29/5/1394.</ref>
 
−
=== قانون بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
بر اساس قانون جرایم رایانه‌ای، فروش بازیهای رایانه‌ای که دارای محتوای مجرمانه<ref>. دارای صحنه‌های مستهجن باشد یا اعتقادات اسلام را زیر سؤال ببرد یا شبهات و افکار انحرافی را در ذهن کاربر ایجاد کند یا... . </ref> هستند، جرم است و مجازات دارد.<ref>. www. internet.ir، فهرست مصادیق محتوای مجرمانه؛ محتوای مجرمانه مربوط به امور سمعی و بصری و مالکیت معنوی.</ref>
 
−
=== فصل سوم: احکام گیم نت و خدمات رایانه‌ای ===
 
−
=== امکانات گیم نت ===
 
−
مسئولین گیم نتها نیز باید دقت کنند که بازی‌های مبتذل و مستهجن را به هیچ وجه در اختیار مشتریها قرار ندهند؛ چون این صنف در جامعه دارای تأثیرگذاری خاصی هستند و لذا احکام شرعی مسائل مربوط به کسب و کار آنها مطرح می‌شود تا این اشخاص با اطلاعات شرعی لازم، در [[خدمت رسانی]] به افراد تلاش کنند.<br/>
 
−
فضای معمول گیم نتها اصلاً مناسب نیست و اکثر آنها چون نور خیلی کمی دارند، سبب بیماریهای چشمی می‌شوند، لذا مسئولین باید برای این مشکلات چاره‌اندیشی کنند و کیفیت اینگونه فضاها را کنترل نمایند.<br/>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سوال: بسیاری از گیم نت‌ها، دارای فضای تاریکی هستند، آیا اگر این تاریکی محیط موجب ضعیف شدن چشم کاربر شود، صاحبان گیم نت‌ها در برابر این ضرر جسمی مسئول هستند؟<br/>
 
−
جواب: اگر تاریکی محیط گیم نت بر خلاف قوانین نباشد<ref>. استفتاء، پپامکی از دفتر آیت الله مکارم، 18/5/1394.</ref> و کاربر با اختیار خودش در این مکان تاریک بازی کند<ref>. استفتاء پپامکی از دفاتر آیت الله نوری همدانی، 18/5/1394؛ آیت الله خامنه‌ای، 19/5/1394.</ref>، صاحبان گیم نت‌ها در برابر ضررهای جسمی کاربران مسئول و ضامن نیستند.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 19883)، 21/5/1394؛ آیت الله صافی گلپایگانی، 22/5/1394.</ref>
 
−
=== شرط سنی مشتریان گیم نت ===
 
−
افرادی که در گیم نت‌ها مشغول به فعالیت هستند باید توجه داشته باشند که اجازه ندهند کودکان نابالغ از بازیها استفاده نکرده و از آنها پولی دریافت نکنند چون اگر دریافت شود باید به والدین ایت افراد پول را پس دهند.<br/>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سوال: با توجه به اینکه از شرایط فروشنده و خریدار بالغ بودن است؛ آیا گرفتن پول از افراد نابالغ در قبال انجام بازی‌های رایانه‌ای در گیم نت جایز است؟<br/>
 
−
جواب: جایز نیست (اگر چه پدر یا جدّ او اجازه داده باشند که معامله کند) <ref>. با استفاده از توضیح المسائل، امام خمینی، ص 427، م 1974؛ جامع المسائل، آیت الله فاضل، ج1، ص 267، س 1072؛ توضیح المسائل، آیت الله سبحانی، ص 385، م 1713؛ توضییح المسائل آیت الله صافی گلپایگانی، م ۲۰۹۰؛ آیت الله خامنه‌ای: farsi.khamenei.ir، رساله آموزشی، ج2، خرید و فروش، شرایط فروشنده و خریدار. آیت الله وحید خراسانی، آیت الله شبیری زنجانی و آیت الله سیستانی: معامله با بچهٔ نابالغ که مستقل در معامله باشد، در مال خودش باطل است.(توضیح المسائل، ص 411، م2110؛ توضیح المسائل، ص 433م 2090؛ توضییح المسائل، م 2092). آیت الله بهجت: اگر بچه نابالغ چیزی را با اجازه پدر یا جد پدری خود بخرد یا بفروشد، در صورتی که بتواند معامله کند، بنابر اظهر صحیح است ولی اگر بچه نابالغ نمی‌تواند انشاء معامله نماید و یا قبلًا نمی‌توانسته ولی حالا شک داریم که می‌تواند انشاء معامله کند یا نه، اگر چه با اجازهٔ ولیّ باشد معامله‌اش صحیح نیست.(توضیح المسائل، ص 324، م 1657)</ref> <br/>
 
−
مگر در سه صورت: ۱. بچه، ممیّز باشد و چیز کم قیمتی را که معاملهٔ آن برای بچه‌ها متعارف است معامله کند؛<ref>. با استفاده از توضیح المسائل، امام خمینی، ص 427، م 1974؛ جامع المسائل، آیت الله فاضل، ج1، ص 267، س 1072؛ توضیح المسائل، آیت الله سبحانی، ص 385، م 1713؛ توضییح المسائل، آیت الله سیستانی، م 2092؛ توضییح المسائل، آیت الله نوری همدانی، م2076.</ref>
 
−
۲. طفل وسیله‌ای باشد که پول را به فروشنده بدهد و جنس را به خریدار برساند یا برعکس؛ البته باید فروشنده و خریدار یقین داشته باشند که طفل جنس و پول را به صاحب آن می‌رساند؛<ref>. با استفاده از همان؛ توضیح المسائل، آیت الله وحید خراسانی، ص 411، م2110؛ توضیح المسائل، آیت الله شبیری زنجانی، ص 433، م 2090؛ استفتاءات جدید، آیت الله مکارم، ج1، ص 167، س 584؛ توضییح المسائل آیت الله صافی گلپایگانی، م ۲۰۹۰.</ref>
 
−
۳. {خریدار یا فروشنده} یقین داشته باشند که این کار با رضایت ولی انجام می‌گیرد در این صورت تصرّف در چنین اجناسی شرعاً جایز است.<ref>. استفتاءات جدید، آیت الله مکارم، ج1، ص 167، س 584.</ref>
 
−
=== درآمد گیم نت‌ها ===
 
−
==== حکم فقهی ====
 
−
اگر صاحبان گیم نت‌ها از افراد نابالغ (در صورتی که معامله با آنها صحیح نباشد) {پولی در قبال انجام بازی رایانه‌ای دریافت کنند}، باید آن را در صورتی که مال خود آن افراد باشد به ولیّ آنها بدهند، و اگر صاحب آن را نمی‌شناسند و برای شناختن او هم وسیله‌ای ندارد، باید چیزی را که از بچه‌ها گرفته شده است، از طرف صاحب آن بابت ردّ مظالم به فقیر بدهند.<ref>. با استفاده از توضیح المسائل، امام خمینی، ص 427، م 1975؛ توضیح المسائل، آیت الله فاضل، ص 352، م 1519؛ توضیح المسائل، آیت الله  سبحانی، ص 385، م 1714؛ توضیح المسائل، آیت الله وحید خراسانی، ص 412، م 2111؛ توضیح المسائل، آیت الله شبیری زنجانی، ص 433، م 2091؛ توضیح المسائل، آیت الله مکارم، ص 331، م 1777؛ توضییح المسائل آیت الله نوری همدانی، م2077؛ توضییح المسائل آیت الله صافی گلپایگانی، م۲۰۹۰.</ref>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سؤال: بنده مغازهٔ فروش و بازی بازی‌های رایانه‌ای دارم. بعضی از افراد به صورت دو یا چند نفری با هم بازی می‌کنند و طبق قرار خودشان، فرد بازنده هزینهٔ بازی را پرداخت می‌نماید، آیا گرفتن این پول برای من اشکال دارد؟ و اگر این پول دارای اشکال است، حکم شرعی مبلغی را که طی این مدت با جهل به مسئله دریافت کرده‌ام و با دیگر درآمدها مخلوط شده است، چیست؟<br/>
 
−
جواب: پول گرفتن حرام است<ref>. آیت الله سیستانی: www.sistani.org، سوال‌ها و جواب‌ها، بازی‌های کامپیوتری؛ استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله مکارم و آیت الله نوری همدانی، 1/7/93.</ref> و باید به مقداری که یقین دارید، به صاحبانش برسانید و اگر آنها را نمی‌شناسید، از طرف آنها در راه خدا صدقه دهید و چنانچه نه مقدار و نه صاحبش معلوم است، با دادن خمس آن، اموال پاک می‌شود.<ref>. آیت الله مکارم: www.makarem.ir.</ref><br/>
 
−
سؤال: اگر صاحبان گیم نت بازی‌هایی را در اختیار افراد قرار دهند که در آنها به مقدسات مسلمانان (مخصوصاً شیعیان) توهین می‌شود، آیا پول دریافتی برای آنها حلال است؟<br/>
 
−
جواب: حلال نیست.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای،آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء:9350)، آیت الله مکارم، آیت الله نوری همدانی، 3/9/1393؛ آیت الله صافی گلپایگانی، 26/1/1394.</ref><br/>
 
−
سؤال: آیا پول دادن در قبال بازی‌های رایانه‌ای که دارای مطالب انحرافی یا صحنه‌های تحریک کننده است، جایز است؟<br/>
 
−
جواب: حرام است و باید از این کار جداً اجتناب شود.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله شبیری زنجانی، آیت الله مکارم، آیت الله نوری همدانی، 28/8/1393؛ آیت الله صافی گلپایگانی، 26/1/1394.</ref><br/>
 
−
سؤال: آیا درآمد به دست آمده از قمار<ref>. ر.ک: مجله فقه اهل‌بیت علیهم السلام، ج و 17، صص 320 - 384.</ref> حلال است؟<br/>
 
−
جواب: حرام است.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله سیستانی، آیت الله مکارم، آیت الله نوری همدانی، 8/8/1393؛ آیت الله شبیری زنجانی، 11/8/1393.</ref><br/>
 
