فرهنگ مصادیق:اقرار به گناه نزد مردم: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۱۰ بهمن ۱۳۹۵، ساعت ۱۲:۲۲

نویسنده: زهرا اجلال

اعتراف به گناه چه فایده‌ای دارد؟

مقدمه

عابدی هفتاد سال خدا را عبادت کرد، (به این طریق که روزها روزه می‌گرفت و شب‌ها در عبادت بود) از حق تعالی حاجتی طلب کرد و روا نشد. سپس متوجه نفس خود شد و گفت: این به واسطه بدی توست، اگر نزد تو خیر و خوبی بود، دعای تو مستجاب می‌شد.
خدای تعالی فرشته‌ای را فرستاد و بر او ندا کرد: یابن آدم! این یک ساعت که نفس خود را خوار دیدی، بهتر است از آن عبادت‌ها که پیش از این به جا آورده‌ای.
اعتراف به گناه دو صورت دارد:
۱- نزد خداوند متعال ۲- نزد بنده خدا
اعتراف نزد خدای متعال خیلی هم پسندیده می‌باشد و از اموری که باعث تخفیف عذاب و بخشیدن گناه و افزایش نعمت می‌شود، اقرار به گناه در پیشگاه خدا است. که دلیل خضوع و ناچیز شمردن خود در برابر حق تعالی است، و اعتراف به نعمت‌های او که موجب افزایش آن خواهندشد.
امام باقر(علیه السلام) فرمود: لاوالله ما اراد الله من الناس الاخصلتین، ان یقرواله بالنعم فیزیدهم، و بالذنوب فیغفرها
سوگند به خدا، خداوند از مردم جز دو خصلت نخواسته:
۱- اقرار (لفظی و عملی) بر نعمت‌های خدا نمایند که در این صورت خداوند بر نعمت‌های ایشان می‌افزاید.
۲- اقرار به گناه که در این صورت خداوند آن را می‌آمرزد.(اصول کافی، ج۲، باب اعتراف به گناه.)
از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که: وقتی حضرت آدم(علیه السلام) بر اثر ترک اولی، از بهشت رانده شد، به سرزمین مکه آمد و به انجام مراسم حج در منا و عرفات و مشعر و مکه پرداخت و پس از طواف کعبه به ملتزم (مکان مشخصی است در پشت کعبه که گنهکاران صورت یا سینه خود را به آن می‌چسبانند و ملازم آنجا می‌شوند و دعا می‌کنند) رفت، جبرئیل بر او نازل شد و به او گفت: به گناهان خود در این مکان اقرار کن، آدم در آنجا ایستاد و عرض کرد: «پروردگارا! برای هر عمل کننده‌ای پاداشی است. من هم عمل کردم (و توبه نمودم و اطاعت از فرمانت کردم) پاداشم چیست؟ خداوند به او وحی کرد: «ای آدم هر کس از ذریه و فرزندان تو به این مکان بیایند و اقرار به گناه خود کنند، گناهانشان را می‌آمرزم.»(بحارالانوار، ج۱۱، ص.179)
در ماجرای حضرت یونس که پس از ترک اولی، خداوند او را در شکم ماهی قرار داد و او در آنجا به تسبیح و حمد خدا مشغول شد، این مطلب آمده است که در شکم ماهی اقرار به گناه کرده و می‌گفت: « سُبْحَانَکَ إِنِّی کُنتُ مِنَ الظَّالِمِینَ» (انبیاء-۸۸) ای خدا! تو پاک و منزه هستی و من از ستمگران (به خود) هستم، و سرانجام خداوند دعای او را مستجاب نمود و نجاتش داد.

