فرهنگ مصادیق:پس چرا خود پیامبر(ص) و ائمه(ع) برده داشتند. چرا آنها پیشکسوت عدم خرید و فروش برده نشدند؟: تفاوت بین نسخهها
جز (User16 صفحهٔ پس چرا خود پیامبر(ص) و ائمه(ع) برده داشتند. چرا آنها پیشکسوت عدم خرید و فروش برده نشدند؟ را به [[فرهنگ مصادیق:پس چرا خود پیامبر(ص) و...) |
(اصلاح نویسههای عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام) |
||
| سطر ۲: | سطر ۲: | ||
==جواب اجمالی == | ==جواب اجمالی == | ||
| − | شغل برده فروشی به عنوان یکی از | + | شغل برده فروشی به عنوان یکی از منفورترین اعمال توسط شخص پیامبر مکرم اسلام [[صلوات]] الله علیه امری مذموم اعلام گردید ( قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: شَرُّ النَّاسِ مَنْ بَاعَ النَّاسَ کسی که انسانها را به بردگی میفروشد بدترین مردم است.) <ref>کافی، ج 5، ص.</ref> به گونهای که برده فروشی به عنوان معیاری برای نشان دادن زشتی کارهای ناپسند قلمداد میشد. |
| − | <ref>مجموعه آثاراستادشهیدم ج . 18 کتاب داستان و راستان . حتی برده فروش . . . . . ص : 479.</ref> تعلیمات و رفتار پیامبر مکرم اسلام به | + | <ref>مجموعه آثاراستادشهیدم ج. 18 کتاب داستان و راستان. حتی برده فروش..... ص: 479.</ref> تعلیمات و رفتار پیامبر مکرم اسلام به گونهای بود که بایکوت برده فروشی و برده فروشان را در پی داشت. ایشان در جواب کسی که از مشخصات همسر شایسته برای دخترش سئوال کرده بود فرمودند دختران خویش را به [[ازدواج]] نخاس ( برده فروش ) ندهید. در مذمت برده فروشی فرمودند: اما در باره برده فروشی بدرستی که جبرئیل بر من نازل گردید و گفت: ای محمد بدترین گروه امت تو کسانی هستند که انسانها را خرید و فروش میکنند. |
| − | <ref>من لایحضره الفقیه . ج 3 ص .</ref> از نظر احکام فقهی نیز خرید و فروش | + | <ref>من لایحضره الفقیه. ج 3 ص.</ref> از نظر احکام فقهی نیز خرید و فروش انسانها به عنوان برده حرام است و هیچ کس حق ندارد انسان آزادی را به عنوان برده خریداری نماید. البته با توجه به مصالحی که بر لزوم تدریجی بودن حذف بردگی در اسلام وجود دارد و در جواب پیشین به آن اشاره شد، خریدو فروش برده در بازار غیر مسلمین در مواردی مجاز اعلام شده است که حکمت اصلی آن بیشتر به مصالح خود برده برمی گردد. در ادامه به حکمت این حکم میپردازیم.<br/> |
| − | باید توجه داشت اعلام عدم جواز خرید و فروش برده به طور مطلق و به صورت یک جانبه و در حالی که کفار و متجاوزان به چنین امری پایبند نیستند بر خلاف مصالح | + | باید توجه داشت اعلام عدم جواز خرید و فروش برده به طور مطلق و به صورت یک جانبه و در حالی که کفار و متجاوزان به چنین امری پایبند نیستند بر خلاف مصالح اسلام، امت اسلامی و همچنین برخلاف مصالح خود بردگان است. خرید برده توسط مسلمانان زمینه ساز تربیت و اصلاح، حمایت، سرپرستی و بالاخره آزادسازی عزتمندانه بردگان است. در جواب تفصیلی به دلایل این ادعا خواهیم پرداخت.<br/> |
==تربیت== | ==تربیت== | ||