−
=== بازیابی و ریکاوری بازی رایانه‌ای ===
 
−
سوال: من مغازه خدمات رایانه‌ای دارم برخی از افراد به ما مراجعه کرده و می‌خواهند تا فایلهای حذف شده آنها را ریکاوری (بازیابی) کنیم اگر بدانیم که در این فایلهای حذف شده، فایلهای حرام مانند فیلم، عکس و بازی‌های مستهجن وجود دارد، آیا ریکاوری کردن جایز است؟ درآمد به دست آمده حلال است؟<br/>
 
−
جواب: بازیابی و ریکاوری این بازیها حرام است و درآمد به دست آمده نیز حلال نیست.<ref>.آیت الله شبیری زنجانی: www. zanjani.net، استفتائات، س 446؛ استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله سیستانی، 10/6/1394.</ref>
 
−
سزاوار است افرادی که در خدمات رایانه‌ای مشغول به فعالیت هستند در امانت خیانت نکرده و از اطلاعات خصوصی دیگران سوء استفاده نکنند، لذا اگر اطلاعات شخصی افرادی که به این عزیزان مراجعه می‌کنند، بر روی کامپیوتر فروشنده بماند، باید آنها را سریعاً و به طور کامل از بین ببرند.<br/>
 
−
 
−
== بخش هشتم: کاربران بازی‌های رایانه‌ای ==
 
−
این بخش مهمترین قسمت کتاب را تشکیل می‌دهد چرا که بیشتر مخاطبین بازی‌های رایانه‌ای، کاربران و استفاده کنندگان هستند لذا باید به صورت دقیق و علمی، احکام و مسائل این کاربران و بازیکنان مطرح شود تا بتوانند با آگاهی بیشتر به سراغ بازی‌های رایانه‌ای بروند و از آسیبها و خطرات آنها در امان بمانند.<br/>
 
−
=== فصل اول: بایدها و نبایدهای استفاده از بازی رایانه‌ای ===
 
−
=== اعتدال در انجام بازی رایانه‌ای ===
 
−
انسان در همه چیز باید اعتدال را رعایت کند «خَیْرُ الْأُمُورِ أَوْسَطُهَا»<ref>. امام موسی کاظم علیه السلام فرمودند: «بهترین {حالت در} امور، حد وسط آنهاست» (کافی، ج‏6، ص 541).</ref> و از هر گونه افراط و تفریط در رفتار و گفتار خویش اجتناب کند.<br/>
 
−
اسلام به مسلمانان دستور می‌دهد که از هر کاری (حتی کارهای مستحبی) که سبب فوت و ترک واجبات می‌شود باید اجتناب شود: «إِذَا أَضَرَّتِ النَّوَافِلُ بِالْفَرَائِضِ فَارْفُضُوهَا».<ref>. امام علی علیه السلام فرمودند: «هنگامی که نافله‌ها به واجبات ضرر می‌رساند باید نوافل و مستحبات ترک شوند» (نهج البلاغه‌ی، صبحی صالح، ص 525، حکمت 279)</ref><br/>
 
−
اما با نهایت تأسف مشاهده می‌شود که برخی از افراد خود را با کارهایی مانند بازی‌های رایانه‌ای که هیچ سودی برای دنیای و آخرت آنها ندارند مشغول می‌کنند و آنچنان در این امور غرق می‌شوند که واحبات آنها مانند نماز خواندن، صله رحم، گوش دادن به دستورات والدین و ... ترک می‌شوند در حالی که این سرگرمی جایز نیست.<br/>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سؤال: اگر انجام بازی‌های رایانه‌ای موجب شود نماز انسان قضا شود، بازی کردن جایز است؟<br/>
 
−
جواب: بازی کردن جایز نیست<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، 17/3/1394؛ آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 16097)، 21/3/1394.<br/>
 
−
آیت الله صافی گلپایگانی: ترک کردن عبادت حرام است و انسان در برابر اتلاف عمر در بازی‌های رایانه‌ای باید در آخرت جوابگو باشد. (استفتاء پیامکی از دفتر، 18/3/1394).</ref> و لازم است به امور واجب پرداخته شود.<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله مکارم، 17/3/1394.</ref><br/>
 
−
سوال: اگر انجام بازی‌های رایانه‌ای موجب شود انسان از کارهای واجب (مانند اطاعت از دستورات والدین، صله رحم، تحصیل علم و ...) باز بماند، انجام بازی رایانه‌ای جایز است؟<br/>
 
−
جواب: در این صورت انجام بازی رایانه‌ای حرام است.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 20463)، آیت الله مکارم، 1/6/1394؛ آیت الله نوری همدانی، 2/6/1394.<br/>
 
−
آیت الله خامنه‌ای: بازی رایانه‌ای اگر از نوع حلال آن باشد با ترک صله رحم یا ترک اوامر والدین، حرام نمی‌شود ولی باید بداند هر کاری که موجب اذیت و [[آزار والدین]] شود، حرام است و [[گناه]] کرده است ولی خود بازی حرام نمی‌شود(استفتاء پیامکی از دفتر، 1/6/1394)<br/>
 
−
آیت الله صافی گلپایگانی: ترک نماز و قطع رحم، حرام است(استفتاء پیامکی از دفتر، 5/6/1394)</ref><br/>
 
−
کاربران محترم بایدتوجه داشته باشند که در برابر نعمت‌های الهی مسئول هستیم و باید در قیامت از نوع مصرف آنها پاسخگو باشیم؛ لذا باید از انجام کارهای بیهوده و بی فایده اجتناب کنیم.<br/>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سوال: اگر بازی رایانه‌ای موجب ضایع شدن و هدر رفتن عمر شود، انجام بازی جایز است؟<br/>
 
−
جواب: انسان در برابر هدر دادن عمر در قیامت مسئول و جوابگو خواهد بود.<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله صافی گلپایگانی، 5/6/1394.</ref><br/>
 
−
=== استفاده از بازی‌های مبتذل و مستهجن ===
 
−
سوال: استفاده از بازی‌های مبتذل که از ابتدا روی موبایل نصب شده‌اند و قابل حذف شدن نیستند، جایز است؟<br/>
 
−
جواب: اگر استفاده از این بازی بر خلاف قوانین حکومت اسلامی باشد یا دارای مفسده بوده و یا ترس به [[گناه]] افتادن وجود داشته باشد استفاده از آن جایز نیست.<ref>. با استفاده از سایت آیت الله مظاهری: www.almazaheri.ir؛ استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله سیستانی، 12/6/93، آیت الله مکارم، آیت الله نوری همدانی، 21/5/1394؛ آیت الله خامنه‌ای، 22/5/1394؛ آیت الله صافی گلپایگانی، 24/5/1394.</ref><br/>
 
−
سوال: آیا هدیه دادن بازی رایانه‌ای مبتذل به دیگری جایز است؟ و هدیه گیرنده مالک آن می‌شود؟<br/>
 
−
جواب: هدیه دادن جایز نیست<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله مکارم، 1/6/1394؛ آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 20479)، آیت الله خامنه‌ای، 2/6/1394؛ آیت الله نوری همدانی، 3/6/1394؛ آیت الله جوادی آملی، 10/6/1394.<br/>
 
−
آیت الله سیستانی: ترویج و نشر فساد، حرام است(استفتاء پیامکی از دفتر، 8/6/1394)</ref> و هدیه گیرنده مالک آن نمی‌شود.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله مکارم، 1/6/1394؛ آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 20479).<br/>
 
−
آیت الله خامنه‌ای: اگر نرم افزار از سخت افزار قابل جدا شدن باشد، هدیه گیرنده مالک آن می‌شود ولی باید بازی را از روی رایانه و موبایل پاک کند. (استفتاء پیامکی از دفتر، 2/6/1394)</ref><br/>
 
−
سؤال: گاهی در بازی‌های رایانه‌ای با تصاویر مبتذل یا مستهجن برخورد می‌کنیم، تکلیف چیست؟<br/>
 
−
جواب: نگاه کردن عمدی و از روی شهوت، جایز نیست.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله مکارم، 7/2/1394، آیت الله صافی گلپایگانی، آیت الله نوری همدانی، 8/2/1394؛ با استفاده از سایت آیت الله سیستانی: www.sistani.org، سؤالها و جوابها، تصویر؛ استفتائات، آیت الله بهجت، ج ، ص 213، س 5365.<br/>
 
−
آیت الله سیستانی: بدون شهوت هم بنا بر احتیاط واجب جایز نیست. (www.sistani.org، با استفاده از سؤالها و جوابها، تصویر).</ref>
 
−
=== استفاده از بازی‌های انحرافی ===
 
−
سؤال: اگر شخصی علم داشته باشد که در بازی‌های رایانه‌ای به مقدسات مسلمانان (مخصوصاً شیعیان) توهین و بی‌احترامی می‌شود، آیا جایز است در آن بازیها شرکت کند؟<br/>
 
−
جواب: جایز نیست<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 9099)، آیت الله مکارم، آیت الله نوری همدانی، 28/8/1393؛ آیت الله صافی گلپایگانی، 26/1/1394.</ref> و باید از انتشار آن خودداری شده، فوراً از روی سیستم پاک شوند. به دیگران هم اطلاع‌رسانی کنید که بازی نکنند و علاوه بر حرام بودن و گناه، تأثیرات نامطلوب و مخربی بر افکار و عقاید و روح انسان دارند.<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله خامنه‌ای، 28/8/1393.</ref>
 
−
=== نگهداری بازی رایانه‌ای مستهجن ===
 
−
برخی از افراد ممکن است در رایانه یا موبایل خود بازی‌های مبتذل و مستهجن داشته باشند لذا باید توجه داشته باشند که انجام این بازیها و نگهداری آنها حتی اگر استفاده نکنند حرام است و باید سریعا از روی سیستم خود حذف کنند.<br/>
 
−
سؤال: آیا نگهداری عکس، فیلم و بازی‌های رایانه‌ای مستهجن در رایانه یا موبایل، جایز است؟<br/>
 
