فرهنگ مصادیق:عزلت و خلوت: تفاوت بین نسخهها
جز (Fayzi صفحهٔ عزلت و خلوت را به فرهنگ مصادیق:عزلت و خلوت منتقل کرد) |
(اصلاح نویسههای عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام) |
||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
<div class="head1"> عزلت و خلوت </div> | <div class="head1"> عزلت و خلوت </div> | ||
عزلت یعنی دوری جستن از کسانی که مقصد اعلایشان خداوند نیست. عزلت یعنی همراه نشدن با اهل دنیا و کسانی که به ماسوی الله دل بستهاند. علمای اخلاق و عرفان از آن تعبیر به «کن فیهم و لاتکن معهم» مینمایند.<br/> | عزلت یعنی دوری جستن از کسانی که مقصد اعلایشان خداوند نیست. عزلت یعنی همراه نشدن با اهل دنیا و کسانی که به ماسوی الله دل بستهاند. علمای اخلاق و عرفان از آن تعبیر به «کن فیهم و لاتکن معهم» مینمایند.<br/> | ||
| − | |||
عزلت یعنی دوری جستن از کسانی که مقصد اعلایشان خداوند نیست. عزلت یعنی همراه نشدن با اهل دنیا و کسانی که به ماسوی الله دل بستهاند. از امام رضا علیه السلام پرسیدند:<br/> | عزلت یعنی دوری جستن از کسانی که مقصد اعلایشان خداوند نیست. عزلت یعنی همراه نشدن با اهل دنیا و کسانی که به ماسوی الله دل بستهاند. از امام رضا علیه السلام پرسیدند:<br/> | ||
| − | + | مردمان پست کیانند؟ فرمود: «هرکس چیزی داشته باشد که او را از خدا بازدارد».<br/> | |
| − | مردمان پست کیانند؟ فرمود: «هرکس چیزی داشته باشد که او را از خدا بازدارد» | + | |
| − | + | ||
متن روایت این است:<br/> | متن روایت این است:<br/> | ||
| − | |||
«سُئِلَ عَنِ السَّفلَهٔ فَقَالَ مَنْ کَانَ لَهُ شَیءٌ یلْهِیهِ عَنِ اللَّهِ» <ref> بحارالانوار،ج۷۵، ص۳۳۵. </ref>.<br/> | «سُئِلَ عَنِ السَّفلَهٔ فَقَالَ مَنْ کَانَ لَهُ شَیءٌ یلْهِیهِ عَنِ اللَّهِ» <ref> بحارالانوار،ج۷۵، ص۳۳۵. </ref>.<br/> | ||
| − | |||
پس عزلت یعنی دوری از انسانهای پست و دون همّت که به چیزی غیر حق دل بستهاند اگرچه آن چیز حور و قصور باشد. به قول خواجه:<br/> | پس عزلت یعنی دوری از انسانهای پست و دون همّت که به چیزی غیر حق دل بستهاند اگرچه آن چیز حور و قصور باشد. به قول خواجه:<br/> | ||
خدایا زاهد از تو حور میخواهد قصورش بین به جنّت از درت بگریزد او یا رب شعورش بین<ref>فروغی بسطامی یا باباطاهر .</ref> | خدایا زاهد از تو حور میخواهد قصورش بین به جنّت از درت بگریزد او یا رب شعورش بین<ref>فروغی بسطامی یا باباطاهر .</ref> | ||
| − | |||
در بحث «همسفر سفر» دربارهٔ کیفیت تعامل سالک با دیگران و معنای صحیح عزلت به تفصیل سخن گفتهایم و بدین دلیل اینجا به بحث «خلوت» میپردازیم. خلوت دو گونه است، عام و خاص. خلوت عام عبارت است از کنارهگیری از غیر اهل الله بهخصوص از غیر فرهیختگان و این همان معنای عزلت است که گذشت. خلوت خاص عبارت است از دوری جستن از دیگران در حال عبادت و ذکر.<br/> | در بحث «همسفر سفر» دربارهٔ کیفیت تعامل سالک با دیگران و معنای صحیح عزلت به تفصیل سخن گفتهایم و بدین دلیل اینجا به بحث «خلوت» میپردازیم. خلوت دو گونه است، عام و خاص. خلوت عام عبارت است از کنارهگیری از غیر اهل الله بهخصوص از غیر فرهیختگان و این همان معنای عزلت است که گذشت. خلوت خاص عبارت است از دوری جستن از دیگران در حال عبادت و ذکر.<br/> | ||
| − | |||
استاد میفرمود:<br/> | استاد میفرمود:<br/> | ||
| − | |||
«خوب است سالک در خانهاش اتاقکی را برای ذکر بسازد و در نظر بگیرد». <br/> | «خوب است سالک در خانهاش اتاقکی را برای ذکر بسازد و در نظر بگیرد». <br/> | ||
| − | |||
شرایط این اتاق این است:<br/> | شرایط این اتاق این است:<br/> | ||
| − | |||
۱. کوچک باشد یعنی در حدّ گنجایش سالک باشد.<br/> | ۱. کوچک باشد یعنی در حدّ گنجایش سالک باشد.<br/> | ||
۲. یک در بیشتر نداشته باشد و پنجره نیز نداشته باشد.<br/> | ۲. یک در بیشتر نداشته باشد و پنجره نیز نداشته باشد.<br/> | ||
| سطر ۲۶: | سطر ۱۶: | ||