| − | اسیران جنگی | + | اسیران جنگی عملا، در زمره بدترین و خطرناکترین مجرمینی بودهاند که به مقابله با امت و نظام اسلامی کمر همت بستهاند. اسلام برای رساندن معارف اسلامی و آشنا کردن آنان با تربیت اسلامی و هم چنین بازپروی ایشان امکان بردگی و خرید و فروش این اسیران را فراهم میکند تا با توجه براساس احکام متعالی اسلام با آنها رفتار شود. در رویارویی با آنها در درجه اول امکان لطمه رساندن به امت و نظام اسلامی از آنها سلب شود و در درجه دوم به عنوان عضوی از پیکره و نظام اسلامی به جامعه آزاد عودت داده شوند.<br/> |
| − | همچنین از نظر احکام اسلامی خرید برده گانی که در بازار کافران حربی خرید و فروش | + | همچنین از نظر احکام اسلامی خرید برده گانی که در بازار کافران حربی خرید و فروش میشود بلا اشکال است. حکمت اصلی این امر همان گونه که در روایتی در این زمینه آمده است خارج کردن آنها از دارالشرک به دارالاسلام عنوان گردیده است ( إِنَّمَا أَخْرَجُوهُمْ مِنَ الشِّرْکِ إِلَی دَارِ الْإِسْلَام ). <ref>وسائل الشیعه، ج 18، ص: 245.</ref>وجود این بردگان در تحت مالکیت کشورهایی که در جنگ با مسلمین هستند نیروهایی مستعد برای دشمنی با امت اسلامی محسوب میشوند علاوه بر اینکه خارج کردن این بردگان و داخل شدن آنان به حکومت اسلامی زمینه آشنایی آنان با احکام و مقررات اسلامی و الحاق به جامعه اسلامی و نهایتا آزادی را مهیا میکند.<br/> |
| − | سیاست تربیت یکی از مهمترین و | + | سیاست تربیت یکی از مهمترین و اصلیترین سیاستهای اسلام در امر برده داری است. یکی از یاران امام صادق علیه السلام روایت میکند ه فردی از امام سئوال کرد که « من غلامی دارم که شراب مینوشد و به کارهای زشت و ناروا دست میزند. از این جهت میخواهم او را آزاد کنم. آیا آزاد کردن او نزد شما بهتر است یا آنکه او را بفروشم و با پولش صدقه بدهم ؟ حضرت فرمود: در برخی زمانها عتق بهتر است و در برخی زمانها صدقه بهتر. اگر برده فرد نیکوکاری باشد عتق بافضیلت تر است و اگر برده گنهکار باشد فروش او و صدقه دادن با پول او سزاوار تر است. » |
| − | <ref>وسائل الشیعه . ج 23 ص.</ref>سرپرستی | + | <ref>وسائل الشیعه. ج 23 ص.</ref>سرپرستی |
| − | بردگان عموما به دلیل از دست دادن خانه و کاشانه خویش جز طبقات مستضعف و محروم جامعه هستند که بایستی تحت نظارت و سرپرستی و کفالت کسانی که امکان سرپرستی آنها را دارند قرار گیرند . در صدر اسلام بسیاری از بردگان ترجیح | + | بردگان عموما به دلیل از دست دادن خانه و کاشانه خویش جز طبقات مستضعف و محروم جامعه هستند که بایستی تحت نظارت و سرپرستی و کفالت کسانی که امکان سرپرستی آنها را دارند قرار گیرند. در صدر اسلام بسیاری از بردگان ترجیح میدادند که در بردگی مولای خویش باقی بمانند تا اینکه بدون سرپرست در جامعه رها شوند. جواز خریدو فروش بردگان ( در موارد خاص )، زمینه سرپرستی و کفالت اقتصادی و اجتماعی آنان را فراهم کرده و نیازهای طبیعی آنان را پوشش میدهد.<br/> |