−
جواب: حرام است<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله مکارم، 24/9/1393، آیت الله خامنه‌ای و آیت الله سیستانی، 26/9/1393.</ref> و باید آنها را از بین بُرد<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 10165)، آیت الله نوری همدانی، 24/9/1393.</ref> و تخلف از آن موجب تعزیز است.<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله مکارم، 24/9/1393.</ref><br/>
 
−
=== استفاده از فیلتر شکن ===
 
−
برخی از سایتها به دلیل داشتن مطالب انحرافی و ضد اخلاقی توسط مسئولین کشور فیلتر شده‌اند ولی بعضی از افراد برای استفاده از بازی‌های آنلاین این سایتها از فیلتر شکن استفاده می‌کنند که این کار بر خلاف قوانین کشور است و از جهت شرعی نیز اشکال دارد.<br/>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سوال: آیا خریدن و نصب فیلتر شکن<ref>. هر کس مرتکب اعمال زیر شود، به حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از پنج تا بیست میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد:<br/>
 
−
الف) فروش یا انتشار یا در دسترس قرار دادن گذرواژه یا هر داده‌ای که امکان دسترسی غیر مجاز به داده‌ها یا سیستمهای رایانه‌ای یا مخابراتی متعلق به دیگری را فراهم کند؛<br/>
 
−
ب) آموزش نحوه ارتکاب جرایم دسترسی غیر مجاز، شنود غیر مجاز، جاسوسی رایانه‌ای و تخریب و اخلال در داده‌ها یا سیستمهای رایانه‌ای و مخابراتی.<br/>
 
−
تبصره: چنانچه مرتکب، اعمال یاد شده را حرفه خود قرار داده باشد، به حداکثر هر دو مجازات مقرر در این ماده محکوم خواهد شد. (www.rc.majlis.ir، قانون جرایم رایانه‌ای، بخش اول، فصل هفتم، ماده 25).<br/>
 
−
طبق این ماده قانونی، انتشار، خرید و فروش فیلتر شکن‌ها جرم است. (همان، فهرست مصادیق محتوای مجرمانه، موضوع ماده 21 قانون جرایم رایانه‌ای).</ref> (برای ورود به سایت‌های فیلتر شده) بر روی رایانه شخصی جایز است؟<br/>
 
−
جواب: اگر خریدن و نصب فیلتر شکن بر خلاف قوانین حکومت اسلامی باشد یا دارای مفسده بوده و یا ترس به [[گناه]] افتادن وجود داشته باشد خریدن و نصب کردن آن جایز نیست.<ref>. آیت الله مظاهری: www.almazaheri.ir؛ آیت الله شبیری زنجانی: www. zanjani.net، استفتائات، س 429؛ استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله سیستانی، 12/6/93، آیت الله مکارم، آیت الله نوری همدانی، 21/5/1394؛ آیت الله خامنه‌ای، 22/5/1394؛ آیت الله صافی گلپایگانی، 24/5/1394.</ref><br/>
 
−
سوال: استفاده از فیلتر شکن که از ابتدا روی موبایل نصب شده‌اند و قابل حذف شدن نیستند، جایز است؟<br/>
 
−
جواب: اگر استفاده از فیلتر شکن بر خلاف قوانین حکومت اسلامی باشد یا دارای مفسده بوده و یا ترس به [[گناه]] افتادن وجود داشته باشد استفاده از آن جایز نیست.<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
=== دانلود بازی رایانه‌ای ===
 
−
سؤال: برخی از سایتها بازی‌های رایانه‌ای را به صورت رایگان برای دانلود در سایت خود قرار می‌دهند، آیا می‌توانیم این بازیها را دانلود کنیم؟<br/>
 
−
جواب: بدون اجازهٔ سازندگان بازی رایانه‌ای جایز نیست، مگر از کفار حربی باشد.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله نوری همدانی و آیت الله مکارم، 2/7/93. </ref><br/>
 
−
سؤال: آیا دانلود بازی‌های رایانه‌ای مستهجن و مبتذل جایز است؟<br/>
 
−
جواب: دانلود اینگونه از بازیها حرام و از مصادیق اشاعهٔ فحشا می‌باشد و باید به صورت جدی از این کار اجتناب شود.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله سیستانی و آیت الله مکارم، 12/6/93.</ref><br/>
 
−
=== برد و باخت در بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
از احکام و مسائل مهم بازی‌های رایانه‌ای که بین بازیکنان اتفاق می‌افتد مسئله «شرطبندی و برد و باخت» در بازی‌های رایانه‌ای است که غالب افراد از احکام فقهی، قوانین و آسیبهای<ref>. حقوق مدنی، حبیب الله طاهری، ج ، صص 380 - 385.</ref> آن بی خبر هستند و بعد از مدتی دچار مشکلاتی می‌شوند که خروج از آنها سخت و دشوار است.<br/>
 
−
==== قوانین قمار و شرطبندی ====
 
−
در قانون برای قماربازی قوانین و مجازات سخت و سنگینی وضع شده است که به اختصار بیان می‌شود:<br/>
 
−
۱. قماربازی با هر وسیله‌ای ممنوع و مرتکبین آن به یک تا شش ماه حبس و یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم می‌شوند و در صورت تجاهر به قماربازی، به هر دو مجازات محکوم می‌گردند؛ <br/>
 
−
۲. هر کس آلات و وسایل مخصوص به قماربازی را بخرد یا حمل یا نگهداری کند، به یک تا سه ماه حبس یا تا پانصد هزار تا یک میلیون و پانصد هزار ریال جزای نقدی محکوم می‌شود؛<br/>
 
−
۳. هر کس آلات و وسایل مخصوص به قماربازی را بسازد یا بفروشد یا در معرض فروش قرار دهد یا از خارج وارد کند یا در اختیار دیگری قرار دهد، به سه ماه تا یک سال حبس و یک میلیون و پانصد هزار تا شش میلیون ریال جزای نقدی محکوم می‌شود؛<br/>
 
−
۴. هر کس قمارخانه دایر کند یا مردم را برای قمار به آنجا دعوت نماید، به شش ماه تا دو سال حبس و یا از سه میلیون تا دوازده میلیون ریال جزای نقدی محکوم می‌شود؛<br/>
 
−
۵. تمام اسباب و نقود متعلق به قمار حسب مورد معدوم یا به عنوان جریمه ضبط می‌شود.<ref>. قانون تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده، ماده 208 تا 212، مصوب 2/3/1375.</ref>
 
−
==== سوالات فقهی ====
 
−
سؤال: آیا بازی با آلات قمار مانند پاسور، تخته نرد و... از طریق کامپیوتر با کامپیوتر، جایز است؟<br/>
 
−
جواب: اگر با آلات قمار و شرط‌بندی (برد و باخت) باشد، حرام است.<ref>. آیت الله سیستانی: www.sistani.org، سوال‌ها و جواب‌ها، بازی‌های کامپیوتری؛ استفتائات، آیت الله بهجت، ج ، ص 554، س 6444؛ جامع الأحکام، آیت الله صافی گلپایگانی، ج ، ص 303، س 1043؛ استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله شبیری زنجانی، 12/12/1393.<br/>
 
−
آیت الله مکارم: اشکال ندارد (www.makarem.ir، احکام شرعی، استفتائات)<br/>
 
−
آیت الله سیستانی: اگر در عرف محل این وسایل از آلت قمار شمرده شوند بنابر احتیاط واجب بدون [[برد و باخت]] هم جایز نیست. (آیت الله سیستانی: www.sistani.org، سوال‌ها و جواب‌ها، بازی‌های کامپیوتری).<br/>
 
−
آیت الله خامنه‌ای: در قمار و شرطبندی باید دو نفر با هم بازی کنند ولی در بازی با کامپیوتر، چون شخص با خودش بازی می‌کند، اشکال ندارد(www. farsi.khamenei.ir، رساله آموزشی، ج2، قمار و غش و نَجَش)</ref><br/>
 
−
سوال: آیا بازی رایانه‌ای فوتبال که در آن با رایانه مسابقه می‌دهیم و [[برد و باخت]] هم وجود دارد جایز است؟<br/>
 
−
جواب: در قمار و شرطبندی باید دو نفر با هم بازی کنند ولی در بازی با کامپیوتر، چون شخص با خودش بازی می‌کند، اشکال ندارد.<ref>. آیت الله سیستانی: www.sistani.org، سوالها و جوابها، بازی‌های کامپیوتری؛ همان.</ref><br/>
 
−
سوال: آیا بازی با آلات قمار مانند پاسور و تخته نرد و ... از طریق کامپیوتر یا اینترنت با شخص دیگری، جایز است؟<br/>
 
−
جواب: اگر با آلات قمار و شرط بندی (برد و باخت) باشد، حرام است.<ref>. أجوبهٔ الاستفتاءات، آیت الله خامنه‌ای، ص247، س1124؛ استفتاءات، آیت الله بهجت، ج4، ص 554، س 6444؛ جامع الأحکام، آیت الله صافی گلپایگانی، ج1، ص 303، س 1043؛ استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله سیستانی، آیت الله نوری همدانی و آیت الله مکارم، 12/12/1393.</ref><br/>
 
−
سوال: بعضی از سایت‌های خارجی بازی‌های اینترنتی دارند که باید ابتدا مقداری پول داد تا وارد بازی شد اگر ببریم اصل پولمان و جایزه به ما تعلق می‌گیرد و اگر ببازیم پول خود را از دست می‌دهیم. بازی کردن و پول دادن به این سایت‌ها چگونه است؟<br/>
 
−
جواب: جایز نیست.<ref>. آیت الله خامنه‌ای: www.leader.ir، استفتائات جدید، قمار.</ref><br/>
 
−
سوال: آیا بازی «کلش آو کلنز» جایز است؟<br/>
 
−
جواب: اگر دارای تصاویر مبتذل و محتوای حرام و مفسده دار نباشد<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله مکارم، 8/6/1394؛ آیت الله صافی گلپایگانی، 9/6/1394.</ref> و قانون آن را ممنوع نکرده باشد<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله خامنه‌ای، 8/6/1394.</ref>، اشکال ندارد.<ref>.آیت الله شبیری زنجانی: اگر اعتباری که برنده به دست می‌آورد، قابل خرید و فروش باشد (ولو برنده نخواهد آن را بفروشد) بازی مذکور حرام است.( www. zanjani.net، استفتائات، س 368)</ref>
 
