فرهنگ مصادیق:حدیث: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ بهمن ۱۳۹۵، ساعت ۱۲:۵۴

مقدمه

با سلام چند سوال از محضر جناب عالی دارم:
۱: آیا گفتن گناه خودمان به دیگران اشکال دارد؟به معصومین و پیامبر چه حکمی دارد؟
در داستانی نقل است ابولبابه برای توبه خود را به ستون می‌بندد و از خدا می‌خواهد توبه اش پذیرفته شود. جریان را برای پیامبر نقل می‌کنند پیامبر می‌فرمایند اگر نزد من آمده بود و اقرار می‌کرد من در نزد خدا برایش استغفار می‌کردم. در حالی که زنی که نزد امام علی می‌رود و اقرار به گناه می‌کند چون باردار بوده بعد از زایمانش حد را بر وی جاری می‌کنند و حضرت علی می فرماییند اگر این شخص پیش خدا توبه کرده بود توبه اش پذیرفته می‌شد. حال اقرار به گناه پیش چه کسی باید کرد؟ تضاد این دو صحبت را برای من روشن کنید.
۲:همه این را به وضوح می‌دانند که خدای متعال ستار العیوب هست. این ستاری آیا نزد امامان هم هست یا خیر ؟ پس جرا می‌گویند پرونده ما نزد امام زمانمان می‌رود؟آیا در قیامت هم گناهان ما بر دیگران پوشیده خواهد ماند یا همه از اعمال هم مطلع می‌شوند؟
۳: آیا همه پیامبران معصوم هستند؟یا فقط در چند مورد عصمت دارند؟این سوال از آنجا پیش آمد که ما می‌گوییم ۱۴معصوم.
گفتن گناه به دیگران یک نوع اشاعه فحشا است که از آن نهی شده است و باعث جرأت بر گناه می‌شود:
َ «عَنِ الرِّضَا ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص الْمُسْتَتِرُ بِالْحَسَنَةِ یَعْدِلُ سَبْعِینَ حَسَنَةً وَ الْمُذِیعُ بِالسَّیِّئَةِ مَخْذُولٌ وَ الْمُسْتَتِرُ بِهَا مَغْفُورٌ لَه»^[۱]
ٍ از امام رضا (ع) که رسول خدا (ص) فرمود: نهان داشتن حسنه برابر هفتاد حسنه است و فاش‌کننده گناه مخذول است و نهان‌کننده آن آمرزیده است.
اما اعتراف و اقرار به گناه نزد خدا و پیامبر و معصومین که واسطه فیض الهی هستند نه تنها اشکال ندارد بلکه یکی از راه‌های توبه است. البته اگر توبه پنهانی باشد و حتی پیش معصومین هم اقرار نکنیم بهتر است. در روایت آمده که « ان التوبه فیما بینه و بین الله تعالی افضل من الاقرار عند الحاکم»^[۲] اگر بنده بین خود و خدایش توبه کند بهتر از این است که نزد حاکم اقرار به گناه کند.
ِّ« عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ وَ اللَّهِ مَا یَنْجُو مِنَ الذَّنْبِ إِلَّا مَنْ أَقَرَّ بِهِ وَ قَالَ کَفَی بِالنَّدَمِ تَوْبَة»^[۳]
امام باقر علیه السلام فرمود: سوگند به خدا، کسی از گناه نجات پیدا نکند. مگر اینکه (نزد خدا) به گناهش اعتراف کند. و می‌فرمود: پشیمانی کفایت از توبه می‌کند.
مراجعه به ائمه (ع) برای اعتراف به گناهان بر یکی از دو وجه بوده است:
۱- از نظر تکمیل توبه و تحمل حد و تعزیر شرعی چون رسم بوده که گنهکاران برای توبه به پیغمبر اکرم (ص) مراجعه می‌کردند و به گناهِ خود نزد آن حضرت اعتراف می‌کردند و از او می‌خواستند که آنها را با اقامه حد و تعزیر الهی تطهیر کند و از عذابِ آخرت نجات دهد.
۲- از نظر اینکه اعتراف به گناه در برابر ائمه (ع) که مصادر امر الهی و مظاهر اویند مایه بخشش و مغفرت است.
در داستان ابولبابه که پیامبر می‌فرمایند اگر نزد من آمده بود و اقرار می‌کرد برایش استغفار می‌کردم ، چون گناهی که ابولبابه کرده بود حد نداشت و اما در مورد آن زن که امام علی می‌فرمایند اگر نزد خدا توبه کرده بود توبه اش پذیرفته می‌شد. چون با اقرار او نزد امام باید حد بر او جاری می‌کردند، امام خواسته‌اند حد را از آن زن دور کنند و آبروی اورا حفظ کنند. پس اگر گناهی مرتکب شدید که با اقرار باید حد بر آن جاری کنند برای اینکه آن حد از شما دفع شود. اگر نزد خدا توبه واقعی کنید گناه شما بخشیده می‌شود. بدون اینکه حد بر شما جاری شود و آبروی شما نزد دیگران برود. اما اگر گناهی باشد که حد ندارد اگر پیامبر یا امامان را واسطه قرار دهیم خداوند بخاطر آنها زودتر توبه ما را قبول می‌کند.