| − | باید توجه داشت که نفقه برده بر مالک آن واجب است . مالک بایستی این امکان را داشته باشد که در صورت عدم قدرت بر پرداخت نفقه مملوک خویش آن را به کسی که این امکان را دارد بفروشد .<br/> | + | باید توجه داشت که نفقه برده بر مالک آن واجب است. مالک بایستی این امکان را داشته باشد که در صورت عدم قدرت بر پرداخت نفقه مملوک خویش آن را به کسی که این امکان را دارد بفروشد.<br/> |
==حمایت== | ==حمایت== | ||
| − | با توجه به زندگی قبیلگی در | + | با توجه به زندگی قبیلگی در گذشته، بردگان با هرخصوصیتی که از نظر طبیعی و نژادی داشتند جزیی از قبیله محسوب شده و تحت حمایت قبیله خویش بودند. امنیتی که حمایت قبیله برای بردگان ایجاد مینمود حیاتی بود. خرید و فروش بردگان در موارد خاص حمایت اجتماعی را برای بردگان به ارمغان میآورد. حتی در صورت آزاد کردن برده، حمایت قبیله ضرورت حیاتی داشت. در صورت عدم وجود این حمایت و با توجه به اینکه برده آزاد شده قدرت کافی برای [[دفاع]] از آزادی و حریت خویش را ندارد این امکان همواره وجود داشت که باز تحت تصرف غاصبانه و بردگی دوباره عدهای زورگو قرار گیرد. این شرایط برای برده تازه آزاد شده بسیار خطرناک بود به گونهای که بسیاری از بردگان ترجیح میدادند در بردگی باقی بمانند تا اینکه از حمایت اجتماعی قبیله برخوردار باشند.<br/> |
| − | ==آزاد | + | ==آزاد سازی،نهضت آزادی بخشی اسلام به بردگان== |
| − | بالاخره نکته اساسی تر اینکه امکان خریدو فروش برده یکی از مهمترین | + | بالاخره نکته اساسی تر اینکه امکان خریدو فروش برده یکی از مهمترین زمینهها برای نهضت آزادسازی بردگان است.<br/> |
| − | پیامبر مکرم اسلام [[صلوات]] الله علیه در کنار مبارزه فکری و اعتقادی با بردگی و عوامل | + | پیامبر مکرم اسلام [[صلوات]] الله علیه در کنار مبارزه فکری و اعتقادی با بردگی و عوامل بردگی، خرید و آزادسازی بردگان را به طور وسیعی در دستور کار قراردادند. ایشان راهبردهای متعددی برای نهضت آزادی بخشی بردگان اعمال نمودند. در بسیاری از این موارد خرید و فروش برده مقدمه آزادسازی آن به شمار میرود. ممنوع ساختن خرید و فروش برده سبب میشد که اولا نهضت آزادسازی منتفی گردد. ثانیا به دلیل عدم پایبندی مشرکین و کفار به عدم خرید و فروش برده نه تنها امر برده داری ملغی نمیگردد بلکه اسیران و بردگان تحت [[ظلم]] و ستم و انحراف مشرکین و کفار قرار میگیرند.<br/> |
| − | پیامبر مکرم اسلام [[صلوات]] الله علیه علاوه بر آزادسازی کلی و | + | پیامبر مکرم اسلام [[صلوات]] الله علیه علاوه بر آزادسازی کلی و موردی، اصحاب و مسلمانان را به این امر تشویق مینمودند.<br/> |
| − | با نگاهی به سیره و سنت پیامبر مکرم اسلام [[صلوات]] الله علیه و ائمه معصومین علیهم | + | با نگاهی به سیره و سنت پیامبر مکرم اسلام [[صلوات]] الله علیه و ائمه معصومین علیهم السلام، پیشکسوت عدم خرید و فروش برده و توصیه به آزاد سازی همراه با پشتیبانی بردگان بودند.<br/> |
==آزاد سازی کلی== | ==آزاد سازی کلی== | ||