−
=== چت در بازی رایانه‌ای ===
 
−
برخی از بازی‌های اینترنتی مانند «کلش آو کلنز» چون به صورت جمعی انجام می‌شوند، سازندگان این بازی برای ارتباط بیشتر کاربران، امکان گفتگوی اینترنتی را برای آنها فراهم کرده است و افراد با یکدیگر به صورت آنلاین چت می‌کنند لذا اگر بازیکنان از احکام گفتگوهای اینترنتی آگاه نباشند ممکن است دچار آسیب و فعل حرام شوند.<br/>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سوال: آیا چت کردن با جنس مخالف اشکال دارد؟<br/>
 
−
جواب: اگر ترس آلوده شدن به [[گناه]] نباشد و از مطالب تحریک کننده و شهوانی استفاده نشود، اشکال ندارد.<ref>: آیت الله سیستانی: www.sistani.org، سوالها و جوابها، اینترنت؛ آیت الله نوری همدانی: www.noorihamedani.com، استفتائات منتخب، ش 10341؛ آیت الله خامنه‌ای: www.leader.ir؛ استفتائات جدید، احکام نگاه، ارتباط با نامحرم؛ آیت الله شبیری زنجانی: www. zanjani.net، استفتائات، س 295؛ استفتاءات، آیت الله بهجت، ج4، ص 197، س 5302؛ با استفاده از استفتاءات جدید، آیت الله مکارم، ج3، ص 256، س 683.</ref>
 
−
سوال: حکم چت کردن با شخصی که از جنسیت او بی اطلاع هستیم چیست؟<br/>
 
−
جواب: اگر خوف وقوع در حرام یا تحریک شهوت وجود داشته باشد جایز نیست.<ref>: آیت الله سیستانی: www.sistani.org، سوالها و جوابها، اینترنت؛ آیت الله شبیری زنجانی: www. zanjani.net، استفتائات، س 295.</ref>
 
−
=== بلوتوث کردن بازی رایانه‌ای ===
 
−
یکی از راه‌های گسترش بازی‌های رایانه‌ای، بلوتوث کردن آنها از طریق رایانه و موبایل می‌باشد. امروزه افراد از راه بلوتوث کردن، نرم افزارها و بازی‌های رایانه‌ای را برای همدیگر ارسال می‌کنند و به یکی از سرگرمی‌های محافل تبدیل شده است ولی متأسفانه گاهی فایلها و بازی‌های مبتذل و مستهجنی را ارسال می‌کنند که موجب آلوده شدن افراد و فروپاشی خانواده‌ها می‌شود؛ لذا افراد باید از این کار جداً احتناب کنند و خود را به [[گناه]] آلوده نکنند.<br/>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سوال: بلوتوث کردن بازی‌های رایانه‌ای مبتذل و مستهجن برای دیگران، جایز است؟<br/>
 
−
جواب: چون مخالف مقررات حکومت اسلامی است و مفاسد اخلاقی، سیاسی، اجتماعی و ... دارد و خوف آلوده شدن به [[گناه]] وجود دارد حرام است.<ref>. با استفاده از استفتاء پیامکی «نصب بازی‌های رایانه‌ای مستهجن بر روی رایانه دیگران» از دفاتر آیت الله مکارم، آیت الله سیستانی، آیت الله نوری همدانی، 24/5/1394؛ آیت الله خامنه‌ای، 25/5/1394.</ref><br/>
 
−
=== موسیقی‌های بازی رایانه‌ای ===
 
−
استفاده از موسیقی در جهان به حدّی رسیده است که برخی از افراد نمی‌توانند بدون موسیقی زندگی کنند. طراحان و سازندگان بازی‌های رایانه‌ای در بسیاری از بازیها از موسیقی‌های تند و تحریک کننده‌ای استفاده می‌کنند که ممکن است افراد را به [[گناه]] و انجام کارهای غیر عاقلانه مبتلا کنند لذا باید از اینگونه آهنگها پرهیز شود.<br/>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سؤال: آیا گوش دادن به موسیقی‌هایی که در برخی از بازی‌های رایانه‌ای پخش می‌شود، جایز است؟<br/>
 
−
جواب: اگر موسیقی پخش شده مناسب با مجلس [[گناه]] باشد، گوش دادن به آن جایز نیست.<ref>. با استفاده از استفتائات امام خمینی، ج ، ص 13، س 28؛ استفتائات جدید، آیت الله تبریزی، ج ، ص 212، س 957؛ جامع المسائل، آیت الله فاضل، ج ، ص 243، س 988؛ سایت آیت الله وحید خراسانی: www. wahidkhorasani.com؛ استفتائات، آیت الله بهجت، ج ، ص 394، س 1406؛ أجوبهٔ الاستفتائات، آیت الله خامنه‌ای، ص 247، س 1127؛ استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله سیستانی، آیت الله شبیری زنجانی، آیت الله مکارم و آیت الله نوری همدانی، 28/3/1393.</ref><br/>
 
−
سؤال: اگر برای کاربر بازی‌های رایانه‌ای هیچ نوع آهنگ و موسیقی‌ای تحریک کننده نباشد و در او تأثیر منفی نداشته باشد، گوش دادن او جایز است؟<br/>
 
−
جواب: ملاک حرام بودن موسیقی این است که در نوع افراد تأثیر منفی داشته باشد (خواه این شخص تحریک شود و در او اثر منفی داشته باشد، یا نداشته باشد).<ref>. استفتائات جدید، آیت الله مکارم، ج ، ص 153، س 457؛ جامع المسائل، آیت الله فاضل، ج ، ص 245، س 996؛ استفتائات، آیت الله بهجت، ج ، ص 523، س 6325؛ أجوبهٔ الاستفتائات، آیت الله خامنه‌ای، ص 248، س 1131.</ref>
 
−
=== نهی از منکر و بازی رایانه‌ای ===
 
−
سؤال: آیا افرادی را که مشغول بازی‌های رایانه‌ای هستند که در آن به مقدسات مسلمانان توهین و جسارت می‌شود، باید [[نهی از منکر]] بکنیم یا لازم نیست؟<br/>
 
−
جواب: در صورتی که شرایط [[نهی از منکر]] وجود داشته باشد، واجب است که [[نهی از منکر]] انجام شود.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 9493)، آیت الله سیستانی، آیت الله نوری همدانی و آیت الله مکارم، 8/9/1393.</ref><br/>
 
−
سوال: آیا حذف کردن بازی‌های رایانه‌ای مبتذل و مستهجن از روی رایانه و موبایل دیگران بدون اجازه و اطلاع آنها از باب [[نهی از منکر]] جایز است؟<br/>
 
−
جواب: اگر بدون اجازه وارد رایانه و موبایل دیگران شود و تجسس کند تا بازی مبتذل را پیدا کرده و حذف کند، جایز نیست<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله سیستانی، 1/6/1394.<br/>
 
−
آیت الله شبیری زنجانی: جایز نیست مگر اینکه جلوگیری از منکر، متوقف بر حذف کردن باشد در اینصورت اشکال ندارد ولی باید لحاظ شود که مفسده دیدن این بازی رایانه‌ای مبتذل (برای حذف کردن) بیشتر است یا مفسده تصرف در اموال دیگران. (استفتاء پیامکی از دفتر، کد استفتاء: 20422؛ 1/6/1394)<br/>
 
−
آیت الله جوادی آملی: [[امر به معروف]] مراحلی دارد؛ از تذکر زبانی شروع می‌شود ولی تصرف در لوازم شخصی دیگران جایز نیست. تذکر زبانی کافی است.(استفتاء پیامکی از دفتر، 4/6/1394)</ref> اما اگر حذف کردن بازی بدون تجسس باشد<ref>. مثلا خود شخص بازی مبتذل را نشان دهد یا خودش تعریف کند که چنین بازی رایانه‌ای مبتذل و مستهجنی در رایانه و موبایلش وجود دارد و یا از راه‌های دیگری غیر از تجسس، علم پیدا شود که اینگونه از بازی‌ها وجود دارد.</ref> و مفسده‌ای (مانند اختلاف و درگیری) نداشته باشد اشکال ندارد<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله مکارم و آیت الله نوری همدانی، 31/5/1394.</ref> ولی بهتر است در صورت امکان ابتدا با زبان نرم و ملایم آنها را ارشاد کنند که خودشان حذف کنند.<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله مکارم، 31/5/1394.</ref><br/>
 
−
=== خمس بازی رایانه‌ای ===
 
−
سؤال: سی‌دی بازی‌های رایانه‌ای بعد از نصب، تا زمانی که مشکلی پیش نیاید، مورد استفاده واقع نمی‌شوند و اگر این سی‌دیها تا سال خمسی بدون استفاده بماند، آیا به آنها خمس تعلق می‌گیرد؟<br/>
 
−
جواب: اگر cd در معرض استفاده<ref>. مورد استفاده واقع می‌شود، ولو مدتها بدون استفاده بماند.</ref> باشد، به آن خمس تعلق نمی‌گیرد.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله شبیری زنجانی، آیت الله سیستانی و آیت الله مکارم، 31/6/93.<br/>
 
−
آیت الله نوری همدانی: اگر زائد بر نیاز باشد و سال بر آن بگذرد، خمس دارد. (استفتاء پیامکی از دفتر، 31/6/93).</ref>
 
−
=== بازی‌های رایانه‌ای دوبله ===
 
−
کاربران محترم باید دقت داشته باشند که برخی از بازیها در خارج از کشور دوبله شده و وارد مملکت می‌شوند ولی ممکن است افراد و بازیکنان خیال کنند توسط مسئولین داخلی دوبله شده‌اند و تصاویر مبتذل و مطالب انحرافی آنها را حذف کرده‌اند در حالی که اینگونه نیست و نباید فریب بخورند و این بازیها را خریداری کنند و به [[گناه]] آلوده شوند.<br/>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سوال: آیا دوبله کردن بازی‌های رایانه‌ای بدون اجازه تولید کننده، جایز است؟<br/>
 