اما جواب سوال دیگر شما: خدا که ستار العیوب است گناهان بندگان را نزد بندگان دیگر می‌پوشاند. اما پیامبر و امامان هم طبق آیات قرآن و روایات ناظر بر اعمال ما هستند و این منافاتی با ستاریت خدا ندارد. چون هدف از پوشاندن گناه حفظ آبروی گناهکار در جامعه است که این با علم امامان به گناه شخص هم میسر است. آیه‌ای از قرآن که دلالت دارد که پیامبر و امامان ناظر اعمال ما هستند:
«وَقُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ»^[۴]" و بگو اعمال و وظائف خود را انجام دهید، و بدانید هم خدا و هم رسولش و هم مؤمنان اعمال شما را خواهند دید"
اشاره به اینکه کسی تصور نکند اگر در خلوتگاه یا در میان جمع عملی را انجام می‌دهد از دیدگاه علم خدا مخفی و پنهان می‌ماند، بلکه علاوه بر خداوند، پیامبر ص و مؤمنان نیز از آن آگاهند.
در میان پیروان مکتب اهل بیت (ع) با توجه به اخبار فراوانی که از امامان رسیده عقیده معروف و مشهور بر این است که پیامبر(ص) و امامان از اعمال همه امت آگاه می‌شوند، یعنی خداوند از طرق خاصی اعمال امت را بر آنها عرضه می‌دارد.
روایاتی که در این زمینه نقل شده بسیار زیاد است و شاید در سر حد تواتر باشد که بعنوان نمونه یک روایت را نقل می‌کنیم:
از امام صادق ع نقل شده که فرمود:
«تعرض الاعمال علی رسول اللَّه اعمال العباد کل صباح، ابرارها و فجارها، فاحذروها، و هو قول اللَّه عز و جل وَ قُلِ اعْمَلُوا فَسَیَرَی اللَّهُ عَمَلَکُمْ وَ رَسُولُهُ، و سکت»^[۵]
" تمام اعمال مردم هر روز صبح به پیامبر عرضه می‌شود، اعمال نیکان و بدان، بنا بر این مراقب باشید و این مفهوم گفتار خداوند است که می‌فرماید: وَقُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ، ^[۶]این را فرمود و ساکت شد"
اما در قیامت اگر کسی واقعا از گناه خود توبه کرده باشد و دیگر مرتکب آن نشده باشد. گناهان او که در دنیا مرتکب شده بود بر دیگران پوشیده می‌شود. ولی گناهانی را که در دنیا انجام داده و توبه نکرده یا حق دیگران را پایمال کرده و ادا نکرده در دنیا نزد دیگران رسوا می‌شود: «يَوْمَ تُبْلَى السَّرَائِرُ»^[۷]روزی که اسرار نهان آشکار می‌شود.
در آن روز که" یوم البروز" و" یوم الظهور" است اسرار درون آشکار می‌شود، اعم از ایمان و کفر و نفاق، یا نیت خیر و شر، یا ریا و اخلاص، و این ظهور و بروز برای مؤمنان مایه افتخار و مزید بر نعمت است، و برای مجرمان مایه سرافکندگی و منشا خواری و خفت، و چه دردناک است که انسان عمری زشتیهای درونی خود را از خلق خدا مخفی کرده باشد، و با آبرو در میان مردم زندگی کند. ولی در آن روز که همه اسرار نهانی آشکار می‌گردد در برابر همه خلایق شرمسار و سرافکنده شود که گاه درد و رنج این عذاب از آتش دوزخ دردناکتر است.^[۸]
اما جواب سوال آخر شما:
امامیه عقیده دارند که پیامبران (ع) از ارتکاب گناهان صغیره و کبیره، پیش از نبوت و پس از آن، عمدی و سهوی و از هر گونه رذیلت و هر آنچه که دلیل بر خسّت و پستی است، منزه‌اند.^[۹]
و اینکه می‌گوییم ۱۴ معصوم منظور معصومین در دین اسلام است که ۱۲ امام و پیامبر و حضرت زهرا سلام الله علیهم هستند.

پانویس