| − | - آزاد سازی کلی اسرای جنگ بدر و هوازن و حنین و اسرای بنی مصطلق و . . . : پس از این جنگ پیامبر مکرم اسلام [[صلوات]] الله علیه دستور آزاد کردن اسیران که جمع زیادی بودند ( بیش از چهار هزار نفر ) را صادر فرمودند . آن حضرت خود آنچه را داشتند ویا در اختیار بنی عبدالمطلب بود آزاد کرد و به مومنان پیشنهاد کرد همین کار را انجام دهند . | + | - آزاد سازی کلی اسرای جنگ بدر و هوازن و حنین و اسرای بنی مصطلق و...: پس از این جنگ پیامبر مکرم اسلام [[صلوات]] الله علیه دستور آزاد کردن اسیران که جمع زیادی بودند ( بیش از چهار هزار نفر ) را صادر فرمودند. آن حضرت خود آنچه را داشتند ویا در اختیار بنی عبدالمطلب بود آزاد کرد و به مومنان پیشنهاد کرد همین کار را انجام دهند. عدهای نیز که از این کار سر باز زدند ترغیب شدند که در ازای هر اسیر ۶ نفر شتر به آنها داده شود و اسرا آزاد گردیدند. |
| − | <ref>خاتم پیامبران صلوات الله علیه ج 3 ص .</ref> این رویه در بسیاری از | + | <ref>خاتم پیامبران صلوات الله علیه ج 3 ص.</ref> این رویه در بسیاری از جنگها و غزوهها که امکان شورش دوباره اسیران کم بود وجود داشت.<br/> |
| − | - رسول خدا [[صلوات]] الله علیه فرمود : هر | + | - رسول خدا [[صلوات]] الله علیه فرمود: هر بردهای از اهل طائف نزد ما بیاید آزاد است.<br/> |
| − | نهضت برده داری در زمان ائمه معصومین علیهم السلام نیز ادامه یافت .<br/> | + | نهضت برده داری در زمان ائمه معصومین علیهم السلام نیز ادامه یافت.<br/> |
| − | - امیرالمومنین علی علیه السلام در یک مورد هزار برده را آزاد کردند و هزینه آزادی را با کار در مزرعه پرداخت نمودند . | + | - امیرالمومنین علی علیه السلام در یک مورد هزار برده را آزاد کردند و هزینه آزادی را با کار در مزرعه پرداخت نمودند. |
| − | <ref>کلینی . الکافی . تحقیق علی اکبر غفاری . ج 5 ص.</ref> - گروهی از ایرانیان اسیر شده را به مدینه آوردند عمر دستور داد زنانشان کنیز مسلمانان و مردانشان مسئول حمل | + | <ref>کلینی. الکافی. تحقیق علی اکبر غفاری. ج 5 ص.</ref> - گروهی از ایرانیان اسیر شده را به مدینه آوردند عمر دستور داد زنانشان کنیز مسلمانان و مردانشان مسئول حمل مریضها و ناتوانان برای طواف باشند. حضرت علی ( ع ) از قول پیامبر مکرم اسلام فرمود: پیامبر فرمود که بزرگواران هر قومی را حتی اگر به مخالفت شما قیام کنند اکرام کنید و این گروه از فارس حکیمان و بزرگواران هستند و بزرگوارانه تسلیم شده و به اسلام گرایش پیدا کردند و از این رو به خاطر رضای خدا از سهم خویش و بنی هاشم همه را آزاد کردم. مهاجرین و انصار نیز به پیروی از امیرالمومنین علی علیه السلام از حق خویش همه را آزاد کردند. عمر بن خطاب گفت علی جلو افتاد و تصمیم مرا خراب کرد. |
| − | <ref> | + | <ref>بحار، ج 45، ص. 330.</ref>- امام سجاد علیه السلام صد هزار برده را بی آنکه به آنها نیازی داشته باشد خرید و آزاد کرد. به گونهای که سپاهی از موالیان که به آموزش و نشر معارف الهی میپرداختند تشکیل شد.<br/> |