−
جواب: بدون اجازه تولیده کننده، جایز نیست<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله نوری همدانی، آیت الله مکارم، 22/6/1394؛ آیت الله جوادی آملی، 23/6/1394.<br/>
 
−
آیت الله شبیری زنجانی: اگر عقلا برای تولید کننده حقی قائل باشند بنابر احتیاط بدون اجازه جایز نیست و اگر قانونی در این زمینه وجود دارد بنابر احتیاط مراعات شود(استفتاء پیامکی از دفتر، کد استفتاء: 21584؛ 22/6/1394)</ref> مگر از کفار حربی باشند که در اینصورت اشکال ندارد.<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله مکارم، 22/6/1394.<br/>
 
−
آیت الله جوادی آملی: مگر صاحب فیلم تصریح کند که استفاده عموم از آن جایز است در اینصورت دوبله کردن جایز است(استفتاء از دفتر، 23/6/1394)</ref><br/>
 
−
سوال: بعضی از شرکتهای داخلی بازهای خارجی را دوبله می‌کنند. اگر این بازی‌ها بر روی اعتقادات و ... مخاطب تأثیر منفی داشته باشد، آیا دوبله این اثر برای آنها حق و مالکیت ایجاد می‌کند؟<br/>
 
−
جواب: دوبله کردن اینگونه از بازی‌های رایانه‌ای جایز نیست و حق مالکیت ایجاد نمی‌کند.<ref>: استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 8475)، 11/8/1393.</ref> تکثیر و پخش این نوع بازی‌ها هر چند با اجازه دوبله کننده باشد جایز نیست.<ref>: استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله خامنه‌ای، 11/8/1393.</ref><br/>
 
−
=== فصل دوم: والدین و بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
=== کودکان و بازی رایانه‌ای ===
 
−
بارها در تبلیغات تلویزیونی، «تبلت و موبایل» به عنوان یک وسیله سرگرمی و تفریح برای کودکان معرفی شده است و همین امر کودکان را تشویق به خریدن این ابزار می‌کند و والدین هم چاره‌ای جز انجام این کارندارند در حالیکه بسیاری از کودکان در این سن نباید از تبلت و موبایلهای پیشرفته استفاده کنند زیرا توان تحلیل محتوای این بازی‌هایی که در تبلت و موبایل اجرا می‌شود را ندارند در نتیجه در معرض آسیبهای اخلاقی و اعتقادی این وسایل قرار می‌گیرند.<br/>
 
−
بارها مشاهده شده است که کودکان زیر پنج سال (که در تمام دنیا قوانین خاصی برای آنها وجود دارد و از داشتن خیلی از امکانات آنها را موقتاً محروم می‌کنند)<ref>. به خاطر سلامتی روحی و جسمی کودک، آنها را دسترسی به برخی از امکانات محدود می‌کنند مانند مشاهده فیلمهای ترسناک، خشن و مستهجن و ... .</ref> با داشتن تبلت و موبایلهای پیشرفته به اینترنت وصل شده و از بازی‌های آن لاین استفاده می‌کنند و متأسفانه برخی از والدین این کار را نشانه رشد و تکامل فرزند می‌دانند در حالی که با دست خویش کودکان پاک و معصوم خود را آلوده کرده و از اجتماع و تحرک و فعالیتهای بدنی محروم می‌کنند.<br/>
 
−
==== استفتاء ====
 
−
سوال: آیا در اختیار قرار دادن کامپیوتر برای کودکان و نوجوانان در صورتی که احتمال مفسده توسط سایت‌های غیر اخلاقی برود جایز است؟<br/>
 
−
جواب: تا زمانی که یقین نداشته باشید که در راه حرام استفاده می‌کنند اشکال ندارد<ref>: استفتاء، آیت الله خامنه‌ای، 20/6/93.</ref> ولی اگر یقین داشته باشید به انجام [[گناه]] کمک می‌کنید<ref>: استفتاء، آیت الله مکارم، 20/6/93.</ref> یا ترس دارید که به فساد کشیده شوند جایز نیست.<ref>: آیت الله سیستانی: www.sistani.org، سوالها و جوابها، رایانه؛ استفتاء، آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 6980)، 20/6/93.</ref><br/>
 
−
سوال: آیا استفاده از اینترنت، رایانه و تبلت برای کودکان جایز است؟<br/>
 
−
جواب: اگر ترس کشیده شدن کودکان به [[گناه]] باشد و ترس تاثیر {منفی} در تربیت دینی کودکان وجود داشته باشد، حرام است.<ref>: همان، سوالها و جوابها، رایانه.</ref><br/>
 
−
سوال: آیا خرید اینترنت پر سرعت برای منزل جایز است؟ (در حالیکه فرزندان با اینترنت پرسرعت می‌توانند به بازی‌های آن لاین با سرعت و کیفیت بیشتری  دسترسی داشته باشند ولی دسترسی به مطالب و سایتهای منحرف و مستهجن راحت تر می‌شود).<br/>
 
−
جواب: در صورتی که مفسده نداشته باشد<ref>. استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله خامنه‌ای، 13/11/1393.</ref> و ترس افتادن به حرام نباشد اشکال ندارد.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله سیستانی، آیت الله مکارم، آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 11936).<br/>
 
−
آیت الله نوری همدانی: مانعی ندارد(استفتاء پیامکی از دفتر،13/11/1393)</ref> <br/>
 
−
=== نظارت والدین بر فرزندان ===
 
−
سوال: آیا بر والدین واجب است برای اینکه از طریق اینترنت و بازی‌های رایانه‌ای، به فرزندان آنها آسیبهای  اخلاقی و اعتقادی وارد نشود، اطلاعاتشان را دربارهٔ رایانه، اینترنت و شبکه‌های اجتماعی زیاد کنند و در دوره‌های آموزشی شرکت کنند؟<br/>
 
−
جواب: در صورتی که تنها راه تربیت، این راه نباشد، واجب نیست<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله سیستانی، آیت الله نوری همدانی، 9/3/1394؛ آیت الله صافی گلپایگانی، 10/3/1394.<br/>
 
−
آیت الله مکارم: اگر برای پیشگیری از خطرات و تربیت فرزندان به این کار نیاز باشد لازم است اقدام کنند و همچنین فرزندان خود را طوری تربیت کنند که در برابر این خطرات در امان بمانند(استفتاء پیامکی از دفتر، 9/3/1394).</ref> ولی سزاوار است والدین اموری را که در تربیتِ بهترِ فرزندان مفید است، یاد بگیرند.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله نوری همدانی، 9/3/1394؛ آیت الله شبیری زنجانی(کد استفتاء: 15839)، 10/3/1394. </ref><br/>
 
−
سوال: برخی از والدین برای اینکه به فعالیتها و بازی‌های اینترنتی فرزندان خود اشراف و آگاهی داشته باشند نرم افزارهایی<ref>: فیلترینگ خانگی پاساد، آی نت، کید لاگر. (www.cyberpolice.ir).</ref> را بر روی رایانه نصب می‌کنند تا مواظب آنها باشند و در صورت نیاز به آنها تذکرات لازم را بدهند. آیا این کار جایز است؟ از مصادیق تجسسِ حرام محسوب می‌شود؟<br/>
 
−
جواب: اگر مصالح و امور تربیتی فرزندان مشروط به این کار باشد اشکال ندارد<ref>: استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله خامنه‌ای، آیت الله سیستانی، آیت الله مکارم، آیت الله نوری همدانی، 5/8/1393؛ آیت الله شبیری زنجانی، 7/8/1393.</ref>ولی نباید به واسطه این کار در امور دیگرِ فرزندان تجسس شود.<ref>: استفتاء پیامکی از دفتر آیت الله شبیری زنجانی، 7/8/1393.</ref><br/>
 
−
سؤال: آیا شکستن و انهدام بازی‌های رایانه‌ای مبتذل و مستهجن توسط والدین جایز است؟<br/>
 
−
جواب: چون این سی‌دی‌ها مالیت ندارند، انهدام و شکستن آنها اشکال ندارد.<ref>. استفتاء پیامکی از دفاتر آیت الله شبیری زنجانی و آیت الله مکارم، 10/2/1394.<br/>
 
−
آیت الله سیستانی: اگر [[نهی از منکر]] مستلزم [[اتلاف مال]] غیر یا ایراد ضرب باشد باید با اذن حاکم شرع باشد بنابر احتیاط واجب. (www.sistani.org، سوالها و جوابها، رایانه)</ref><br/>
 
−
=== فصل سوم: توصیه‌هایی دربارهٔ بازی‌های رایانه‌ای ===
 
−
والدین و کاربران محترم باید توجه داشته باشند که ضررها و آسیبهای یاد شده تمام آنها را تهدید می‌کند. برای اینکه از همه یا بخش مهمی از این آسیبها در امان باشند، سزاوار است به توصیه‌هایی که ذکر می‌شود، عمل کرده و فرزندان خود را حفظ کنند.<br/>
 
−
۱. در روز مقداری از وقت خود را برای گفتگوی و ارتباط با فرزندان قرار دهید و نگذارید به خاطر کمبود حضور شما، وقت خود را با اینترنت و بازی‌های رایانه‌ای پر کنند.<br/>
 
−
۲. اگر در عنوان و عکسهای روی بسته‌بندی بازیها، موارد خشونت و موضوعات جنسی وجود دارد، از خرید اینگونه بازیها خودداری کنیم.<ref>. www. ircg.ir، مقاله «نقش نظارتی والدین بر بازی‌های رایانه‌ای».</ref><br/>
 
−
۳. زمان بازی رایانهýای فرزندان خود را تعیین و محدود کنید (توصیه می‌شود بیش از یک ساعت در روز نباشد).<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
۴. لازم است والدین به همان اندازه که در خصوص (تماشای) تلویزیون آگاهی و هشدار می‌دهند، در مورد بازی‌های ویدیویی و رایانه‌ای نیز این هشدار را اعمال نمایند؛<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
۵. اگر چنانچه قرار است از بازی‌های رایانه‌ای استفاده کنید، بهتر است بازی‌های تصویری خلاّق باشد که کودکان باید به وسیلهٔ آنها، معماهایی را حل کنند؛<ref>. www.tebyan.net، مقاله «اثر بازی‌های رایانه‌ای بر کودکان و نوجوانان».</ref><br/>
 