۴. حتی آجر و گچ و آهن و سقفش پاک باشد.<br/> | ۴. حتی آجر و گچ و آهن و سقفش پاک باشد.<br/> | ||
۵. معطّر باشد و در آن از بُخُورات و به خصوص کندر در هنگام ذکر استفاده شود. استاد میفرمود:<br/> | ۵. معطّر باشد و در آن از بُخُورات و به خصوص کندر در هنگام ذکر استفاده شود. استاد میفرمود:<br/> | ||
| − | + | «دود کردن عود و کُندر در هنگام ذکر در دفع ارواح خبیثه و تلطیف جوّ مؤثّر است».<br/> | |
| − | «دود کردن عود و کُندر در هنگام ذکر در دفع ارواح خبیثه و تلطیف جوّ مؤثّر است» | + | |
| − | + | ||
و میفرمود:<br/> | و میفرمود:<br/> | ||
| − | |||
«کندر اثرش از عود بیشتر است».<br/> | «کندر اثرش از عود بیشتر است».<br/> | ||
| − | |||
۶. در جایی ساخته شود که از ازدحام و سر و صدا به دور باشد.<br/> | ۶. در جایی ساخته شود که از ازدحام و سر و صدا به دور باشد.<br/> | ||
۷. کف آن خاک یا حصیر باشد و از فرش کردن با فرشهای خوشنشین اجتناب شود.<br/> | ۷. کف آن خاک یا حصیر باشد و از فرش کردن با فرشهای خوشنشین اجتناب شود.<br/> | ||
| − | |||
در روایات بر وجود مصلّی (نمازخانه) در خانه تأکید شده است. جایی که دائماً سجاده پهن است و به نماز و عبادت اختصاص دارد. رسول الله و فاطمه زهرا و همهٔ ائمه: در خانه مصلی داشتهاند و مستحّب است انسان با مصلی همچون مسجد رفتار کند. خانوادهٔ شهید مطهری گفتهاند: ما پس از شهادت آن عزیز از مصلای ایشان برکتهایی فراوان حتی شفای مریض، دیدهایم.<br/> | در روایات بر وجود مصلّی (نمازخانه) در خانه تأکید شده است. جایی که دائماً سجاده پهن است و به نماز و عبادت اختصاص دارد. رسول الله و فاطمه زهرا و همهٔ ائمه: در خانه مصلی داشتهاند و مستحّب است انسان با مصلی همچون مسجد رفتار کند. خانوادهٔ شهید مطهری گفتهاند: ما پس از شهادت آن عزیز از مصلای ایشان برکتهایی فراوان حتی شفای مریض، دیدهایم.<br/> | ||
| − | |||
«عزلت» واژهای است که در روایات بسیاری مورد تأکید قرار گرفته است و علمای اخلاق و عرفان از آن تعبیر به «کن فیهم و لاتکن معهم» مینمایند. یعنی اینکه سالک باید از طرفی مانند سایر افراد در جامعه با حفظ شرائط منشأ اثر باشد و از طرف دیگر با توجهات درونی و تأملات سلوکی متوجه جای دیگر باشد. این معنای صحیح عزلت است که با رهبانیت فاصله بسیاری دارد لکن در عرفان منفی ممکن است به رهبانیت تفسیر گردد<ref>عرفان مثبت و عرفان منفی.</ref>. <br/> | «عزلت» واژهای است که در روایات بسیاری مورد تأکید قرار گرفته است و علمای اخلاق و عرفان از آن تعبیر به «کن فیهم و لاتکن معهم» مینمایند. یعنی اینکه سالک باید از طرفی مانند سایر افراد در جامعه با حفظ شرائط منشأ اثر باشد و از طرف دیگر با توجهات درونی و تأملات سلوکی متوجه جای دیگر باشد. این معنای صحیح عزلت است که با رهبانیت فاصله بسیاری دارد لکن در عرفان منفی ممکن است به رهبانیت تفسیر گردد<ref>عرفان مثبت و عرفان منفی.</ref>. <br/> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس|colwidth=30em|۲}} | {{پانویس|colwidth=30em|۲}} | ||
| − | <div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://erfanvahekmat.com/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87/%D8%B9%D8%B2%D9%84%D8%AA سایت عرفان و حکمت ] - | + | <div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://erfanvahekmat.com/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87/%D8%B9%D8%B2%D9%84%D8%AA سایت عرفان و حکمت ] - تاریخ برداشت: 95/06/01</span></div> |
<div class="hold"> | <div class="hold"> | ||
<div class="return">بازگشت به [[انزواگرایی]] </div> | <div class="return">بازگشت به [[انزواگرایی]] </div> | ||
</div> | </div> | ||
نسخهٔ کنونی تا ۹ دی ۱۳۹۵، ساعت ۲۰:۲۸
عزلت یعنی دوری جستن از کسانی که مقصد اعلایشان خداوند نیست. عزلت یعنی همراه نشدن با اهل دنیا و کسانی که به ماسوی الله دل بستهاند. علمای اخلاق و عرفان از آن تعبیر به «کن فیهم و لاتکن معهم» مینمایند.