| − | سیدالاهل در مورد سنت امام سجاد علیه السلام | + | سیدالاهل در مورد سنت امام سجاد علیه السلام میگوید: بردگان میدانستند که زین العابدین علیه السلام چنین اخلاق و منشی دارد که به هربهانه بردگان را خریداری و آزاد میکند از این رو خود را در معرض خرید او قرار میدادند و از دست اربابان خود رها میشدند. ایشان به هر بهانه و روز و عیدی بردگانی را آزاد میکرد تا اینکه در مدینه لشکری حدود ۵۰۰۰۰ نفری از آزادشدگان ایشان که همه در ولای ایشان بودند ایجاد شد. <br/> |
== پانویس == | == پانویس == | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۱ دی ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۵۵
محتویات
جواب اجمالی
شغل برده فروشی به عنوان یکی از منفورترین اعمال توسط شخص پیامبر مکرم اسلام صلوات الله علیه امری مذموم اعلام گردید ( قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: شَرُّ النَّاسِ مَنْ بَاعَ النَّاسَ کسی که انسانها را به بردگی میفروشد بدترین مردم است.) [۱] به گونهای که برده فروشی به عنوان معیاری برای نشان دادن زشتی کارهای ناپسند قلمداد میشد.
[۲] تعلیمات و رفتار پیامبر مکرم اسلام به گونهای بود که بایکوت برده فروشی و برده فروشان را در پی داشت. ایشان در جواب کسی که از مشخصات همسر شایسته برای دخترش سئوال کرده بود فرمودند دختران خویش را به ازدواج نخاس ( برده فروش ) ندهید. در مذمت برده فروشی فرمودند: اما در باره برده فروشی بدرستی که جبرئیل بر من نازل گردید و گفت: ای محمد بدترین گروه امت تو کسانی هستند که انسانها را خرید و فروش میکنند.
[۳] از نظر احکام فقهی نیز خرید و فروش انسانها به عنوان برده حرام است و هیچ کس حق ندارد انسان آزادی را به عنوان برده خریداری نماید. البته با توجه به مصالحی که بر لزوم تدریجی بودن حذف بردگی در اسلام وجود دارد و در جواب پیشین به آن اشاره شد، خریدو فروش برده در بازار غیر مسلمین در مواردی مجاز اعلام شده است که حکمت اصلی آن بیشتر به مصالح خود برده برمی گردد. در ادامه به حکمت این حکم میپردازیم.
باید توجه داشت اعلام عدم جواز خرید و فروش برده به طور مطلق و به صورت یک جانبه و در حالی که کفار و متجاوزان به چنین امری پایبند نیستند بر خلاف مصالح اسلام، امت اسلامی و همچنین برخلاف مصالح خود بردگان است. خرید برده توسط مسلمانان زمینه ساز تربیت و اصلاح، حمایت، سرپرستی و بالاخره آزادسازی عزتمندانه بردگان است. در جواب تفصیلی به دلایل این ادعا خواهیم پرداخت.
تربیت
اسیران جنگی عملا، در زمره بدترین و خطرناکترین مجرمینی بودهاند که به مقابله با امت و نظام اسلامی کمر همت بستهاند. اسلام برای رساندن معارف اسلامی و آشنا کردن آنان با تربیت اسلامی و هم چنین بازپروی ایشان امکان بردگی و خرید و فروش این اسیران را فراهم میکند تا با توجه براساس احکام متعالی اسلام با آنها رفتار شود. در رویارویی با آنها در درجه اول امکان لطمه رساندن به امت و نظام اسلامی از آنها سلب شود و در درجه دوم به عنوان عضوی از پیکره و نظام اسلامی به جامعه آزاد عودت داده شوند.