−
۶. بازی‌های ایرانی را به فرزندانتان معرفی کنید<ref>. باید توجه شود که معنای این کلام این نیست که همه بازی‌های ابرانی بدون مشکل هستند بلکه بسیاری از آسیبهای محتوایی بازی‌های غربی را ندارند و مسئولین سعی کرده‌اند این بازیها را متناسب با دین و فرهنگ کشورمان بسازند لذا دارای تصاویر مبتذل، موسیقی‌های تند و حرام و عقاید انحرافی نیستند.</ref> و آنها را مطابق و متناسب با سن فرزندتان انتخاب نمایید و حتماً فرهنگ صحیح استفاده از آن را به آنها گوشزد کنید؛<ref>. www. Cyber Police.ir، مقاله «استفاده زیاد از اینترنت باعث افسردگی می‌شود».</ref><br/>
 
−
۷. بهتر است کودکان زیر ۳ سال اصلاً با بازی‌های ویدیویی و رایانه‌ای آشنا نشوند و تا آنجا که ممکن است، با اسباب بازی‌های قابل لمس و واقعی مثل خانه سازی و... سرگرم شوند؛<ref>. www.tebyan.net، مقاله «همبازی دیجیتالی من»، نوریه نوچمنی.</ref><br/>
 
−
۸. برای رهایی از تنهایی و منزوی شدن فرزندان، بازی‌هایی را انتخاب کنید که بیش از یک بازیکن در آنها بازی می‌کنند؛ چراکه باعث می‌شود دو یا سه نفر با هم بازی کنند و این کار تا حدی ضررها را کمتر می‌کند؛<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
۹. بهتر است خانواده‌ها رایانه را به یک وسیلهٔ اجتماعی تبدیل کنند. بهترین نرم افزار موجود در این خصوص «Lapware» ذکر شده است که به شما و کودکتان اجازه می‌دهد از رایانه تجربه‌ای مشترک داشته باشید؛<ref>. همان.</ref><br/>
 
−
۱۰. اگر والدین نسبت به محتوای بازیها اطلاعاتی ندارند، بهتر است قبل از خریدن هر بازی ای با اشخاص مطمئن و متدین دربارهٔ خریدن یا نخریدن آن مشورت کنند و از اینکه خود فرزند بازی ای را پیشنهاد کند، فوراً استقبال نکنند.<br/>
 
−
۱۱. قبل از خرید بازی، در صورت امکان آن را به طور خصوصی تماشا کنید تا بتوانید شخصاً نسبت به خریدن یا نخریدن آن تصمیم درستی اتخاذ کنید؛<ref>. www. ircg.ir، مقاله «نقش نظارتی والدین بر بازی‌های رایانه‌ای».</ref><br/>
 
−
۱۲. با استفاده از نرم افزارهای فیلترینگ خانگی (کنترل والدین) بر فعالیت رایانه‌ای فرزندانتان نظارت داشته باشید.<br/>
 
−
۱۳. به فرزندان خود بیاموزید به درخواست کاربرانی که نمی‌شناسند، پاسخ ندهند و تحت هیچ عنوان اطلاعات شخصی و مالی خود را ارسال نکنند.<ref>. www. Cyber Police.ir، مقاله «نظارت والدین در استفاده از رایانه، طی اوقات فراغت فرزندان»</ref>.<br/>
 
−
۱۴. اگر برای فرزندانتان در خانه اینترنت پرسرعت تهیه می‌کنید، سعی کنید با نظارت خودتان مورد استفاده قرار گیرد.<ref>. www.gerdab.ir، مقاله «آمار بازدید ایرانی‌ها از صفحات سکسی، فریب و حیله غربی هاست»، 3/7/1389.</ref>
 
−
. از مهمترین مواردی که جنبه پیشگیرانه دارد، نصب و راه‌اندازی رایانه در محلی است که قابلیت کنترل فیزیکی و چشمی توسط والدین بر عملکرد فرزندان میسر باشد.<ref>. www. Cyber Police.ir، مقاله «نظارت والدین در استفاده از رایانه، طی اوقات فراغت فرزندان».</ref><br/>
 
−
۱۶. اگر از فرزندانتان در محیط مجازی خطایی سرزد از اصل «تغافل»<ref>: گاهی لازم است انسان در برابر اشتباه و خطاهای دیگران چشم پوشی کند یعنی خود را به نداستن نشان دهد. اما در موقع خوبی شخص خطاکار را با روشهای مناسب و مفید به اشتباه بودن کارش آگاه کند و به او بفهماند از فعل اشتباهش دست بردارد و گرنه با مشکلات جدی ای رو به رو می‌شود. در همین رابطه علی (علیه السلام) فرمودند: «لَا حِلْمَ کَالتَّغَافُل‏‏؛ هیچ بردباری ای مانند تغافل نیست». (عیون الحکم و المواعظ، لیثی، ص 531، ح 9658)</ref> استفاده کنید و در زمانی مناسب با مهربانی و صمیمیت آن آسیب را برطرف کنید.<br/>
 
−
۱۷. برای استفاده فرزندتان از رایانه و اینترنت برنامه ریزی، زمانبندی و هدف گذاری داشته باشید.<ref>. www. Cyber Police.ir، مقاله «نظارت والدین در استفاده از رایانه، طی اوقات فراغت فرزندان».</ref>
 
−
۱۸. آسیبهای اینترنت و بازی‌های رایانه‌ای را برای آنها با زبانی نرم و مهربان بیان کنید.<br/>
 
−
۱۹. حتماً در دوره‌های آموزشی رایانه و اینترنت شرکت کنید.<br/>
 
−
۲۰. در نصب بازی روی گوشی خود، از بازی‌هایی که برای نصب شدن، طلب دسترسی به «PHONEBOOK» را دارند بپرهیزید.<ref>. همان، مقاله «چگونه از حملات هکرها به سیستم شخصی در امان باشیم؟»</ref>
 
−
=== آدرس دفاتر مراجع تقلید ===
 
−
مقام معظم رهبری<br/>
 
−
سایت: www. leader. ir <http://www.leader.ir>. <br/>
 
−
نشانی الکترونیکی :  info_ leader@liader.ir<br/>
 
−
تلفن : 37746666 (025)<br/><br/>
 
−
آیت الله سیستانی<br/>
 
−
سایت: www. sistani. org <http://www.sistani.org><br/>
 
−
نشانی الکترونیکی: farsi@sistani.org<br/>
 
−
تلفن: 37741415 (025)<br/>
 
−
استفتاء پیامکی: ۰۹۱۹۸۵۰۷۵۰۰<br/>
 
−
آیت الله شبیری زنجانی<br/>
 
−
سایت: www.zanjani.ir<br/>
 
−
نشانی الکترونیکی: zanjani.tamas@gmail.com<br/>
 
−
تلفن: 37740323 (025) - 37740322 (025) - 37740321 (025)<br/>
 
−
استفتاء پیامکی: ۵۰۰۰۱۰۴۰<br/>
 
−
آیت الله مکارم شیرازی<br/>
 
−
سایت: www.Makarem.ir<br/>
 
−
تلفن : 37840003 (025)<br/>
 
−
استفتاء پیامکی: ۱۰۰۰۰۱۰۰<br/>
 
−
آیت الله وحید خراسانی<br/>
 
−
سایت : www.wahidkhorasani.com<br/>
 
−
تلفن: 37740611 (025) -  37742445 (025)<br/>
 
−
آیت الله نوری همدانی<br/>
 
−
سایت: www.noorihamedani.com<br/>
 
−
تلفن: 37741850 (025)<br/>
 
−
استفتاء پیامکی: ۳۰۰۰۴۸۴۴<br/>
 
−
آیت الله صافی گلپایگانی<br/>
 
−
سایت: www.saafi.net<br/>
 
−
تلفن: 37479 (025)<br/>
 
−
استفتاء پیامکی: ۳۰۰۰۷۴۷۹<br/>
 
−
<br/>
 
−
== منابع ==
 
−
=== کتابها ===
 
−
أمالی، مفید، محمد بن محمد، محقق / مصحح: استاد ولی، حسین و غفاری علی اکبر، ناشر: کنگره شیخ مفید، قم‏، چاپ اول، ۱۴۱۳ ق‏.<br/>
 
−
استفتائات، سید روح الله موسوی خمینی، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ پنجم، ۱۴۲۲ق.<br/>
 
−
استفتائات جدید، ناصر مکارم شیرازی، انتشارات مدرسه امام علی بن ابی‌طالب علیه السلام، چاپ دوم، ۱۴۲۷ق.<br/>
 
−
استفتائات، محمدتقی بهجت فومنی گیلانی، دفتر حضرت آیهٔ الله آیت الله بهجت، چاپ اول، ۱۴۲۸ق.<br/>
 
−
أجوبهٔ الاستفتائات، سید علی حسینی خامنه‌ای، دفتر معظم له، قم، چاپ اول، ۱۴۲۴ق.<br/>
 
−
استفتائات جدید، جواد بن علی تبریزی، چاپ اول.<br/>
 
−
توحید، ابن بابویه، محمد بن علی‏، محقق / مصحح: حسینی، هاشم‏، ناشر: جامعه مدرسین‏، قم‏، چاپ اول، ۱۳۹۸ ق‏.<br/>
 
−
توضیح المسائل، خمینی، سید روح اللّه موسوی، چاپ اول، ۱۴۲۶ ه‍ق.<br/>
 
−
توضیح المسائل، جعفر سبحانی تبریزی، مؤسسه امام صادق علیه السلام، قم، چاپ سوم، ۱۴۲۹ ه‍ق.<br/>
 
−
توضیح المسائل، حسین وحید خراسانی، مدرسه امام باقر علیه السلام، قم، چاپ نهم، ۱۴۲۸ ه‍ق.<br/>
 