عزلت یعنی دوری جستن از کسانی که مقصد اعلایشان خداوند نیست. عزلت یعنی همراه نشدن با اهل دنیا و کسانی که به ماسوی الله دل بستهاند. از امام رضا علیه السلام پرسیدند:
مردمان پست کیانند؟ فرمود: «هرکس چیزی داشته باشد که او را از خدا بازدارد».
متن روایت این است:
«سُئِلَ عَنِ السَّفلَهٔ فَقَالَ مَنْ کَانَ لَهُ شَیءٌ یلْهِیهِ عَنِ اللَّهِ» [۱].
پس عزلت یعنی دوری از انسانهای پست و دون همّت که به چیزی غیر حق دل بستهاند اگرچه آن چیز حور و قصور باشد. به قول خواجه:
خدایا زاهد از تو حور میخواهد قصورش بین به جنّت از درت بگریزد او یا رب شعورش بین[۲]
در بحث «همسفر سفر» دربارهٔ کیفیت تعامل سالک با دیگران و معنای صحیح عزلت به تفصیل سخن گفتهایم و بدین دلیل اینجا به بحث «خلوت» میپردازیم. خلوت دو گونه است، عام و خاص. خلوت عام عبارت است از کنارهگیری از غیر اهل الله بهخصوص از غیر فرهیختگان و این همان معنای عزلت است که گذشت. خلوت خاص عبارت است از دوری جستن از دیگران در حال عبادت و ذکر.
استاد میفرمود:
«خوب است سالک در خانهاش اتاقکی را برای ذکر بسازد و در نظر بگیرد».
شرایط این اتاق این است:
۱. کوچک باشد یعنی در حدّ گنجایش سالک باشد.
۲. یک در بیشتر نداشته باشد و پنجره نیز نداشته باشد.
۳. ساده و دور از تجمّلات باشد.
۴. حتی آجر و گچ و آهن و سقفش پاک باشد.
۵. معطّر باشد و در آن از بُخُورات و به خصوص کندر در هنگام ذکر استفاده شود. استاد میفرمود:
«دود کردن عود و کُندر در هنگام ذکر در دفع ارواح خبیثه و تلطیف جوّ مؤثّر است».
و میفرمود:
«کندر اثرش از عود بیشتر است».
۶. در جایی ساخته شود که از ازدحام و سر و صدا به دور باشد.
۷. کف آن خاک یا حصیر باشد و از فرش کردن با فرشهای خوشنشین اجتناب شود.
در روایات بر وجود مصلّی (نمازخانه) در خانه تأکید شده است. جایی که دائماً سجاده پهن است و به نماز و عبادت اختصاص دارد. رسول الله و فاطمه زهرا و همهٔ ائمه: در خانه مصلی داشتهاند و مستحّب است انسان با مصلی همچون مسجد رفتار کند. خانوادهٔ شهید مطهری گفتهاند: ما پس از شهادت آن عزیز از مصلای ایشان برکتهایی فراوان حتی شفای مریض، دیدهایم.
«عزلت» واژهای است که در روایات بسیاری مورد تأکید قرار گرفته است و علمای اخلاق و عرفان از آن تعبیر به «کن فیهم و لاتکن معهم» مینمایند. یعنی اینکه سالک باید از طرفی مانند سایر افراد در جامعه با حفظ شرائط منشأ اثر باشد و از طرف دیگر با توجهات درونی و تأملات سلوکی متوجه جای دیگر باشد. این معنای صحیح عزلت است که با رهبانیت فاصله بسیاری دارد لکن در عرفان منفی ممکن است به رهبانیت تفسیر گردد[۳].