همچنین از نظر احکام اسلامی خرید برده گانی که در بازار کافران حربی خرید و فروش میشود بلا اشکال است. حکمت اصلی این امر همان گونه که در روایتی در این زمینه آمده است خارج کردن آنها از دارالشرک به دارالاسلام عنوان گردیده است ( إِنَّمَا أَخْرَجُوهُمْ مِنَ الشِّرْکِ إِلَی دَارِ الْإِسْلَام ). [۴]وجود این بردگان در تحت مالکیت کشورهایی که در جنگ با مسلمین هستند نیروهایی مستعد برای دشمنی با امت اسلامی محسوب میشوند علاوه بر اینکه خارج کردن این بردگان و داخل شدن آنان به حکومت اسلامی زمینه آشنایی آنان با احکام و مقررات اسلامی و الحاق به جامعه اسلامی و نهایتا آزادی را مهیا میکند.
سیاست تربیت یکی از مهمترین و اصلیترین سیاستهای اسلام در امر برده داری است. یکی از یاران امام صادق علیه السلام روایت میکند ه فردی از امام سئوال کرد که « من غلامی دارم که شراب مینوشد و به کارهای زشت و ناروا دست میزند. از این جهت میخواهم او را آزاد کنم. آیا آزاد کردن او نزد شما بهتر است یا آنکه او را بفروشم و با پولش صدقه بدهم ؟ حضرت فرمود: در برخی زمانها عتق بهتر است و در برخی زمانها صدقه بهتر. اگر برده فرد نیکوکاری باشد عتق بافضیلت تر است و اگر برده گنهکار باشد فروش او و صدقه دادن با پول او سزاوار تر است. »
[۵]سرپرستی
بردگان عموما به دلیل از دست دادن خانه و کاشانه خویش جز طبقات مستضعف و محروم جامعه هستند که بایستی تحت نظارت و سرپرستی و کفالت کسانی که امکان سرپرستی آنها را دارند قرار گیرند. در صدر اسلام بسیاری از بردگان ترجیح میدادند که در بردگی مولای خویش باقی بمانند تا اینکه بدون سرپرست در جامعه رها شوند. جواز خریدو فروش بردگان ( در موارد خاص )، زمینه سرپرستی و کفالت اقتصادی و اجتماعی آنان را فراهم کرده و نیازهای طبیعی آنان را پوشش میدهد.
باید توجه داشت که نفقه برده بر مالک آن واجب است. مالک بایستی این امکان را داشته باشد که در صورت عدم قدرت بر پرداخت نفقه مملوک خویش آن را به کسی که این امکان را دارد بفروشد.
حمایت
با توجه به زندگی قبیلگی در گذشته، بردگان با هرخصوصیتی که از نظر طبیعی و نژادی داشتند جزیی از قبیله محسوب شده و تحت حمایت قبیله خویش بودند. امنیتی که حمایت قبیله برای بردگان ایجاد مینمود حیاتی بود. خرید و فروش بردگان در موارد خاص حمایت اجتماعی را برای بردگان به ارمغان میآورد. حتی در صورت آزاد کردن برده، حمایت قبیله ضرورت حیاتی داشت. در صورت عدم وجود این حمایت و با توجه به اینکه برده آزاد شده قدرت کافی برای دفاع از آزادی و حریت خویش را ندارد این امکان همواره وجود داشت که باز تحت تصرف غاصبانه و بردگی دوباره عدهای زورگو قرار گیرد. این شرایط برای برده تازه آزاد شده بسیار خطرناک بود به گونهای که بسیاری از بردگان ترجیح میدادند در بردگی باقی بمانند تا اینکه از حمایت اجتماعی قبیله برخوردار باشند.
آزاد سازی،نهضت آزادی بخشی اسلام به بردگان
بالاخره نکته اساسی تر اینکه امکان خریدو فروش برده یکی از مهمترین زمینهها برای نهضت آزادسازی بردگان است.