−
توضیح المسائل، سید موسی شبیری زنجانی، انتشارات سلسبیل، قم، چاپ اول، ۱۴۳۰ ه‍ق.<br/>
 
−
جامع الاحکام، لطف الله صافی گلپایگانی، انتشارات حضرت معصومه سلام الله علیها، چاپ چهارم، ۱۴۱۷ق.<br/>
 
−
جامع المسائل، محمد فاضل لنکرانی موحدی، انتشارات امیر قلم، چاپ یازدهم.<br/>
 
−
حقوق مدنی، حبیب الله طاهری، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۸ ه‍ق، چاپ دوم.<br/>
 
−
عیون الحکم و المواعظ، علی بن محمد لیثی واسطی، محقق و مصحح: حسین حسنی بیرجندی‏، دار الحدیث‏، چاپ اول‏، ۱۳۷۶ش.<br/>
 
−
کافی، کلینی، محمد بن یعقوب‏، محقق / مصحح: غفاری علی اکبر و آخوندی، محمد، ناشر: دار الکتب الإسلامیه‌ی، تهران‏، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق‏.<br/>
 
−
کنز الفوائد، کراجکی، محمد بن علی‏، محقق / مصحح: نعمه‌ی، عبد الله‏، ناشر: دارالذخائر، قم‏، چاپ اول،۱۴۱۰ ق‏.<br/>
 
−
نهج البلاغهٔ (صبحی صالح)، محمد بن حسین شریف رضی، محقق و مصحح: فیض الإسلام‏، انتشارات هجرت‏، چاپ اول‏، ۱۴۱۴ق.<br/>
 
−
=== مجلات، ماهنامه و فصلنامه ===
 
−
پیام انقلاب ، ش ۴۲ ، دی ماه 89.<br/>
 
−
پژوهش نامه اخلاق، ش ۱۴، زمستان 90.<br/>
 
−
رهاورد نور، زمستان ۱۳۸۴، ش 13.<br/>
 
−
فقه اهل بیت علیهم السلام، جمعی از مؤلفان، ناشر: مؤسسه دائرهٔ المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت علیهم السلام، قم، چاپ اول، صاحب امتیاز و مدیر مسئول: سید محمود هاشمی- سردبیر: عبد الرضا ایزدپناه.<br/>
 
−
موعود، ش 87.<br/>
 
−
=== سایتها ===
 
−
[http://www.leader.ir پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری]<br/>
 
−
[http://www.farsi.khamenei.ir پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)]<br/>
 
−
[http://www.makarem.ir پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر آیت الله مکارم شیرازی]<br/>
 
−
[http://www.sistani.org/persian/ سایت رسمی دفتر مرجع عالیقدر آقای سید علی حسینی سیستانی]<br/>
 
−
[http://www.zanjani.net/ پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله شبیری زنجانی]<br/>
 
−
www.wahidkhorasani.com<br/>
 
−
www.safi.ir <http://safi.ir><br/>
 
−
www.almazaheri.ir <http://www.almazaheri.ir><br/>
 
−
www.farsnews.com <http://www.farsnews.com><br/>
 
−
www.psyop.ir <http://www.psyop.ir><br/>
 
−
www.javanonline.ir<br/>
 
−
vgpostmortem.ir <http://vgpostmortem.ir>www.<br/><br/>
 
−
www.rasad.org <http://www.rasad.org><br/>
 
−
www.rasekhoon.net <http://www.rasekhoon.net><br/>
 
−
www.yjc.ir <http://www.yjc.ir><br/>
 
−
www.tebyan.net <http://www.tebyan.net><br/>
 
−
www.persianacademy.ir <http://www.persianacademy.ir><br/>
 
−
www.hamshahrionline.ir <http://www.hamshahrionline.ir><br/>
 
−
www.irinn.ir <http://www.irinn.ir><br/>
 
−
www.asriran.com <http://www.asriran.com><br/>
 
−
www.tavvabin313.blogfa.com<br/>
 
−
www.isna.ir<br/>
 
−
www.digikala.com <http://www.digikala.com><br/>
 
−
www.jahannews.com <http://www.jahannews.com><br/>
 
−
www. barzkar2.persianblog.ir<br/>
 
−
www.cyberpolice.ir <http://www.cyberpolice.ir><br/>
 
−
www.forbes.com <http://www.forbes.com><br/>
 
−
vgpostmortem.blogfa.com<br/>
 
−
www.shia-news.com <http://www.shia-news.com><br/>
 
−
www.gamefa.com<br/>
 
−
www.sahebnews.ir <http://sahebnews.ir><br/>
 
−
www.rc.majlis.ir<br/>
 
−
www.merriam-webster.com <http://www.merriam-webster.com><br/>
 
−
www.internet.ir<br/>
 
−
www.gerdab.ir <http://www.gerdab.ir><br/>
 
−
www.mehrnews.com <http://www.mehrnews.com><br/>
 
−
www.mashreghnews.ir <http://www.mashreghnews.ir><br/>
 
−
www.puya.nashriyat.ir<br/>
 
−
www.seraj24.ir<br/>
 
−
www.wikifeqh.ir <http://www.wikifeqh.ir><br/>
 
−
mhta.persianblog.ir <http://mhta.persianblog.ir><br/>
 
−
www.bayanportal.ir <http://bayanportal.ir><br/>
 
−
www.serajgame.ir <http://www.serajgame.ir><br/>
 
−
www.mouood.org <http://www.mouood.org><br/>
 
−
www.ammargame.blogfa.com <http://ammargame.blogfa.com><br/>
 
−
www.tasnimnews.com <http://www.tasnimnews.com><br/>
 
−
www.parsi.wiki<br/>
 
−
 
−
== پانویس ==
 
−
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
 
  
 
<div class="hold">
 
<div class="hold">
 
<div class="return">بازگشت به [[مجموعه فقه و زندگی]] </div>
 
<div class="return">بازگشت به [[مجموعه فقه و زندگی]] </div>
 
</div>
 
</div>

نسخهٔ ‏۱۵ بهمن ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۱۲

احکام بازی‌های رایانه‌ای
مشخصات کتاب
Bazihaye-rayanehi.jpg
نویسنده محمود صادقی
زبان فارسی
ناشر نشر معروف
محل انتشارات قم
تاریخ نشر ۱۳۹۴-۰۵-۱۷
قطع جیبی
شابک ۹۷۸۶۰۰۶۶۱۲۴۵۴