اعتراف ما در مقابل بنده خدا

این اعتراف هم گناه نیست مگر آنکه سبب تحقیر و ذلت فرد گردد، مثلا انسانی مرتکب گناهی شده است به اشتباه خود پی برده است و به این اشتباه خود در نزد دیگران اعتراف می‌کند. یا اینکه گناهی انجام داده است که حق الناسی می‌باشد و باید حلالیت بطلبد مثل غیبت یا تلف مال و...
اما در غیر این صورت مجاز به اعتراف به گناه نیست چون از نظر اسلام انسان اجازه ندارد گناهان (کوچک یا بزرگ) خود را در مقابل دیگران بازگو کند و اسرار خود را فاش نماید.

چرا نباید نزد دیگران به گناهان خود اعتراف کنیم؟

۱- آبرو و ارزش انسان‌ها آنقدر زیاد است که اعتراف به گناه تنها باید در پیشگاه پروردگار متعال آن هم به جهت توبه و درخواست بخشش باشد. انسان با اعتراف به گناه نزد خداوند کسب ارزش و آبرو می‌کند. و این ویژگی مخصوص خداوند است اما غیر خداوند هر چند رازدار باشد توانایی برگشت دادن ارزش و آبروی از دست رفته انسان (در اثر اعتراف نزد آنان) را ندارند تا چه رسد به زیاد نمودن آن.
۲- از نظر اسلام و براساس بینش توحیدی تنها موثر حقیقی در جهان هستی خداوند است، غیر خداوند بدون اذن و اجازه خداوند، نمی‌توانند تأثیری داشته باشند و در منابع دینی اسلام به شخص یا شخصیتی مقام بخشش گناهان داده نشده است.
۳- اینکه خداوند سبحان به یک طریقی می‌خواهد انسان را رها نکند و با او در ارتباط باشد و بنده اش به این نتیجه برسد که همه چیزش خداست.
۴- در آینده ممکن است برای معترف دردسر ساز باشد و اینکه بهترین رازدار خدا است و فقط حرف دلت را با او مطرح نما که ستار العیوب و بینا به حال بندگانش است.
۵- اعتراف کردن به گناهان در نزد بنده خدا روشی است مرسوم در بین کنیسه‌ها و این روش صحیحی نیست.

این گونه از گناه خارج شویم

امام صادق (علیه السّلام) می‌فرماید: در نیایش، نخست ستایش کردن حق تعالی است، بعد از آن، ثنای بر او، سپس اقرار به گناه، بعد از آن، خواستن حاجت. به خدا سوگند! که بیرون نمی‌آید بنده از گناه مگر به اعتراف کردن به گناهان.
ابن فهد در عدّه الداعی می‌گوید: در اقرار به گناه پنج فایده است:
۱. بریدن از خلق و پیوستن به حق تعالی؛
۲. دل شکستگی؛
۳. حصول رقّت قلب - که نشانه اخلاص است- و به اخلاص، دعا مستجاب می‌گردد؛
۴. بسا که موجب گریه می‌شود و آن سیّد آداب دُعاست؛
۵. موافقت و اطاعت امر امام صادق علیه السّلام که فرمود: در نیایش اول ستایش است و بعد ثنا، سپس اقرار به گناه.
گفته شده:
«مَن اَقَرّ لله باِسائتِه، جادالله علیه بِمَغفِرتِه؛ کسی که به بدی خود در نزد خدا اقرار کند، خدا هم به آمرزش بر او، کرم می‌فرماید.»
امیرالمومنین علی (علیه السّلام) در پیشگاه حق سبحانه می‌گوید:
«فَقَد جَعَلتُ الاقرار بالذَنب إلیکَ وَسیلَتی ...؛
همانا من اعتراف به گناه را نزد تو، وسیله خود ساخته‌ام تا مرا بپذیری ... .»
و نیز امام باقر علیه‌السلام می‌فرمایند:
«به خدا سوگند از گناه نمی‌رهد، مگر کسی که به آن اعتراف دارد» (گزیدهٔ میزان الحکمه، ج۱، ص171)

فهرست منابع

سایت حوزه.
شیعه نیوز.
سایت آموزه
عدّه الدّاعی، ص131.
وسائل الشیعه، ج۴، ص1127.
مناجات شعبانیه.
عرفان و عبادت، ص552-553.