پیامبر مکرم اسلام صلوات الله علیه در کنار مبارزه فکری و اعتقادی با بردگی و عوامل بردگی، خرید و آزادسازی بردگان را به طور وسیعی در دستور کار قراردادند. ایشان راهبردهای متعددی برای نهضت آزادی بخشی بردگان اعمال نمودند. در بسیاری از این موارد خرید و فروش برده مقدمه آزادسازی آن به شمار میرود. ممنوع ساختن خرید و فروش برده سبب میشد که اولا نهضت آزادسازی منتفی گردد. ثانیا به دلیل عدم پایبندی مشرکین و کفار به عدم خرید و فروش برده نه تنها امر برده داری ملغی نمیگردد بلکه اسیران و بردگان تحت ظلم و ستم و انحراف مشرکین و کفار قرار میگیرند.
پیامبر مکرم اسلام صلوات الله علیه علاوه بر آزادسازی کلی و موردی، اصحاب و مسلمانان را به این امر تشویق مینمودند.
با نگاهی به سیره و سنت پیامبر مکرم اسلام صلوات الله علیه و ائمه معصومین علیهم السلام، پیشکسوت عدم خرید و فروش برده و توصیه به آزاد سازی همراه با پشتیبانی بردگان بودند.
آزاد سازی کلی
- آزاد سازی کلی اسرای جنگ بدر و هوازن و حنین و اسرای بنی مصطلق و...: پس از این جنگ پیامبر مکرم اسلام صلوات الله علیه دستور آزاد کردن اسیران که جمع زیادی بودند ( بیش از چهار هزار نفر ) را صادر فرمودند. آن حضرت خود آنچه را داشتند ویا در اختیار بنی عبدالمطلب بود آزاد کرد و به مومنان پیشنهاد کرد همین کار را انجام دهند. عدهای نیز که از این کار سر باز زدند ترغیب شدند که در ازای هر اسیر ۶ نفر شتر به آنها داده شود و اسرا آزاد گردیدند.
[۶] این رویه در بسیاری از جنگها و غزوهها که امکان شورش دوباره اسیران کم بود وجود داشت.
- رسول خدا صلوات الله علیه فرمود: هر بردهای از اهل طائف نزد ما بیاید آزاد است.
نهضت برده داری در زمان ائمه معصومین علیهم السلام نیز ادامه یافت.
- امیرالمومنین علی علیه السلام در یک مورد هزار برده را آزاد کردند و هزینه آزادی را با کار در مزرعه پرداخت نمودند.
[۷] - گروهی از ایرانیان اسیر شده را به مدینه آوردند عمر دستور داد زنانشان کنیز مسلمانان و مردانشان مسئول حمل مریضها و ناتوانان برای طواف باشند. حضرت علی ( ع ) از قول پیامبر مکرم اسلام فرمود: پیامبر فرمود که بزرگواران هر قومی را حتی اگر به مخالفت شما قیام کنند اکرام کنید و این گروه از فارس حکیمان و بزرگواران هستند و بزرگوارانه تسلیم شده و به اسلام گرایش پیدا کردند و از این رو به خاطر رضای خدا از سهم خویش و بنی هاشم همه را آزاد کردم. مهاجرین و انصار نیز به پیروی از امیرالمومنین علی علیه السلام از حق خویش همه را آزاد کردند. عمر بن خطاب گفت علی جلو افتاد و تصمیم مرا خراب کرد.
[۸]- امام سجاد علیه السلام صد هزار برده را بی آنکه به آنها نیازی داشته باشد خرید و آزاد کرد. به گونهای که سپاهی از موالیان که به آموزش و نشر معارف الهی میپرداختند تشکیل شد.
سیدالاهل در مورد سنت امام سجاد علیه السلام میگوید: بردگان میدانستند که زین العابدین علیه السلام چنین اخلاق و منشی دارد که به هربهانه بردگان را خریداری و آزاد میکند از این رو خود را در معرض خرید او قرار میدادند و از دست اربابان خود رها میشدند. ایشان به هر بهانه و روز و عیدی بردگانی را آزاد میکرد تا اینکه در مدینه لشکری حدود ۵۰۰۰۰ نفری از آزادشدگان ایشان که همه در ولای ایشان بودند ایجاد شد.