لینک خرید کتاب : خرید کتاب کلیک کنید

فهرست کتاب احکام بازی های رایانه ای

۱ پیشگفتار

۲ بخش اول: کلیات

۲.۱ مقدمه

۲.۲ تعریف بازی‌های رایانه‌ای

۲.۳ پیشینهٔ بازی‌های رایانه‌ای

۲.۴ ضرورت تحقیق

۲.۵ سخنی با والدین

۲.۶ پاسخ به یک شبهه

۳ بخش دوم: اهداف بازی‌های رایانه‌ای خارجی

۳.۱ مقدمه

۳.۲ فصل اول: اهداف اعتقادی بازی‌های رایانه‌ای غربی

۳.۳ مقدمه

۳.۴ فصل دوم: اهداف ضد اخلاقی بازی‌های رایانه‌ای غربی

۳.۵ مقدمه

۳.۶ فصل سوم: اهداف فرهنگی - اجتماعی بازی‌های رایانه‌ای غربی

۳.۷ ترویج سبک زندگی غربی

۳.۸ تضعیف جایگاه زن و خانواده

۳.۸.۱ الف) زنان، موجوداتی بی‌احساس و خشن

۳.۸.۲ ب) زنان، موجودی فریب دهنده و جذاب

۳.۹ قهرمان و اسطوره‌سازی

۳.۱۰ فصل چهارم: اهداف سیاسی بازی‌های رایانه‌ای غربی

۳.۱۱ القای ناجی بودن آمریکا

۳.۱۲ آماده‌سازی برای جنگهای آینده

۳.۱۳ پاک کردن جنایات آمریکا

۳.۱۴ فصل پنجم: اهداف اقتصادی بازی‌های رایانه‌ای غربی

۳.۱۵ درآمدزایی بازی‌ها

۳.۱۵.۱ استفتاء

۳.۱۶ فصل ششم: اهداف نظامی بازی‌های رایانه‌ای غربی

۳.۱۷ آموزش و پرورش دادن نیرو

۴ بخش سوم: فواید بازی‌های رایانه‌ای

۴.۱ آموزش مفاهیم عالی انسانی

۴.۲ افزایش قدرت تصمیم‌گیری

۴.۳ رشد یادگیری

۴.۴ کاهش استرس و افسردگی

۴.۵ اجتماعی شدن بچه‌ها

۴.۶ کاهش درد و بیماری

۴.۶.۱ استفتاء

۴.۷ کسب مهارتهای لازم و مفید

۵ بخش چهارم: آسیبهای جسمی و روحی بازی‌های رایانه‌ای

۵.۱ فصل اول: آسیبهای اعتقادی بازی‌های رایانه‌ای

۵.۲ فصل دوم: آسیبهای اخلاقی بازی‌های رایانه‌ای

۵.۳ عادی‌سازی انجام رذایل اخلاقی

۵.۴ ظهور صفات رذیلهٔ پنهانی

۵.۵ فصل سوم: آسیبهای اجتماعی بازی‌های رایانه‌ای

۵.۶ افزایش جرم و جنایت

۵.۷ متزلزل شدن روابط خانواده

۵.۸ دوری از وظایف واقعی

۵.۹ ترس از فرزنددار شدن

۵.۱۰ فصل چهارم: آسیبهای روانی بازی‌های رایانه‌ای

۵.۱۱ خشونت‌طلبی

۵.۱۱.۱ استفتاء

۵.۱۲ تقلید گفتار نامناسب

۵.۱۳ زمینه‌ساز از خود بیگانگی

۵.۱۴ همانندسازی اتفاقات دنیای مجازی در دنیای واقعی

۵.۱۵ منزوی شدن

۵.۱۶ قانون‌گریزی

۵.۱۷ توهم‌زدگی

۵.۱۸ اعتیاد به بازی

۵.۱۹ فصل پنجم: آسیب‌های جسمی بازی‌های رایانه‌ای

۵.۲۰ ضعف بینایی چشم

۵.۲۰.۱ استفتاء

۵.۲۱ فشار به ستون فقرات

۵.۲۲ بیماری‌های پوستی

۵.۲۳ تشدید بیماری صرع

۵.۲۴ چاقی و اضافه وزن

۵.۲۵ تحریک قوای جنسی

۵.۲۶ بلوغ زودرس

۵.۲۷ آسیب دیدن مغز

۵.۲۸ شب ادراری

۵.۲۹ ضربان قلب بالا

۵.۳۰ ضعف ارگانیک بدن

۵.۳۱ راه‌های پیشگیری از آسیب‌های جسمی بازی‌های رایانه ­ای

۵.۳۲ فصل ششم: آسیبهای امنیتی بازی‌های رایانه‌ای

۵.۳۲.۱ استفتاء

۵.۳۳ جاسوسی با بازی‌های رایانه‌ای

۵.۳۴ خراب شدن سیستم توسط بازی‌های رایانه‌ای

۵.۳۵ فصل هفتم: آسیب‌های اقتصادی بازی‌های رایانه‌ای

۵.۳۶ ضرر اقتصادی به فرد و خانواده

۵.۳۶.۱ استفتاء

۵.۳۶.۲ استفتاء

۵.۳۷ ضرر به اقتصاد ملی

۵.۳۷.۱ استفتاء

۵.۳۸ فصل هشتم: آسیبهای تحصیلی بازی‌های رایانه‌ای

۵.۳۹ اُفت تحصیلی

۵.۴۰ استفتاء

۶ بخش پنجم: توهین در بازی‌های رایانه‌ای خارجی

۶.۱ توهین به دین‌ها و قومیت‌ها

۶.۲ فصل اول: توهین به مقدسات

۶.۲.۱ توهین به خدای متعال

۶.۲.۲ توهین به فرشتگان الهی

۶.۲.۳ توهین به بهشت و جهنم

۶.۲.۴ توهین به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

۶.۲.۵ توهین به قرآن کریم

۶.۲.۶ توهین به اهل‌بیت علیهم السلام

۶.۲.۷ توهین به مکانهای مقدس و متبرک

۶.۳ فصل دوم: توهین به مسلمانان

۶.۴ فصل سوم: توهین به ایران و ایرانیان

۷ بخش ششم: تولید بازی‌های رایانه‌ای

۷.۱ فصل اول: تولید بازی‌های رایانه‌ای داخلی

۷.۲ ضرورت تولید

۷.۲.۱ استفتاء

۷.۳ فصل دوم: محتوای بازی‌های داخلی

۷.۴ محتوای جذاب و اثرگذار

۷.۴.۱ استفتاء

۸ بخش هفتم: توزیع بازی‌های رایانه‌ای

۸.۱ فصل اول: نظارت بر سایت‌ها و فروشندگان بازی‌های رایانه‌ای

۸.۲ لزوم نظارت جدی

۸.۲.۱ استفتاء

۸.۲.۲ استفتاء

۸.۳ تبلیغ بازی‌های رایانه‌ای

۸.۳.۱ استفتاء

۸.۴ مسئولیت شرکت‌های اینترنتی

۸.۵ فصل دوم: احکام فروشندگان بازی‌های رایانه‌ای

۸.۶ نقش مؤثر فروشندگان در فرهنگ

۸.۷ اشتغال در فروشگاه بازی‌های رایانه‌ای

۸.۸ خرید و فروش بازی‌های مستهجن و انحرافی

۸.۹ نگهداری بازی‌های رایانه‌ای منحرف و مستهجن

۸.۹.۱ استفتاء

۸.۱۰ دانلود کردن و فروش فیلتر شکن

۸.۱۱ رایت بازی‌های رایانه‌ای

۸.۱۱.۱ حکم فقهی

۸.۱۱.۲ سوالات شرعی

۸.۱۲ تأییدات بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای

۸.۱۳ پیک موتوری و بازی رایانه‌ای

۸.۱۴ خمس بازی رایانه‌ای

۸.۱۵ تولید قاب بازی رایانه‌ای

۸.۱۶ قانون بازی‌های رایانه‌ای

۸.۱۷ فصل سوم: احکام گیم نت و خدمات رایانه‌ای

۸.۱۸ امکانات گیم نت

۸.۱۸.۱ استفتاء

۸.۱۹ شرط سنی مشتریان گیم نت

۸.۱۹.۱ استفتاء

۸.۲۰ درآمد گیم نت‌ها

۸.۲۰.۱ حکم فقهی

۸.۲۰.۲ استفتاء

۸.۲۱ بازیابی و ریکاوری بازی رایانه‌ای

۹ بخش هشتم: کاربران بازی‌های رایانه‌ای

۹.۱ فصل اول: بایدها و نبایدهای استفاده از بازی رایانه‌ای

۹.۲ اعتدال در انجام بازی رایانه‌ای

۹.۲.۱ استفتاء

۹.۲.۲ استفتاء

۹.۳ استفاده از بازی‌های مبتذل و مستهجن

۹.۴ استفاده از بازی‌های انحرافی

۹.۵ نگهداری بازی رایانه‌ای مستهجن

۹.۶ استفاده از فیلتر شکن

۹.۶.۱ استفتاء

۹.۷ دانلود بازی رایانه‌ای

۹.۸ برد و باخت در بازی‌های رایانه‌ای

۹.۸.۱ قوانین قمار و شرطبندی

۹.۸.۲ سوالات فقهی

۹.۹ چت در بازی رایانه‌ای

۹.۹.۱ استفتاء

۹.۱۰ بلوتوث کردن بازی رایانه‌ای

۹.۱۰.۱ استفتاء

۹.۱۱ موسیقی‌های بازی رایانه‌ای

۹.۱۱.۱ استفتاء

۹.۱۲ نهی از منکر و بازی رایانه‌ای

۹.۱۳ خمس بازی رایانه‌ای

۹.۱۴ بازی‌های رایانه‌ای دوبله

۹.۱۴.۱ استفتاء

۹.۱۵ فصل دوم: والدین و بازی‌های رایانه‌ای

۹.۱۶ کودکان و بازی رایانه‌ای

۹.۱۶.۱ استفتاء

۹.۱۷ نظارت والدین بر فرزندان

۹.۱۸ فصل سوم: توصیه‌هایی دربارهٔ بازی‌های رایانه‌ای

۹.۱۹ آدرس دفاتر مراجع تقلید

۱۰ منابع

۱۰.۱ کتابها

۱۰.۲ مجلات، ماهنامه و فصلنامه

۱۰.۳ سایتها

۱۱ پانویس

پیشگفتار

امروزه همگان متوجه علاقهٔ افراد، به خصوص جوانان و نوجوانان به بازی‌های رایانه‌ای، اعم از بازی‌هایی که در رایانه‌های خانگی قابل اجرا هستند، یا بازی‌های قابل اجرا در گوشیهای تلفن همراه و یا دستگاه‌های بازی خانگی مثل سگاه، پلی استیشن، سونی و... شده‌ایم؛ اما بی‌اطلاعی آنان از آسیبها، توهینها و تحریفهایی که در این بازیها وجود دارد، باعث بسی تأسف است. وقتی کسی این مطالب را برای آنان روشن کند، تازه متوجه می‌شوند که این بازیها فقط برای سرگرمی نیستند؛ بلکه با اهداف خاصی ساخته می‌شوند.
با توجه به اهمیت این موضوع و جهت آشنایی نوجوانان و جوانان به آسیبها و احکام بازی‌های رایانه‌ای، از سوی پژوهشکدهٔ امر به معروف تصمیم گرفته شد کتاب جامعی دربارهٔ بازی‌های رایانه‌ای نوشته شود که در بردارندهٔ مسائل و احکام این بازیها باشد.
این کتاب هشت بخش دارد که شامل مباحثی پیرامون (اهداف بازی‌های رایانه‌ای، فوائد بازی‌های رایانه‌ای، آسیبهای بازی‌های رایانه‌ای، توهین در بازی‌های رایانه‌ای، مسائل و احکام تولید، توزیع و مصرف کنندگان بازی‌های رایانه‌ای) می‌باشد.
برای نوشتن این کتاب با کارشناسان بازی‌های رایانه‌ای و گیمرهای حرفه‌ای مشورت شده است و از نظرات و پیشنهادات آنها در تهیه کتاب استفاده شده است.
در این نوشته، سوالات شرعی را از مشهور مراجع تقلید ذکر کرده‌ایم لذا اگر در کتاب، نظرات فقهی مرجع تقلیدی ذکر نشد یا به آن دست نیافتیم یا در این مورد نظری نداشته‌اند. ان شاء الله در صورتی که این نظرات را به دست بیاوریم در چاپهای بعدی اضافه می‌شود.
خوانندگان محترم در صورتی که در یک موضوع خاص، مسئله شرعی ای را در این کتاب پیدا نکردند حتماً به رساله مرجع تقلید خودشان رجوع شود یا از ایشان استفتاء کنند.
امید است این مجموعه بتواند رسالت خود را در جهت روشن کردن افکار جامعه و تعلیم افراد پیرامون احکام بازی‌های رایانه‌ای و آسیبهای آن به انجام رساند و مورد قبول درگاه احدیِت قرار گیرد.
در پایان از تمام کسانی که بنده را در تهیه این اثر یاری کردند مخصوصاً حجت الاسلام محمد خلیلی و آقایان مهدی حق وردی طاقانکی و محمود بلالی تشکر می‌کنم و از خدای متعال موفقیت آنها را خواستارم.
محمود صادقی
اول ذیحجه ۱۴۳۶ برابر با 24/6/1394
شهر مقدس قم

بازگشت به مجموعه فقه و زندگی
برگرفته از «https://wiki.imaroof.ir/index.php?title=کتابخانه:احکام_بازی_های_رایانه_ای&oldid=57520»